ସିଦ୍ଧଚାରଣସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। ସେଵିତଂ ଵନମତ୍ଯର୍ଥଂ ମତ୍ତଵାନରକିନ୍ନରୈଃ
ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ମଦମସ୍ତ ବାନର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଆଦରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା।
ସୁଖଃ ଶୀତଃ ସୁଗନ୍ଧୀ ଚ ପୁଷ୍ପରେଣୁଵହୋଽନିଲଃ। ପରିକ୍ରାମନ୍ଵନେ ଵୃକ୍ଷାନୁପୈତୀଵ ରିରଂସଯା
ସେଠାରେ ଫୁଲର ରେଣୁ ବୋକା ଶିତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଏହା ଆଶାରେ ଘୁରୁଛି।
ଏଵଂଗୁଣସମାଯୁକ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସ ଵନଂ ନୃପଃ। ନଦୀକଚ୍ଛୋଦ୍ଭଂ କାନ୍ତମୁଚ୍ଛ୍ରିତଧ୍ଵଜସନ୍ନିଭମ୍
ସେ ରାଜା ଏମିତି ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଦୀପାର ଶୋଭା ଓ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେଇ ଅପୂର୍ବ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ଵନଂ ତତ୍ତୁ ସୁପ୍ରହୃଷ୍ଟଵିହଙ୍ଗମମ୍। ଆଶ୍ରମପ୍ରଵରଂ ରମ୍ଯଂ ଦଦର୍ଶ ଚ ମନୋରମମ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଆନନ୍ଦିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ସଂପ୍ରଜ୍ଵଲିତପାଵକମ୍। ତଂ ତଦାଽପ୍ରତିମଂ ଶ୍ରୀମାନାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଘେରା, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେଠି ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ଆଶ୍ରମକୁ ସେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଯତିଭିର୍ଵାଲଖିଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵୃତଂ ମୁନିଗଣାନ୍ଵିତମ୍। ଅଗ୍ନ୍ଯଗାରୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ ପୁଷ୍ପସଂସ୍ତରସଂସ୍ତୃତମ୍
ଏହି ଆଶ୍ରମ ବ୍ରତୀ, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା; ଅନେକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଫୁଲର ଛାଡ଼ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ମହାକଚ୍ଛୈର୍ବୃହଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଵିଭ୍ରାଜିତମତୀଵ ଚ। ମାଲିନୀମଭିତୋ ରାଜନ୍ନଦୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ସୁଖୋଦକାମ୍
ବଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ ଗଛର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଏହା ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା, ହେ ରାଜନ୍, ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ମଧୁର ଜଳ ନେଇ ପାଖରେ ବହୁଥିଲା।
ନୈକପକ୍ଷିଗଣାକୀର୍ଣାଂ ତପୋଵନମନୋରମାମ୍। ତତ୍ରଵ୍ଯାଲମୃଗାନ୍ସୈମ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ପ୍ରୀତିମଵାପ ସଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ମନୋହର ତପୋବନରେ ସେଠାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ଝୁଣ୍ଡ ଦେଖି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତଂ ଚାପ୍ରତିରଥଃ ଶ୍ରୀମାନାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ଦେଵଲୋକପ୍ରତୀକାଶଂ ସର୍ଵତଃ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଅପରାଜିତ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ଆଶ୍ରମ, ଦେବଲୋକ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆকৰ୍ଷକ, ସେ ଆଗକୁ ଗଲେ।
ନଦୀଂ ଚାଶ୍ରମସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟାଂ ପୁଣ୍ଯତୋଯାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ। ସର୍ଵପ୍ରାଣଭୃତାଂ ତତ୍ର ଜନନୀମିଵ ଧିଷ୍ଠିତାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ପବିତ୍ର ଜଳର ନଦୀ ଆଶ୍ରମ ସହିତ ମିଶିଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାଆ ପରି ଦଢ଼ିଅଛି।
ସଚକ୍ରଵାକପୁଲିନାଂ ପୁଷ୍ପଫେନପ୍ରଵାହିନୀମ୍। ସକିନ୍ନରଗଣାଵାସାଂ ଵାରନର୍କ୍ଷନିଷେଵିତାମ୍
ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁଠି ବାସ କରନ୍ତି, ଏମିତି ବାଲୁକା ଚରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଫୁଲ ଓ ଝାଗ ଭରି ଜଳ ବହୁଥିବା, କିନ୍ନରମାନେ ରହୁଥିବା, ହାତୀ ଓ ଭାଲୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଆସନ୍ତି, ଏମିତି ଏହି ନଦୀ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ପୁଣ୍ଯସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂଘୁଷ୍ଟା ପୁଲିନୈରୁପଶୋଭିତାମ୍। ମତ୍ତଵାରଣଶାର୍ଦୂଲଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରନିଷେଵିତାମ୍
ପୁଣ୍ୟ ପାଠ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ଚରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ, ବାଘ ଓ ବଡ଼ ସାପମାନେ ଯେଉଁଠି ଆସନ୍ତି, ଏମିତି ଏହି ତଟ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଭଗଵତଃ କାଶ୍ଯପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଆଶ୍ରମପ୍ରଵରଂ ରମ୍ଯଂ ମହର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ସେହି ନଦୀର କୂଳରେ ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପଙ୍କର ଏକ ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବହୁତ ମହାର୍ଷିମାନେ ବସିଥିଲେ।
ନଦୀମାଶ୍ରମସଂବଦ୍ଧାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଶ୍ରମପଦଂ ତଥା। ଚକାରାଭିପ୍ରଵେଶାଯ ମତିଂ ସ ନୃପତିସ୍ତଦା
ନଦୀ ସହିତ ଏହି ଆଶ୍ରମ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ଦେଖି, ସେ ରାଜା ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ମନସ୍କ ହେଲେ।
ଅଲଙ୍କୃତଂ ଦ୍ଵୀପଵତ୍ଯା ମାଲିନ୍ଯା ରମ୍ଯତୀରଯା। ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନଂ ଗଙ୍ଗଯେଵୋପଶୋଭିତମ୍
ଦ୍ୱୀପ ମାଳିନୀ ଓ ମନୋହର ତଟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହି ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ଅତି ଆଲୋକମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମତ୍ତବର୍ହିଣସଂଘୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହଦ୍ଵନମ୍। ତତ୍ସ ଚୈତ୍ରରଥପ୍ରଖ୍ଯଂ ସମୁପେତ୍ଯ ନରର୍ଷଭଃ
ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅତୀଵ ଗୁଣସଂପନ୍ନମନିର୍ଦେଶ୍ଯଂ ଚ ଵର୍ଚସା। ମହର୍ଷିଂ କାଶ୍ଯପଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଥ କଣ୍ଵଂ ତପୋଧନମ୍
ଅତି ଗୁଣବାନ୍ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ତେଜ ଥିବା, ସେ ମହାର୍ଷି କାଶ୍ୟପ ଓ ତପସ୍ୱୀ କଣ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଧ୍ଵଜିନୀମଶ୍ଵସଂବାଧାଂ ପଦାତିଗଜସଙ୍କୁଲାମ୍। ଅଵସ୍ଥାପ୍ଯ ଵନଦ୍ଵାରି ସେନାମିଦମୁଵାଚ ସଃ
ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ହାତୀ ଭରିଥିବା ସେନାକୁ ଜଙ୍ଗଲର ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ସେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ମୁନିଂ ଵିରଜସଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତପୋଧନମ୍। କାଶ୍ଯପଂ ସ୍ଥୀଯତାମତ୍ର ଯାଵଦାଗମନଂ ମମ
ମୁଁ ତପସ୍ୱୀ, ନିର୍ମଳ ମୁନି କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି; ମୁଁ ଫେରିଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏଠି ରୁହ।
ତଦ୍ଵନଂ ନନ୍ଦନପ୍ରଖ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ମନୁଜେଶ୍ଵରଃ।। କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଜହୌ ରାଜା ମୁଦଂ ଚାଵାପ ପୁଷ୍କଲାମ୍
ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜା ଭୂକ୍ଷା ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଛାଡ଼ି, ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ସାମାତ୍ଯୋ ରାଜଲିଙ୍ଗାନି ସୋପନୀଯ ନରାଧିପଃ। ପୁରୋହିତସହାଯଶ୍ଚ ଜଗାମାଶ୍ରମମୁତ୍ତମମ୍
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ରାଜଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ, ରାଜା ସେ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଦିଦୃକ୍ଷୁସ୍ତତ୍ର ତମୃଷିଂ ତପୋରାଶିମଥାଵ୍ଯଯମ୍। ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରତୀକାଶମାଶ୍ରମଂ ସୋଽଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ହ। ଷଟ୍ପଦୋଦ୍ଗୀତସଂଘୁଷ୍ଟଂ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାଯୁତମ୍
ସେ ତପସ୍ୟାର ଅକ୍ଷୟ ଭଣ୍ଡାର ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ସଦୃଶ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ମଧୁମକ୍ଷୀର ଗୁଞ୍ଜନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଥିଲେ।
ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲନଯନୋ ରାଜା ପ୍ରୀତୋ ବଭୂଵହ। ଋଚୋ ବହ୍ଵୃଚମୁଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରେର୍ଯମାଣାଃ ପଦକ୍ରମୈଃ। ଶୁଶ୍ରାଵ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଵିତତେଷ୍ଵିହ କର୍ମସୁ
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଆଖି ଫୁଲିଯାଇଥିବା ରାଜା ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯେଉଁଠି ବହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଋକ୍ ପାଠ କରୁଥିଲେ, ସେଥିରେ ଶ୍ରବଣ କଲେ।
ଯଜ୍ଞଵିଦ୍ଯାଙ୍ଗଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଯଜୁର୍ଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍। ମଧୁରୈଃ ସାମଗୀତୈଶ୍ଚ ଋଷିଭିର୍ନିଯତଵ୍ରତୈଃ
ଯଜ୍ଞ ଓ ବେଦ ଶିଖ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ନିୟମିତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧୁର ସାମଗୀତ ଗାଇଥିବା, ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ଭାରୁଣ୍ଡସାମଗୀତାଭିରଥର୍ଵଶିରସୋଦ୍ଗତୈଃ। ଯତାତ୍ମଭିଃ ସୁନିଯତୈଃ ଶୁଶୁଭେ ସ ତଦାଶ୍ରମଃ
ନିୟମିତ ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଭାରୁଣ୍ଡ ସାମ ଓ ଅଥର୍ବ ଶିରୋମଣି ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ସେ ଆଶ୍ରମ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ଅଥର୍ଵଵେଦପ୍ରଵରାଃ ପୂଗଯଜ୍ଞିଯସାମଗାଃ। ସଂହିତାମୀରଯନ୍ତି ସ୍ମ ପଦକ୍ରମଯୁତାଂ ତୁ ତେ
ଅଥର୍ବବେଦର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁଗ ଓ ଯଜ୍ଞିୟ ସାମ ଗାଇଥିବା, ସମ୍ହିତାକୁ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ପାଠ କରୁଥିଲେ।
ଶବ୍ଦସଂସ୍କାରସଂଯୁକ୍ତର୍ବ୍ରୁଵଦ୍ଭିଶ୍ଚାପରୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ। ନାଦିତଃ ସ ବଭୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଇଵାପରଃ
ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରୁଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରୀମୟ ଆଶ୍ରମ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଯଜ୍ଞସଂସ୍ତରଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚ କ୍ରମଶିକ୍ଷାଵିଶାରଦୈଃ। ନ୍ଯାଯତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମଵିଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ଯଜ୍ଞ ଶଯ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, କ୍ରମ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନ୍ୟାୟ ଓ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ଥିବା, ବେଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ।
ନାନାଵାକ୍ଯସମାହାରସମଵାଯଵିଶାରଦୈଃ। ଵିଶେଷକାର୍ଯଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଧର୍ମପରାଯଣୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଯୁକ୍ତି ଏବଂ ତର୍କରେ ପାରଙ୍ଗତ, କାର୍ଯ୍ୟର ବିଶେଷ ଜଣା, ମୁକ୍ତି ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା,
ସ୍ତାପନାକ୍ଷେପସିଦ୍ଧାନ୍ତପରମାର୍ଥଜ୍ଞତାଂ ଗତୈଃ। ଶବ୍ଦଚ୍ଛନ୍ଦୋନିରୁକ୍ତଜ୍ଞୈଃ କାଲଜ୍ଞାନଵିଶାରଦୈଃ
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସ୍ଥାପନ, ଖଣ୍ଡନ ଓ ନିଷ୍କର୍ଷ ମାଧ୍ୟମରେ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିବା, ଶବ୍ଦ, ଛନ୍ଦ, ନିରୁକ୍ତ ଓ କାଳ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଲୋକମାନେ,