ମହାଯନ୍ତ୍ରାଣି ନାରାଚାସ୍ତୋମରାଣି ପରଶ୍ଵଧାଃ। ଧନୂଂଷି କଵଚାଦୀନି ଋଷ୍ଟଯସ୍ତୂଣସଂଯୁତାଃ
ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ର, ଲୋହା ତୀର, ବଡ଼ ବାଣ, କୁହା, ଧନୁ, କବଚ ଓ ତୁଣୀ ସହିତ ରିଶ୍ଟି ଏକଠା ହୋଇଥିଲା ।
ଗଜାଃ କଣ୍ଟକସନ୍ନାହା ଲୋହଵର୍ମୋତ୍ତରଚ୍ଛଦାଃ। ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତତ୍ର ଗିର୍ଯାଭାଃ ସହସ୍ରଶତଯୋଧିନଃ
କଣ୍ଟା ଭର୍ତି କବଚ ଓ ଲୋହାର କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତୀମାନେ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଶହ ଏବଂ ହଜାର ଯୋଧାକୁ ବହନ କରୁଥିଲେ ।
ନିଵିଷ୍ଟାନ୍ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତତ୍ର ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମିତ୍ରାଣି ଭାରତ । ଅଭିସସ୍ରୁର୍ଯଥାଦେଶଂ ସବଲାଃ ସହଵାହନାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଜାଣି, ମିତ୍ରମାନେ, ଭାରତ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କର ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ଆସିଥିଲେ ।
ଚରିତବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାସ୍ତେ ସୋମପା ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ। ଜଯାଯ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ମହୀକ୍ଷିତଃ
ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ସୋମପାନ କରିଥିଲେ ଓ ବହୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ରାଜାମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ବିଜୟ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସହାନୀକମୁପାଯାନ୍ତଂ ଯୁଯୁତ୍ସଯା। ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଵାସୁଦେଵେନ ପାଲିତମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦାଭ୍ଯାଂ ଚ ସପୁତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ଵିତମ୍ । କେକଯୈର୍ଵୃଷ୍ଣିଭିଶ୍ଚୈଵ ପାର୍ଥିଵୈଃ ଶତଶୋ ଵୃତମ୍
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ । କେକୟ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରମିଵ ଚାଦିତ୍ଯୈରଭିଗୁପ୍ତଂ ମହାରଥୈଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା କିଂ କାର୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ମହାରଥମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ଏହା ଶୁଣି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରାଜା କଣ କରିବା ଉଚିତ ଭାବିଥିଲେ ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ଵିସ୍ତରେଣ ମହାମତେ। ସଂଭ୍ରମେ ତୁମୁଲେ ତସ୍ମିନ୍ଯଦାସୀତ୍କୁରୁଜାଙ୍ଗଲେ
ମୁଁ ଚାହେଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ କୁରୁଜଙ୍ଗଳରେ ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଟ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଏକାଏକି ଶୁଣିବାକୁ ।
ଵ୍ଯଥଯେଯୁରିମେ ଦେଵାନ୍ସେନ୍ଦ୍ରାନପି ସମାଗମେ । ପାଣ୍ଡଵା ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ତଥା
ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନେ, ବାସୁଦେବ, ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ କରିପାରିବେ ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ମହାରଥଃ । ଯୁଧାମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଦେଵୈରପି ଦୁରାସଦଃ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପାଞ୍ଚାଳ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ମହାରଥ, ଏବଂ ସାହସୀ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ ଥିଲେ ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ଵିସ୍ତରେଣ ତପୋଧନ । କୁରୂଣାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଯଦ୍ଯଦାସୀଦ୍ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ଚାହେଁ, ତପସ୍ୱୀ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାହା ଏକାଏକି ଶୁଣିବାକୁ ।
ପ୍ରତିଯାତେ ତୁ ଦାଶାର୍ହେ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା। କର୍ଣଂ ଦୁଃଶାସନଂ ଚୈଵ ଶକୁନିଂ ଚାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ଦାଶାର୍ହ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରାଜା କର୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ଶକୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଅକୃତେନୈଵ କାର୍ଯେଣ ଗତଃ ପାର୍ଥାନଧୋକ୍ଷଜଃ । ସ ଏନାନ୍ମନ୍ଯୁନାଵିଷ୍ଟୋ ଧ୍ରୁଵଂ ଧକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଅଧୋକ୍ଷଜପୁତ୍ର ନିଜ କାମ ସଫଳ କରିନଥିବା ବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲା । ସେ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନେକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ ।
ଇଷ୍ଟୋ ହି ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ମମ ଵିଗ୍ରହଃ । ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚୈଵ ଦାଶାର୍ହସ୍ଯ ମତେ ସ୍ଥିତୌ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ମୋର ବିବାଦ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ । ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ମତରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁରତ୍ଯର୍ଥଂ ଭୀମସେନଵଶାନୁଗଃ। ନିକୃତଶ୍ଚ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ସହ ସର୍ଵୈଃ ସହୋଦରୈଃ
ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଭୀମସେନଙ୍କର ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଭାବରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଏପୂର୍ବେ ତାଙ୍କୁ ଠକାଇଥିଲି।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଚୈଵ କୃତଵୈରୌ ମଯା ସହ । ତୌ ଚ ସେନାପ୍ରଣେତାରୌ ଵାସୁଦେଵଵଶାନୁଗୌ
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ଏବେ ମୋର ଶତ୍ରୁ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ସେନାପତି, ଏବେ ବାସୁଦେବଙ୍କର ଅନୁଗତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଭଵିତା ଵିଗ୍ରହଃ ସୋଯଂ ତୁମୁଲୋ ଲୋମହର୍ଷଣଃ । ତସ୍ମାତ୍ସାଙ୍ଗ୍ରାମିକଂ ସର୍ଵଂ କାରଯଧ୍ଵମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆସିବ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ କର।
ଶିବିରାଣି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ କ୍ରିଯନ୍ତାଂ ଵସୁଧାଧିପାଃ । ସ୍ଵପର୍ଯାପ୍ତାଵକାଶାନି ଦୁରାଦେଯାନି ଶତ୍ରୁଭିଃ
ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବିର ତିଆରି କର, ସେଗୁଡିକ ଏପରି ହେଉ ଯେ ତୁମେ ସବୁଠି ଆରାମରେ ରହିପାରିବ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରରୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଆସନ୍ନଜଲକୋଷ୍ଠାନି ଶତଶୋଥ ସହସ୍ରଶଃ । ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯାହାରମାର୍ଗାଣି ବନ୍ଧୋଚ୍ଛ୍ରଯଚିତାନି ଚ
ନିକଟରେ ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ଶତ ଓ ହଜାର ଗଠି ଦିଅ; ଆହାର ଆଣିବା ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଦୃଢ ରଖ, ରକ୍ଷା କାମ କର।
ଵିଵିଧାଯୁଧପୂର୍ଣାନି ପତାକାଧ୍ଵଜଵନ୍ତି ଚ। ସମାଶ୍ଚ ତେଷାଂ ପନ୍ଥାନଃ କ୍ରିଯନ୍ତାଂ ନଗରାଦ୍ବହିଃ
ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଭରି ଦିଅ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଲାଗାଇ ଦିଅ; ସମସ୍ତ ରାସ୍ତା ନଗରରୁ ବାହାରେ ସଜାଇ ଦିଅ।
ତେ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଶ୍ଵୋଭୂତେ ଚକ୍ରିରେ ତଥା
ସେମାନେ 'ଏମିତି' ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଆସିଲାପରେ ଏହିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ହୃଷ୍ଟରୂପା ମହାତ୍ମାନୋ ନିଵାସାଯ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍ । ତତସ୍ତେ ପାର୍ଥିଵାଃ ସର୍ଵେ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜଶାସନମ୍
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଦେଖାଗଲେ, ନିଜ ନିବାସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ; ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଶାସକମାନେ
ଆସନେଭ୍ଯୋ ମହାର୍ହେଭ୍ଯ ଉଦତିଷ୍ଠନ୍ନମର୍ଷିତାଃ । ବାହୂନ୍ପରିଘସଙ୍କାଶାନ୍ସଂସ୍ପୃଶନ୍ତଃ ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ମହାମୂଲ୍ୟ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ, କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ହାତକୁ ଦୀର୍ଘ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ପରି ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଛୁଇଁଲେ।
କାଞ୍ଚନାଙ୍ଗଦଦୀପ୍ତାଂଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନାଗରୁଭୂଷିତାନ୍। ଉଷ୍ଣୀଷାଣି ନିଯଚ୍ଛନ୍ତଃ ପୁଣ୍ଡରୀକନିଭୈ କରୈଃ। ଅନ୍ତରୀଯୋତ୍ତରୀଯାଣି ଭୂଷଣାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସେମାନେ ନିଜ କାଞ୍ଚନ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅଗରୁ ଭୂଷଣ ସଜାଇଲେ, ପଦ୍ମ ପରି ହାତରେ ଉଷ୍ଣୀଷ ଠିକ କରିଲେ, ଅନ୍ତରୀୟ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ଗହଣା ଲଗାଇଲେ।
ତେ ରଥାନ୍ରଥିନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ହଯାଂଶ୍ଚ ହଯକୋଵିଦାଃ। ସଜ୍ଜଯନ୍ତି ସ୍ମ ନାଗାଂଶ୍ଚ ନାଗଶିକ୍ଷାସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ନିଜ ରଥ ସଜାଇଲେ, ଅଶ୍ୱ ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ଘୋଡା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ, ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ହାତୀ ସଜାଇଲେ।
ଅଥ ଵର୍ମାଣି ଚିତ୍ରାଣି କାଞ୍ଚନାନି ବହୂନି ଚ । ଵିଵିଧାନି ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵାଣି ସର୍ଵଶଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ଅନେକ ଚମତ୍କାର କାଞ୍ଚନ ବର୍ମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ତ୍ର ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ।
ପଦାତଯଶ୍ଚ ପୁରୁଷାଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଉପାଜହ୍ରୁଃ ଶରୀରେଷୁ ହେମଚିତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ
ପଦାତି ସେନାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନେକ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଅସ୍ତ୍ର ନିଜ ଶରୀରରେ ଧରି ଆଣିଲେ।
ତଦୁତ୍ସଵ ଇଵୋଦଗ୍ରଂ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟନରାଵୃତମ୍ । ନଗରଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଭାରତାସୀତ୍ସମାକୁଲମ୍
ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନଗର ଉତ୍ସବ ପରି ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଗଲା।
ଜନୌଘସଲିଲାଵର୍ତୋ ରଥନାଗାଶ୍ଵମୀନଵାନ୍ । ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଃ କୋଶସଞ୍ଚଯରତ୍ନଵାନ୍
ମଣିଷମାନେ, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡା, ମାଛର ଭୂମିକାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକୁଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା; ଶଂଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ଦେଖାଗଲା।
ଚିତ୍ରାଭରଣଵର୍ମୋର୍ମିଃ ଶସ୍ତ୍ରନିର୍ମଲଫେନଵାନ୍ । ପ୍ରାସାଦମାଲାଦ୍ରିଵୃତୋ ରଥ୍ଯାପଣମହାହ୍ରଦଃ
ଚମତ୍କାର ଭୂଷଣ ଓ ବର୍ମର ତରଙ୍ଗ, ଅସ୍ତ୍ରର ଚମକୁଥିବା ଝାଗ, ପ୍ରାସାଦର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଅନେକ ଗୃହ, ରଥ ଓ ବଜାରର ଏକ ବଡ଼ ହ୍ରଦ।