ପ୍ରମୂଢା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ମୃତ୍ଯୁପାଶଵଶୀକୃତା । ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ବାଲିଶ୍ଯାନ୍ନୈତଦସ୍ତୀତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୂଢ଼ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁର ଫାଦରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥିଲା, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା 'ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତତୋ ନିର୍ଯାଯ ନଗରାତ୍ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ଚ ତଦା କର୍ଣେନ ସୁଚିରଂ ସହ
ତାପରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ନଗର ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ବହୁ ଦିନ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ରାଧେଯଂ ସର୍ଵଯାଦଵନନ୍ଦନଃ। ତତୋ ଜଵେନ ମହତା ତୂର୍ଣମଶ୍ଵାନଚୋଦଯତ୍
ରାଧେୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିବା ସେ, ବଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଇଲେ।
ତେ ପିବନ୍ତ ଇଵାକାଶଂ ଦାରୁକେଣ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ । ହଯା ଜଗ୍ମୁର୍ମହାଵେଗା ମନୋମାରୁତରଂହସଃ
ଦାରୁକଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶକୁ ପିଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ମନ ଓ ପବନ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ମହାଧ୍ଵାନଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶ୍ଯେନା ଇଵାଶୁଗାଃ । ଉଚ୍ଚୈର୍ଜଗ୍ମୁରୁପପ୍ଲାଵ୍ଯଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵାନମାଵହନ୍
ସେମାନେ ବଡ଼ ରାସ୍ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଚିତା ଶ୍ୟେନ ପରି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉପପ୍ଲବ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
କୁନ୍ତ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣୌ ମହାରଥୌ। ଦୁର୍ଯୋଧନମିଦଂ ଵାକ୍ଯମୂଚତୁଃ ଶାସନାତିଗମ୍
କୁନ୍ତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବୀର ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କୁନ୍ତ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଂନିଧୌ । ଵାକ୍ଯମର୍ଥଵଦତ୍ଯୁଗ୍ରମୁକ୍ତଂ ଧର୍ମ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ହେ ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଯେଉଁ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୀବ୍ର ଓ ଧର୍ମମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକା।
ତତ୍କରିଷ୍ଯନ୍ତି କୌନ୍ତେଯା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସଂମତମ୍ । ନ ହି ତେ ଜାତୁ ଶାମ୍ଯେରନ୍ନୃତେ ରାଜ୍ଯେନ କୌରଵ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ କଥା ନିଶ୍ଚୟ କରିବେ, ହେ କୌରବ, ରାଜ୍ୟ ଛଡ଼ା ସେମାନେ କେବେ ଶାନ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ।
କ୍ଲେଶିତା ହି ତ୍ଵଯା ପାର୍ଥା ଧର୍ମପାଶସିତାସ୍ତଦା। ସଭାଯାଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଚୈଵ ତୈଶ୍ଚ ତନ୍ମର୍ଷିତଂ ତଵ
ତୁମେ ପାର୍ଥମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଛ, ଧର୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିଛ, ଏବଂ ସଭାରେ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିଛ; ଏସବୁ ସେମାନେ ସହିଛନ୍ତି।
କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ହ୍ଯର୍ଜୁନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୀମଂ ଚ କୃତନିଶ୍ଚଯମ୍ । ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଚେଷୁଧୀ ଚୈଵ ରଥଂ ଚ ଧ୍ଵଜମେଵ ଚ
ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଅର୍ଜୁନ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଭୀମ, ଗାଣ୍ଡୀବ, ବାଣ, ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ,
ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ବଲଵୀର୍ଯସମନ୍ଵିତୌ । ସହାଯଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ନ କ୍ଷଂସ୍ଯତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ କେବେ ମନେ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତେ ମହାବାହୋ ଯଥା ପାର୍ଥେନ ଧୀମତା । ଵିରାଟନଗରେ ପୂର୍ଵଂ ସର୍ଵେ ସ୍ମ ଯୁଧି ନିର୍ଜିତାଃ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ନିଜେ ଦେଖିଛ, ପୂର୍ବରୁ ବିରାଟନଗରରେ ଧୀର ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲୁ।
ଦାନଵା ଘୋରକର୍ମାଣୋ ନିଵାତକଵଚା ଯୁଧି। ରୌଦ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ସମାଦାଯ ଦଗ୍ଧା ଵାନରକେତୁନା
ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦାନବ, ନିବାତକବଚମାନେ, ବାନରଧ୍ୱଜ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟାନକ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ।
କର୍ଣପ୍ରଭୃତଯଶ୍ଚେମେ ତ୍ଵଂ ଚାପି କଵଚୀ ରଥୀ। ମୋକ୍ଷିତୋ ଘୋଷଯାତ୍ରାଯାଂ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ତନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ କବଚ ପିନ୍ଧି ରଥରେ ଥିଲେ, ଗୋଧନ ଚୋରାଉଥିବା ବେଳେ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ; ଏହି ଘଟଣା ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ।
ପ୍ରଶାମ୍ଯ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ପାଣ୍ଡଵୈଃ । ରକ୍ଷେମାଂ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରାନ୍ତରଂ ଗତାମ୍
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କର; ଭାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁର ଜହ୍ରାରେ ପଡ଼ିଛି, ଆମେ ସମେତେ ରକ୍ଷା କରିବା।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ଧର୍ମଶୀଲୋ ଵତ୍ସଲଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଵାକ୍କଵିଃ । ତଂ ଗଚ୍ଛ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଵ୍ଯପନୀଯେହ କିଲ୍ବିଷମ୍
ତୁମର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଧର୍ମପରାୟଣ, ସ୍ନେହଶୀଳ, ମୃଦୁ ଭାଷୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ସେଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ।
ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚେତ୍ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵେନ ଵ୍ଯପନୀତଶରାସନଃ । ପ୍ରଶାନ୍ତଭ୍ରୁକୁଟିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍କୃତା ଶାନ୍ତିଃକୁଲସ୍ଯ ନଃ
ପାଣ୍ଡବ ତୁମକୁ ଧନୁଷ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ଭୃକୁଟି ସହିତ ଦେଖିଲେ, ତେବେ ଆମ ପରିବାରରେ ଶାନ୍ତି ହେବ ଓ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଆସିବ।
ତମଭ୍ଯେତ୍ଯ ସହାମାତ୍ଯଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜମ୍ । ଅଭିଵାଦଯ ରାଜାନଂ ଯଥାପୂର୍ଵମରିନ୍ଦମ
ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣା, ହେ ଶତ୍ରୁଜୟ।
ଅଭିଵାଦଯମାନଂ ତ୍ଵାଂ ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଭୀମପୂର୍ଵଜଃ । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ ସୌହାର୍ଦାତ୍କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତୁମେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମଙ୍କ ଭାଇ, ସ୍ନେହରେ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।
ସିଂହସ୍କନ୍ଧୋରୁବାହୁସ୍ତ୍ଵାଂ ଵୃତ୍ତାଯତମହାଭୁଜଃ । ପରିଷ୍ଵଜତୁ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଭୀମଃ ପ୍ରହରତାଂ ଵରଃ
ସିଂହ ଭଳି କନ୍ଧ, ଚଉଡ଼ା ଓ ଦୀର୍ଘ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା, ପ୍ରହାରରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୀମ, ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁନ୍ତୁ।
କମ୍ବୁଗ୍ରୀଵୋ ଗୁଡାକେଶସ୍ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣଃ । ଅଭିଵାଦଯତାଂ ପାର୍ଥଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଶଂଖ ଭଳି ଗଳା, ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଓ ବନ୍ଧା କେଶ ଥିବା, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ପାର୍ଥ, ପରେ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉନ୍ତୁ।
ଆଶ୍ଵିନେଯୌ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ରୂପେଣାପ୍ରତିମୌ ଭୁଵି । ତୌ ଚ ତ୍ଵାଂ ଗୁରୁଵତ୍ପ୍ରୋମ୍ଣା ପୂଜଯା ପ୍ରତ୍ଯୁଦୀଯତାମ୍
ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦୁଇଜଣ, ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ଥିବା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଗୁରୁଭଳି ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ସହିତ ଅଭିବାଦନ କରୁନ୍ତୁ।
ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵାନନ୍ଦଜାଶ୍ରୂଣି ଦାଶାର୍ହପ୍ରମୁଖା ନୃପାଃ । ସଂଗଚ୍ଛ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ମାନଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ
ଦାଶାର୍ହ ଆଦି ରାଜାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦର ଅଶ୍ରୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ହେ ରାଜା, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ଭାଇମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।
ପ୍ରଶାଧି ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ । ସମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଚ ହର୍ଷେଣ ନୃପା ଯାନ୍ତୁ ପରସ୍ପରମ୍
ତାପରେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଶାସନ କର; ଓ ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତୁ।
ଅଲଂ ଯୁଦ୍ଧେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁହୃଦାଂ ଶୃଣୁ ଵାରଣମ୍ । ଧ୍ରୁଵଂ ଵିନାଶୋ ଯୁଦ୍ଧେ ହି କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ଚେତାବନୀ ଶୁଣ। ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ବିନାଶ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ପ୍ରତିକୂଲାନି ଦାରୁଣା ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ। ଉତ୍ପାତା ଵିଵିଧା ଵୀର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ କ୍ଷତ୍ରନାଶନାଃ
ଲକ୍ଷଣ ସମସ୍ତେ ଅଶୁଭ; ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର; ବିଭିନ୍ନ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି, ହେ ବୀର, ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିନାଶର ସୂଚନା।
ଵିଶେଷତ ଇହାସ୍ମାକଂ ନିମିତ୍ତାନି ଵିନାଶନେ। ଉଲ୍କାଭିର୍ହି ପ୍ରଦୀପ୍ତାଭିର୍ବାଧ୍ଯତେ ପୃତନା ତଵ
ବିଶେଷ କରି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିନାଶର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି; ତୁମ ସେନାକୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କାମାନେ ଭୟଭୀତ କରୁଛନ୍ତି।
ଵାହନାନ୍ଯପ୍ରହୃଷ୍ଟାନି ରୁଦନ୍ତୀଵ ଵିଶାଂପତେ। ଗୃଧ୍ରାସ୍ତେ ପର୍ଯୁପାସନ୍ତେ ସୈନ୍ଯାନି ଚ ସମନ୍ତତଃ
ହେ ଜନମାନ୍ୟ, ଯାନବାହନମାନେ ମନମରା ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଛନ୍ତି; ଶାକୁନି ତୁମ ସେନାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରିଛନ୍ତି।
ନଗରଂ ନ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଥା ରାଜନିଵେଶନମ୍ । ଶିଵାଶ୍ଚାଶିଵନିର୍ଘୋଷା ଦୀପ୍ତାଂ ସେଵନ୍ତି ଵୈ ଦିଶଂ
ସହର ଆଗରୁ ଯେମିତି ଥିଲା, ଏବେ ସେମିତି ନାହିଁ; ରାଜମହଳ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ନାହିଁ। ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଧ୍ୱନି ଚାରିପାଖରେ ଶୁଣାଯାଉଛି, ଏବଂ ଚାରିଦିଗରେ ଅଗ୍ନିର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି।
କୁରୁ ଵାକ୍ଯଂ ପିତୁର୍ମାତୁରସ୍ମାକଂ ଚ ହିତୈଷିଣାମ୍ । ତ୍ଵଯ୍ଯାଯତ୍ତୋ ମହାବାହୋ ଶମୋ ଵ୍ଯାଯାମ ଏଵ ଚ
ତୁମେ ତୁମର ବାପା, ମାଆ ଏବଂ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ହେ ବଳଶାଳୀ, ଶାନ୍ତି ଓ ପ୍ରୟାସ ସବୁ କିଛି ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।