ଵିପୁଲଂ ମଧୁରାରାଵୈର୍ନାଦିତଂ ଵିହଗୈସ୍ତଥା। ପୁଂସ୍କୋକିଲନିନାଦୈଶ୍ଚ ଝିଲ୍ଲୀକଗଣନାଦିତମ୍
ବିଶାଳ, ମଧୁର ଡାକରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲେ, କୋଇଲା ଓ ଝିଙ୍କିମାନେ ତାହାକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଵିଟପୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସୁଖଚ୍ଛାଯୈଃ ସମାଵୃତମ୍। ଷଟ୍ପଦାଘୂର୍ଣିତତଲଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତମ୍
ବଡ଼ ଛାୟା ଦେଉଥିବା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ମଧୁମକ୍ଷିମାନେ ମାଟିକୁ ଉଡ଼ାଉଥିଲେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ ଥିଲା।
ନାପୁଷ୍ପଃ ପାଦପଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାଫଲୋ ନାପି କଣ୍ଟକୀ। ଷଟ୍ପଦୈର୍ନାପ୍ଯପାକୀର୍ଣସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵୈ କାନନେଽଭଵତ୍
ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ କୌଣସି ଗଛ ଫୁଲ ଛାଡ଼ି ନଥିଲା, କୌଣସି ଗଛ ଫଳ ବା କାଂଟି ଛାଡ଼ି ନଥିଲା, ଏବଂ କୌଣସି ଗଛ ମଧୁମକ୍ଷୀର ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଢାକା ନଥିଲା।
ଵିଗହୈର୍ନାଦିତଂ ପୁଷ୍ପୈରଲଙ୍କୃତମତୀଵ ଚ। ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସୁଖଚ୍ଛାଯୈଃ ସମାଵୃତମ୍
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ବହୁତ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ଭରିଥିବା, ଶିତଳ ଛାୟା ଦେଉଥିବା ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଲାଗୁଥିଲା।
ମନୋରମଂ ସହେଷ୍ଵାସୋ ଵିଵେଶ ଵନମୁତ୍ତମମ୍। ମାରୁତା କଲିତାସ୍ତତ୍ର ଦ୍ରୁମାଃ କୁସୁମଶାଖିନଃ
ବିରାଟ୍ ବାହୁଶାଳୀ ସେ ନରେଶ ମନୋହର ଏହି ଉତ୍ତମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପବନ ଫୁଲ ଲଗା ଡାଲିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳୁଥିଲା।
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ଵିଚିତ୍ରାଂ ତୁ ଵ୍ଯସଜଂସ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଦିଵସ୍ପୃଶୋଽଥ ସଂଘୁଷ୍ଟାଃ ପକ୍ଷିଭିର୍ମଧୁରସ୍ଵନୈଃ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ପୁନିପୁନି ବିଚିତ୍ର ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା।
ଵିରେଜୁଃ ପାଦପାସ୍ତତ୍ର ଵିଚିତ୍ରକୁସୁମାମ୍ବରାଃ। ତେଷାଂ ତତ୍ର ପ୍ରଵାଲେଷୁ ପୁଷ୍ପଭାରାଵନାମିଷୁ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଉଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର କୋମଳ ପତ୍ରରେ ଫୁଲର ଭାରେ ଡାଲି ନମିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ରୁଵନ୍ତି ରାଵାନ୍ମଧୁରାନ୍ଷଟ୍ପଦା ମଧୁଲିପ୍ସଵଃ। ତତ୍ର ପ୍ରଦେଶାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍କୁସୁମୋତ୍କରମଣ୍ଡିତାନ୍
ମଧୁ ଆଶା କରୁଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ସେଠାରେ କୋମଳ ପତ୍ର ଓ ଫୁଲର ଭାରେ ନମିଥିବା ଡାଲିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।
ଲତାଗୃହପରିକ୍ଷିପ୍ତାନ୍ମନସଃ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନାନ୍। ସଂପଶ୍ଯନ୍ସୁମହାତେଜା ବଭୂଵ ମୁଦିତସ୍ତଦା
ଲତାର ଗୃହରେ ଘେରା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଏମିତି ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଫୁଲର ଢେରରେ ଶୋଭିତ ଦେଖି, ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ।
ପରସ୍ପରାଶ୍ଲିଷ୍ଟଶାଖୈଃ ପାଦପୈଃ କୁସୁମାନ୍ଵିତୈଃ। ଅଶୋଭତ ଵନଂ ତତ୍ତୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜସନ୍ନିଭୈଃ
ଫୁଲ ଲଗା ଡାଲିମାନେ ପରସ୍ପରେ ଜଡିଯାଇଥିବା ଗଛମାନେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ମହାଇନ୍ଦ୍ରର ଧ୍ୱଜ ପରି ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। ସେଵିତଂ ଵନମତ୍ଯର୍ଥଂ ମତ୍ତଵାନରକିନ୍ନରୈଃ
ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ମଦମସ୍ତ ବାନର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଆଦରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା।
ସୁଖଃ ଶୀତଃ ସୁଗନ୍ଧୀ ଚ ପୁଷ୍ପରେଣୁଵହୋଽନିଲଃ। ପରିକ୍ରାମନ୍ଵନେ ଵୃକ୍ଷାନୁପୈତୀଵ ରିରଂସଯା
ସେଠାରେ ଫୁଲର ରେଣୁ ବୋକା ଶିତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଏହା ଆଶାରେ ଘୁରୁଛି।
ଏଵଂଗୁଣସମାଯୁକ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସ ଵନଂ ନୃପଃ। ନଦୀକଚ୍ଛୋଦ୍ଭଂ କାନ୍ତମୁଚ୍ଛ୍ରିତଧ୍ଵଜସନ୍ନିଭମ୍
ସେ ରାଜା ଏମିତି ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଦୀପାର ଶୋଭା ଓ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେଇ ଅପୂର୍ବ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ଵନଂ ତତ୍ତୁ ସୁପ୍ରହୃଷ୍ଟଵିହଙ୍ଗମମ୍। ଆଶ୍ରମପ୍ରଵରଂ ରମ୍ଯଂ ଦଦର୍ଶ ଚ ମନୋରମମ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଆନନ୍ଦିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ସଂପ୍ରଜ୍ଵଲିତପାଵକମ୍। ତଂ ତଦାଽପ୍ରତିମଂ ଶ୍ରୀମାନାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଘେରା, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେଠି ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ଆଶ୍ରମକୁ ସେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଯତିଭିର୍ଵାଲଖିଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵୃତଂ ମୁନିଗଣାନ୍ଵିତମ୍। ଅଗ୍ନ୍ଯଗାରୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ ପୁଷ୍ପସଂସ୍ତରସଂସ୍ତୃତମ୍
ଏହି ଆଶ୍ରମ ବ୍ରତୀ, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା; ଅନେକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଫୁଲର ଛାଡ଼ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ମହାକଚ୍ଛୈର୍ବୃହଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଵିଭ୍ରାଜିତମତୀଵ ଚ। ମାଲିନୀମଭିତୋ ରାଜନ୍ନଦୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ସୁଖୋଦକାମ୍
ବଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ ଗଛର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଏହା ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା, ହେ ରାଜନ୍, ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ମଧୁର ଜଳ ନେଇ ପାଖରେ ବହୁଥିଲା।
ନୈକପକ୍ଷିଗଣାକୀର୍ଣାଂ ତପୋଵନମନୋରମାମ୍। ତତ୍ରଵ୍ଯାଲମୃଗାନ୍ସୈମ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ପ୍ରୀତିମଵାପ ସଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ମନୋହର ତପୋବନରେ ସେଠାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ଝୁଣ୍ଡ ଦେଖି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତଂ ଚାପ୍ରତିରଥଃ ଶ୍ରୀମାନାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ଦେଵଲୋକପ୍ରତୀକାଶଂ ସର୍ଵତଃ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଅପରାଜିତ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ଆଶ୍ରମ, ଦେବଲୋକ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆকৰ୍ଷକ, ସେ ଆଗକୁ ଗଲେ।
ନଦୀଂ ଚାଶ୍ରମସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟାଂ ପୁଣ୍ଯତୋଯାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ। ସର୍ଵପ୍ରାଣଭୃତାଂ ତତ୍ର ଜନନୀମିଵ ଧିଷ୍ଠିତାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ପବିତ୍ର ଜଳର ନଦୀ ଆଶ୍ରମ ସହିତ ମିଶିଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାଆ ପରି ଦଢ଼ିଅଛି।
ସଚକ୍ରଵାକପୁଲିନାଂ ପୁଷ୍ପଫେନପ୍ରଵାହିନୀମ୍। ସକିନ୍ନରଗଣାଵାସାଂ ଵାରନର୍କ୍ଷନିଷେଵିତାମ୍
ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁଠି ବାସ କରନ୍ତି, ଏମିତି ବାଲୁକା ଚରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଫୁଲ ଓ ଝାଗ ଭରି ଜଳ ବହୁଥିବା, କିନ୍ନରମାନେ ରହୁଥିବା, ହାତୀ ଓ ଭାଲୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଆସନ୍ତି, ଏମିତି ଏହି ନଦୀ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ପୁଣ୍ଯସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂଘୁଷ୍ଟା ପୁଲିନୈରୁପଶୋଭିତାମ୍। ମତ୍ତଵାରଣଶାର୍ଦୂଲଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରନିଷେଵିତାମ୍
ପୁଣ୍ୟ ପାଠ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ଚରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ, ବାଘ ଓ ବଡ଼ ସାପମାନେ ଯେଉଁଠି ଆସନ୍ତି, ଏମିତି ଏହି ତଟ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଭଗଵତଃ କାଶ୍ଯପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଆଶ୍ରମପ୍ରଵରଂ ରମ୍ଯଂ ମହର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ସେହି ନଦୀର କୂଳରେ ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପଙ୍କର ଏକ ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବହୁତ ମହାର୍ଷିମାନେ ବସିଥିଲେ।
ନଦୀମାଶ୍ରମସଂବଦ୍ଧାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଶ୍ରମପଦଂ ତଥା। ଚକାରାଭିପ୍ରଵେଶାଯ ମତିଂ ସ ନୃପତିସ୍ତଦା
ନଦୀ ସହିତ ଏହି ଆଶ୍ରମ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ଦେଖି, ସେ ରାଜା ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ମନସ୍କ ହେଲେ।
ଅଲଙ୍କୃତଂ ଦ୍ଵୀପଵତ୍ଯା ମାଲିନ୍ଯା ରମ୍ଯତୀରଯା। ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନଂ ଗଙ୍ଗଯେଵୋପଶୋଭିତମ୍
ଦ୍ୱୀପ ମାଳିନୀ ଓ ମନୋହର ତଟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହି ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ଅତି ଆଲୋକମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମତ୍ତବର୍ହିଣସଂଘୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହଦ୍ଵନମ୍। ତତ୍ସ ଚୈତ୍ରରଥପ୍ରଖ୍ଯଂ ସମୁପେତ୍ଯ ନରର୍ଷଭଃ
ମଦମସ୍ତ ମୟୂରମାନେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅତୀଵ ଗୁଣସଂପନ୍ନମନିର୍ଦେଶ୍ଯଂ ଚ ଵର୍ଚସା। ମହର୍ଷିଂ କାଶ୍ଯପଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଥ କଣ୍ଵଂ ତପୋଧନମ୍
ଅତି ଗୁଣବାନ୍ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ତେଜ ଥିବା, ସେ ମହାର୍ଷି କାଶ୍ୟପ ଓ ତପସ୍ୱୀ କଣ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଧ୍ଵଜିନୀମଶ୍ଵସଂବାଧାଂ ପଦାତିଗଜସଙ୍କୁଲାମ୍। ଅଵସ୍ଥାପ୍ଯ ଵନଦ୍ଵାରି ସେନାମିଦମୁଵାଚ ସଃ
ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ହାତୀ ଭରିଥିବା ସେନାକୁ ଜଙ୍ଗଲର ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ସେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ମୁନିଂ ଵିରଜସଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତପୋଧନମ୍। କାଶ୍ଯପଂ ସ୍ଥୀଯତାମତ୍ର ଯାଵଦାଗମନଂ ମମ
ମୁଁ ତପସ୍ୱୀ, ନିର୍ମଳ ମୁନି କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି; ମୁଁ ଫେରିଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏଠି ରୁହ।
ତଦ୍ଵନଂ ନନ୍ଦନପ୍ରଖ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ମନୁଜେଶ୍ଵରଃ।। କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଜହୌ ରାଜା ମୁଦଂ ଚାଵାପ ପୁଷ୍କଲାମ୍
ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜା ଭୂକ୍ଷା ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଛାଡ଼ି, ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।