ଉପଗମ୍ଯ ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ବିଡାଲମିଦମବ୍ରୁଵନ୍ । ଭଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଚ୍ଛାମଶ୍ଚର୍ତୁଂ ଚୈଵ ଯଥାସୁଖମ୍
ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ବିଳାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଇଚ୍ଛାମତ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'
ଭଵାନ୍ନୋ ଗତିରଵ୍ଯଗ୍ରା ଭଵାନ୍ନଃ ପରମଃ ସୁହୃତ୍। ତେ ଵଯଂ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଭଵନ୍ତଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
'ଆପଣ ଆମର ନିର୍ବିଘ୍ନ ଆଶ୍ରୟ, ଆପଣ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମିତ୍ର; ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲୁ।'
ଭଵାନ୍ଧର୍ମପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଭଵାନ୍ଧର୍ମେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ। ସ ନୋ ରକ୍ଷ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ତ୍ରିଦଶାନିଵ ଵଜ୍ରଭୃତ୍
'ଆପଣ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗିଥିବା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେ କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିବା ପରି।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ତୈଃ ସର୍ଵୈର୍ମୂଷିକୈଃ ସ ଵିଶାଂପତେ। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତଃ ସର୍ଵାନ୍ମୂଷିକାନ୍ମୂଷିକାନ୍ତକୃତ୍
ଏପରି ମୂଷାମାନେ ସମସ୍ତେ କହିବା ପରେ, ଲୋକଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ବିଳାଇ, ମୂଷାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦ୍ଵଯୋର୍ଯୋଗଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ତପସୋ ରକ୍ଷଣସ୍ଯ ଚ। ଅଵଶ୍ଯଂ ତୁ ମଯା କାର୍ଯଂ ଵଚନଂ ଭଵତାଂ ହିତମ୍
'ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦୁଇଟିର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖୁନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମର ଭଲ ପାଇଁ କଥା କହିବି।'
ଯୁଷ୍ମାଭିରପି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵଚନଂ ମମ ନିତ୍ଯଶଃ। ତପସାସ୍ମି ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ଦୃଢଂ ନିଯମାମାସ୍ଥିତଃ
'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ସଦା ମାନିବା ଉଚିତ; ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛି।'
ନ ଚାପି ଗମନେ ଶକ୍ତିଂ କାଂଚିତ୍ପଶ୍ଯାମି ଚିନ୍ତଯନ୍। ସୋସ୍ମି ନେଯଃ ସଦା ତାତା ନଦୀକୂଲମିତଃପରମ୍
'ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେଖୁଛି, ଆମେ ଚଳାଚଳ କରିବାକୁ କୌଣସି ଶକ୍ତି ମୋରେ ଅଛିନାହିଁ; ତେଣୁ, ମୋ ପ୍ରିୟମାନେ, ମୁଁ ସଦା ନଦୀ ତୀର ପାର କରିବାକୁ ନେଇଯିବା ଦରକାର।'
ତଥେତି ତଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ମୂଷିକା ଭରତର୍ଷଭ । ଵୃଦ୍ଧବାଲମଥୋ ସର୍ଵଂ ମାର୍ଜାରାଯ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ସମ୍ମତି ଦେଇ, ମୂଷାମାନେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଳାଇକୁ ସମ୍ବଦ୍ଧ କଥା ଜଣାଇଲେ।
ତତଃ ସ ପାପୋ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମୂଷିକାନଥ ଭକ୍ଷଯନ୍। ପୀଵରଶ୍ଚ ସୁଵର୍ଣଶ୍ଚ ଦୃଢବନ୍ଧଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଏହାପରେ, ମୂଷିକମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ପାପୀ, ମୂଷିକମାନେ ଖାଇ ଖାଇ, ଦେହରେ ମୋଟା, ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଯାଏ।
ମୂଷିକାଣାଂ ଗଣଶ୍ଚାତ୍ର ଭୃଶଂ ସଂକ୍ଷୀଯତେଽଥ ସଃ। ମାର୍ଜାରୋ ଵର୍ଧତେ ଚାପି ତେଜୋବଲସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ, ମୂଷିକମାନଙ୍କର ଦଳ ବହୁତ କମିଯାଏ, ଯେଉଁବେଳେ ସେ ବିଡାଳ ଶକ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ବଢ଼ିଯାଏ।
ତତସ୍ତେ ମୂଷିକାଃ ସର୍ଵେ ସମେତ୍ଯାନ୍ଯୋନ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍ । ମାତୁଲୋ ଵର୍ଧତେ ନିତ୍ଯଂ ଵଯଂ କ୍ଷୀଯାମହେ ଭୃଶମ୍
ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ମୂଷିକମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ପରସ୍ପରରେ କହିଲେ: "ଆମର ମାମୁଁ ସଦା ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ଆମେ ବହୁତ କମିଯାଉଛୁ।"
ତତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞତମଃ କଶ୍ଚିଡ୍ଡିଣ୍ଡିକୋ ନାମ ମୂଷିକଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ରାଜନ୍ମୂଷିକାଣାଂ ମହାଗଣମ୍
ତାପରେ, ମୂଷିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଡିଣ୍ଡିକ ନାମକ ଏକ ମୂଷିକ, ରାଜା, ବଡ଼ ଦଳକୁ ଏହି କଥା କହିଲା।
ଗଚ୍ଛତାଂ ଵୋ ନଦୀତୀରଂ ସହିତାନାଂ ଵିଶେଷତଃ। ପୃଷ୍ଠତୋଽହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ସହୈଵ ମାତୁଲେନ ତୁ
"ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଶେଷଭାବରେ ଏକଠା ହୋଇ ନଦୀକୂଳକୁ ଯାଉ। ମୁଁ ପଛରେ ଆମର ମାମୁଁ ସହିତ ଯିବି।"
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ତେ ସର୍ଵେ ପୂଜଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ତଦା। ଚକ୍ରୁଶ୍ଚୈଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଡିଣ୍ଡିକସ୍ଯ ଵଚୋଽର୍ଥଵତ୍
ସମସ୍ତେ ଏହି କଥାକୁ "ଭଲ କହିଲା, ଭଲ କହିଲା" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ଡିଣ୍ଡିକଙ୍କର ସୁଯୋଗ୍ୟ ଉପଦେଶକୁ ଯଥାଯଥ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅଵିଜ୍ଞାନାତ୍ତତଃ ସୋଽଥ ଡିଣ୍ଡିକଂ ହ୍ଯୁପଭୁକ୍ତଵାନ୍। ତତସ୍ତେ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସୁରଞ୍ଜସା
କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନରୁ, ସେ ବିଡାଳ ଡିଣ୍ଡିକକୁ ଖାଇ ଦେଲା; ତାପରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମୂଷିକ ଏକଠା ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ତତ୍ର ଵୃଦ୍ଧତମଃ କଶ୍ଚିତ୍କୋଲିକୋ ନାମ ମୂଷିକଃ । ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ରାଜଞ୍ଜ୍ଞାତିମଧ୍ଯେ ଯଥାତଥମ୍
ସେଠାରେ, ସବୁଠୁ ବୃଦ୍ଧ, କୋଳିକ ନାମକ ଏକ ମୂଷିକ, ରାଜା, ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲା।
ନ ମାତୁଲୋ ଧର୍ମକାମଶ୍ଛଦ୍ମମାତ୍ରଂ କୃତା ଶିଖା। ନ ମୂଲଫଲଭକ୍ଷସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା ଭଵତି ଲୋମଶା
"ମାମୁଁ ଧର୍ମକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଚୁଡ଼ା କେବଳ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ। ଯେଉଁଠି ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଯାଏ, ସେଠି ଦଳା ଲୋମଶ ହୋଇନଥାଏ।"
ଅସ୍ଯ ଗାତ୍ରାଣି ଵର୍ଧନ୍ତେ ଗଣଶ୍ଚ ପରିହୀଯତେ । ଅଦ୍ଯ ସପ୍ତାଷ୍ଟଦିଵସାନ୍ଡିଣ୍ଡିକୋପି ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ଦେହ ବଢ଼ିଯାଉଛି, ଆମର ଦଳ କମିଯାଉଛି; ଏହି ସପ୍ତ ଅଟ ଦିନ ହେବାକୁ ଚାଲିଛି, ଡିଣ୍ଡିକ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ ସର୍ଵେ ମୂଷିକା ଵିପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ। ବିଡାଲୋପି ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଜଗାମୈଵ ଯଥାଗତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ମୂଷିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ; ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ବିଡାଳ ଯେପରି ଆସିଥିଲା, ସେପରି ଫେରିଗଲା।
ତଥା ତ୍ଵମପି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମନ୍ବୈଡାଲଂ ଵ୍ରତମାସ୍ଥିତଃ। ଚରସି ଜ୍ଞାତିଷୁ ସଦା ବିଡାଲୋମୂଷିକେଷ୍ଵିଵ
ଏହିପରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ବିଡାଳର ଉପବାସ ଅନୁସରଣ କରି, ସଦା ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଡାଳ ଓ ମୂଷିକମାନଙ୍କ ପରି ଚାଳ ଚାଲୁଛ।
ଅନ୍ଯଥା କିଲ ତେ ଵାକ୍ଯମନ୍ଯଥା କର୍ମ ଦୃଶ୍ଯତେ। ଦମ୍ଭନାର୍ଥାଯ ଲୋକସ୍ଯ ଵେଦାଶ୍ଚୋପଶମଶ୍ଚ ତେ
ତୁମର କଥା ଏକ ଦିଗ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉଛି; ଲୋକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ପାଇଁ, ତୁମେ ବେଦ ଓ ନିଗ୍ରହକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଛଦ୍ମ ତ୍ଵିଦଂ ରାଜନ୍କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତଃ । କୁରୁ କାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ଧର୍ମିଷ୍ଠୋଽସି ନରର୍ଷଭ
ଏହି ଭାଣ୍ଡ ଛାଡ଼, ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟର ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କର; ସମସ୍ତ କାମ କର, କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମିକ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ବାହୁଵୀର୍ଯେଣ ପୃଥିଵୀଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ। ଦେହି ଦାନଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯଃ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚଯଥୋଚିତମ୍
ବାହୁର ଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀ ଜିତି, ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଦାନ ଦିଅ।
କ୍ଲିଷ୍ଟାଯା ଵର୍ଷପୂଗାଂଶ୍ଚ ମାତୁର୍ମାତୃହିତେ ସ୍ଥିତଃ। ପ୍ରମାର୍ଜାଶ୍ରୁ ରଣେ ଜିତ୍ଵା ସଂମାନଂ ପରମାଵହ
ମାଆଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ବର୍ଷ ଦୁଃଖ ସହିଛ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ପୋଛିଦିଅ ଓ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦିଅ।
ପଞ୍ଚଗ୍ରାମା ଵୃତା ଯତ୍ନାତ୍ରାସ୍ମାଭିରପଵର୍ଜିତାଃ। ଯୁଧ୍ଯାମହେ କଥଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କୋପଯେମ ଚ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ପଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଆମେ ଉତ୍ସାହରେ ଚାହିଥିଲୁ, ତୁମେ ଦେଉନାହିଁ; ଏବେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ଓ କିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ରିସାଇବି?
ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଦୁଷ୍ଟଭାଵସ୍ଯ ସଂତ୍ଯାଗୋ ଵିଦୁରସ୍ଯ ଚ। ଜାତୁଷେ ଚ ଗୃହେ ଦାହଂ ସ୍ମର ତଂ ପୁରୁଷୋ ଭଵ
ତୁମର ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ, ବିଦୁର ବି ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; ଲାକର ଘର ଜଳିଥିବା ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକା; ସତ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ହେଉ।
ଯଚ୍ଚ କୃଷ୍ଣମଵୋଚସ୍ତ୍ଵମାଯାନ୍ତଂ କୁରୁସଂସଦି। ଅଯମସ୍ମି ସ୍ଥିତୋ ରାଜଞ୍ଶମାଯସମରାଯ ଚ
ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କୁରୁ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ କହିଥିଲା: 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଦଉଡ଼ି ରହିଛି, ରାଜା, ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ.'
ତସ୍ଯାଯମାଗତଃ କାଲଃ ସମରସ୍ଯ ନରାଧିପ। ଏତଦର୍ଥଂ ମଯା ସର୍ଵଂ କୃତମେତଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି, ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ; ଏହି କାରଣରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ସବୁ କାମ କରିଛି.
କିଂ ନୁ ଯୁଦ୍ଧାତ୍ପରଂ ଲାଭଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ବହୁ ମନ୍ଯତେ। କିଂଚ ତ୍ଵଂ କ୍ଷତ୍ରିଯକୁଲେ ଜାତଃ ସଂପ୍ରଥିତୋ ଭୁଵି
କ୍ଷତ୍ରିୟ ମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଠାରୁ ଉପରେ କଣ ଲାଭ ଭାବନ୍ତି? ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇଛ.
ଦ୍ରୋଣାଦସ୍ତ୍ରାଣି ସଂପ୍ରାପ୍ଯ କୃପାଚ୍ଚ ଭରତର୍ଷଭ । ତୁଲ୍ଯଯୋନୌ ସମବଲେ ଵାସୁଦେଵଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପାଙ୍କଠୁ ଅସ୍ତ୍ର ମିଳିଛି, ଭାରତବଂଶୀ, ସମାନ ଜନ୍ମ ଓ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ, ତୁମେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ.