ନୃଶଂସାନାମନାର୍ଯାଣାଂ ତଥା ପରୁଷଭାଷଣମ୍ । କର୍ଣଦୁଃଶାସନାଭ୍ଯାଂ ଚ ତ୍ଵଯା ଚ ବହୁଶଃ କୃତମ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଷ୍ୟାସନ ଏବଂ ତୁମେ ମିଶି ବାରମ୍ବାର କ୍ରୁର ଓ ଅଶିଷ୍ଟ କଥା କହିଛ।
ସହ ମାତ୍ରା ପ୍ରଦଗ୍ଧୁଂ ତାନ୍ବାଲକାନ୍ଵାରଣାଵତେ । ଆସ୍ଥିତଃ ପରମୋ ଯତ୍ନୋ ନ ସମୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ତତ୍ତଵ
ତୁମେ ତୁମ ମାଆ ସହିତ ଭାରଣାବତରେ ସେଇ ପିଲାମାନେକୁ ପୋଡ଼ିବାକୁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ଯୋଜନା ସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ।
ଊଷୁଶ୍ଚ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତଦା। ମାତ୍ରା ସହୈକଚକ୍ରାଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହ ଏକଚକ୍ରା ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ।
ଵିଷେଣ ସର୍ପବନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଯତିତାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତ୍ଵଯା । ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ଵିନାଶାଯ ନ ସମୃଦ୍ଧଂ ଚ ତତ୍ତଵ
ତୁମେ ବିଷ ଦେଇ ଓ ସାପ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଓ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସଫଳତା ଆସିଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂବୁଦ୍ଧିଃ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମିଥ୍ଯାଵୃତ୍ତିଃ ସଦା ଭଵାନ୍ । କଥଂ ତେ ନାପରାଧୋଽସ୍ତି ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ତୁମର ମନଭାବ ସଦା ଭ୍ରମ ଓ ମିଥ୍ୟା ରହିଛି; ଏପରି ମହାତ୍ମାମାନେ ପ୍ରତି ତୁମେ କିପରି କହିପାର ଯେ ତୁମର କୌଣସି ଅପରାଧ ନାହିଁ?
ଏଵଂଵୃତ୍ତଃ କଥଂ ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାତୁମର୍ହସି ପାପକୃତ୍। ସ ରାଜ୍ଯାଚ୍ଚ ସୁଖାଚ୍ଚୈଵ ହାସ୍ଯସେ କୁଲପାଂସନ
ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ତୁମେ କିପରି ରାଜ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦୁହିଁଠାରୁ ତୁମେ ବଞ୍ଚିତ ହେବ, ହେ କୁଳର ଅପମାନ।
ଯଚ୍ଚୈଭ୍ଯୋ ଯାଚମାନେଭ୍ଯଃ ପିତ୍ର୍ଯମଂଶଂ ନ ଦିତ୍ସତି । ତଚ୍ଚ ପାପ ପ୍ରଦାତାଽସି ଭ୍ରଷ୍ଟୈଶ୍ଵର୍ଯୋ ନିପାତିତଃ
ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତୃଉତ୍ତର ଅଂଶ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେଲ ନାହିଁ; ଏଥିରେ ତୁମେ ପାପୀ, ଶ୍ରୀହୀନ ଓ ପତିତ ହେଇଛ।
କୃତ୍ଵା ବହୂନ୍ଯକାର୍ଯାଣି ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ନୃଶଂସଵତ୍। ମିଥ୍ଯାଵୃତ୍ତିରନାର୍ଯଃ ସନ୍ନଦ୍ଯ ଵିପ୍ରତିପଦ୍ଯସେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ଅନେକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ କ୍ରୁର କାମ କରି, ତୁମେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଓ ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଆଚରଣରେ ଲିପ୍ତ ଅଛ, ଏବଂ ସେମାନେକୁ ବିପକ୍ଷ କରୁଛ।
ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ ଵିଦୁରେଣ ଚ। ଶାମ୍ଯେତି ମୁହୁରୁକ୍ତୋସି ନ ଚ ଶାମ୍ଯସି ପାର୍ଥିଵ
ତୁମ ମାଆ, ବାପା, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବିଦୁର ବାରମ୍ବାର ତୁମକୁ ଶାନ୍ତି କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜା, ତୁମେ ସେଥିରେ କାନ ଦେଉନାହାଁ।
ଶମେ ହି ସୁମହାଁଲ୍ଲାଭସ୍ତଵ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ନ ଚ ରୋଚଯସେ ରାଜନ୍କିମନ୍ଯଦ୍ବୁଦ୍ଧିଲାଘଵାତ୍
ଶାନ୍ତି ହେଲେ ତୁମେ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁହେଁ ବଡ଼ ଲାଭ ପାଇବ; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରୁନାହାଁ—ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ବୁଝିବାର ଅଭାବ।
ନ ଶର୍ମ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ରାଜନ୍ନୁତ୍କ୍ରମ୍ଯ ସୁହୃଦାଂ ଵଚଃ। ଅଧର୍ମ୍ଯମଯଶସ୍ଯଂ ଚ କ୍ରିଯତେ ପାର୍ଥିଵ ତ୍ଵଯା
ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କର କଥା ଅମାନିଲେ ହେ ରାଜା, ତୁମେ କେବେ ଶାନ୍ତି ନପାଇବ; ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛ ଓ ନିଜକୁ ଅପମାନ ଦେଉଛ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଦାଶାର୍ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନମମର୍ଷଣମ୍ । ଦୁଃଶାସନ ଇଦଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍କରୁସଂସଦି
ଦାଶାର୍ହ ବଂଶୀ ଏପରି କହିବା ବେଳେ, ଅଡ଼ିଗଲା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଦୁଷ୍ୟାସନ କୁରୁସଭାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ଚେତ୍ସନ୍ଧାସ୍ଯସେ ରାଜନ୍ସ୍ଵେନ କାମେନ ପାଣ୍ଡଵୈଃ। ବଦ୍ଧ୍ଵା କିଲ ତ୍ଵାଂ ଦାସ୍ଯନ୍ତି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରାଯ କୌରଵାଃ
ହେ ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁନାହାଁ, ତେବେ କୌରବମାନେ ତୁମକୁ ବାନ୍ଧି ଉଠାଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ।
ଵୈକର୍ତନଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ମାଂ ଚ ତ୍ରୀନେତାନ୍ମନୁଜର୍ଷଭ । ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ପିତା ଚ ତେ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ତୁମ ବାପା, କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଏବଂ ମୁଁ—ଏ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଖକୁ ଦେଇଦେବେ, ହେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଭ୍ରାତୁରେତଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁଯୋଧନଃ । କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରାତିଷ୍ଠତୋତ୍ଥାଯ ମହାନାଗ ଇଵ ଶ୍ଵସନ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁୟୋଧନ ରାଗରେ ଉଠିଗଲେ, ବଡ଼ ସାପ ଭଳି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ।
ଵିଦୁରଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ମହାରାଜଂ ଚ ବାହ୍ଲିକମ୍। କୃପଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେ ପରେ ବିଦୁର, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲିକ ରାଜା, କୃପ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ସର୍ଵାନେତାନନାଦୃତ୍ଯ ଦୁର୍ମତିର୍ନିରପତ୍ରପଃ। ଅଶିଷ୍ଟଵଦମର୍ଯାଦୋ ମାନୀ ମାନ୍ଯାଵମାନିତା
ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଅପରାଧୀ, ଲଜ୍ଜାବିହୀନ, ନୀତି ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ବିହୀନ, ଅତି ଅଭିମାନୀ ହୋଇ, ସମ୍ମାନ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛି।
ତଂ ପ୍ରସ୍ଥିତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରାତରୋ ମନୁଜର୍ଷଭମ୍। ଅନୁଜଗ୍ମୁଃ ସହାମାତ୍ଯା ରାଜାନଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ
ସେ ମାନବମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ।
ସଭାଯାମୁତ୍ଥିତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଦୁର୍ଯୋଧନମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସଭାରୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଉଠି, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଚାଲିଯିବା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥାଵଭିସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ସଂରମ୍ଭଂ ଯୋଽନୁମନ୍ଯତେ । ହସନ୍ତି ଵ୍ଯସନେ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ହୃଦୋ ନଚିରାଦିଵ
ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ହସନ୍ତି।
ଦୁରାତ୍ମା ରାଜପୁତ୍ରୋଽଯଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନୁପାଯଵିତ୍। ମିଥ୍ଯାଭିମାନୀ ରାଜ୍ଯସ୍ଯ କ୍ରୋଧଲୋଭଵଶାନୁଗଃ
ଏହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦୁଷ୍ଟମନା, ଉପାୟ ଅଜ୍ଞାନୀ, ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ ଅଭିମାନ କରୁଛି, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ବଶୀଭୂତ।
କାଲପକ୍ଵମିଦଂ ମନ୍ଯେ ସର୍ଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଜନାର୍ଦନ । ସର୍ଵେ ହ୍ଯନୁସୃତା ମୋହାତ୍ପାର୍ଥିଵାଃ ସହ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କାରଣ ସମସ୍ତ ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଭୀଷ୍ମସ୍ଯାଥ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାଶାର୍ହଃ ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣଃ । ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣମୁଖାନ୍ସର୍ଵାନଭ୍ଯଭାଷତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମନୟନ ଦାଶାର୍ହବଂଶୀ ବୀର, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ଆଦି ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସର୍ଵେଷାଂ କୁରୁଵୃଦ୍ଧାନାଂ ମହାନଯମତିକ୍ରମଃ । ପ୍ରସହ୍ଯ ମନ୍ଦମୈଶ୍ଵର୍ଯେ ନ ନିଯଚ୍ଛନ୍ତି ଯନ୍ନୃପମ୍
କୁରୁବଂଶର ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ, ଯେ ରାଜା ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଅବିବେକରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କେହି ରୋକୁନାହାନ୍ତି।
ତତ୍ର କାର୍ଯମହଂ ମନ୍ଯେ କାଲପ୍ରାପ୍ତମରିନ୍ଦମାଃ । କ୍ରିଯମାଣେ ଭଵେଚ୍ଛ୍ରେଯସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୃଣୁତାନଘାଃ
ଏହିଠାରେ ମୁଁ ଭାବୁଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟ ଆସିଛି, ଏହା କରାଗଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ହେବ—ନିର୍ମଳମନେ, ସେଥିରେ ମନ ଦିଅ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେତଦ୍ଭଵତାଂ ଯଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହିତଂ ଵଚଃ । ଭଵତାମାନୁକୂଲ୍ଯେନ ଯଦି ରୋଚେତ ଭାରତାଃ
ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ସେ ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିପାରୁଛ, ଏହା ଭଲ ପରାମର୍ଶ। ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବୁଛ, ତେବେ ଗ୍ରହଣ କର।
ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଦୁରାଚାରୋ ହ୍ଯନାତ୍ମଵାନ୍ । ଜୀଵତଃ ପିତୁରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ହୃତ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତଃ
ଭୋଜରାଜଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅନିୟମିତ ଚରିତ୍ରର, ଜୀବନ୍ତ ବାପାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦଳି ନେଇଥିଲା, ଏବଂ ଶେଷରେ ନଶ୍ୱରତାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।
ଉଗ୍ରସେନସୁତଃ କଂସଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସ ବାନ୍ଧଵୈଃ। ଜ୍ଞାତୀନାଂ ହିତକାମେନ ମଯା ଶସ୍ତୋ ମହାମୃଧେ
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁଅ କଂସକୁ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଜନଙ୍ଗଣଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିଲି।
ଆହୁକଃ ପୁନରସ୍ମାଭିର୍ଜ୍ଞାତିଭିଶ୍ଚାପି ସତ୍କୃତଃ । ଉଗ୍ରସେନଃ କୃତୋ ରାଜା ଭୋଜରାଜନ୍ଯଵର୍ଧନଃ
ପରେ ଆହୁକଙ୍କୁ ଆମେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲୁ; ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ରାଜା କରାଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ଭୋଜବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
ସଂସମେକଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୁଲାର୍ଥେ ସର୍ଵଯାଦଵାଃ। ସଂଭୂଯ ସୁଖମେଧନ୍ତେ ଭାରତାନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣଯଃ
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଗୋତିଏଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବଂଶର ଭଲ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏବେ ଖୁସିରେ ବସୁଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ।