ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ତୁ ସୁମୁଖଃ ସୁମୁଖଃ ସଂବଭୂଵ ହ। କୃତଦାରୋ ଯଥାକାମଂ ଜଗାମ ଚ ଗୃହାନ୍ପ୍ରତି
ବର ପାଇଁ ସୁମୁଖ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ହେଲେ। ସେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ନେଲେ ଓ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନାରଦସ୍ତ୍ଵାର୍ଯକଶ୍ଚୈଵ କୃତକାର୍ଯୌ ମୁଦା ଯୁତୌ । ଅଭିଜଗ୍ମତୁରଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦେଵରାଜଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ନାରଦ ଓ ଆର୍ୟକ, କାମ ସଫଳ ହୋଇ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଗରୁଡସ୍ତତ୍ର ଶୁଶ୍ରାଵ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ମହାବଲଃ । ଆଯୁଃପ୍ରଦାନଂ ଶକ୍ରେଣ କୃତଂ ନାଗସ୍ଯ ଭାରତ
ସେଠାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ର ସାପକୁ ଆୟୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଓ ଭାରତ।
ପକ୍ଷଵାତେନ ମହତା ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଖଗଃ। ସୁପର୍ଣଃ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାସଵଂ ସମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ପକ୍ଷର ବଡ଼ ପବନ ଦେଇ ତିନି ଭୁବନକୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ବାସବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଭଗଵନ୍କିମଵଜ୍ଞାନାଦ୍ଵୃତ୍ତିଃ ପ୍ରତିହତା ମମ। କାମକାରଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁନଶ୍ଚଲିତଵାନସି
ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଜୀବିକାକୁ ଅଟକାଇ ଦେବା କି ଅପମାନରୁ? ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବର ଦେଇ, ଆଉ ତୁମେ ଏହାକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦେଲା।
ନିସର୍ଗାତ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଭୂତେଶ୍ଵରେଣ ମେ। ଆହାରୋ ଵିହିତୋ ଧାତ୍ରା କିମର୍ଥଂ ଵାର୍ଯତେ ତ୍ଵଯା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ସ୍ୱଭାବ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମାଳିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ଖାଦ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ଅଟକାଉଛ?
ଵୃତଶ୍ଚୈଷ ମହାନାଗଃ ସ୍ଥାପିତଃ ସମଯଶ୍ଚ ମେ। ଅନେନ ଚ ମଯା ଦେଵ ଭର୍ତଵ୍ଯଃ ପ୍ରସଵୋ ମହାନ୍
ଏହି ବଡ଼ ସାପ ଚୟନ ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ବଡ଼ ପରିବାର ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଏତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ତଥାଭୂତେ ନାନ୍ଯଂ ହିଂସିତୁମୁତ୍ସହେ । କ୍ରୀଡସେ କାମକାରେଣ ଦେଵରାଜ ଯଥେଚ୍ଛକମ୍
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ। ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଖେଳ କରୁଛ।
ସୋଽହଂ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯାମି ତଥା ପରିଜନୋ ମମ। ଯେ ଚ ଭୃତ୍ଯା ମମ ଗୃହେ ପ୍ରୀତିମାନ୍ଭଵ ଵାସଵ
ଏହିପରି, ମୁଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଛାଡିଦେବି, ଏବଂ ମୋ ଘରର ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଘରର ଚାକର, ବାସବ, ତୁମେ ଖୁସି ରୁହ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁପର୍ଣଵଚନଂ ସୁମୁଖୋ ଦୁର୍ମୁଖସ୍ତଦା। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରୂପଂ ଵିଵର୍ଣସ୍ତୁ ସର୍ପରୂପଧରୋଽଭଵତ୍ । ଗତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁସମୀପଂ ତୁ ପାଦପୀଠଂ ସମାଶ୍ଲିଷତ୍
ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁମୁଖ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ତାଙ୍କ ରୂପ ଛାଡି, ମଲିନ ହୋଇ, ସାପ ରୂପ ନେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପାଦପୀଠକୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ନ ମତ୍କୃତଂ ଵୈନତେଯ ନ ମାଂ କ୍ରୋଦ୍ଧୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି। ଦତ୍ତାଭଯଃ ସ ସୁମୁଖୋ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଶ୍ରତ୍ଵା ପୁରନ୍ଦରେଣୋକ୍ତମୁଵାଚ ଵିନତାସୁତଃ
ବିନତାର ପୁଅ, ଏହା ମୋର କାରଣରେ ହୋଇନାହିଁ; ତୁମେ ମୋପରେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦୟାଳୁ ସୁମୁଖକୁ ନିରାପଦ କରିଛନ୍ତି। ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିନତାର ପୁଅ କହିଲେ।
ଏତଚ୍ଚୈଵାହମର୍ହାମି ଭୂଯଶ୍ଚ ବଲଵୃତ୍ରହନ୍। ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଯୋଽହଂ ପରଭୃତ୍ଯତ୍ଵମାଗତଃ
ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ବଳବାନ ବୃତ୍ର ହନନକାରୀ। ମୁଁ ତିନି ଲୋକର ମାଳିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ସେବାକୁ ଆସିଛି।
ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି ଦେଵେଶ ନ ଵିଷ୍ଣୁଃ କାରଣଂ ମମ। ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରାଜରାଜ୍ଯଂ ହି ତ୍ଵଯି ଵାସଵ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପାଇଁ କାରଣ ନୁହେଁ। ତିନି ଲୋକର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାସନ ତୁମେ, ବାସବ, ତୁମରେ ଅଛି।
ମମାପି ଦକ୍ଷସ୍ଯ ସୁତା ଜନନୀ କଶ୍ଯପଃ ପିତା। ଅହମତ୍ଯୁତ୍ସହେ ଲୋକାନ୍ସମନ୍ତାଦ୍ଵୋଢୁମୋଜସା
ମୋ ମା ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷର ଝିଅ ଏବଂ କଶ୍ୟପ ମୋ ପିତା। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଉଠାଇ ପାରିବି।
ଅସହ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମମାପି ଵିପୁଲଂ ବଲମ୍। ମଯାଽପି ସୁମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ଦୈତେଯଵିଗ୍ରହେ
ମୋର ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି।
ଶ୍ରୁତଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରୁତସେନଶ୍ଚ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ରୋଚନାମୁଖଃ । ପ୍ରସ୍ରୁତଃ କାଲକାକ୍ଷଶ୍ଚ ମଯାଽପି ଦିତିଜା ହତାଃ
ଶ୍ରୁତଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୁତସେନ, ବିବସ୍ୱାନ, ରୋଚନାମୁଖ, ପ୍ରସ୍ରୁତ, କାଳକାକ୍ଷ — ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଯତ୍ତୁ ଧ୍ଵଜସ୍ଥାନଗତୋ ଯତ୍ନାତ୍ପରିଚରାମ୍ଯହମ୍। ଵହାମି ଚୈଵାନୁଜଂ ତେ ତେନ ମାମଵମନ୍ଯସେ
ମୁଁ ତୁମର ଧ୍ୱଜରେ ଦଉଡ଼ି ଶ୍ରମରେ ସେବା କରୁଛି, ତୁମର ଭାଇକୁ ମଧ୍ୟ ବହି ଚାଲୁଛି। ଏହି କାରଣରେ ତୁମେ ମୋତେ ଅବମାନ କରୁଛ।
କୋଽନ୍ଯୋ ଭାରସହୋ ହ୍ଯସ୍ତି କୋଽନ୍ଯୋସ୍ତି ବଲଵତ୍ତରଃ । ମଯା ଯୋଽହଂ ଵିଶିଷ୍ଟଃ ସନ୍ଵହାମୀମଂ ସବାନ୍ଧଵଂ
ଏପରି ଭାର କେଉଁଉଁଅ ଉଠାଇପାରିବ, କେଉଁଉଁଅ ମୋଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ? ମୁଁ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଭାଇ ଓ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ ଉଠାଇ ଚାଲୁଛି।
ଅଵଜ୍ଞାଯ ତୁ ଯତ୍ତେଽହଂ ଭୋଜନାଦ୍ଵ୍ଯପରୋପିତଃ । ତେନ ମେ ଗୌରଵଂ ନଷ୍ଟଂ ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ଚାସ୍ମାଚ୍ଚ ଵାସଵ
ତୁମେ ମୋତେ ଅବମାନ କରି ଖାଦ୍ୟ ଦେଇନଥିବାରୁ, ମୋର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇଗଲା — ତୁମରୁ ଓ ମୋଠାରୁ, ବାସବ।
ଅଦିତ୍ଯାଂ ଯ ଇମେ ଜାତା ବଲଵିକ୍ରମଶାଲିନଃ । ତ୍ଵମେଷାଂ କିଲ ସର୍ଵେଷାଂ ବଲେନ ବଲଵତ୍ତରଃ
ଅଦିତିର ପୁଅମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ସୋଽହଂ ପକ୍ଷୈକଦେଶେନ ଵହାମି ତ୍ଵାଂ ଗତକ୍ଲମଃ । ଵିମୃଶ ତ୍ଵଂ ଶନୈସ୍ତାତ କୋଽନ୍ଵତ୍ର ବଲଵାନିତି
ମୁଁ ମୋ ପଖର ଏକ ଅଂଶରେ ତୁମେ ଉଠାଇ ନିଅଁ, କିଛି କ୍ଲାନ୍ତି ନାହିଁ। ଭଲଭାବେ ଭାବିବା, ପ୍ରିୟ, ଏଠି କେଉଁଉଁଅ ସତ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ସ ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଖଗସ୍ଯୋଦର୍କଦାରୁଣମ୍। ଅକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ କ୍ଷୋଭଯଂସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯମୁଵାଚ ରଥଚକ୍ରଭୃତ୍
ଖଗର ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଓ ଅପରିବାର୍ତ୍ତନୀୟ କଥା ଶୁଣି, ରଥଚକ୍ର ଉଠାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି କହିଲେ।
ଗରୁତ୍ମନ୍ମନ୍ଯସେତ୍ମାନଂ ବଲଵନ୍ତଂ ସୁଦୁର୍ବଲମ୍ । ଅଲମସ୍ମତ୍ସମକ୍ଷଂ ତେ ସ୍ତୋତୁମାତ୍ମାନମଣ୍ଡଜ
ଗରୁଡ, ତୁମେ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବୁଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ। ଆମ ସାମ୍ନାରେ ନିଜକୁ ଗଣ୍ଡିବା ଯଥେଷ୍ଟ। ଅଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମପି ମେ କୃତ୍ସ୍ନମଶକ୍ତଂ ଦେହଧାରଣେ। ଅହମେଵାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ଵହାମି ତ୍ଵାଂ ଚ ଧାରଯେ
ତିନି ଲୋକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ମୋ ଶରୀରକୁ ଉଠାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଜକୁ ଉଠାଇ ରଖୁଛି, ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଛି।
ନ ତ୍ଵଂ ଵହସି ମାଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ମୋଘଂ ତଵ ଵିକତ୍ଥନମ୍ ।' ଇମଂ ତାଵନ୍ମମୈକଂ ତ୍ଵଂ ବାହୁଂ ସଵ୍ଯେତରଂ ଵହ। ଯଦ୍ଯେନଂ ଧାରଯସ୍ଯେକଂ ସଫଲଂ ତେ ଵିକତ୍ଥିତମ୍
ତୁମେ ମୋତେ ଦୁଇ ହାତରେ ଉଠାଇନାହିଁ, ତୁମର ଗର୍ବ ଅପରାପ୍ତ। ଏବେ ମୋର ଏକ ହାତ — ବାମ କିମ୍ବା ଡାହାଣ — ଉଠାଇ ଦେଖ। ଏକ ହାତ ଉଠାଇପାରିଲେ, ତୁମର ଗର୍ବ ତଥ୍ୟ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଧେ ବାହୁଂ ସମାସଜତ୍ । `ଆରୋପିତଂ ସମୁଦ୍ଵୋଢୁଂ ଭାରଂ ତଂ ନାଶକଦ୍ବଲାତ୍ ।' ନିପପାତ ସ ଭାରାର୍ତୋ ଵିହଲୋ ନଷ୍ଟଚେତନଃ
ଏପରି କହି ବିଭୁ ନିଜ ହାତ ଗରୁଡର କାନ୍ଧରେ ରଖିଲେ। ହାତ ରଖାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗରୁଡ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଭାର ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଭାରରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସ୍ଥିର ହୋଇ ଚେତନା ହରାଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଯାଵାନ୍ହି ଭାରଃ କୃତ୍ସ୍ନାଯାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପର୍ଵତୈଃ ସହ । ଏକସ୍ଯା ଦେହଶାଖାଯାସ୍ତାଵଦ୍ଭାରମମନ୍ଯତ
ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼ମାନେ ଯେତେ ଭାର, ସେ ସମସ୍ତ ଏକ ଦେହର ଶାଖାରେ ଅନୁଭବ ହେଲା।
ନ ତ୍ଵେନଂ ପୀଡଯାମାସ ବଲେନ ବଲଵତ୍ତରଃ। ତତୋ ହି ଜୀଵିତଂ ତସ୍ଯ ନ ଵ୍ଯନୀନଶଦଚ୍ଯୁତଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଦମନ କଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନଷ୍ଟ କଲେ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାତ୍ତାସ୍ଯଃ ସ୍ରସ୍ତକାଯଶ୍ଚ ଵିଚେତା ଵିହ୍ଵଲଃ ଖଗଃ । ମୁମୋଚ ପତ୍ରାଣି ତଦା ଗୁରୁଭାରପ୍ରପୀଡିତଃ
ପକ୍ଷୀ ମୁହଁ ଖୋଲି ରଖି, ଦେହ ଶିଥିଳ ହୋଇ, ଅସ୍ତିର ଓ ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଭାରରେ ଦବି ଯାଇ, ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ଛାଡି ଦେଲା।
ସ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିରସା ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିନତାସୁତଃ। ଵିଚେତା ଵିହ୍ଵଲୋ ଦୀନଃ କିଂଚିଦ୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ବିନତାଙ୍କର ପୁଅ, ଏହି ପକ୍ଷୀ, ଶିର ନମାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅସ୍ତିର ଓ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ, କିଛି ଶବ୍ଦ କହିଲା।