ସ ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶଂସିତଵ୍ରତଃ ।' ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଗାଲଵଃ ସହ ପକ୍ଷିଣା। ପୁନର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାଵ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରତସ୍ଥେ ସହ କନ୍ଯଯା
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଳବ, ପକ୍ଷୀ ସହିତ ଝିଅକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, 'ଆମେ ପୁଣି ଆସିବୁ' ବୋଲି କହି, ଝିଅ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଉପଲବ୍ଧମିଦଂ ଦ୍ଵାରମଶ୍ଵାନାମିତି ଚାଣ୍ଡଜଃ। ଉକ୍ତ୍ଵା ଗାଲଵମାପୃଚ୍ଛ୍ଯ ଜଗାମ ଭଵନଂ ସ୍ଵକମ୍
ଏହି ଉପାୟରେ ଘୋଡ଼ା ମିଳିବ ବୋଲି ବୁଝି, ବିନତାନନ୍ଦନ ଗାଳବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଗତେ ପତଗରାଜେ ତୁ ଗାଲଵଃ ସହ କନ୍ଯଯା। ଚିନ୍ତଯାନଃ କ୍ଷମଂଦାନେ ରାଜାନଂ ଶୁଲ୍କତୋଽଗମତ୍
ପକ୍ଷୀରାଜ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଗାଳବ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ସହିତ ଏକ ଏମିତି ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଦେୟାଯୋଗ୍ୟ ଦାୟଜ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ।
ସୋଽଗଚ୍ଛନ୍ମନସେକ୍ଷ୍ଵାକୁଂ ହର୍ଯଶ୍ଵଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍। ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଚତୁରଙ୍ଗବଲାନ୍ଵିତମ୍
ସେ ଯିବା ସମୟରେ ମନରେ ଭାବିଲେ, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କୁ।
କୋଶଧାନ୍ଯବଲୋପେତଂ ପ୍ରିଯପୌରଂ ଦ୍ଵିଜପ୍ରିଯମ୍ । ପ୍ରଜାଭିକାମଂ ଶାମ୍ଯନ୍ତଂ କୁର୍ଵାଣଂ ତପ ଉତ୍ତମମ୍
ସେ ରାଜା ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ସେନାରେ ପ୍ରଚୁର; ପ୍ରଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଆନ୍ତି; ସନ୍ତାନ ଆଶା କରୁଥିବା, ଶାନ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ।
ତମୁପାଗମ୍ଯ ଵିପ୍ରଃ ସ ହର୍ଯଶ୍ଵଂ ଗାଲଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍ । କନ୍ଯେଯଂ ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସଵୈଃ କୁଲଵର୍ଧିନୀ
ସେହି ହର୍ୟଶ୍ୱ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଳବ କହିଲେ: 'ମୋର ଏହି କନ୍ୟା, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବେ।'
ଇଯଂ ଶୁଲ୍କେନ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ ହର୍ଯଶ୍ଵ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ଶୁଲ୍କଂ ତେ କୀର୍ତିଯିଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସଂପ୍ରଧାର୍ଯତାମ୍
'ହର୍ୟଶ୍ୱ, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଦାୟଜ୍ୟ ଦେଇ ଗୃହଣ କର; ତୁମ ଦାନର କଥା ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତି କରିବି—ଏହା ଶୁଣି ଭଲଭାବେ ଭାବିବା।'
ମହାଵୀର୍ଯୋ ମହୀପାଲଃ କାଶୀନାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ। ଦିଵୋଦାସ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଭୈମସେନିର୍ନରାଧିପଃ
କାଶୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ଭୈମସେନୀ ବଂଶର ନରପତି, ଦିବୋଦାସ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ଗଚ୍ଛାଵହେ ଭଦ୍ରେ ଶନୈରାଗଚ୍ଛ ମା ଶୁଚଃ । ଧାର୍ମିକଃ ସଂଯମେ ଯୁକ୍ତଃ ସତ୍ଯେ ଚୈଵ ଜନେଶ୍ଵରଃ
'ଭଦ୍ରେ, ଆମେ ସେଠାକୁ ଚଳିଯିବା; ଧୀରେ ଆସ, ଦୁଃଖ କରନି। ସେ ଧର୍ମିକ, ସଂଯମୀ ଓ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଜନନାୟକ।'
ତମୁପାଗମ୍ଯ ସ ମୁନିର୍ନ୍ଯାଯତସ୍ତେନ ସତ୍କୃତଃ। ଗାଲଵଃ ପ୍ରସଵସ୍ଯାର୍ଥେ ତଂ ନୃପଂ ପ୍ରତ୍ଯଚୋଦଯତ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁନିକୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ; ଗାଳବ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଶ୍ରୁତମେତନ୍ମଯା ପୂର୍ଵଂ କିମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସ୍ତରଂ ଦ୍ଵିଜ। କାଙ୍କ୍ଷିତୋ ହି ମଯୈଷୋଽର୍ଥଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
'ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି, ଦ୍ୱିଜ, ଏହାକୁ ଆଉ ଦୀର୍ଘ କରି କାହିଁକି କୁହୁଛ? ମୁଁ ଏହି କାମକୁ ଶୁଣିବା ସହିତ ଆଶା କରିଥିଲି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଏତଚ୍ଚ ମେ ବହୁମତଂ ଯଦୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ନରାଧିପାନ୍। ମାମେଵମୁପଯାତୋଽସି ଭାଵି ଚୈତଦସଂଶଯମ୍
'ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଯେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଭଳି ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବ।'
ସ ଏଵ ଵିଭଵୋଽସମାକମଶ୍ଵାନାମପି ଗାଲଵ। ଅହମପ୍ଯେକମେଵାସ୍ଯାଂ ଜନଯିଷ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵମ୍
'ଗାଳବ, ଏହି ସମୟରେ ମୋ ପାଖରେ ସେଇ ଧନ ନାହିଁ, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କନ୍ୟାରୁ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବି, ରାଜନ।'
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରାଦାତ୍କନ୍ଯାଂ ମହୀପତେଃ। ଵିଧିପୂର୍ଵାଂ ଚ ତାଂ ରାଜା କନ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଗୃହୀତଵାନ୍
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ରାଜାଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେଲେ; ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଗୃହଣ କଲେ।
ରେମେ ସ ତସ୍ଯାଂ ରାଜର୍ଷିଃ ପ୍ରଭାଵତ୍ଯାଂ ଯଥା ରଵିଃ। ସ୍ଵାହାଯାଂ ଚ ଯଥା ଵହ୍ନିର୍ଯଥା ଶାଚ୍ଯାଂ ଚ ଵାସଵଃ
ସେହି ରାଜାର୍ଷି ପ୍ରଭାବତୀ ସହିତ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ସ୍ୱାହା ସହିତ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଶାଚୀ ସହିତ।
ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଯଥା ଧୂମୋର୍ଣଯା ଯମଃ। ଵରୁଣଶ୍ଚ ଯଥା ଗୌର୍ଯାଂ ଯଥା ଚର୍ଧ୍ଯାଂ ଧନେଶ୍ଵରଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ରୋହିଣୀ ସହିତ, ଯମ ଧୂମୋର୍ଣ୍ଣା ସହିତ, ବରୁଣ ଗୌରୀ ସହିତ, ଓ କୁବେର ଋଦ୍ଧି ସହିତ।
ଯଥା ନାରାଯଣୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ଚ ଯଥୋଦଧିଃ । ଯଥା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଣ୍ଯାଂ ଯଥା ଵେଦ୍ଯାଂ ପିତାମହଃ
ଯେପରି ନାରାୟଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ, ସମୁଦ୍ର ଜାହ୍ନବୀ ସହିତ, ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ରାଣୀ ସହିତ, ଓ ପିତାମହ ବେଦ୍ୟା ସହିତ।
ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଚ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚାକ୍ଷମାଲଯା। ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚ ସୁକନ୍ଯାଯାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯଯା ଯଥା
ଯେପରି ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ସହିତ ବସିଷ୍ଠ, ଅକ୍ଷମାଳା ସହିତ ବସିଷ୍ଠ, ସୁକନ୍ୟା ସହିତ ଚ୍ୟବନ, ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସହିତ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚାପି ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଂ ସତ୍ଯଵାନ୍ଯଥା। ଯଥା ଭୃଗୁଃ ପୁଲୋମାଯାମଦିତ୍ଯାଂ କଶ୍ଯପୋ ଯଥା
ଯେପରି ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ ସତ୍ୟବାନ, ପୁଲୋମା ସହିତ ଭୃଗୁ, ଓ ଅଦିତି ସହିତ କଶ୍ୟପ।
ରେଣୁକାଯାଂ ଯଥାର୍ଚୀକୋ ହୈମଵତ୍ଯାଂ ଚ କୌଶିକଃ। ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚ ତାରାଯାଂ ଶୁକ୍ରଶ୍ଚ ଶତପର୍ଵଣା
ଯେପରି ରେଣୁକା ସହିତ ଋଚୀକ, ହେମବତୀ ସହିତ କୌଶିକ, ତାରା ସହିତ ବୃହସ୍ପତି, ଓ ଶତପର୍ବନା ସହିତ ଶୁକ୍ର।
ଯଥା ଭୂମ୍ଯାଂ ଭୂମିପତିରୁର୍ଵଶ୍ଯାଂ ଚ ପୁରୂରଵାଃ। ଋଚୀକଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ସରସ୍ଵସ୍ଯାଂ ଯଥା ମନୁଃ
ଯେପରି ଭୂମିରେ ଭୂମିପତି, ଉର୍ବଶୀ ସହ ପୁରୁରବା, ସତ୍ୟବତୀ ସହ ଋଚୀକ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ମନୁ ଥିଲେ, ସେପରି।
ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତୋ ଧୃତ୍ଯାଂ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତଃ। ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଂ ନଲଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ନାରଦଃ
ଶକୁନ୍ତଳା ସହ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ଧୃତି ସହ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ, ଦମୟନ୍ତୀ ସହ ନଳ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ସହ ନାରଦ।
ଜରତ୍କାରୁର୍ଜରତ୍କାର୍ଵାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରତୀଚ୍ଯଯା। ମେନକାଯାଂ ଯଥୋର୍ଣାଯୁସ୍ତୁମ୍ବୁରୁଶ୍ଚୈଵ ରମ୍ଭଯା
ଜରତ୍କାରୁ ସହ ଜରତ୍କାର୍ବା, ପ୍ରତୀଚୀ ସହ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ମେନକା ସହ ଉର୍ଣ୍ଣାୟୁ ଏବଂ ରମ୍ଭା ସହ ତୁମ୍ବୁରୁ।
ଵାସୁକିଃ ଶତଶୀର୍ଷାଯାଂ କୁମାର୍ଯାଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ଚ ଯଥା ରାମୋ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ଶତଶୀର୍ଷା ସହ ବାସୁକି, କୁମାରୀ ସହ ଧନଞ୍ଜୟ, ବୈଦେହୀ ସହ ରାମ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ତଥା ତୁ ରମମାଣସ୍ଯ ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ମାଧଵୀ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରମେକଂ ପ୍ରତର୍ଦନମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ଭୂପତି ଦିବୋଦାସ ସହ ମାଧବୀ ଆନନ୍ଦ କରି, ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଦିଵୋଦାସଂ ସ ଗାଲଵଃ । ସମଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ଗାଲବ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନିର୍ଯାତଯତୁ ମେ କନ୍ଯାଂ ଭଵାଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଵାଜିନଃ । ଯାଵଦନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛାମି ଶୁଲ୍କାର୍ଥଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ମୋତେ ଝିଅଟିକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ରଖନ୍ତୁ; ମୁଁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଇ ଶୁଳ୍କ ଆଣିବି, ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦିଵୋଦାସୋଽଥ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମଯେ ଗାଲଵସ୍ଯ ତାମ୍। କାନ୍ଯାଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଯେ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ଗାଲବଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାନ୍ ଭାବରେ ଝିଅଟିକୁ ଦେଲେ।
ତଥୈଵ ତାଂ ଶ୍ରିଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵିନୀ । ମାଧଵୀ ଗାଲଵଂ ଵିପ୍ରମଭ୍ଯଯାତ୍ସତ୍ଯସଙ୍ଗରା
ଏହିପରି ଭାବେ, ନିଜ ଶ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାଧବୀ ପୁନି ଝିଅ ହୋଇ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ରହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗାଲବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଗାଲଵୋ ଵିମୃଶନ୍ନେଵ ସ୍ଵକାର୍ଯଗତମାନସଃ । ଜଗାମ ଭୋଜନଗରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୌଶୀନରଂ ନୃପମ୍
ଗାଲବ ନିଜ କାମରେ ମନ ଲଗାଇ ଚିନ୍ତା କରି, ଭୋଜନଗରକୁ ଉଶୀନର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।