ଅଶ୍ଵାନାଂ କାଙ୍କ୍ଷିତାର୍ଥାନାଂ ଷଡିମାନି ଶତାନି ଵୈ । ଶତଦ୍ଵଯେନ କନ୍ଯେଯଂ ଭଵତା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଛଏ ଶଏ ଘୋଡ଼ା ଅଛି; ଏହି ଦୁଇଶଏ ଘୋଡ଼ା ସହ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଅସ୍ଯାଂ ରାଜର୍ଷିଭିଃ ପୁତ୍ରା ଜାତା ଵୈ ଧାର୍ମିକାସ୍ତ୍ରଯଃ । ଚତୁର୍ଥଂ ଜନଯତ୍ଵେକଂ ଭଵାନପି ନରୋତ୍ତମମ୍
ଏହି କନ୍ୟାଠାରୁ ତିନି ଜଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ଚତୁର୍ଥ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ।
ପୂର୍ଣାନ୍ଯେଵଂ ଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ତୁରଗାଣାଂ ଭଵନ୍ତୁ ତେ। ଭଵତୋ ହ୍ଯନୃଣୋ ଭୂତ୍ଵା ତପଃ କୁର୍ଯାଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ଏଭଳି, ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଆଠ ଶଏ ଘୋଡ଼ା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହୁ। ଏହିପରି ଋଣମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ତପସ୍ୟା କରିପାରିବି।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗାଲଵଂ ସହ ପକ୍ଷିଣା। କନ୍ଯାଂ ଚ ତାଂ ଵରାରୋହାମିଦମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଗାଲବଙ୍କୁ ପକ୍ଷୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକୃତିର କନ୍ୟା ସହିତ ଦେଖି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
କିମିଯଂ ପୂର୍ଵମେଵେହ ନ ଦତ୍ତା ମମ ଗାଲଵ। ପୁତ୍ରା ମମୈଵ ଚତ୍ଵାରୋ ଭଵେଯୁଃ କୁଲଭାଵନାଃ
ଗାଲବ, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ କାହିଁକି ଦେଇନଥିଲ? ତେବେ ମୋର ଚାରିଜଣ କୁଳବଢ଼ାଇଥିବା ପୁତ୍ର ହେଇପାରିଥାନ୍ତେ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାମି ତେ କନ୍ଯାମେକପୁତ୍ରଫଲାଯ ଵୈ । ଅଶ୍ଵାଶ୍ଚାଶ୍ରମମାସାଦ୍ଯ ଚରନ୍ତୁ ମମ ସର୍ଵଶଃ
ମୁଁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୋର ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ବେଚ୍ଛାରେ ଘୁରିବେ।
ସ ତଯା ରମମାଣୋଽଥ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ । ଆତ୍ମଜଂ ଜନଯାମାସ ମାଧଵୀପୁତ୍ରମଷ୍ଟକମ୍
ତାପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାତେଜା ଏହି କନ୍ୟା ସହ ରମଣ କରି, ମାଧବୀଙ୍କ ଏଠାରୁ ଏକ ଅଷ୍ଟମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଜାତମାତ୍ରଂ ସୁତଂ ତଂ ଚ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ । ସଂଯୋଜ୍ଯାର୍ଥୈସ୍ତଥା ଧର୍ମୈରଶ୍ଵୈସ୍ତୈଃ ସମଯୋଜଯତ୍
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାମୁନି, ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସହିତ, ତାଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ା, ଧନ ଓ ଧର୍ମ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଇଲେ।
ଅଥାଷ୍ଟକଃ ପୁରଂ ପ୍ରାଯାତ୍ତଦା ସୋମପୁରପ୍ରଭମ୍ । ନିର୍ଯାତ୍ଯ କନ୍ଯାଂ ଶିଷ୍ଯାଯ କୌଶିକୋପି ଵନଂ ଯଯୌ
ଏହାପରେ ଅଷ୍ଟକ ଚନ୍ଦ୍ରନଗର ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନଗରକୁ ଗଲେ; କନ୍ୟାକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, କୌଶିକ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଗାଲଵୋପି ସୁପର୍ଣେନ ସହ ନିର୍ଯାତ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍। ମନସାଽତିପ୍ରତୀତେନ କନ୍ଯାମିଦମୁଵାଚ ହ
ଗାଲବ ମଧ୍ୟ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ; ମନରେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ସେ କନ୍ୟାକୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଜାତୋ ଦାନପତିଃ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଯା ଶୂରସ୍ତଥାଽପରଃ। ସତ୍ଯଧର୍ମରତଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ଯଜ୍ଵା ଚାପି ତଥାଽପରଃ
ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦାନଶୀଳ ପୁତ୍ର, ଆଉ ଏକ ଶୂରବୀର, ଅନ୍ୟ ଜଣ ନିତି ଓ ସତ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ଏବଂ ଆଉ ଜଣ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ତଦାଗଚ୍ଛ ଵରାରୋହେ ତାରିତସ୍ତେ ପିତା ସୁତୈଃ । ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚୈଵ ରାଜାନସ୍ତଥା ଚାହଂ ସୁମଧ୍ଯମେ
ଏହିପରି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆସ; ତୁମ ପିତା ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛନ୍ତି। ଚାରିଜଣ ରାଜା ଓ ମୁଁ, ହେ ସୁମଧ୍ୟମା, ଉଦ୍ଧାର ପାଇଛୁ।
ଗାଲଵସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଯ ସୁପର୍ଣଂ ପନ୍ନଗାଶନମ୍ । ପିତୁର୍ନିର୍ଯାତ୍ଯ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଯଯୌ ଵନମେଵ ହ
ଗାଲବ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପିତାଙ୍କ ଘରୁ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସ ତୁ ରାଜା ପୁନସ୍ତସ୍ଯାଃ କର୍ତୁକାମଃ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍। ଉପଗମ୍ଯାଶ୍ରମପଦଂ ଗଙ୍ଗାଯାମୁନସଙ୍ଗମେ
କିନ୍ତୁ ରାଜା ପୁନି ଏହି କନ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମରେ ଥିବା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଗୃହୀତମାଲ୍ଯଦାମାଂ ତାଂ ରଥମାରୋପ୍ଯ ମାଧଵୀମ୍ । ପୂରୁର୍ଯଦୁଶ୍ଚ ଭଗିନୀମାଶ୍ରମେ ପର୍ଯଧାଵତାମ୍
ପୁରୁରୁବାସ ଓ ଯଦୁ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ ମାଧବୀଙ୍କୁ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ରଥରେ ବସାଇଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରମକୁ ଘେରି ଘେରି ଚାଲିଲେ।
ନାଗଯକ୍ଷମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍ । ଶୈଲଦ୍ରୁମଵନୌକାନାମାସୀତ୍ତତ୍ର ସମାଗମଃ
ସେଠାରେ ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ମଣିଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପାହାଡ଼, ଗଛ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଆସି ଏକଠି ହେଲେ।
ନାନାପୁରୁଷଦେଶ୍ଯାନାମୀଶ୍ଵରୈଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍ । ଋଷିଭିର୍ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପୈଶ୍ଚ ସମନ୍ତାଦାଵୃତଂ ଵନମ୍
ବହୁ ଦେଶର ଲୋକ ଓ ଅଧିପତିମାନେ ଆସିଥିଲେ, ଚାରିପଟେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭଳି ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ନିର୍ଦିଶ୍ଯମାନେଷୁ ତୁ ସା ଵରେଷୁ ଵରଵର୍ଣିନୀ । ଵରାନୁତ୍କ୍ରମ୍ଯ ସର୍ଵାସ୍ତାନ୍ଵରଂ ଵୃତଵତୀ ଵନମ୍
ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପବତୀ ଝିଅ ସମସ୍ତ ବର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ନିଜ ବର ଭାବେ ବାଛିଲେ।
ଅଵତୀର୍ଯ ରଥାତ୍କନ୍ଯା ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଚ ବନ୍ଧୁଷୁ। ଉପଗମ୍ଯ ଵନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତପସ୍ତେପେ ଯଯାତିଜା
ସେ କନ୍ୟା ରଥରୁ ଅବତରି, ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ, ପବିତ୍ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ, କାରଣ ସେ ଯୟାତିଙ୍କ ବଂଶର ଥିଲେ।
ଉପଵାସୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଦୀକ୍ଷାଭିର୍ନିଯମୈସ୍ତଥା । ଆତ୍ମନୋ ଲଘୁତାଂ କୃତ୍ଵା ବଭୂଵ ମୃଗଚାରିଣୀ
ବିଭିନ୍ନ ଉପବାସ, ନିୟମ ଓ ଦୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜକୁ ହାଲୁକା କରି ହରିଣୀ ପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଵୈଦୂର୍ଯାଙ୍କୁରକଲ୍ପାନି ମୃଦୂନି ହରିତାନି ଚ। ଚରନ୍ତୀ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଶଷ୍ପାଣି ତିକ୍ତାନି ମଧୁରାଣି ଚ
ସେ ମଣିର ଅଂକୁର ପରି ମୃଦୁ ଓ ହରିତ ତରକାରି, ମୃଦୁ ଘାସ, କଷା ଓ ମିଠା ଘାସ ଖାଉଥିଲେ।
ସ୍ରଵନ୍ତୀନାଂ ଚ ପୁଣ୍ଯାନାଂ ସୁରସାନି ସୁଚୀନି ଚ। ପିବନ୍ତୀ ଵାରିମୁଖ୍ଯାନି ଶୀତାନି ଵିମଲାନି ଚ
ସେ ପବିତ୍ର ଝରଣାର ଶୁଦ୍ଧ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ପିଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭଲ ଓ ସଫା ପାଣି ବାଛୁଥିଲେ।
ଵନେଷୁ ମୃଗରାଜେଷୁ ଵ୍ଯାଘ୍ରଵିପ୍ରୋଷିତେଷୁ ଚ । ଦାଵାଗ୍ନିଵିପ୍ରଯୁକ୍ତେଷୁ ଶୂନ୍ଯେଷୁ ଗହନେଷୁ ଚ
ସେ ସେମାନେ ରହୁନଥିବା ସିଂହ, ଚାଲିଯାଇଥିବା ବାଘ, ନିମିଲିଯାଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଆଗ୍ନି ଓ ଶୂନ୍ୟ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଚରନ୍ତୀ ହରିଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ମୃଗୀଵ ଵନଚାରିଣୀ । ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ଧର୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସଂଵୃତମ୍
ସେ ହରିଣମାନେ ସହିତ ହରିଣୀ ପରି ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରେହି ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ।
ଯଯାତିରପି ପୂର୍ଵେଷାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଵୃତ୍ତମନୁଷ୍ଠିତଃ। ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଯୁର୍ଯୁଯୁଜେ କାଲଧର୍ମଣା
ଯୟାତି ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବତନ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଥିଲେ, ସେପରି ଆଚରଣ କରି, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚି, ଶେଷରେ କାଳର ନିୟମକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ପୁରୁର୍ଯଦୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵୌ ଵଂଶେ ଵର୍ଧମାନୌ ନରୋତ୍ତମୌ । ତାଭ୍ଭାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଲୋକେ ପରଲୋକେ ଚ ନାହୁଷଃ
ପୁରୁରୁବାସ ଓ ଯଦୁ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ବଂଶରେ ବଡ଼ ମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନହୁଷ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।
ମହୀପତେ ନରପତିର୍ଯଯାତିଃ ସ୍ଵର୍ଗମାସ୍ଥିତଃ। ମହର୍ଷିକଲ୍ପୋ ନୃପତିଃ ସ୍ଵର୍ଗାଗ୍ର୍ଯଫଲଭୁଗ୍ଵିଭୁଃ
ମହୀର ରାଜା, ରାଜା ଯୟାତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ସେ ମହାର୍ଷି ସମାନ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଖ୍ଯେ କାଲେ ବହୁଗୁଣେ ଗତେ। ରାଜର୍ଷିଷୁ ନିଷଣ୍ଣେଷୁ ମହୀଯଃସୁ ମହର୍ଧିଷୁ
ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ଗଲା ଓ ରାଜା ତପସ୍ୱୀମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାନ୍ତ ମାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ,
ଅଵମେନେ ନରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନୃଷିଗଣାଂସ୍ତଥା। ଯଯାତିର୍ମୂଢଵିଜ୍ଞାନୋ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଚେତନଃ
ଯୟାତିଙ୍କ ମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲା ଓ ବିବେକ ହରାଇଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ମଣିଷ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେକୁ ଅବହେଳା କଲେ।
ତତସ୍ତଂ ବୁବୁଧେ ଦେଵଃ ଶକ୍ରୋ ବଲନିଷୂଦନଃ । ତେ ଚ ରାଜର୍ଷଯଃ ସର୍ଵେ ଧିଗ୍ଧିଗିତ୍ଯେଵମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତି ନାଶ କରୁଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜା ତପସ୍ୱୀମାନେ 'ହେଉ, ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ।