ତତସ୍ତଂ ପାଣ୍ଡଵୋ ରାଜା କରେ ପସ୍ପର୍ଶ ପାଣିନା । ଵାସୁଦେଵପୁରୋଗାସ୍ତଂ ସର୍ଵ ଏଵାଭ୍ଯଵାଦଯନ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ହଳାୟୁଧଙ୍କୁ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ, ବାସୁଦେବ ଆଗରେ, ନମସ୍କାର କଲେ।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଵୃଦ୍ଧାଵଭିଵାଦ୍ଯ ହଲାଯୁଧଃ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ ସହିତ ଉପାଵିଶଦରିନ୍ଦମଃ
ହଳାୟୁଧ ବୃଦ୍ଧ ଵିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହିତ ବସିଲେ।
ତତସ୍ତେଷୂପଵିଷ୍ଟେଷୁ ପାର୍ଥିଵେଷୁ ସମନ୍ତତଃ । ଵାସୁଦେଵମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରୌହିଣେଯୋଽଭ୍ଯଭାଷତ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ରୌହିଣେୟ ବାସୁଦେବକୁ ଦେଖି କଥା କହିଲେ।
ଭଵିତାଯଂ ମହାରୌଦ୍ରୋ ଦାରୁଣଃ ପୁରୁଷକ୍ଷଯଃ । ଦିଷ୍ଟମେତଦ୍ଧ୍ରୁଵଂ ମନ୍ଯେ ନ ଶକ୍ଯମତିଵର୍ତିତୁମ୍
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ, ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ନାଶ ହେବ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟ, ଏହାକୁ ଟାଳିବା ଯାଞ୍ଚିତ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଦ୍ଧାତ୍ସମୁତ୍ତୀର୍ଣାନପି ଵଃ ସମୁହୃଞ୍ଜାନାନ୍। ଅରୋଗାନକ୍ଷତୈର୍ଦେହୈର୍ଦ୍ରଷ୍ଟାସ୍ମୀତି ମତିର୍ମମ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ତୁମେ ଦୂରେ ରହିବା ସହିତ, ମୁଁ ଚାହେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶରୀରରେ ସୁସ୍ଥ ଓ ଅକ୍ଷତ ରହିବେ।
ସମେତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ କାଲପକ୍ଵମସଂଶଯମ୍ । ଵିମର୍ଦଶ୍ଚ ମହାନ୍ଭାଵୀ ମାଂସଶୋଣିତକଦର୍ଦମଃ
ଏହି ଏକତ୍ରିତ ରାଜାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏଠାରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ଦଳାନ୍ଦଳ।
ଉକ୍ତୋ ମଯା ଵାସୁଦେଵଃ ପୁନଃ ପୁନରୁପହ୍ଵରେ। ସଂବନ୍ଧିଷୁ ସମାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଵର୍ତସ୍ଵ ମଧୁସୂଦନ
ମୁଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଗୁପ୍ତରେ କହିଛି: 'ମଧୁସୂଦନ, ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ହେବାରୁ ଦୁଇପାଖରେ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କର।'
ପାଣ୍ଡଵା ହି ଯଥାସ୍ମାକଂ ତଥା ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ନୃପଃ। ତସ୍ଯାପି କ୍ରିଯତାଂ ସାହ୍ଯଂ ସ ପର୍ଯେତି ପୁନଃପୁନଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେପରି ଆମର, ସେପରି ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ମଧ୍ୟ; ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅ, କାରଣ ସେ ବାରମ୍ବାର ଆସୁଛି।
ତଚ୍ଚ ମେ ନାକରୋଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵଦର୍ଥେ ମଧୁସୂଦନଃ। ନିର୍ଵିଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଭାଵେନ ଧନଞ୍ଜଯମଵେକ୍ଷ୍ଯ ହ
ମଧୁସୂଦନ ମୋର କଥାକୁ ତୁମ ପାଇଁ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଦେଖି, ଏହି କାରଣରେ କିଛି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହରାଇଲେ।
ଧ୍ରୁଵୋ ଜଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ। ତଥା ହ୍ଯଭିନିଵେଶୋଽଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭାରତ
ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜିତିବେ; କାରଣ ଏହିପରି ଭକ୍ତି ଭାସୁଦେବଙ୍କର ଅଛି, ହେ ଭାରତ।
ନ ଚାହମୃତ୍ସହେ କୃଷ୍ଣମୃତେ ଲୋକମୁଦୀକ୍ଷିତୁମ୍ । ତତୋଽହମନୁଵର୍ତାମି କେଶଵସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
କୃଷ୍ଣ ନଥିଲେ ମୁଁ ଏହି ଜଗତକୁ ଦେଖିବାକୁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ କେଶବଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ଉଭୌ ଶିଷ୍ଯୌ ହି ମେ ଵୀରୌ ଗଦାଯଦ୍ଧଵିଶାରଦୌ । ତୁଲ୍ଯସ୍ନେହୋଽସ୍ମ୍ଯତୋ ଭୀତେ ତଥା ଦୁର୍ଯୋଧନେ ନୃପେ
ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ, ମୋ ଶିଷ୍ୟ; ମୋର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭଲପାଇବା ଅଛି, ଏହିପରି ଦୁର୍ଯୋଧନ ରାଜା ପାଇଁ ମୁଁ ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି।
ତସ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ଯାମି ତୀର୍ଥାନି ସରସ୍ଵତ୍ଯା ନିଷେଵିତୁମ୍ । ନ ହି ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କୌରଵ୍ଯାନ୍ନଶ୍ଯମାନାନଵେକ୍ଷିତୁମ୍
ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ଉପାସନା କରିବି; କାରଣ ମୁଁ କୌରବମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖିବାକୁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୁରନୁଜ୍ଞାତଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵୈଃ। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଯଯୌ ରାମୋ ନିଵର୍ତ୍ଯ ମଧୁସୂଦନମ୍
ଏପରି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯାଇଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନୈଵ କାଲେ ତୁ ଭୀଷ୍ମକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ହିରଣ୍ଯରୋମ୍ଣୋ ନୃପତେଃ ସାକ୍ଷାଦିନ୍ଦ୍ରସଖସ୍ଯ ଵୈ
ଏହି ସମୟରେ, ବିଶାଳ ଆତ୍ମା ଭୀଷ୍ମକ, ହିରଣ୍ୟରୋମ ରାଜା, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଥିଲେ,
ଆକୂତୀନାମଧିପତିର୍ଭୋଜସ୍ଯାତିଯଶସ୍ଵିନଃ । ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯପତେଃ ପୁତ୍ରୋ ଦିକ୍ଷୁ ରୁକ୍ମୀତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଆକୂତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୋଜ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରୁକ୍ମି ଭାବେ ପରିଚିତ,
ଯଃ କିଂପୁରୁଷସିଂହସ୍ଯ ଗନ୍ଧମାଦନଵାସିନଃ । କୃତ୍ସ୍ନଂ ଶିଷ୍ଯୋ ଧନୁର୍ଵେଦଂ ଚତୁଷ୍ପାଦମଵାପ୍ତଵାନ୍
ଯିଏ କିମ୍ପୁରୁଷ ସିଂହଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଚାରି ପ୍ରକାର ଶିଖିଥିଲେ,
ଯୋ ମାହେନ୍ଦ୍ରଂ ଧନୁର୍ଲେଭେ ତୁଲ୍ଯଂ ଗାଣ୍ଡୀଵତେଜସା। ଶାର୍ଙ୍ଗେଣ ଚ ମହାବାହୁଃ ସଂମିତଂ ଦିଵ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍
ଯିଏ ମାହେନ୍ଦ୍ର ଧନୁ ଲାଗିଥିଲେ, ଗାଣ୍ଡୀବର ତେଜସ୍ୱୀତା ସମାନ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ,
ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵୈତାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଧନୂଂଷି ଦିଵିଚାରିଣାମ୍ । ଵାରୁଣଂ ଗାଣ୍ଡିଵଂ ତତ୍ର ମାହେନ୍ଦ୍ରଂ ଵିଜଯଂ ଧନୁଃ । ଶାର୍ଙ୍ଗ ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପ୍ରାହୁର୍ଦିଵ୍ଯଂ ତେଜୋମଯଂ ଧନୁଃ
ଏହି ତିନିଟି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ, ଦେବମାନେ ଚାଲିଥିବା ଧନୁ: ବାରୁଣ ଗାଣ୍ଡୀବ, ମାହେନ୍ଦ୍ର ଜୟ ଧନୁ, ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଭାଇଷ୍ଣବ ଧନୁ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ।
ଧାରଯାମାସ ତତ୍କୃଷ୍ଣଃ ପରସେନାଭଯାଵହମ୍। ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ପାଵକାଲ୍ଲେଭେ ଖାଣ୍ଡଵେ ପାକଶାସନିଃ
କୃଷ୍ଣ ଏହି ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ମିତ୍ର ସେନାକୁ ଭୟ ହଟାଇଥାଏ; ସେ ଏହାକୁ ଖାଣ୍ଡବରେ ଅଗ୍ନି, ପାକ ନାଶକ, ଠାରୁ ପାଇଥିଲେ।
ଦ୍ରୁମାଦ୍ରୁକ୍ମୀ ମହାତେଜା ଵିଜଯଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ସଂଛିଦ୍ଯ ମୌରଵାନ୍ପାଶାନ୍ନିହତ୍ଯ ମୁରମୋଜସା
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରୁକ୍ମି ଜୟ ଧନୁ ଲାଗିଥିଲେ, ମୌରବମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଭାଙ୍ଗି, ମୁରକୁ ଶକ୍ତିରେ ମାରିଥିଲେ।
ନିର୍ଜିତ୍ଯ ନରକଂ ଭୌମମାହୃତ୍ଯ ମଣିକୁଣ୍ଡଲେ । ଷୋଡଶ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଭୌମ ନରକକୁ ଜିତି, ମଣି କୁଣ୍ଡଳ ଆଣି, ଷୋଡଶ ହଜାର ଜନା ନାରୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଆଣିଥିଲେ,
ପ୍ରତିପେଦେ ହୃଷୀକେଶଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ଚ ଧନୁରୁତ୍ତମମ୍। ରୁକ୍ମୀ ତୁ ଵିଜଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଧନୁର୍ମେଘନିଭସ୍ଵନମ୍
ହୃଷୀକେଶ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲାଗିଥିଲେ, ରୁକ୍ମି ମେଘର ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଜୟ ଧନୁ ଲାଗିଥିଲେ।
ଵିଭୀଷଯନ୍ନିଵ ଜଗତ୍ପାଣ୍ଡଵାନଭ୍ଯଵର୍ତତ। ନାମୃଷ୍ଯତ ପୁରା ଯୋଽସୌ ସ୍ଵବାହୁଲଗର୍ଵିତଃ
ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଆଗକୁ ବଢିଲେ, ଯିଏ ଏଗୋଟେ ସମୟରେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ—
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ହରଣଂ ଵୀରୋ ଵାସୁଦେଵେନ ଧୀମତା। କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ନାହତ୍ଵା ନିଵର୍ତିଷ୍ଯେ ଜନାର୍ଦନମ୍
ବିର ରୁକ୍ମି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭାସୁଦେବ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପରେ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ: 'ମୁଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନକୁ ହରାଇ ନାଯିଁବି ନାହିଁ।'
ତତୋଽନ୍ଵଧାଵଦ୍ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ। ସେନଯା ଚତୁରଙ୍ଗିଣ୍ଯା ମହତ୍ଯା ଦୂରପାତଯା
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ବଡ଼ ଚତୁର୍ଅଙ୍ଗୀ ସେନା ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଦୂରଗାମୀ ଭାବରେ ଭୃଷ୍ଣିକୁ ଖୋଜି ଚାଲିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରାଯୁଧଵର୍ମିଣ୍ଯା ଗଙ୍ଗ୍ଯେଵ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଯା। ସ ସମାସାଦ୍ଯ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଂ ଯୋଗାନାମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ପହିନି, ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ପ୍ରବଳ ଧାରା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ — ଯୋଗର ନାୟକ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ — ସମ୍ମୁଖୀନ କଲା।
ଵ୍ଯଂସିତୋ ଵ୍ରୀଡିତୋ ରାଜନ୍ନାଜଗାମ ସ କୁଣ୍ଡିନମ୍। ଯତ୍ରୈଵ କୃଷ୍ଣେନ ରଣେ ନିର୍ଜିତଃ ପରଵୀରହା
ହେ ରାଜା, ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଅପମାନିତ ହୋଇ, ସେ କୁଣ୍ଡିନକୁ ଯାଇନଥିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରବୀରହନ୍ତା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ତତ୍ର ଭୋଜକଟଂ ନାମ କୃତଂ ନଗରମୁତ୍ତମମ୍ । ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ତେନ ପ୍ରଭୂତଗଜଵାଜିନା
ସେଠାରେ ସେ 'ଭୋଜକଟ' ନାମକ ଏକ ଉତ୍ତମ ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ସହିତ ବଡ଼ ସେନା ଥିଲା।
ପୁରଂ ତଦ୍ଭୁଵି ଵିଖ୍ଯାତଂ ନାମ୍ନା ଭୋଜକଟଂ ନୃପ । ସ ଭୋଜରାଜଃ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ପରିଵାରିତଃ
ହେ ରାଜା, ଭୋଜକଟ ନାମରେ ଏହି ନଗର ଏହି ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା; ଭୋଜରାଜା ଏହି ନଗରକୁ ନିଜ ବଡ଼ ସେନା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।