ଅତିଷ୍ଠତ୍ସୂର୍ଯତାପାର୍ତା କର୍ଣସ୍ଯୋତ୍ତରଵାସସି। କୌରଵ୍ଯପତ୍ନୀ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୀ ମଦ୍ମମାଲେଵ ଶୁଷ୍ଯତୀ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କୁନ୍ତୀ—ଯିଏ କୌରବ ଓ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ—କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଉପର ଚାଦର ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ, ମୋ ଦେହର ତାପରେ ଶୁଷ୍କ ହେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଆପୃଷ୍ଠତାପାଞ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ସ ପରିଵୃତ୍ତ୍ଯ ଯତଵ୍ରତଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁନ୍ତୀମୁପାତିଷ୍ଠଦଭିଵାଦ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ତାଙ୍କର ଉପାସନା ସେଷ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ସହି, ସେ ନିଜେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା କର୍ଣ୍ଣ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ କୁନ୍ତୀକୁ। ସେ ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ମହାତେଜା ମାନୀ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ । ଉତ୍ସ୍ମଯନ୍ପ୍ରଣତଃ ପ୍ରାହ କୁନ୍ତୀଂ ଵୈକର୍ତନୋ ଵୃଷଃ
ଯଥାଯଥ ଭାବରେ, ମହାତ୍ମା, ଗର୍ବିତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ ହସି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରାଧେଯୋଽହମାଧିରଥିଃ କର୍ଣସ୍ତ୍ଵାମଭିଵାଦଯେ । ପ୍ରାପ୍ତା କିମର୍ଥଂ ଭଵତୀ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାମି ତେ
ମୁଁ ରାଧାର ପୁଅ, କର୍ଣ୍ଣ, ରଥୀର ମହାପ୍ରଭୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଆପଣ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି? କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିଦେବି?
କୌନ୍ତେଯସ୍ତ୍ଵଂ ନ ରାଧେଯୋ ନ ତଵାଧିରଥଃ ପିତା। ନାସି ସୂତକୁଲେ ଜାତଃ କର୍ଣ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ମେ ଵଚଃ
ତୁମେ ରାଧାଙ୍କ ପୁଅ ନୁହଁ, ଆଧିରଥ ତୁମର ବାପା ନୁହଁ; କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ସୁତର ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ମୋ କଥାରୁ ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣ।
କାନୀନସ୍ତ୍ଵଂ ମଯା ଜାତଃ ପୂର୍ଵଜଃ କୁକ୍ଷିଣା ଧୃତଃ । କୁନ୍ତିରାଜସ୍ଯ ଭଵନେ ପାର୍ଥସ୍ତ୍ଵମସି ପୁତ୍ରକ
ତୁମେ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁଅ, ପ୍ରଥମେ ମୋ ପେଟରେ ରହିଥିଲା; କୁନ୍ତିରାଜଙ୍କ ଘରରେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପୁଅ, ପାର୍ଥ ହେବା ହେଉଛ।
ପ୍ରକାଶକର୍ମା ତପନୋ ଯୋଽଯଂ ଦେଵୋ ଵିରୋଚନଃ । ଅଜୀଜନତ୍ତ୍ଵାଂ ମଯ୍ଯେଷ କର୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍
ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚମକୁଛନ୍ତି, ସେ ମୋ ଗର୍ଭରେ ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, କର୍ଣ୍ଣ, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ।
କୁଣ୍ଡଲୀ ବଦ୍ଧକଵଚୋ ଦେଵଗର୍ଭଃ ଶ୍ରିଯା ଵୃତଃ । ଜାତସ୍ତ୍ଵମସି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମଯା ପୁତ୍ର ପିତୁର୍ଗୃହେ
କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ପିନ୍ଧି, ଦେବତା ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତ, ଶ୍ରୀରେ ଭରିଥିବା, ତୁମେ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ମୋ ପୁଅ ଭାବରେ ଅଜୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ।
ସ ତ୍ଵଂ ଭ୍ରାତୄନସଂବୁଦ୍ଧ୍ଯ ମୋହଦ୍ଯଦୁପସେଵସେ । ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ନ ତଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯି ପୁତ୍ର ଵିଶେଷତଃ
ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିନାହିଁ, ଭ୍ରମରେ ପଡି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛ; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ, ପୁଅ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ଉଚିତ ନୁହଁ।
ଏତଦ୍ଧର୍ମଫଲଂ ପୁତ୍ର ନରାଣାଂ ଧର୍ମନିଶ୍ଚଯେ । ଯତ୍ତୁଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପିତରୋ ମାତା ଚାପ୍ଯେକଦର୍ଶିନୀ
ପୁଅ, ଏହି ଧର୍ମର ଫଳ ହେଉଛି ଯେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବାପା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଏକମନ ମାଁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଅର୍ଜୁନେନାର୍ଜିତାଂ ପୂର୍ଵଂ ହୃତାଂ ଲୋଭାଦସାଧୁଭିଃ । ଆଚ୍ଛିଦ୍ଯ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ଷ ଯୌଧିଷ୍ଠିରୀଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ଅର୍ଜୁନ ଯେ ଶ୍ରୀ ଅଗ୍ରେ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଲୋଭରେ ଅନ୍ୟାୟରେ ନେଇଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରୀକୁ ଫେରାଇ ନେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧନ ଉପଭୋଗ କର।
ଅଦ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ କୁରଵଃ କର୍ଣାର୍ଜୁନସମାଗମମ୍ । ସୌଭ୍ରାତ୍ରେଣ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସଂନମନ୍ତାମସାଧଵଃ
ଆଜି କୁରୁମାନେ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମିଳନ ଦେଖନ୍ତୁ; ତୁମ ଭାଇପଣା ଦେଖି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତୁ।
କର୍ଣାର୍ଜୁନୌ ଵୈ ଭଵତାଂ ଯଥା ରାମଜନାର୍ଦନୌ । ଅସାଧ୍ଯଂ କିଂ ନୁ ଲୋକେ ସ୍ଯାଦ୍ଯୁଵଯୋଃ ସଂହିତାତ୍ମନୋଃ
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଯେପରି ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ ଭଳି; ଦୁଇଜଣ ଏକମନ ହେଲେ, ଏହି ଜଗତରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ତ ରହିପାରିବ କି?
କର୍ଣ ଶୋଭିଷ୍ଯସେ ନୂନଂ ପଞ୍ଚମିର୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଵୃତଃ। ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦ୍ଯାମିଵ ମହାଧ୍ଵରେ
କର୍ଣ୍ଣ, ପଞ୍ଚ ଭାଇମାନଙ୍କ ଭିତରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଚମକିଯିବ; ଦେବମାନେ ଭିତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ବେଦୀରେ ମହାଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
ଉପପଦ୍ଯୋ ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ । ସୂତପୁତ୍ରେତି ମା ଶବ୍ଦଃ ପାର୍ଥସ୍ତ୍ଵମସି ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼, 'ସୁତପୁତ୍ର' ଭାବରେ କେହି କହିବା ଉଚିତ ନୁହଁ; ତୁମେ ପାର୍ଥ, ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ତତଃ ସୂର୍ଯାନ୍ନିଶ୍ଚରିତାଂ କର୍ଣଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଭାରତୀମ୍। ଦୁରତ୍ଯଯାଂ ପ୍ରଣଯିନୀଂ ପିତୃଵଦ୍ଭାସ୍କରେରିତାମ୍
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା, ବାପା ପରି ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା କଥା ଶୁଣିଲା।
ସତ୍ଯମାହ ପୃଥା ଵାକ୍ଯଂ କର୍ଣ ମାତୃଵଚଃ କୁରୁ। ଶ୍ରେଯସ୍ତେ ସ୍ଯାନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ଵମାଚରତସ୍ତଥା
କୁନ୍ତି ସତ୍ୟ କଥା କହିଛନ୍ତି, କର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ମାଁଙ୍କ କଥା ମାନ। ଏପରି କରିଲେ, ନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ଯ ମାତ୍ରା ଚ ସ୍ଵଯଂ ପିତ୍ରା ଚ ଭାନୁନା । ଚଚାଲ ନୈଵ କର୍ଣସ୍ଯ ମତିଃ ସତ୍ଯଧୃତେସ୍ତଦା
ମାଁ ଓ ନିଜ ବାପା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏପରି କହିଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମନ ଏହି ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ରହିଲା, କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଲା ନାହିଁ।
ନ ଚୈତଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଦଧେ ଵାକ୍ଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା। ଧର୍ମଦ୍ଵାରଂ ମମୈତତ୍ସ୍ଯାନ୍ନିଯୋଗକରଣଂ ତଵ
ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ କହିଥିବା ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଧର୍ମର ଦ୍ୱାର, ତୁମ ପାଇଁ ଏହା ଆଜ୍ଞା।
ଅକରୋନ୍ମଯି ଯତ୍ପାପଂ ଭଵତୀ ସୁମହାତ୍ଯଯମ୍ । ଅପାକୀର୍ଣୋଽସ୍ମି ଯନ୍ମାତସ୍ତଦ୍ଯଶଃକୀର୍ତିନାଶନମ୍
ମାଁ, ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଯେ ଅପରାଧ କରିଥିଲା, ତାହା ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ; ମୁଁ ଅପବିତ୍ର ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାରଣରେ ମୋ ଯଶ ଓ କୀର୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଅହଂ ଚେତ୍କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଜାତୋ ନ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷତ୍ରସତ୍କ୍ରିଯାମ୍ । ତ୍ଵତ୍କୃତେ କିଂ ନୁ ପାପୀଯଃ ଶତ୍ରୁଃ କୁର୍ଯାନ୍ମମାହିତମ୍
ମୁଁ ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରୀତି ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଯେପରି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛ, ମୋ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଅପରାଧ କରିପାରିବ କି?
କ୍ରିଯାକାଲେ ତ୍ଵନୁକ୍ରୋଶମକୃତ୍ଵା ତ୍ଵମିମଂ ମମ। ହୀନସଂସ୍କ୍ରାସମଯମଦ୍ଯ ମାଂ ସମଚୂଚୁଦଃ
କ୍ରିୟା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋପାଇଁ ଦୟା ଦେଖାନାହିଁ; ଏବେ ମୋ ଅପମାନର ଘଡ଼ିରେ ଆସି ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛ।
ନ ଵୈ ମମ ହିତଂ ପୂର୍ଵଂ ମାତୃଵଚ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ ତ୍ଵଯା। ସା ମାଂ ସଂବୋଧଯସ୍ଯଦ୍ଯ କେଵଲାତ୍ମହିତୈଷିଣୀ
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମା' ପରି କେବେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିନଥିଲ; ଏହି ଦିନେ ତୁମେ ମୋର ମାତ୍ର ଭଲ ଚାହିଁ ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କରୁଛ।
କୃଷ୍ଣେନ ସହିତାତ୍କୋ ଵୈ ନ ଵ୍ଯଥେତ ଧନଂଜଯାତ୍। କୋଦ୍ଯ ଭୀତଂ ନ ମାଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ପର୍ଥାନାଂ ସମିତିଂ ଗତମ୍
ଧନଞ୍ଜୟ ଓ କୃଷ୍ଣ ଏକସାଥି ଥିଲେ କିଏ ଭୟଭିତ ହେବେ ନାହିଁ? ମୁଁ ପାର୍ଥମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ଭାବିବେ ନାହିଁ ଯେ ମୁଁ ଭୟଭିତ।
ଅଭ୍ରାତା ଵିଦିତଃ ପୂର୍ଵଂ ଯୁଦ୍ଧକାଲେ ପ୍ରକାଶିତଃ । ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯଦି ଗଚ୍ଛାମି କିଂ ମାଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଵଦିଷ୍ଯତି
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଭାଇ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣା ଥିଲି, ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହା ପ୍ରକାଶ ହୋଇଥିଲା; ଏବେ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କଣ କହିବେ?
ସର୍ଵକାମୈଃ ସଂଵିଭକ୍ତଃ ପୂଜିତଶ୍ଚ ଯଥାସୁଖମ୍ । ଅହଂ ଵୈ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ କୁର୍ଯାଂ ତଦଫଲଂ କଥମ୍
ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ସମ୍ମାନିତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛି; ଏପରି ଦେଇଥିବା ଭଲକୁ କିପରି ଅଫଳ କରିପାରିବି?
ଉପନହ୍ଯ ପରୈର୍ଵୈରଂ ଯେ ମାଂ ନିତ୍ଯମୁପାସତେ । ନମସ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ଚ ସଦା ଵସଵୋ ଵାସଵଂ ଯଥା
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ରଖି ଯେମାନେ ସଦା ମୋ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ଯେପରି ବସୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କରନ୍ତି।
ମମ ପ୍ରାଣେନ ଯେ ଶତ୍ରୂଞ୍ଶକ୍ତାଃ ପ୍ରତିସମାସିତୁମ୍। ମନ୍ଯନ୍ତେ ତେ କଥଂ ତେଷାମହଂ ଛିନ୍ଦ୍ଯାଂ ମନୋରଥମ୍
ମୋ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଯେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଆଶାକୁ କିପରି ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବି?
ମଯା ପ୍ଲଵେନ ସଂଗ୍ରାମଂ ତିତୀର୍ଷନ୍ତି ଦୁରତ୍ଯଯମ୍। ଅପାରେ ପାରକାମା ଯେ ତ୍ଯଜେଯଂ ତାନହଂ କଥମ୍
ଯେମାନେ ଅପାର ଯୁଦ୍ଧକୁ ମୋତେ ନାଉ ପରି ଭାବି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବି?
ଅଯଂ ହି କାଲଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋପଜୀଵିନାମ୍ । ନିର୍ଵେଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ମଯା ତତ୍ର ପ୍ରାଣାନପରିରକ୍ଷତା
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ଆସିଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବି, ଯଦିଓ ଏହା ପାଇଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଜାଉ।