ଅନୁତିଷ୍ଠ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ କୃଷ୍ଣଭୀଷ୍ମୌ ଯଦୂଚତୁଃ । ମାଧଵଂ ବୁଦ୍ଧିମୋହେନ ମାଽଵମଂସ୍ଥାଃ ପରନ୍ତପ
ହେ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଚାଲ। ବୁଦ୍ଧିର ଭ୍ରମରେ ମାଧବଙ୍କୁ କେବେ ଅବହେଳା କରନି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦମନ କରୁଥିବା।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହଯନ୍ତ୍ଯେତେ ନୈତେ କୃତ୍ଯାଯ କର୍ହିଚିତ୍ । ଵୈରଂ ପରେଷାଂ ଗ୍ରୀଵାଯାଂ ପ୍ରତିମୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସଂଯୁଗେ
ଯେମାନେ ତୋତେ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୋର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁତାକୁ ତୋର ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଦେବେ।
ମା ଜୀଘନଃ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ପୁତ୍ରାନ୍ଭ୍ରାତୄଂସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଵାସୁଦେଵାର୍ଜୁନୌ ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଧ୍ଯଜେଯାନଲଂ ହି ତାନ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜନ, ପୁଅମାନେ ଓ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ହରାଯିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ।
ଏତଚ୍ଚୈଵ ମତଂ ସତ୍ଯଂ ସୁହୃଦୋଃ କୃଷ୍ଣଭୀଷ୍ମଯୋଃ। ଯଦି ନାଦାସ୍ଯସେ ତାତ ପଶ୍ଚାତ୍ତପ୍ସ୍ଯସି ଭାରତ
ଏହି ମତ ତୁମର ମିତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ସତ୍ୟ ମତ ଅଟୁଟ ଅଟେ; ଯଦି ଦେବାକୁ ମନା କରିବ, ପରେ ଏହା ପାଇଁ ଅନୁତାପ କରିବ, ହେ ଭାରତ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଭୂଯାନେଷ ତତୋଽର୍ଜୁନଃ। କୃଷ୍ଣୋ ହି ଦେଵକୀପୁତ୍ରୋ ଦେଵୈରପି ସୁଦୁଃସହଃ । କିଂ ତେ ସୁଖପ୍ରିଯେଣେହ ପ୍ରୋକ୍ତେନ ଭରତର୍ଷଭ
ଯେପରି ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ କହିଛନ୍ତି, ଅର୍ଜୁନ ଏଠି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦେବକୀର ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ଆଉ କିଛି କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ହେ ଭାରତମଣି।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ। ନ ହି ତ୍ଵାମୁତ୍ସହେ ଵକ୍ତୁଂ ଭୂଯୋ ଭରତସତ୍ତମ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା କହିଦେଲି; ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କର। ମୁଁ ଆଉ କିଛି କହିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ଭାରତମଣି।
ତସ୍ମିନ୍ଵାକ୍ଯାନ୍ତରେ ଵାକ୍ଯଂ କ୍ଷତ୍ତାଽପି ଵିଦୁରୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମମର୍ଷଣମ୍
ସେଇ କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ମନର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ନ ଶୋଚାମି ତ୍ଵାମହଂ ଭରତର୍ଷଭ । ଇମୋ ତୁ ଵୃଦ୍ଧୌ ଶୋଚାମି ଗାନ୍ଧାରୀଂ ପିତରଂ ଚ ତେ
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ନୁହେଁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ବୃଦ୍ଧ ମାଆ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ଭାବି ମୋର ଦୁଃଖ ହୁଏ।
ଯାଵନାଥୌ ଚରିଷ୍ଯେତେ ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଦୁର୍ହୃଦା। ହତମିତ୍ରୌ ହତାମାତ୍ଯୌ ଲୂନପକ୍ଷାଵିଵାଣ୍ଡଜୌ
ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ରକ୍ଷକ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେମାନେ ମିତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାରୁ, ଛେଦିତ ପାଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଏହି ଜୀବନରେ ଭ୍ରମଣ କରିବେ।
ଭିକ୍ଷୁକୌ ଵିଚରିଷ୍ଯେତେ ଶୋଚନ୍ତୌ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍। କୁଲଘ୍ନମୀଦୃଶଂ ପାପଂ ଜନଯିତ୍ଵା କୁପୂରୁଷମ୍
ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଘୁଞ୍ଚିବେ, ଦୁଃଖ କରିବେ; ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପୀ ସନ୍ତାନ, ପରିବାର ନାଶକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଦୁଃଖ ପାଇବେ।
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧଂ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଭ୍ଯଭାଷତ। ଆସୀନଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ରାଜଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ବହୁ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ନିବୋଧେଦଂ ଶୌରିଣୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା । ଆଦତ୍ସ୍ଵ ଶିଵମତ୍ଯନ୍ତଂ ଯୋଗକ୍ଷେମଵଦଵ୍ଯଯମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଶୌରି ମହାତ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣ, ସେଠାରୁ ଯେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଲ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଉପାୟ ଅଛି, ସେହିଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଅନେନ ହି ସହାଯେନ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା । ଇଷ୍ଟାନ୍ସର୍ଵାନଭିପ୍ରାଯାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମଃ ସର୍ଵରାଜସୁ
ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଯିଏ କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଆମେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବା।
ସୁସଂହତଃ କେଶଵେନ ତାତ ଗଚ୍ଛ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ଚର ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଭରତାନାମନାମଯମ୍
କେଶବଙ୍କ ସହ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ପୁଅ, ତୁମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ଓ ନିରାପଦ ରହିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ଵାସୁଦେଵେନ ତୀର୍ଥେନ ତାତ ଗଚ୍ଛସ୍ଵ ସଂଶମମ୍ । କାଲପ୍ରାପ୍ତମିଦଂ ମନ୍ଯେ ମା ତ୍ଵଂ ଦୁର୍ଯୋଧନାତିଗାଃ
ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ତୀର୍ଥ ମାର୍ଗରେ ଯାଇ ଶାନ୍ତିକୁ ଅନୁଭବ କର। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ସମୟ ଆସିଛି—ତୁମେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଯାଅନି।
ଶମଂ ଚେଦ୍ଯାଚମାନଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯସି କେଶଵମ୍ । ତ୍ଵଦର୍ଥମଭିଜଲ୍ପନ୍ତଂ ନ ତଵାସ୍ତ୍ଯପରାଭଵଃ
ଯଦି କେଶବ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ ଏବଂ ସେ ତୁମ ପକ୍ଷରେ କଥା କହିବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପରାଜିତ ହେବା ନାହିଁ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣୌ ସମଵ୍ଯଥୌ। ଦୁର୍ଯୋଧନମିଦଂ ଵାକ୍ଯମୂଚତୁଃ ଶାସନାତିଗମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ସମାନ ଭାବେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯାଵତ୍କୃଷ୍ଣାଵସନ୍ନଦ୍ଧୌ ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠତି ଗାଣ୍ଡିଵମ୍ । ଯାଵଦ୍ଧୌମ୍ଯୋ ନ ମେଧାଗ୍ନୌ ଜୁହୋତୀହ ଦ୍ଵିଷଦ୍ବଲମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଅଦମ୍ୟ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧୌମ୍ୟ ହବନ କରୁଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ ରହୁ।
ଯାଵନ୍ନ ପ୍ରେକ୍ଷତେ କ୍ରୂଦ୍ଧଃ ସେନାଂ ତଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ହ୍ରୀନିଷେଵୋ ମହେଷ୍ଵାସସ୍ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଧର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରଣରେ ତୁମ ସେନାକୁ କ୍ରୋଧରେ ଚାହିଁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ଯାଵନ୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ପାର୍ଥଃ ସ୍ଵେଽପ୍ଯନୀକେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ। ଭୀମସେନୋ ମହେଷ୍ଵାସସ୍ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାର୍ଥ ତାଙ୍କ ଦଳରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନାହାନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୀମସେନ ମହାଧନୁର୍ଧର ଉପସ୍ଥିତ ନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ଯାଵନ୍ନ ଚରତେ ମାର୍ଗାନ୍ପୃତନାମଭିଧର୍ଷଯନ୍ । ଭୀମସେନୋ ଗଦାପାଣିସ୍ତାଵତ୍ସଂଶାମ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୈଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଦାଧାରୀ ଭୀମସେନ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆକ୍ରମଣ କରୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ରହୁ।
ଯାଵନ୍ନ ଶାତଯତ୍ଯାଜୌ ଶିରାଂସି ଗଜଯୋଧିନାମ୍ । ଗଦଯା ଵୀରଘାତିନ୍ଯା ଫଲାନୀଵ ଵନସ୍ପତେଃ । କାଲେନ ପରିପକ୍ଵାନି ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଦାରେ ହାତୀ ଚାଳକମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଗଛର ପକ୍କା ଫଳ ପଡିବା ପରି ଭୂମିରେ ପକାଇ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ପାର୍ଷତଃ ।। ଵିରାଟଶ୍ଚ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଶୈଶୁପାଲିଶ୍ଚ ଦଂଶିତାଃ
ନକୁଳ, ସହଦେବ, ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଶୈଶୁପାଳ—ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ଉତ୍ସାହିତ।
ଯାଵନ୍ନ ପ୍ରଵିଶନ୍ତ୍ଯେତେ ନକ୍ରା ଇଵ ମହାର୍ଣଵମ୍ । କୃତାସ୍ତ୍ରାଃ କ୍ଷିପ୍ରମସ୍ଯନ୍ତସ୍ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମହାସାଗରକୁ ମାଛ ପରି ଦୃତ ଗତିରେ ଝପଟି ପଡି ଆକ୍ରମଣ କରୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ଯାଵନ୍ନ ସୁକୁମାରେଷୁ ଶରୀରେଷୁ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍। ଗାର୍ଧ୍ରପତ୍ରାଃ ପତନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ରାସ୍ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଗୃଧ୍ରପଙ୍ଖୀ ବାଣ ଭୂପତିମାନଙ୍କ ସୁକୁମାର ଦେହରେ ଝରିପଡୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ଚନ୍ଦନାଗୁରୁଦିଗ୍ଧେଷୁ ହାରନିଷ୍କଧରେଷୁ ଚ । ନୋରସ୍ସୁ ଯାଵଦ୍ଯୋଧାନାଂ ମହେଷ୍ଵାସୈର୍ମହେଷଵଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁ ଲେପିଥିବା, ହାର ଓ ସୁନା ପିନ୍ଧିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦେହରେ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ଘୁସିପଡୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
କୃତସ୍ତ୍ରୈଃ କ୍ଷିପ୍ରମସ୍ଯଦ୍ଭିର୍ଦୂରପାତିଭିରାଯସାଃ । ଅଭିଲକ୍ଷ୍ଯୈର୍ନିପାତ୍ଯନ୍ତେ ତାଵଚ୍ଛାମ୍ଯତୁ ଵୈଶସମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦୂରରୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଲୋହା ବାଣ ଛାଡି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଂସା ଅଟକି ରହୁ।
ଅଭିଵାଦଯମାନଂ ତ୍ଵାଂ ଶିରସା ରାଜକୁଞ୍ଜରଃ । ପାଣିଭ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ରାଜା ହାତୀ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଭଲପାଇବା ପରି ଦୁଇ ହାତ ଦେଇ ଅଭିବାଦନ କରୁନ୍ତୁ।
ଧ୍ଵଜାଙ୍କୁଶପତାକାଙ୍କଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ତେ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ । ସ୍କନ୍ଧେ ନିକ୍ଷିପତାଂ ବହୁଂ ଶାନ୍ତଯେ ଭରତର୍ଷଭ
ଧ୍ୱଜ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ପତାକା ଧାରଣ କରୁଥିବା ସୁଦକ୍ଷିଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ତୁମ ଗାଁଠିରେ ରଖି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁନ୍ତୁ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ରତ୍ନୌଷଧିସମେତେନ ରତ୍ନାଙ୍ଗୁଲିତଲେନ ଚ। ଉପଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠଂ ତେ ପାଣିନା ପରିମାର୍ଜତୁ
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଔଷଧି ଲଗାଇଥିବା ହାତ ଓ ରତ୍ନ ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତ ଦ୍ୱାରା, ବସିଥିବା ତୁମ ପିଠିକୁ ସେ ମୃଦୁ ମସାଜ କରୁନ୍ତୁ।