ଶ୍ରୁତମେତନ୍ମଯା ପୂର୍ଵଂ କିମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସ୍ତରଂ ଦ୍ଵିଜ। କାଙ୍କ୍ଷିତୋ ହି ମଯୈଷୋଽର୍ଥଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
'ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି, ଦ୍ୱିଜ, ଏହାକୁ ଆଉ ଦୀର୍ଘ କରି କାହିଁକି କୁହୁଛ? ମୁଁ ଏହି କାମକୁ ଶୁଣିବା ସହିତ ଆଶା କରିଥିଲି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଏତଚ୍ଚ ମେ ବହୁମତଂ ଯଦୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ନରାଧିପାନ୍। ମାମେଵମୁପଯାତୋଽସି ଭାଵି ଚୈତଦସଂଶଯମ୍
'ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଯେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଭଳି ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବ।'
ସ ଏଵ ଵିଭଵୋଽସମାକମଶ୍ଵାନାମପି ଗାଲଵ। ଅହମପ୍ଯେକମେଵାସ୍ଯାଂ ଜନଯିଷ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵମ୍
'ଗାଳବ, ଏହି ସମୟରେ ମୋ ପାଖରେ ସେଇ ଧନ ନାହିଁ, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କନ୍ୟାରୁ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବି, ରାଜନ।'
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରାଦାତ୍କନ୍ଯାଂ ମହୀପତେଃ। ଵିଧିପୂର୍ଵାଂ ଚ ତାଂ ରାଜା କନ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଗୃହୀତଵାନ୍
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ରାଜାଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେଲେ; ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଗୃହଣ କଲେ।
ରେମେ ସ ତସ୍ଯାଂ ରାଜର୍ଷିଃ ପ୍ରଭାଵତ୍ଯାଂ ଯଥା ରଵିଃ। ସ୍ଵାହାଯାଂ ଚ ଯଥା ଵହ୍ନିର୍ଯଥା ଶାଚ୍ଯାଂ ଚ ଵାସଵଃ
ସେହି ରାଜାର୍ଷି ପ୍ରଭାବତୀ ସହିତ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ସ୍ୱାହା ସହିତ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଶାଚୀ ସହିତ।
ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଯଥା ଧୂମୋର୍ଣଯା ଯମଃ। ଵରୁଣଶ୍ଚ ଯଥା ଗୌର୍ଯାଂ ଯଥା ଚର୍ଧ୍ଯାଂ ଧନେଶ୍ଵରଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ରୋହିଣୀ ସହିତ, ଯମ ଧୂମୋର୍ଣ୍ଣା ସହିତ, ବରୁଣ ଗୌରୀ ସହିତ, ଓ କୁବେର ଋଦ୍ଧି ସହିତ।
ଯଥା ନାରାଯଣୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ଚ ଯଥୋଦଧିଃ । ଯଥା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଣ୍ଯାଂ ଯଥା ଵେଦ୍ଯାଂ ପିତାମହଃ
ଯେପରି ନାରାୟଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ, ସମୁଦ୍ର ଜାହ୍ନବୀ ସହିତ, ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ରାଣୀ ସହିତ, ଓ ପିତାମହ ବେଦ୍ୟା ସହିତ।
ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଚ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚାକ୍ଷମାଲଯା। ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚ ସୁକନ୍ଯାଯାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯଯା ଯଥା
ଯେପରି ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ସହିତ ବସିଷ୍ଠ, ଅକ୍ଷମାଳା ସହିତ ବସିଷ୍ଠ, ସୁକନ୍ୟା ସହିତ ଚ୍ୟବନ, ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସହିତ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚାପି ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଂ ସତ୍ଯଵାନ୍ଯଥା। ଯଥା ଭୃଗୁଃ ପୁଲୋମାଯାମଦିତ୍ଯାଂ କଶ୍ଯପୋ ଯଥା
ଯେପରି ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ ସତ୍ୟବାନ, ପୁଲୋମା ସହିତ ଭୃଗୁ, ଓ ଅଦିତି ସହିତ କଶ୍ୟପ।
ରେଣୁକାଯାଂ ଯଥାର୍ଚୀକୋ ହୈମଵତ୍ଯାଂ ଚ କୌଶିକଃ। ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚ ତାରାଯାଂ ଶୁକ୍ରଶ୍ଚ ଶତପର୍ଵଣା
ଯେପରି ରେଣୁକା ସହିତ ଋଚୀକ, ହେମବତୀ ସହିତ କୌଶିକ, ତାରା ସହିତ ବୃହସ୍ପତି, ଓ ଶତପର୍ବନା ସହିତ ଶୁକ୍ର।
ଯଥା ଭୂମ୍ଯାଂ ଭୂମିପତିରୁର୍ଵଶ୍ଯାଂ ଚ ପୁରୂରଵାଃ। ଋଚୀକଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ସରସ୍ଵସ୍ଯାଂ ଯଥା ମନୁଃ
ଯେପରି ଭୂମିରେ ଭୂମିପତି, ଉର୍ବଶୀ ସହ ପୁରୁରବା, ସତ୍ୟବତୀ ସହ ଋଚୀକ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ମନୁ ଥିଲେ, ସେପରି।
ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତୋ ଧୃତ୍ଯାଂ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତଃ। ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଂ ନଲଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ନାରଦଃ
ଶକୁନ୍ତଳା ସହ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଧୃତି ସହ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ, ଦମୟନ୍ତୀ ସହ ନଳ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ସହ ନାରଦ।
ଜରତ୍କାରୁର୍ଜରତ୍କାର୍ଵାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରତୀଚ୍ଯଯା। ମେନକାଯାଂ ଯଥୋର୍ଣାଯୁସ୍ତୁମ୍ବୁରୁଶ୍ଚୈଵ ରମ୍ଭଯା
ଜରତ୍କାରୁ ସହ ଜରତ୍କାର୍ବା, ପ୍ରତୀଚୀ ସହ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ମେନକା ସହ ଉର୍ଣ୍ଣାୟୁ ଏବଂ ରମ୍ଭା ସହ ତୁମ୍ବୁରୁ।
ଵାସୁକିଃ ଶତଶୀର୍ଷାଯାଂ କୁମାର୍ଯାଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ଚ ଯଥା ରାମୋ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ଶତଶୀର୍ଷା ସହ ବାସୁକି, କୁମାରୀ ସହ ଧନଞ୍ଜୟ, ବୈଦେହୀ ସହ ରାମ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ତଥା ତୁ ରମମାଣସ୍ଯ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ମାଧଵୀ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରମେକଂ ପ୍ରତର୍ଦନମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ଭୂପତି ଦିବୋଦାସ ସହ ମାଧବୀ ଆନନ୍ଦ କରି, ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଦିଵୋଦାସଂ ସ ଗାଲଵଃ । ସମଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ଗାଲବ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନିର୍ଯାତଯତୁ ମେ କନ୍ଯାଂ ଭଵାଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଵାଜିନଃ । ଯାଵଦନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ଶୁଲ୍କାର୍ଥଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ମୋତେ ଝିଅଟିକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ରଖନ୍ତୁ; ମୁଁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଇ ଶୁଳ୍କ ଆଣିବି, ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦିଵୋଦାସୋଽଥ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମଯେ ଗାଲଵସ୍ଯ ତାମ୍। କାନ୍ଯାଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଯେ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ଗାଲବଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାନ୍ ଭାବରେ ଝିଅଟିକୁ ଦେଲେ।
ତଥୈଵ ତାଂ ଶ୍ରିଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵିନୀ । ମାଧଵୀ ଗାଲଵଂ ଵିପ୍ରମଭ୍ଯଯାତ୍ସତ୍ଯସଙ୍ଗରା
ଏହିପରି ଭାବେ, ନିଜ ଶ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାଧବୀ ପୁନି ଝିଅ ହୋଇ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ରହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଲବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଗାଲଵୋ ଵିମୃଶନ୍ନେଵ ସ୍ଵକାର୍ଯଗତମାନସଃ । ଜଗାମ ଭୋଜନଗରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୌଶୀନରଂ ନୃପମ୍
ଗାଲବ ନିଜ କାମରେ ମନ ଲଗାଇ ଚିନ୍ତା କରି, ଭୋଜନଗରକୁ ଉଶୀନର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ତମୁଵାଚାଥ ଗତ୍ଵା ସ ନୃପତିଂ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମମ୍। ଇଯ କନ୍ଯା ସୁତୌ ଦ୍ଵୌ ତେ ଜନଯିଷ୍ଯତି ପାର୍ଥିଵୌ
ସେ ଯାଇ ସତ୍ୟବୀର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏଇ ଝିଅ ତୁମକୁ ଦୁଇଟି ରାଜପୁତ୍ର ଦେବେ।'
ଅସ୍ଯାଂ ଭଵାନଵାପ୍ତାର୍ଥୋ ଭଵିତା ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ। ସୋମାର୍କପ୍ରତିସଙ୍କାଶୌ ଜନଯିତ୍ଵା ସୁତୌ ନୃପ
'ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବେ; ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁଇ ପୁଅ ହେବେ, ରାଜା।'
ଶୁଲ୍କଂ ତୁ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ହଯାନାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସାମ୍। ଏକତଃଶ୍ଯାମକର୍ଣାନାଂ ଦେଯଂ ମହ୍ଯଂ ଚତୁଃଶତମ୍
'ଶୁଳ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଏବଂ ଏକ କାଳା କାନ ଥିବା ଚାରିଶେ ଘୋଡ଼ା ମୋତେ ଦେବାକୁ ପଡିବ।'
ଗୁର୍ଵର୍ଥୋଽଯଂ ସମାରମ୍ଭୋ ନ ହଯୈଃ କୃତ୍ଯମସ୍ତି ମେ। ଯଦି ଶକ୍ଯଂ ମହାରାଜ କ୍ରିଯତାମଵିଚାରିତମ୍
'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ଗୁରୁ ପାଇଁ; ମୋତେ ଘୋଡ଼ା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯଦି ସମ୍ଭବ, ମହାରାଜ, ନିର୍ବିକଳ୍ପରେ କରନ୍ତୁ।'
ଅନପତ୍ଯୋଽସି ରାଜର୍ଷେ ପୁତ୍ରୌ ଜନଯ ପାର୍ଥିଵ । ପିତୄନ୍ପୁତ୍ରପ୍ଲଵେନ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଚୈଵ ତାରଯ
'ତୁମେ ସନ୍ତାନହୀନ, ରାଜା ମହାର୍ଷି; ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୁଅର ନୌକାରେ ଚଢ଼ି, ପିତୃମାନେ ଓ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।'
ନ ପୁତ୍ରଫଲଭୋକ୍ତା ହି ରାଜର୍ଷେ ପାତ୍ଯତେ ଦିଵଃ। ନ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାତ୍ମଜାଃ
'ଯିଏ ପୁଅର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେ ରାଜା ମହାର୍ଷି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚୁଇଁନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସନ୍ତାନହୀନମାନେ ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।'
ଏତଚ୍ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ ଵିଵିଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାଲଵଭାଷିତମ୍ । ଉଶୀନରଃ ପ୍ରତିଵଚୋ ଦଦୌ ତସ୍ଯ ନରାଧିପଃ
ଏହା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କଥା ଗାଲବଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଉଶୀନର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତଵାନସ୍ମି ତେ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥା ଵଦସି ଗାଲଵ । ଵିଧିସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ପ୍ରଵଣଂ ହି ମନୋ ମମ
'ମୁଁ ତୁମ କଥା ଶୁଣିଛି, ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ; କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ମନ ତାହାପରି ଝୁକିଛି।'
ଶତେ ଦ୍ଵେ ତୁ ମମାଶ୍ଵାନାମୀଦୃଶାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଇତରେଷାଂ ସହସ୍ରାଣି ସୁବହୂନି ଚରନ୍ତି ମେ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଦୁଇଶେ ଘୋଡ଼ା ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ଏଛଡ଼ା ମୋର ଅନେକ ହଜାର ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅହମପ୍ଯେକମେଵାସ୍ଯାଂ ଜନଯିଷ୍ଯାମି ଗାଲଵ । ପୁତ୍ରଵଦ୍ଭିର୍ଗତଂ ମାର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ପରୈରହମ୍
ଗାଲବ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତା’ଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ନିଜ କାମ ସାରି ଚାଲିଯାନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଚାଲିଯିବି।