ଅର୍ଜୁନେନାର୍ଜିତାଂ ପୂର୍ଵଂ ହୃତାଂ ଲୋଭାଦସାଧୁଭିଃ । ଆଚ୍ଛିଦ୍ଯ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ଷ ଯୌଧିଷ୍ଠିରୀଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ଅର୍ଜୁନ ଯେ ଶ୍ରୀ ଅଗ୍ରେ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଲୋଭରେ ଅନ୍ୟାୟରେ ନେଇଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରୀକୁ ଫେରାଇ ନେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧନ ଉପଭୋଗ କର।
ଅଦ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ କୁରଵଃ କର୍ଣାର୍ଜୁନସମାଗମମ୍ । ସୌଭ୍ରାତ୍ରେଣ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସଂନମନ୍ତାମସାଧଵଃ
ଆଜି କୁରୁମାନେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମିଳନ ଦେଖନ୍ତୁ; ତୁମ ଭାଇପଣା ଦେଖି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତୁ।
କର୍ଣାର୍ଜୁନୌ ଵୈ ଭଵତାଂ ଯଥା ରାମଜନାର୍ଦନୌ । ଅସାଧ୍ଯଂ କିଂ ନୁ ଲୋକେ ସ୍ଯାଦ୍ଯୁଵଯୋଃ ସଂହିତାତ୍ମନୋଃ
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଯେପରି ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ ଭଳି; ଦୁଇଜଣ ଏକମନ ହେଲେ, ଏହି ଜଗତରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ତ ରହିପାରିବ କି?
କର୍ଣ ଶୋଭିଷ୍ଯସେ ନୂନଂ ପଞ୍ଚମିର୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଵୃତଃ। ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦ୍ଯାମିଵ ମହାଧ୍ଵରେ
କର୍ଣ୍ଣ, ପଞ୍ଚ ଭାଇମାନଙ୍କ ଭିତରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଚମକିଯିବ; ଦେବମାନେ ଭିତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ବେଦୀରେ ମହାଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
ଉପପଦ୍ଯୋ ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ । ସୂତପୁତ୍ରେତି ମା ଶବ୍ଦଃ ପାର୍ଥସ୍ତ୍ଵମସି ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼, 'ସୁତପୁତ୍ର' ଭାବରେ କେହି କହିବା ଉଚିତ ନୁହଁ; ତୁମେ ପାର୍ଥ, ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ତତଃ ସୂର୍ଯାନ୍ନିଶ୍ଚରିତାଂ କର୍ଣଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଭାରତୀମ୍। ଦୁରତ୍ଯଯାଂ ପ୍ରଣଯିନୀଂ ପିତୃଵଦ୍ଭାସ୍କରେରିତାମ୍
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା, ବାପା ପରି ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା କଥା ଶୁଣିଲା।
ସତ୍ଯମାହ ପୃଥା ଵାକ୍ଯଂ କର୍ଣ ମାତୃଵଚଃ କୁରୁ। ଶ୍ରେଯସ୍ତେ ସ୍ଯାନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ଵମାଚରତସ୍ତଥା
କୁନ୍ତି ସତ୍ୟ କଥା କହିଛନ୍ତି, କର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ମାଁଙ୍କ କଥା ମାନ। ଏପରି କରିଲେ, ନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ଯ ମାତ୍ରା ଚ ସ୍ଵଯଂ ପିତ୍ରା ଚ ଭାନୁନା । ଚଚାଲ ନୈଵ କର୍ଣସ୍ଯ ମତିଃ ସତ୍ଯଧୃତେସ୍ତଦା
ମାଁ ଓ ନିଜ ବାପା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏପରି କହିଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମନ ଏହି ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ରହିଲା, କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଲା ନାହିଁ।
ନ ଚୈତଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଦଧେ ଵାକ୍ଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା। ଧର୍ମଦ୍ଵାରଂ ମମୈତତ୍ସ୍ଯାନ୍ନିଯୋଗକରଣଂ ତଵ
ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ କହିଥିବା ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଧର୍ମର ଦ୍ୱାର, ତୁମ ପାଇଁ ଏହା ଆଜ୍ଞା।
ଅକରୋନ୍ମଯି ଯତ୍ପାପଂ ଭଵତୀ ସୁମହାତ୍ଯଯମ୍ । ଅପାକୀର୍ଣୋଽସ୍ମି ଯନ୍ମାତସ୍ତଦ୍ଯଶଃକୀର୍ତିନାଶନମ୍
ମାଁ, ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଯେ ଅପରାଧ କରିଥିଲା, ତାହା ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ; ମୁଁ ଅପବିତ୍ର ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାରଣରେ ମୋ ଯଶ ଓ କୀର୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଅହଂ ଚେତ୍କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଜାତୋ ନ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷତ୍ରସତ୍କ୍ରିଯାମ୍ । ତ୍ଵତ୍କୃତେ କିଂ ନୁ ପାପୀଯଃ ଶତ୍ରୁଃ କୁର୍ଯାନ୍ମମାହିତମ୍
ମୁଁ ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରୀତି ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଯେପରି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛ, ମୋ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅପରାଧ କରିପାରିବ କି?
କ୍ରିଯାକାଲେ ତ୍ଵନୁକ୍ରୋଶମକୃତ୍ଵା ତ୍ଵମିମଂ ମମ। ହୀନସଂସ୍କ୍ରାସମଯମଦ୍ଯ ମାଂ ସମଚୂଚୁଦଃ
କ୍ରିୟା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଦୟା ଦେଖାନାହିଁ; ଏବେ ମୋ ଅପମାନର ଘଡ଼ିରେ ଆସି ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛ।
ନ ଵୈ ମମ ହିତଂ ପୂର୍ଵଂ ମାତୃଵଚ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ ତ୍ଵଯା। ସା ମାଂ ସଂବୋଧଯସ୍ଯଦ୍ଯ କେଵଲାତ୍ମହିତୈଷିଣୀ
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମା' ପରି କେବେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିନଥିଲ; ଏହି ଦିନେ ତୁମେ ମୋର ମାତ୍ର ଭଲ ଚାହିଁ ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କରୁଛ।
କୃଷ୍ଣେନ ସହିତାତ୍କୋ ଵୈ ନ ଵ୍ଯଥେତ ଧନଂଜଯାତ୍। କୋଦ୍ଯ ଭୀତଂ ନ ମାଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ପର୍ଥାନାଂ ସମିତିଂ ଗତମ୍
ଧନଞ୍ଜୟ ଓ କୃଷ୍ଣ ଏକସାଥି ଥିଲେ କିଏ ଭୟଭିତ ହେବେ ନାହିଁ? ମୁଁ ପାର୍ଥମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ଭାବିବେ ନାହିଁ ଯେ ମୁଁ ଭୟଭିତ।
ଅଭ୍ରାତା ଵିଦିତଃ ପୂର୍ଵଂ ଯୁଦ୍ଧକାଲେ ପ୍ରକାଶିତଃ । ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯଦି ଗଚ୍ଛାମି କିଂ ମାଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଵଦିଷ୍ଯତି
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଭାଇ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣା ଥିଲି, ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହା ପ୍ରକାଶ ହୋଇଥିଲା; ଏବେ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କଣ କହିବେ?
ସର୍ଵକାମୈଃ ସଂଵିଭକ୍ତଃ ପୂଜିତଶ୍ଚ ଯଥାସୁଖମ୍ । ଅହଂ ଵୈ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ କୁର୍ଯାଂ ତଦଫଲଂ କଥମ୍
ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ସମ୍ମାନିତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛି; ଏପରି ଦେଇଥିବା ଭଲକୁ କିପରି ଅଫଳ କରିପାରିବି?
ଉପନହ୍ଯ ପରୈର୍ଵୈରଂ ଯେ ମାଂ ନିତ୍ଯମୁପାସତେ । ନମସ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ଚ ସଦା ଵସଵୋ ଵାସଵଂ ଯଥା
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ରଖି ଯେମାନେ ସଦା ମୋ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ଯେପରି ବସୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କରନ୍ତି।
ମମ ପ୍ରାଣେନ ଯେ ଶତ୍ରୂଞ୍ଶକ୍ତାଃ ପ୍ରତିସମାସିତୁମ୍। ମନ୍ଯନ୍ତେ ତେ କଥଂ ତେଷାମହଂ ଛିନ୍ଦ୍ଯାଂ ମନୋରଥମ୍
ମୋ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଯେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଆଶାକୁ କିପରି ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବି?
ମଯା ପ୍ଲଵେନ ସଂଗ୍ରାମଂ ତିତୀର୍ଷନ୍ତି ଦୁରତ୍ଯଯମ୍। ଅପାରେ ପାରକାମା ଯେ ତ୍ଯଜେଯଂ ତାନହଂ କଥମ୍
ଯେମାନେ ଅପାର ଯୁଦ୍ଧକୁ ମୋତେ ନାଉ ପରି ଭାବି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବି?
ଅଯଂ ହି କାଲଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋପଜୀଵିନାମ୍ । ନିର୍ଵେଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ମଯା ତତ୍ର ପ୍ରାଣାନପରିରକ୍ଷତା
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ଆସିଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବି, ଯଦିଓ ଏହା ପାଇଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଜାଉ।
କୃତାର୍ଥାଃ ସୁଭୃତା ଯେ ହି କୃତ୍ଯକାଲେ ହ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ। ଅନଵେକ୍ଷ୍ଯ କୃତଂ ପାପା ଵିକୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯନଵସ୍ଥିତାଃ
ଯେମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ଉପକୃତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମୟରେ ଭଲକୁ ଅନଦେଖି ଭୁଲ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ରାଜକିଲ୍ବିଷିଣାଂ ତେଷାଂ ଭର୍ତୃପିଣ୍ଡାପହାରିଣାମ୍। ନୈଵାଯଂ ନ ପରୋ ଲୋକୋ ଵିଦ୍ଯତେ ପାପକର୍ମଣାମ୍
ଯେମାନେ ରାଜସ୍ଥ ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ଓ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କ ଭୋଜନ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଦୁଇଟି ନାହିଁ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଣାମର୍ଥେ ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ତେ ସୁତୈଃ । ବଲଂ ଚ ଶକ୍ତିଂ ଚାସ୍ଥାଯ ନ ଵୈ ତ୍ଵଯ୍ଯନୃତଂ ଵଦେ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି; ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନାହିଁ।
ଆନୃଶଂସ୍ଯମଥୋ ଵୃତ୍ତଂ ରକ୍ଷନ୍ସତ୍ପୁରୁଷୋଚିତମ୍। ଅତୋଽର୍ଥକରମପ୍ଯେତନ୍ନ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ତେ ଵଚଃ
ମୁଁ ଦୟା ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ରକ୍ଷିବି, ଏହି ଦିନେ ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ତାହା ଲାଭ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ।
ନ ଚ ତେଽଯଂ ସମାରମ୍ଭୋ ମଯି ମୋଘୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଵଧ୍ଯାନ୍ଵିଷହ୍ଯାନ୍ସଂଗ୍ରାମେ ନ ହନିଷ୍ଯାମି ତେ ସୁତାନ୍
ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଯେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛ, ଏହା ଅନର୍ଥକ ହେବ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମାରିବି ନାହିଁ, ଯେମାନେ ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଜିତିପାରିବା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଚ ଭୀମଂ ଚ ଯମୌ ଚୈଵାର୍ଜୁନାଦୃତେ । ଅର୍ଜୁନେନ ସମଂ ଯୁଦ୍ଧମପି ଯୌଧିଷ୍ଠିରେ ବଲେ
ଅର୍ଜୁନ ଛଡ଼ି ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ ଓ ଯମ ଦ୍ୱୟୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ମୋ ସମାନ ଶକ୍ତି ନେଇ ଆସନ୍ତି।
ଅର୍ଜୁନଂ ହି ନିହତ୍ଯାଜୌ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ଫଲଂ ମଯା। ଯଶସା ଚାପି ଯୁଜ୍ଯେଯଂ ନିହତଃ ସଵ୍ଯସାଚିନା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନକୁ ମାରିଲେ ମୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ; ନହେଲେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମୋତେ ମାରିଲେ ମୁଁ ଯଶ ପାଇବି।
ନ ତେ ଜାତୁ ନଶିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚ ଯଶସ୍ଵିନି । ନିରର୍ଜୁନାଃ ସକର୍ଣା ଵା ସାର୍ଜୁନା ଵା ହତେ ମଯି
ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ତୁମ ପଞ୍ଚ ପୁଅ କେବେ ନଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ—ମୁଁ ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା ମରିଯାଉଥିବା, କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ କିମ୍ବା ଅର୍ଜୁନ ବିନା, ଯେପରି ମୁଁ ମରିଯାଉ।
ଇତି କର୍ଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁନ୍ତୀ ଦୁଃଖାତ୍ପ୍ରଵେଷତୀ । ଉଵାଚ ପୁତ୍ରମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ କର୍ଣଂ ଧୈର୍ଯାଦକମ୍ପନମ୍
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କୁନ୍ତୀ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା; ସେ ନିଜ ପୁଅ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି କଥା କହିଲା।
ଏଵଂ ଵୈ ଭାଵ୍ଯମେତେନ କ୍ଷଯଂ ଯାସ୍ଯନ୍ତି କୌରଵାଃ । ଯଥା ତ୍ଵଂ ଭାଷସେ କର୍ଣ ଦୈଵଂ ତୁ ବଲଵତ୍ତରମ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ, ଏହିପରି ହେବ; କୌରବମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବେ। କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ଉଦ୍ୟମଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।