ଯଥା ଭୂମ୍ଯାଂ ଭୂମିପତିରୁର୍ଵଶ୍ଯାଂ ଚ ପୁରୂରଵାଃ। ଋଚୀକଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ସରସ୍ଵସ୍ଯାଂ ଯଥା ମନୁଃ
ଯେପରି ଭୂମିରେ ଭୂମିପତି, ଉର୍ବଶୀ ସହ ପୁରୁରବା, ସତ୍ୟବତୀ ସହ ଋଚୀକ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ମନୁ ଥିଲେ, ସେପରି।
ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତୋ ଧୃତ୍ଯାଂ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତଃ। ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଂ ନଲଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ନାରଦଃ
ଶକୁନ୍ତଳା ସହ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଧୃତି ସହ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ, ଦମୟନ୍ତୀ ସହ ନଳ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ସହ ନାରଦ।
ଜରତ୍କାରୁର୍ଜରତ୍କାର୍ଵାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରତୀଚ୍ଯଯା। ମେନକାଯାଂ ଯଥୋର୍ଣାଯୁସ୍ତୁମ୍ବୁରୁଶ୍ଚୈଵ ରମ୍ଭଯା
ଜରତ୍କାରୁ ସହ ଜରତ୍କାର୍ବା, ପ୍ରତୀଚୀ ସହ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ମେନକା ସହ ଉର୍ଣ୍ଣାୟୁ ଏବଂ ରମ୍ଭା ସହ ତୁମ୍ବୁରୁ।
ଵାସୁକିଃ ଶତଶୀର୍ଷାଯାଂ କୁମାର୍ଯାଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ଚ ଯଥା ରାମୋ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ଶତଶୀର୍ଷା ସହ ବାସୁକି, କୁମାରୀ ସହ ଧନଞ୍ଜୟ, ବୈଦେହୀ ସହ ରାମ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ତଥା ତୁ ରମମାଣସ୍ଯ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ମାଧଵୀ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରମେକଂ ପ୍ରତର୍ଦନମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ଭୂପତି ଦିବୋଦାସ ସହ ମାଧବୀ ଆନନ୍ଦ କରି, ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଦିଵୋଦାସଂ ସ ଗାଲଵଃ । ସମଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ଗାଲବ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନିର୍ଯାତଯତୁ ମେ କନ୍ଯାଂ ଭଵାଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଵାଜିନଃ । ଯାଵଦନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ଶୁଲ୍କାର୍ଥଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ମୋତେ ଝିଅଟିକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ରଖନ୍ତୁ; ମୁଁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଇ ଶୁଳ୍କ ଆଣିବି, ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦିଵୋଦାସୋଽଥ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମଯେ ଗାଲଵସ୍ଯ ତାମ୍। କାନ୍ଯାଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଯେ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ଗାଲବଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାନ୍ ଭାବରେ ଝିଅଟିକୁ ଦେଲେ।
ତଥୈଵ ତାଂ ଶ୍ରିଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵିନୀ । ମାଧଵୀ ଗାଲଵଂ ଵିପ୍ରମଭ୍ଯଯାତ୍ସତ୍ଯସଙ୍ଗରା
ଏହିପରି ଭାବେ, ନିଜ ଶ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାଧବୀ ପୁନି ଝିଅ ହୋଇ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ରହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଲବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଗାଲଵୋ ଵିମୃଶନ୍ନେଵ ସ୍ଵକାର୍ଯଗତମାନସଃ । ଜଗାମ ଭୋଜନଗରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୌଶୀନରଂ ନୃପମ୍
ଗାଲବ ନିଜ କାମରେ ମନ ଲଗାଇ ଚିନ୍ତା କରି, ଭୋଜନଗରକୁ ଉଶୀନର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ତମୁଵାଚାଥ ଗତ୍ଵା ସ ନୃପତିଂ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମମ୍। ଇଯ କନ୍ଯା ସୁତୌ ଦ୍ଵୌ ତେ ଜନଯିଷ୍ଯତି ପାର୍ଥିଵୌ
ସେ ଯାଇ ସତ୍ୟବୀର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏଇ ଝିଅ ତୁମକୁ ଦୁଇଟି ରାଜପୁତ୍ର ଦେବେ।'
ଅସ୍ଯାଂ ଭଵାନଵାପ୍ତାର୍ଥୋ ଭଵିତା ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ। ସୋମାର୍କପ୍ରତିସଙ୍କାଶୌ ଜନଯିତ୍ଵା ସୁତୌ ନୃପ
'ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବେ; ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁଇ ପୁଅ ହେବେ, ରାଜା।'
ଶୁଲ୍କଂ ତୁ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ହଯାନାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସାମ୍। ଏକତଃଶ୍ଯାମକର୍ଣାନାଂ ଦେଯଂ ମହ୍ଯଂ ଚତୁଃଶତମ୍
'ଶୁଳ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଏବଂ ଏକ କାଳା କାନ ଥିବା ଚାରିଶେ ଘୋଡ଼ା ମୋତେ ଦେବାକୁ ପଡିବ।'
ଗୁର୍ଵର୍ଥୋଽଯଂ ସମାରମ୍ଭୋ ନ ହଯୈଃ କୃତ୍ଯମସ୍ତି ମେ। ଯଦି ଶକ୍ଯଂ ମହାରାଜ କ୍ରିଯତାମଵିଚାରିତମ୍
'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ଗୁରୁ ପାଇଁ; ମୋତେ ଘୋଡ଼ା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯଦି ସମ୍ଭବ, ମହାରାଜ, ନିର୍ବିକଳ୍ପରେ କରନ୍ତୁ।'
ଅନପତ୍ଯୋଽସି ରାଜର୍ଷେ ପୁତ୍ରୌ ଜନଯ ପାର୍ଥିଵ । ପିତୄନ୍ପୁତ୍ରପ୍ଲଵେନ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଚୈଵ ତାରଯ
'ତୁମେ ସନ୍ତାନହୀନ, ରାଜା ମହାର୍ଷି; ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୁଅର ନୌକାରେ ଚଢ଼ି, ପିତୃମାନେ ଓ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।'
ନ ପୁତ୍ରଫଲଭୋକ୍ତା ହି ରାଜର୍ଷେ ପାତ୍ଯତେ ଦିଵଃ। ନ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାତ୍ମଜାଃ
'ଯିଏ ପୁଅର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେ ରାଜା ମହାର୍ଷି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚୁଇଁନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସନ୍ତାନହୀନମାନେ ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।'
ଏତଚ୍ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ ଵିଵିଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାଲଵଭାଷିତମ୍ । ଉଶୀନରଃ ପ୍ରତିଵଚୋ ଦଦୌ ତସ୍ଯ ନରାଧିପଃ
ଏହା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କଥା ଗାଲବଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଉଶୀନର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତଵାନସ୍ମି ତେ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥା ଵଦସି ଗାଲଵ । ଵିଧିସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ପ୍ରଵଣଂ ହି ମନୋ ମମ
'ମୁଁ ତୁମ କଥା ଶୁଣିଛି, ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ; କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ମନ ତାହାପରି ଝୁକିଛି।'
ଶତେ ଦ୍ଵେ ତୁ ମମାଶ୍ଵାନାମୀଦୃଶାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଇତରେଷାଂ ସହସ୍ରାଣି ସୁବହୂନି ଚରନ୍ତି ମେ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଦୁଇଶେ ଘୋଡ଼ା ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ଏଛଡ଼ା ମୋର ଅନେକ ହଜାର ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅହମପ୍ଯେକମେଵାସ୍ଯାଂ ଜନଯିଷ୍ଯାମି ଗାଲଵ । ପୁତ୍ରଵଦ୍ଭିର୍ଗତଂ ମାର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ପରୈରହମ୍
ଗାଲବ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତା’ଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ନିଜ କାମ ସାରି ଚାଲିଯାନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଚାଲିଯିବି।
ମୂଲ୍ଯେନାପି ସମଂ କୁର୍ଯାଂ ତଵାହଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ପୌରଜାନପଦାର୍ଥଂ ତୁ ମମାର୍ଥୋ ନାତ୍ମଭୋଗତଃ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହାର ସମାନ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇପାରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋର ଧନ ନିଜ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଏହା ସହର ଓ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ପାଇଁ।
କାମତୋ ହି ଧନଂ ରାଜା ପାରକ୍ଯଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ନ ସ ଧର୍ମେଣ ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ଯୁଜ୍ଯତେ ଯଶସା ନ ଚ
ଯେ ରାଜା ଅନ୍ୟର ଧନ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନ ଧର୍ମ ଲାଭ କରନ୍ତି, ନ ନାମ କିମ୍ବା ପ୍ରଶଂସା ପାଆନ୍ତି।
ସୋଽହଂ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀଷ୍ଯାମି ଦଦାତ୍ଵେତାଂ ଭଵାନ୍ମମ । କୁମାରୀଂ ଦେଵଗର୍ଭାଭାମେକପୁତ୍ରଭଵାଯ ମେ
ତେଣୁ, ମୁଁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି; ଆପଣ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ। ଦେବୀ ସମାନ ଏହି କନ୍ୟା ମୋ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଦେଉ।
ତଥା ତୁ ବହୁଧା କନ୍ଯାମୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ନରାଧିପମ୍ । ଉଶୀନରଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗାଲଵଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍
ଏପରି ଭାବେ ରାଜା ଅନେକ ପ୍ରକାରେ କନ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ, ତେବେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଲବ ଉଶୀନରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଉଶୀନରଂ ପ୍ରତିଗ୍ରାହ୍ଯ ଗାଲଵଃ ପ୍ରଯଯୌ ଵନମ୍ । ରେମେ ସ ତାଂ ସମାସାଦ୍ଯ କୃତପୁଣ୍ଯ ଇଵ ଶ୍ରିଯମ୍
ଉଶୀନରଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାଲବ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ କନ୍ୟାକୁ ପାଇ ସେମାନେ ଯେପରି ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟବାନ ମନୁଷ୍ୟ ମନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
କନ୍ଦରେଷୁ ଚ ଶୈଲାନାଂ ନଦୀନାଂ ନିର୍ଝରେଷୁ ଚ। ଉଦ୍ଯାନେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ଵନେଷୂପଵନେଷୁ ଚ
ପାହାଡ଼ର ଗୁହାମାନେ, ନଦୀର ଝରଣାମାନେ, ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ୟାନ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଉପବନମାନେ,
ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ରମଣୀଯେଷୁ ପ୍ରାସାଦଶିଖରେଷୁ ଚ। ଵାତାଯନଵିମାନେଷୁ ତଥା ଗର୍ଭଗୃହେଷୁ ଚ
ରମ୍ୟ ମହଳମାନେ, ରାଜମହଳର ଶିଖର, ବାୟୁମାନ୍ତ୍ରିକ ମଣ୍ଡପ ଓ ଗୁପ୍ତ ଘରମାନେ,
ତତୋଽସ୍ଯ ସମଯେ ଯଜ୍ଞେ ପୁତ୍ରୋ ବାଲରଵିପ୍ରଭଃ । ଶିବିର୍ନାମ୍ନାଭିଵିଖ୍ଯାତୋ ଯଃ ସ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମଃ
ତା’ପରେ ଯଥାସମୟରେ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ଯିଏ ଶିଶୁର ରବି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ, ଯାହା ଶିବି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଯିଏ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉପସ୍ଥାଯ ସ ତଂ ଵିପ୍ରୋ ଗାଲଵଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ। କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଯାତସ୍ତାଂ ରାଜନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ଵିନତାତ୍ମଜମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଲବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ, ରାଜନ୍, ଏବଂ ଭିନତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଗାଲଵଂ ଵୈନତେଯୋଽଥ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କୃତାର୍ଥଂ ପଶ୍ଯାମି ଭଵନ୍ତମିହ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ
ତା’ପରେ ଗରୁଡ଼ ହସି ଗାଲବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁଛି, ଦ୍ୱିଜ, ତୁମର କାମ ସାରିଯାଇଛି।'