ତ୍ଵଂ ଚାପି ତତ୍ତଥା କୃଷ୍ଣ ସର୍ଵଂ ସଂପାଦଯିଷ୍ଯସି । ନାହଂ ତଦଭ୍ଯସୂଯାମି ଯଥା ଵାଗଭ୍ଯଭାଷତ
କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସବୁ କାମ ସଫଳ କରିବ; ସ୍ୱର ଯାହା କହିଛି, ମୁଁ ତାହାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖୁନି।
ନମୋ ଧର୍ମାଯ ମହତେ ଧର୍ମୋ ଧାରଯତି ପ୍ରଜାଃ । ଏତଦ୍ଧନଞ୍ଜଯୋ ଵାଚ୍ଯୋ ନିତ୍ଯୋଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵୃକୋଦରଃ
ମହାନ୍ ଧର୍ମକୁ ନମସ୍କାର; ଧର୍ମ ହିଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ଧାରଣ କରେ। ଏହି କଥା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କୁହ, ଓ ବୃକୋଦର ସଦା ଉତ୍ସାହୀ ରୁହନ୍ତୁ।
ଯଦର୍ଥଂ କ୍ଷତ୍ରିଯା ସୂତେ ତସ୍ଯ କାଲୋଽଯମାଗତଃ। ନ ହି ଵୈରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସୀଦନ୍ତି ପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ
ଯେହେତୁ ଯେଉଁ କାରଣରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି; କାରଣ ଶତ୍ରୁତା ଆସିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ କେବେ ମନ୍ଦ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିଦିତା ତେ ସଦା ବୁଦ୍ଧିର୍ଭୀମସ୍ଯ ନ ସ ଶାମ୍ଯତି। ଯାଵଦନ୍ତଂ ନ କୁରୁତେ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନଃ
ତୁମେ ସଦା ଭୀମଙ୍କର ମନ ଜାଣିଛ; ସେ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବେ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ତାଵଦେଵ ମହାପବାହୁର୍ନିଶାସୁ ନ ସୁଖଂ ଲଭେତ୍। ସର୍ଵଧର଼୍ମଵିଶେଷଜ୍ଞାଂ ସ୍ନୁଷାଂ ପାଣ୍ଡୋର୍ମହାତ୍ମନଃ । ଵ୍ରୂଯା ମାଧଵ କଲ୍ଯାଣୀଂ କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣାଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ସେଉଁଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ବଳବାନ୍ ରାତିରେ କେବେ ସୁଖ ପାଇବେ ନାହିଁ। ମାଧବ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଝିଅ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜଣା ଯଶସ୍ୱିନୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ।
ଯୁକ୍ତମେତନ୍ମହାଭାଗେ କୁଲେ ଜାତେ ଯଶସ୍ଵିନି । ଯନ୍ମେ ପୁତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯଥାଵତ୍ତ୍ଵମଵର୍ତିଥାଃ
ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, କୁଳୀନ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳି ତୁମେ, ମୋ ସମସ୍ତ ପୁଅଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେପରି ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କରିଛ, ଏହା ଉଚିତ।
ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ଵକ୍ତଵ୍ଯୌ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରତାଵୁଭୌ । ଵିକ୍ରମେଣାର୍ଜିତାନ୍ଭୋଗାନ୍ଵୃଣୀତଂ ଜୀଵିତାଦପି
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କୁହ; ସେମାନେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜିତ ସମ୍ପଦକୁ ଚୟନ କରନ୍ତୁ।
ଵିକ୍ରମାଧିଗତା ହ୍ଯର୍ଥାଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେଣ ଜୀଵତଃ । ମନୋ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ସଦା ପ୍ରୀଣନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଧନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନରେ, ସଦା ମନୁଷ୍ୟର ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ହେ ପୁରୁଷୋत्तମ।
ଯଚ୍ଚ ଵଃ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାନାଂ ସର୍ଵଧର୍ମୋପଚାଯିନାମ୍। ପାଞ୍ଚାଲୀ ପରୁଷାଣ୍ଯୁକ୍ତକା କୋ ନୁ ତତ୍କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି
ଏବଂ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିବା ତୁମେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ପାଞ୍ଚାଳୀ କଠୋର କଥା କହିଥିଲେ, ସେହି ଅପମାନ କିଏ ମାଫ କରିପାରିବ?
ନ ରାଜ୍ଯହରଣଂ ଦୁଃଖଂ ଦ୍ଯୂତେ ଚାପି ପରାଜଯଃ। ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ସୁତାନାଂ ଵା ନ ମେ ତଦ୍ଦୁଃଖକାରଣମ୍
ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବା, ଜୁଆରେ ହାରିବା କିମ୍ବା ମୋ ପୁଅମାନେଙ୍କର ବନବାସ—ଏହାମାନେ କୌଣସି ଦୁଃଖର କାରଣ ନୁହେଁ।
ଯତ୍ର ସା ବୃହତୀ ଶ୍ଯାମା ସଭାଯାଂ ରୁଦତୀ ତଦା। ଅଶ୍ରୌଷୀତ୍ପରୁଷା ଵାଚସ୍ତନ୍ମେ ଦୁଃଖତରଂ ମହତ୍
କିନ୍ତୁ, ସେ ଉଚ୍ଚ ଓ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା ମହିଳା ସଭାରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସେଇ କଠୋର କଥା ଶୁଣିଲି, ସେଇ ମୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଗଭୀର ଦୁଃଖ।
ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମିଣୀ ଵରାରୋହା କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରତା ସଦା। ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ତଦା ନାଥଂ କୃଷ୍ଣା ନାଥଵତୀ ସତୀ
ସେ, ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ଶୌର୍ୟରେ ଆସକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଥିବା କୃଷ୍ଣା, ସ୍ୱାମୀ ଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସେଇବେଳେ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
ତଂ ଵୈ ବ୍ରୂହି ମହାବାହୋ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍ । ଅର୍ଜୁନଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ପଦଵୀଂ ଚର
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ, ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହ, ସେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।
ଵିଦିତଂ ହି ତଵାତ୍ଯନ୍ତଂ କ୍ରୂଦ୍ଧାଵିଵ ଯମାନ୍ତକୌ । ଭୀମାର୍ଜୁନୌ ନଯେତାଂ ହି ଦେଵାନପି ପରାଂ ଗତିମ୍
କାରଣ ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମ ଓ କାଳ ସମାନ ଭୟଙ୍କର, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଗତିକୁ ନେଇଯିପାରିବେ।
ତଯୋଶ୍ଚୈତଦଵଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ସା କୃଷ୍ଣା ସଭାଗତା। ଦୁଃଶାସନଶ୍ଚ ଯଦ୍ଭୀମଂ କଟୁକାନ୍ଯଭ୍ଯଭାଷତ
ଏହି ଅବମାନଟି ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଃଶାସନ ଯେଉଁ ତିକ୍ତ କଥା ଭୀମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ପଶ୍ଯତାଂ କୁରୁଵୀରାଣାଂ ତଚ୍ଚ ସଂସ୍ମାରଯେଃ ପୁନଃ । ପାଣ୍ଡଵାନ୍କୁଶଲଂ ପୃଚ୍ଛେଃ ସପୁତ୍ରାନ୍କୃଷ୍ଣଯା ସହ
ଏହି କଥାକୁ କୁରୁବୀରମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ପୁନି ସ୍ମରଣ କରାଅ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କ ଖବର ନିଅ।
ମାଂ ଵୈ କୁଶଲିନୀଂ ବ୍ରୂଯାସ୍ତେଷୁ ଭୂଯୋ ଜନାର୍ଦନ । ଅରିଷ୍ଟଂ ଗଚ୍ଛ ପନ୍ଥାନଂ ପୁତ୍ରାନ୍ମେ ପ୍ରତିପାଲଯ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସେମାନଙ୍କୁ କହ, ମୁଁ ଭଲ ଅଛି। ତୁମର ଯାତ୍ରା ନିରାପଦ ହେଉ, ଏବଂ ମୋ ପୁଅମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଅଭିଵାଦ୍ଯାଥ ତାଂ କୃଷ୍ଣଃ କୃତ୍ଵା ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହାବାହୁଃ ସିଂହଖେଲଗତିସ୍ତତଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସିଂହ ସମାନ ଗତିରେ ବାହାରିଗଲେ।
ତତୋ ଵିସର୍ଜଯାମାସ ଭୀଷ୍ମାଦୀନ୍କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାନ୍। ଆରୋପ୍ଯାଥ ରଥେ କର୍ଣଂ ପ୍ରାଯାତ୍ସାତ୍ଯକିନା ସହ
ତାପରେ ସେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କୁରୁବରମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାତେ ଦାଶାର୍ହେ କୁରଵଃ ସଙ୍ଗତା ମିଥଃ । ଜଜଲ୍ପୁର୍ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ କେଶଵେ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ଦାଶାର୍ହବଂଶୀ ବାହାରିଯିବା ପରେ, କୁରୁମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, କେଶବଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି କଥା ହେଲେ।
ପ୍ରମୂଢା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ମୃତ୍ଯୁପାଶଵଶୀକୃତା । ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ବାଲିଶ୍ଯାନ୍ନୈତଦସ୍ତୀତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୂଢ଼ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁର ଫାଦରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥିଲା, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା 'ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତତୋ ନିର୍ଯାଯ ନଗରାତ୍ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ଚ ତଦା କର୍ଣେନ ସୁଚିରଂ ସହ
ତାପରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ନଗର ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ବହୁ ଦିନ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ରାଧେଯଂ ସର୍ଵଯାଦଵନନ୍ଦନଃ। ତତୋ ଜଵେନ ମହତା ତୂର୍ଣମଶ୍ଵାନଚୋଦଯତ୍
ରାଧେୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିବା ସେ, ବଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଇଲେ।
ତେ ପିବନ୍ତ ଇଵାକାଶଂ ଦାରୁକେଣ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ । ହଯା ଜଗ୍ମୁର୍ମହାଵେଗା ମନୋମାରୁତରଂହସଃ
ଦାରୁକଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶକୁ ପିଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ମନ ଓ ପବନ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ମହାଧ୍ଵାନଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶ୍ଯେନା ଇଵାଶୁଗାଃ । ଉଚ୍ଚୈର୍ଜଗ୍ମୁରୁପପ୍ଲାଵ୍ଯଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵାନମାଵହନ୍
ସେମାନେ ବଡ଼ ରାସ୍ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଚିତା ଶ୍ୟେନ ପରି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉପପ୍ଲବ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
କୁନ୍ତ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣୌ ମହାରଥୌ। ଦୁର୍ଯୋଧନମିଦଂ ଵାକ୍ଯମୂଚତୁଃ ଶାସନାତିଗମ୍
କୁନ୍ତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବୀର ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କୁନ୍ତ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଂନିଧୌ । ଵାକ୍ଯମର୍ଥଵଦତ୍ଯୁଗ୍ରମୁକ୍ତଂ ଧର୍ମ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ହେ ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଯେଉଁ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୀବ୍ର ଓ ଧର୍ମମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକା।
ତତ୍କରିଷ୍ଯନ୍ତି କୌନ୍ତେଯା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସଂମତମ୍ । ନ ହି ତେ ଜାତୁ ଶାମ୍ଯେରନ୍ନୃତେ ରାଜ୍ଯେନ କୌରଵ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ କଥା ନିଶ୍ଚୟ କରିବେ, ହେ କୌରବ, ରାଜ୍ୟ ଛଡ଼ା ସେମାନେ କେବେ ଶାନ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ।
କ୍ଲେଶିତା ହି ତ୍ଵଯା ପାର୍ଥା ଧର୍ମପାଶସିତାସ୍ତଦା। ସଭାଯାଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ଚୈଵ ତୈଶ୍ଚ ତନ୍ମର୍ଷିତଂ ତଵ
ତୁମେ ପାର୍ଥମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଛ, ଧର୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିଛ, ଏବଂ ସଭାରେ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିଛ; ଏସବୁ ସେମାନେ ସହିଛନ୍ତି।
କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ହ୍ଯର୍ଜୁନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୀମଂ ଚ କୃତନିଶ୍ଚଯମ୍ । ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଚେଷୁଧୀ ଚୈଵ ରଥଂ ଚ ଧ୍ଵଜମେଵ ଚ
ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଅର୍ଜୁନ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଭୀମ, ଗାଣ୍ଡୀବ, ବାଣ, ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ,