ସୋଽହଂ ଭଗଵତୀଂ ଯାଚେ ପ୍ରଣତଃ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା। ମଯୈତନ୍ନାମ ପ୍ରଧ୍ଯାତଂ ମନସା ଶୋଚସା କିଲ
ମୁଁ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି। ଏହି ନାମକୁ ମୁଁ ଦୁଃଖ ଭରା ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିଛି।
ତଦେଵଂ ବହୁମାନାତ୍ତେ ମଯେହାନୀପ୍ସିତଂ କୃତମ୍ । ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଵା ତ୍ଵଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ମୋତେ ଆଦର ଦେଇଥିବାରୁ, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛି। ଏହା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ତୁମେ ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାରେ ଏହାକୁ ଖ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
ସା ତୌ ତଦାଽବ୍ରଵୀତ୍ତୁଷ୍ଟା ପତଗେନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵିଜର୍ଷଭୌ। ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ସୁପର୍ଣୋଽସି ସୁପର୍ଣ ତ୍ଯଜ ସଂଭ୍ରମମ୍
ତାପରେ ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଚିନ୍ତା ଛାଡିଦିଅ।'
ନିନ୍ଦିତାସ୍ମି ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ନ ଚ ନିନ୍ଦାଂ କ୍ଷମାମ୍ଯହମ୍ । ଲୋକେଭ୍ଯଃ ସପଦି ଭ୍ରଶ୍ଯେଦ୍ଯୋ ମାଂ ନିନ୍ଦେତ ପାପକୃତ୍
ବେଟା, ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛ, ମୁଁ ଅପମାନ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ମୋତେ ଅପମାନ କରେ, ସେ ସତ୍କ୍ଷଣେ ଲୋକରୁ ଖସିଯିବ।
ହୀନଯାଽଲକ୍ଷଣୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଥାଽନିନ୍ଦିତଯା ମଯା। ଆଚାରଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଯା ସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରାପ୍ତେଯମୁତ୍ତମା
ମୋତେ ନିମ୍ନ ଚିହ୍ନ ଓ ଅପମାନ ମିଳିଥିଲା ମଧ୍ୟ, ଠିକ୍ ଆଚରଣ ଗ୍ରହଣ କରି ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି।
ଆଚାରଃ ଫଲତେ ଧର୍ମମାଚାରଃ ଫଲତେ ଧନମ୍ । ଆଚାରାଚ୍ଛ୍ରିଯମାପ୍ନୋତି ଆଚାରୋ ହନ୍ତ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍
ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ମିଳେ, ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଧନ ମିଳେ। ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀ ଲାଭ ହୁଏ, ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଖରାପ ଚିହ୍ନ ଦୂର ହୁଏ।
ତଦାଯୁଷ୍ମନ୍ଖଗପତେ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାମିତଃ । ନ ଚ ତେ ଗର୍ହଣୀଯାଽହଂ ଗର୍ହିତଵ୍ଯାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହିପରି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ଚାହିଁଥିବା ପରି ଏଠାରୁ ଯାଅ। ମୁଁ ତୁମର ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦେଉ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବେ ମହିଳାମାନେ ଦୋଷ ଦେଉ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯଦି ତ୍ଵମାତ୍ମନୋ ହ୍ଯର୍ଥେ ମାଂ ଚୈଵାଦାତୁମିଚ୍ଛସି। ତଦେଵ ନଷ୍ଟଦେହସ୍ତୁ ସ୍ଯା ଵୈ ତ୍ଵଂ ପନ୍ନଗାଶନ
ଯଦି ତୁମେ ନିଜର ଉପକାର ପାଇଁ ମୋତେ ଦେବାକୁ ଚାହୁଛ, ତେବେ, ଅଜଗର ଭକ୍ଷକ, ତୁମେ ଦେହ ହାରାଇଯିବା ହେବ।
ତସ୍ଯୈଵ ହି ପ୍ରସାଦେନ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚିନ୍ତନାତ୍ । ତ୍ଵଂ ତୁ ସାଙ୍ଗସ୍ତୁ ସଞ୍ଜାତଃ ପୁନରେଵ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ଦେବଦେବଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛ, ଏବଂ ପୁଣି ଏହିପରି ହେବ।
ବଭୂଵତୁସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ପକ୍ଷୌ ଦ୍ରଵିଣଵତ୍ତରୌ
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଖ ଅତ୍ୟଧିକ ଧନବାନ ହେଇଗଲା।
ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତୁ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯା ଯଥାଗତମୁପାଗମତ୍ । ନୈଵ ଚାସାଦଯାମାସ ତଥାରୂପାଂସ୍ତୁରଙ୍ଗମାନ୍
ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ଏପରି ଆକୃତିର ଘୋଡାମାନେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଥ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗାଲଵଂ ଚାଧ୍ଵନି ସ୍ଥିତଃ । ଉଵାଚ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ତାପରେ ଗାଳବ ରାସ୍ତାରେ ଦଢ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଶବ୍ଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଭୈନତେୟଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯା ସ୍ଵଯମେଵାର୍ଥଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ମମ ଦ୍ଵିଜ। ତସ୍ଯ କାଲୋଽପଵର୍ଗସ୍ଯ ଯଥା ଵା ମନ୍ଯତେ ଭଵାନ୍
'ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲ, ସେହି କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଛ। ତାହା ପୂରଣ ହେବାର ସମୟ ତୁମେ ଯେପରି ଭଲ ବୁଝ, ସେପରି।'
ପ୍ରତୀକ୍ଷିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ କାଲମେତାଵନ୍ତଂ ତଥା ପରମ୍ । ଯଥାସଂସିଧ୍ଯତେ ଵିପ୍ର ସ ମାର୍ଗସ୍ତୁ ନିଶାମ୍ଯତାମ୍
'ମୁଁ ଏତିକି ସମୟ ଓ ଆଉ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅପେକ୍ଷା କରିବି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେତେବେଳେ କାମ ସଫଳ ହେବ, ସେତେବେଳେ ରାସ୍ତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଉ।'
ସୁପର୍ଣୋଽଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଦୀନଂ ଗାଲଵଂ ଭୃଶଦୁଃଖିତମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଖଲ୍ଵିଦାନୀଂ ମେ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଯଦୁକ୍ତଵାନ୍
ତାପରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଗାଳବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବେ ମୋତେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେହି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଛି।'
ତଦାଗଚ୍ଛ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରଯିଷ୍ଯାଵ ଗାଲଵ । ନାଦତ୍ତ୍ଵା ଗୁରଵେ ଶକ୍ଯଂ କୃତ୍ସ୍ନମର୍ଥଂ ତ୍ଵଯାଽଽସିତୁମ୍
'ଆସ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ଗାଳବ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇନାହିଁ, ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବା ନାହିଁ।'
ଅଥାହ ଗାଲଵଂ ଦୀନଂ ସୁପର୍ଣଃ ପତତାଂ ଵରଃ। ନିର୍ମିତଂ ଵହ୍ନିନା ଭୂମୌ ଵାଯୁନା ଶୋଧିତଂ ତଥା। ଯସ୍ମାଦ୍ଧିରଣ୍ମଯଂ ସର୍ଵଂ ହିରଣ୍ଯଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ଗାଳବଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, 'ସୁନ, ସମସ୍ତ ସୁନା ଭୂମିରେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୁଏ ଏବଂ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ସୁନା କୁହାଯାଏ।'
ଧତ୍ତେ ଧାରଯତେ ଚେଦମତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ଧନମ୍ । ତଦେତତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଧନଂ ତିଷ୍ଠତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
'ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୁନା ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ଦେଇଥାଏ, ଏହି କାରଣରୁ ତିନୋଟି ଲୋକରେ ଧନ ସଦା ଅବିନାଶୀ ରହିଥାଏ।'
ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦାଭ୍ଯାଂ ଚ ଶୁକ୍ରେ ଧନପତୌ ତଥା। ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସମାଦତ୍ତେ ଶୁକ୍ରଶ୍ଚିତ୍ତାର୍ଜିତଂ ଧନମ୍
'ନିତ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ଏବଂ ଶୁକ୍ର ଧନର ଦେବତା ମଧ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁ ଧନ କଠିନ ପରିଶ୍ରମରେ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ଧନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।'
ଅଜୈକପାଦହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯୌ ରକ୍ଷ୍ଯେତେ ଧନଦେନ ଚ। ଏଵଂ ନ ଶକ୍ଯତେ ଲବ୍ଧୁମଲବ୍ଧଵ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭ । ଋତେ ଚ ଧନମଶ୍ଵାନାଂ ନାଵାପ୍ତିର୍ଵିଦ୍ଯତେ ତଵ
'ଅଜଏକପାଦ ଏବଂ ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଧନଦା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଏହିପରି ଧନ ବିନା କିଛି ଅସାଧ୍ୟ କଥା ସାଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମେ ଧନ ବିନା ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ।'
ସ ତ୍ଵଂ ଯାଚାତ୍ର ରାଜାନଂ କଂଚିଦ୍ରାଜର୍ଷିଵଂଶଜମ୍ । ଅପୀଡ୍ଯ ରାଜା ପୌରାନ୍ହି ଯୋ ନୌ କୁର୍ଯାତ୍କୃତାର୍ଥିନୌ
'ତେଣୁ, ତୁମେ କୌଣସି ରାଜାର୍ଷି ବଂଶର ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଉ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମର କାମ ସଫଳ କରିବେ।'
ଅସ୍ତି ସୋମାନ୍ଵଵାଯେ ମେ ଜାତଃ କଶ୍ଚିନ୍ନୃପଃ ସଖା । ଅଭିଗଚ୍ଛାଵହେ ତଂ ଵୈ ତସ୍ଯାସ୍ତି ଵିଭଵୋ ଭୁଵି
'ମୋର ଏକ ବନ୍ଧୁ ଅଛନ୍ତି, ସୋମ ବଂଶର ଏକ ରାଜା, ଚଳ ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା, କାରଣ ସେ ଭୂମିରେ ବହୁତ ଧନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।'
ଯଯାତିର୍ନାମ ରାଜର୍ଷିର୍ନୋହୁଷଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ । ସ ଦାସ୍ଯତି ମଯା ଚୋକ୍ତୋ ଭଵତା ଚାର୍ଥିତଃ ସ୍ଵଯମ୍
'ତାଙ୍କ ନାମ ଯୟାତି, ନହୁଷ ବଂଶର ଏକ ରାଜାର୍ଷି, ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଅଟୁଟ; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବେ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ଅନୁରୋଧରେ ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।'
ଵିଭଵଶ୍ଚାସ୍ଯ ସୁମହାନାସୀଦ୍ଧନପତେରିଵ । ଏଵଂ ଗୁରୁଧନଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ଦାନେନୈଵ ଵିଶୋଧଯ
'ତାଙ୍କର ଧନ-ସମ୍ପଦ କୁବେରଙ୍କ ପରି ବିଶାଳ ଥିଲା; ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନୀ, ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କର।'
ତଥା ତୌ କଥଯନ୍ତୌ ଚ ଚିନ୍ତଯନ୍ତୌ ଚ ଯତ୍କ୍ଷମମ୍। ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ନରପତିଂ ଯଯାତିଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତୌ
ଏଭଳି, ଦୁଇଜଣ କଥା ହେଉଥିବା ଏବଂ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବିଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କ ପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ସତ୍କାରୈରର୍ଘ୍ଯପାଦ୍ଯାଦିକଂ ଵରମ୍ । ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଗମନେ ହେତୁମୁଵାଚ ଵିନତାସୁତଃ
ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଦର ପାଇଁ ପରେ, ଭିନତାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ ପଚାରାଗଲା।
ଅଯଂ ମେ ନାହୁଷ ସଖା ଗାଲଵସ୍ତପସୋ ନିଧିଃ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଽଭୂଦ୍ଵର୍ଷାଣ୍ଯଯୁତଶୋ ନୃପ
'ହେ ନହୁଷବଂଶୀ, ଏହି ମୋର ବନ୍ଧୁ ଗାଳବ, ତପସ୍ୟାର ଧନ; ଏହା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ରାଜା, ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି।'
ସୋଽଯଂ ତେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତ ଉପକାରେପ୍ସଯା ଦ୍ଵିଜଃ। ତମାହ ଭଗଵାନ୍କିଂ ତେ ଦଦାନି ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
'ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠାରେ ସେବା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଅନୁମତି ମିଳିଲା ପରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କଣ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଚାହୁଁଛ?"'
ଅସକୃତ୍ତେନ ଚୋକ୍ତେନ କିଂଚିଦାଗତମନ୍ଯୁନା । ଅଯମୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛେତି ଜାନତା ଵିଭଵଂ ଲଘୁ
'ପୁନଃପୁନି ପଚାରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏବଂ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର ରୂଷ୍ଟି ସହିତ, ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, "ଦିଅ," କାରଣ ତିନି ତାଙ୍କର ଧନର ସୀମା ଜାଣିଥିଲେ।'
ଏକତଃଶ୍ଯାମକର୍ଣାନାଂ ଶୁଭ୍ରାଣାଂ ଶୁଦ୍ଧଜନ୍ମନାମ୍ । ଅଷ୍ଟୌ ଶତାନି ମେ ଦେହି ହଯାନାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସାମ୍
'ମୋତେ ଏକ କାଳିଆ କାନ ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଅଟୁଟ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମର ଏଠାରେ ଆଠସେ ଘୋଡ଼ା ଦିଅ।'