ଲପ୍ସ୍ଯସେ ଵୀରଶଯନଂ କାମମେତଦଵାପ୍ସ୍ଯସି। ସ୍ଥିରୋ ଭଵ ସହାମାତ୍ଯୋ ଵିମର୍ଦୋ ଭଵିତା ମହାନ୍
ତୁମେ ବୀରଙ୍କ ଶୟନକୁ ପାଇବ; ଏହା ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ହେବ। ତୁମେ ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦୃଢ଼ ରୁହ; ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଯଚ୍ଚୈତନ୍ମନ୍ଯସେ ମୂଢ ନ ମେ କଶ୍ଚିଦ୍ଵ୍ଯତିକ୍ରମଃ। ପାଣ୍ଡଵେଷ୍ଵିତି ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିବୋଧ ତ୍ଵଂ ନରାଧିପ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ଭାବୁଛ, ମୂଢ଼, ଯେ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ—ସେ ସବୁ କଥା ତୁମେ ଭଲଭାବେ ବୁଝି ନିଅ।
ଶ୍ରିଯାଂ ସଂତପ୍ଯମାନେନ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ତ୍ଵଯା ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରିତଂ ଦ୍ଯୂତଂ ସୌବଲେନ ଚ ଭାରତ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ତୁମେ ଜଳିଉଠିଥିଲା, ଏବଂ ଖରାପ ପରାମର୍ଶ ଓ ଶକୁନି ସହିତ ମିଶି ତୁମେ ଏହି ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା, ହେ ଭାରତ।
କଥଂ ଚ ଜ୍ଞାତଯସ୍ତାତ ଶ୍ରେଯାଂସଃ ସାଧୁସଂମତାଃ । ତଥାଽନ୍ଯାଯ୍ଯମୁପସ୍ଥାତୁଂ ଜିହ୍ମେନାଜିହ୍ମଚାରିଣଃ
ହେ ପିତା, ଯେଉଁ ଜଣେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ, ଯାହାକୁ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିପାରିବେ? ସିଧାସଳଖ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଚାଳାକି କରି କିପରି ଏପରି କୁକର୍ମ କରିପାରିବେ?
ଅକ୍ଷଦ୍ଯୂତଂ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ସତାଂ ମତିଵିନାଶନମ୍ । ଅସତାଂ ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ଭେଦାଶ୍ଚ ଵ୍ଯସନାନି ଚ
ଏହି ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ା, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସଦ୍ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନାଶର କାରଣ ଅଟୁଟ। ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଏଠାରେ ମତଭେଦ ଓ ବିପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ତଦିଦଂ ଵ୍ଯସନଂ ଘୋରଂ ତ୍ଵଯା ଦ୍ଯୂତମୁଖଂ କୃତମ୍ । ଅସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସଦାଚାରାନ୍ସାର୍ଧଂ ପାପାନୁବନ୍ଧନୈଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିପଦ, ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆଣିଛ, ଭଲ ଆଚରଣକୁ ଅବହେଳା କରି ଏବଂ ପାପର ଫଳ ସହିତ।
କଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯାଂ ଵୈ ଵିପ୍ରକର୍ତୃଂ ତଥାର୍ହତି। ଆନୀଯ ଚ ସଭାଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଯଥୋକ୍ତା ଦ୍ରୌପଦୀ ତ୍ଵଯା
ଅନ୍ୟ କିଏ ଭାଇର ଜଣେ ଝିଅଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅପମାନ କରିପାରିବ? ତୁମେ ଯେପରି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ, ଏହା କିଏ କରିପାରିବ?
କୁଲୀନା ଶୀଲସଂପନ୍ନା ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋଽପି ଗରୀଯସୀ । ମହିଷୀ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ତଥା ଵିନିକୃତା ତ୍ଵଯା
ଉଚ୍ଚ କୁଳର, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଏବଂ ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ରାଣୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଏଭଳି ଅପମାନ କରିଥିଲେ।
ଜାନନ୍ତି କୁରଵଃ ସର୍ଵେ ଯଥୋକ୍ତାଃ କୁରୁସଂସଦି । ଦୁଃଶାସନେନ କୌନ୍ତେଯାଃ ପ୍ରଵ୍ରଜନ୍ତଃ ପରନ୍ତପାଃ
ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, କିପରି ଦୁଷ୍ୟାସନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାଁକୁ ଡରନ୍ତି, ବନବାସକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।
ସମ୍ଯଗ୍ଵୃତ୍ତେଷ୍ଵଲୁବ୍ଧେଷୁ ସତତଂ ଧର୍ମଚାରିଷୁ । ସ୍ଵେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ କଃ ସାଧୁଶ୍ଚରେଦେଵମସାଂପ୍ରତମ୍
ନିଜ ନିଜ ନିଷ୍ପାପ, ସଦା ନ୍ୟାୟରେ ଚାଲୁଥିବା ଏବଂ ଲୋଭରହିତ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିପାରିବ?
ନୃଶଂସାନାମନାର୍ଯାଣାଂ ତଥା ପରୁଷଭାଷଣମ୍ । କର୍ଣଦୁଃଶାସନାଭ୍ଯାଂ ଚ ତ୍ଵଯା ଚ ବହୁଶଃ କୃତମ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଷ୍ୟାସନ ଏବଂ ତୁମେ ମିଶି ବାରମ୍ବାର କ୍ରୁର ଓ ଅଶିଷ୍ଟ କଥା କହିଛ।
ସହ ମାତ୍ରା ପ୍ରଦଗ୍ଧୁଂ ତାନ୍ବାଲକାନ୍ଵାରଣାଵତେ । ଆସ୍ଥିତଃ ପରମୋ ଯତ୍ନୋ ନ ସମୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ତତ୍ତଵ
ତୁମେ ତୁମ ମାଆ ସହିତ ଭାରଣାବତରେ ସେଇ ପିଲାମାନେକୁ ପୋଡ଼ିବାକୁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ଯୋଜନା ସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ।
ଊଷୁଶ୍ଚ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତଦା। ମାତ୍ରା ସହୈକଚକ୍ରାଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହ ଏକଚକ୍ରା ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ।
ଵିଷେଣ ସର୍ପବନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଯତିତାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତ୍ଵଯା । ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ଵିନାଶାଯ ନ ସମୃଦ୍ଧଂ ଚ ତତ୍ତଵ
ତୁମେ ବିଷ ଦେଇ ଓ ସାପ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଓ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସଫଳତା ଆସିଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂବୁଦ୍ଧିଃ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମିଥ୍ଯାଵୃତ୍ତିଃ ସଦା ଭଵାନ୍ । କଥଂ ତେ ନାପରାଧୋଽସ୍ତି ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ତୁମର ମନଭାବ ସଦା ଭ୍ରମ ଓ ମିଥ୍ୟା ରହିଛି; ଏପରି ମହାତ୍ମାମାନେ ପ୍ରତି ତୁମେ କିପରି କହିପାର ଯେ ତୁମର କୌଣସି ଅପରାଧ ନାହିଁ?
ଏଵଂଵୃତ୍ତଃ କଥଂ ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାତୁମର୍ହସି ପାପକୃତ୍। ସ ରାଜ୍ଯାଚ୍ଚ ସୁଖାଚ୍ଚୈଵ ହାସ୍ଯସେ କୁଲପାଂସନ
ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ତୁମେ କିପରି ରାଜ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦୁହିଁଠାରୁ ତୁମେ ବଞ୍ଚିତ ହେବ, ହେ କୁଳର ଅପମାନ।
ଯଚ୍ଚୈଭ୍ଯୋ ଯାଚମାନେଭ୍ଯଃ ପିତ୍ର୍ଯମଂଶଂ ନ ଦିତ୍ସତି । ତଚ୍ଚ ପାପ ପ୍ରଦାତାଽସି ଭ୍ରଷ୍ଟୈଶ୍ଵର୍ଯୋ ନିପାତିତଃ
ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତୃଉତ୍ତର ଅଂଶ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେଲ ନାହିଁ; ଏଥିରେ ତୁମେ ପାପୀ, ଶ୍ରୀହୀନ ଓ ପତିତ ହେଇଛ।
କୃତ୍ଵା ବହୂନ୍ଯକାର୍ଯାଣି ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ନୃଶଂସଵତ୍। ମିଥ୍ଯାଵୃତ୍ତିରନାର୍ଯଃ ସନ୍ନଦ୍ଯ ଵିପ୍ରତିପଦ୍ଯସେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ଅନେକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ କ୍ରୁର କାମ କରି, ତୁମେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଓ ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଆଚରଣରେ ଲିପ୍ତ ଅଛ, ଏବଂ ସେମାନେକୁ ବିପକ୍ଷ କରୁଛ।
ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ ଵିଦୁରେଣ ଚ। ଶାମ୍ଯେତି ମୁହୁରୁକ୍ତୋସି ନ ଚ ଶାମ୍ଯସି ପାର୍ଥିଵ
ତୁମ ମାଆ, ବାପା, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବିଦୁର ବାରମ୍ବାର ତୁମକୁ ଶାନ୍ତି କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜା, ତୁମେ ସେଥିରେ କାନ ଦେଉନାହାଁ।
ଶମେ ହି ସୁମହାଁଲ୍ଲାଭସ୍ତଵ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ନ ଚ ରୋଚଯସେ ରାଜନ୍କିମନ୍ଯଦ୍ବୁଦ୍ଧିଲାଘଵାତ୍
ଶାନ୍ତି ହେଲେ ତୁମେ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁହେଁ ବଡ଼ ଲାଭ ପାଇବ; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରୁନାହାଁ—ଏହା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ବୁଝିବାର ଅଭାବ।
ନ ଶର୍ମ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ରାଜନ୍ନୁତ୍କ୍ରମ୍ଯ ସୁହୃଦାଂ ଵଚଃ। ଅଧର୍ମ୍ଯମଯଶସ୍ଯଂ ଚ କ୍ରିଯତେ ପାର୍ଥିଵ ତ୍ଵଯା
ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କର କଥା ଅମାନିଲେ ହେ ରାଜା, ତୁମେ କେବେ ଶାନ୍ତି ନପାଇବ; ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛ ଓ ନିଜକୁ ଅପମାନ ଦେଉଛ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଦାଶାର୍ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନମମର୍ଷଣମ୍ । ଦୁଃଶାସନ ଇଦଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍କରୁସଂସଦି
ଦାଶାର୍ହ ବଂଶୀ ଏପରି କହିବା ବେଳେ, ଅଡ଼ିଗଲା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଦୁଷ୍ୟାସନ କୁରୁସଭାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ଚେତ୍ସନ୍ଧାସ୍ଯସେ ରାଜନ୍ସ୍ଵେନ କାମେନ ପାଣ୍ଡଵୈଃ। ବଦ୍ଧ୍ଵା କିଲ ତ୍ଵାଂ ଦାସ୍ଯନ୍ତି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରାଯ କୌରଵାଃ
ହେ ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁନାହାଁ, ତେବେ କୌରବମାନେ ତୁମକୁ ବାନ୍ଧି ଉଠାଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦେବେ।
ଵୈକର୍ତନଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ମାଂ ଚ ତ୍ରୀନେତାନ୍ମନୁଜର୍ଷଭ । ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ପିତା ଚ ତେ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ତୁମ ବାପା, କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଏବଂ ମୁଁ—ଏ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଖକୁ ଦେଇଦେବେ, ହେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଭ୍ରାତୁରେତଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁଯୋଧନଃ । କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରାତିଷ୍ଠତୋତ୍ଥାଯ ମହାନାଗ ଇଵ ଶ୍ଵସନ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁୟୋଧନ ରାଗରେ ଉଠିଗଲେ, ବଡ଼ ସାପ ଭଳି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ।
ଵିଦୁରଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ମହାରାଜଂ ଚ ବାହ୍ଲିକମ୍। କୃପଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେ ପରେ ବିଦୁର, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲିକ ରାଜା, କୃପ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ସର୍ଵାନେତାନନାଦୃତ୍ଯ ଦୁର୍ମତିର୍ନିରପତ୍ରପଃ। ଅଶିଷ୍ଟଵଦମର୍ଯାଦୋ ମାନୀ ମାନ୍ଯାଵମାନିତା
ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଅପରାଧୀ, ଲଜ୍ଜାବିହୀନ, ନୀତି ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ବିହୀନ, ଅତି ଅଭିମାନୀ ହୋଇ, ସମ୍ମାନ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛି।
ତଂ ପ୍ରସ୍ଥିତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରାତରୋ ମନୁଜର୍ଷଭମ୍। ଅନୁଜଗ୍ମୁଃ ସହାମାତ୍ଯା ରାଜାନଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ
ସେ ମାନବମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ।
ସଭାଯାମୁତ୍ଥିତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଦୁର୍ଯୋଧନମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସଭାରୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଉଠି, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଚାଲିଯିବା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥାଵଭିସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ସଂରମ୍ଭଂ ଯୋଽନୁମନ୍ଯତେ । ହସନ୍ତି ଵ୍ଯସନେ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ହୃଦୋ ନଚିରାଦିଵ
ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ି, କ୍ରୋଧକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ହସନ୍ତି।