ତେଷ୍ଵାସୀନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେଷୁ ରାଜସୁ। ଵାକ୍ଯମଭ୍ଯାଦଦେ କୃଷ୍ଣଃ ସୁଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ
ସମସ୍ତେ ବସିଯାଇଥିବାବେଳେ ଓ ରାଜାମାନେ ନିରବ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର କଥା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା।
ଜୀମୂତ ଇଵ ଧର୍ମାନ୍ତେ ସର୍ଵାଂ ସଂଶ୍ରାଵଯନ୍ସଭାମ୍ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସମଭାଷତ ମାଧଵଃ
ଧର୍ମର ଋତୁ ଶେଷରେ ମେଘ ଯେପରି ସବୁଠାରେ ଶବ୍ଦ କରେ, ସେପରି ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଶୁଣାଇଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ମାଧବ କଥା କହିଲେ।
କୁରୂଣାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଶମଃ ସ୍ଯାଦିତି ଭାରତ । ଅପ୍ରଣଶେନ ଵୀରାଣାମେତଦ୍ଯାଚିତୁମାଗତଃ
ଭାରତ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ନ ହେଉ, ଏହି ଅନୁରୋଧ ନେଇ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ରାଜନ୍ନାନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଵ ନୈଃଶ୍ରେଯସଂ ଵଚଃ । ଵିଦିତଂ ହ୍ଯେଵ ତେ ସର୍ଵଂ ଵେଦିତଵ୍ଯମରିନ୍ଦମ
ରାଜା, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ତୁମେ ଜଣାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଆଗରୁ ଜଣା।
ଇଦଂ ହ୍ଯଦ୍ଯ କୁଲଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସର୍ଵରାଜସୁ ପାର୍ଥିଵ । ଶ୍ରୁତଵୃତ୍ତୋପସଂପନ୍ନଂ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତଂ ଗୁଣୈଃ
ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ଏହି କୁଳ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି କୁଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚରିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କୃପାନୁକମ୍ପା କାରୁଣ୍ଯମାନୃଶଂସ୍ଯଂ ଚ ଭାରତ । ତଥାର୍ଜଵଂ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵେତଦ୍ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଭାରତ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୟା, କରୁଣା, ଉପକାର, ନିର୍ଦୟତାର ଅଭାବ, ସରଳତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟତା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵଂଵିଧେ ରାଜନ୍କୁଲେ ମହତି ତିଷ୍ଠତି। ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଵିଶେଷେଣ ନେହ ଯୁକ୍ତମସାଂପ୍ରତମ୍
ଏପରି ମହାନ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ, ରାଜାନ୍, ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା କେବେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଧାରଯିତା ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୁରୂଣାଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ମିଥ୍ଯାପ୍ରଚରତାଂ ତାତ ବାହ୍ଯେଷ୍ଵାଭ୍ଯନ୍ତରେଷୁ ଚ
ତୁମେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧାରକ, ବାହାରେ ହେଉ କି ଘରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୁଲ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସଠିକ୍ ରାସ୍ତା ଧରିଥାଅ।
ତେ ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ କୌରଵ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗମାଃ। ଧର୍ମାର୍ଥୌ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଚରନ୍ତି ନୃଶଂସଵତ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମର ପୁଅମାନେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଗୁଆଇରେ, ଧର୍ମ ଓ ଲାଭକୁ ପଛକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଷ୍ଠୁର ଭାବରେ ଆଚରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଅଶିଷ୍ଟା ଗତମର୍ଯାଦା ଲୋଭେନ ହୃତଚେତସଃ। ସ୍ଵେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ ମୁଖ୍ଯେଷୁ ତଦ୍ଵେତ୍ଥ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ସେମାନେ ଶିକ୍ଷାହୀନ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଲୋଭରେ ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରଧାନ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କରୁଛନ୍ତି—ଏହି କଥା ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣ।
ସେଯମାପନ୍ମହାଘୋରା କୁରୁଷ୍ଵେଵ ସମୁତ୍ଥିତା । ଉପେକ୍ଷ୍ଯମାଣା କୌରଵ୍ଯ ପୃଥିଵୀଂ ଘାତଯିଷ୍ଯତି
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟନା କୁରୁ ବଂଶରେ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ କୌରବ। ଯଦି ଏହାକୁ ଅନଦେଖା କରାଯିବ, ତେବେ ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ।
ଶକ୍ଯା ଚେଯଂ ଶମଯିତୁଂ ତ୍ଵଂ ଚେଦିଚ୍ଛସି ଭାରତ । ନ ଦୁଷ୍କରୋ ହ୍ଯତ୍ର ଶମୋ ମତୋ ମେ ଭରତର୍ଷଭ
ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିବ। ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା କଷ୍ଟକର ନୁହେଁ, ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତ୍ଵଯ୍ଯଧୀନଃ ଶମୋ ରାଜନ୍ମଯି ଚୈଵ ଵିଶାଂପତେ । ପୁତ୍ରାନ୍ସ୍ଥାପଯ କୌରଵ୍ଯ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପରାନ୍
ଶାନ୍ତି ତୁମର ଓ ମୋର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ହେ ରାଜା। ତୁମେ ତୁମ ପୁଅମାନେକୁ ଅଟକାଇବା, ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଅଟକାଇବି।
ଆଜ୍ଞା ତଵ ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯା ପୁତ୍ରୈଃ ସହାନ୍ଵଯୈଃ । ହିତଂ ବଲଵଦପ୍ଯେଷାଂ ତିଷ୍ଠତାଂ ତଵ ଶାସନେ
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ତୁମ ପୁଅମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯଦିଓ ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଠିନ ହେଉ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ରହିଛନ୍ତି।
ତଵ ଚୈଵ ହିତଂ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାମଥୋ ହିତମ୍ । ଶମେ ପ୍ରଯତମାନସ୍ଯ ତଵ ଶାସନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ, ସେହି କଥା ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ଯଦି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଏବଂ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଦୁହେଁ ପକ୍ଷର ଭଲ ହେବ।
ସ୍ଵଯଂ ନିଷ୍ଫଲମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସଂଵିଧତ୍ସ୍ଵ ଵିଶାଂପତେ । ସହାଯଭୂତା ଭରତାସ୍ତଵୈଵ ସ୍ଯୁର୍ଜନେଶ୍ଵର
ହେ ରାଜା, ନିଜେ ଦେଖିଛ, ତୁମ ଚେଷ୍ଟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୋଇନାହିଁ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଭାରତବଂଶୀମାନେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ ହେବେ।
ଧର୍ମାର୍ଥଯୋସ୍ତିଷ୍ଠ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵୈରଭିରକ୍ଷିତଃ । ନ ହି ଶକ୍ଯାସ୍ତଥାଭୂତା ଯତ୍ନାଦପି ନରାଧିପ
ହେ ରାଜା, ଧର୍ମ ଓ ଲାଭରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଥିଲେ, ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ହି ତ୍ଵାଂ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଜେତୁଂ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ମହାତ୍ମଭିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋପି ଦେଵୈଃ ସହିତଃ ପ୍ରସହେତ କୁତୋ ନୃପାଃ
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିଶି ତୁମକୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସାଧାରଣ ରାଜାମାନେ କିପରି ପାରିବେ?
ଯତ୍ର ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କୃପଃ କର୍ଣୋ ଵିଵିଂଶତିଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ସୋମଦତ୍ତୋଽଥ ବାହ୍ଲିକଃ
ଯେଉଁଠି ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ବିବିଂଶତି, ଅଶ୍ୱଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ବାହ୍ଲିକ ଅଛନ୍ତି,
ସୈନ୍ଧଵଶ୍ଚ କଲିଙ୍ଗଶ୍ଚ କାମ୍ଭୋଜଶ୍ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମସେନଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଯମୌ ତଥା
ସେଠି ସିନ୍ଧୁ, କଳିଂଗ, କାମ୍ଭୋଜ ଓ ସୁଦକ୍ଷିଣ ରାଜା, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଦ୍ୱୟୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି,
ସାତ୍ଯକିଶ୍ଚ ମହାତେଜା ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ମହାରଥଃ । କୋ ନୁ ତାନ୍ଵିପରୀତାତ୍ମା ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେତ ଭରତର୍ଷଭ
ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାତ୍ୟକି ଓ ବଳଶାଳୀ ଯୁୟୁତ୍ସୁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଣିଷମାନେ ସାମ୍ନାରେ କିଏ ଭୁଲ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବ?
ଲୋକସ୍ଯେଶ୍ଵରତାଂ ଭୂଯଃ ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପ୍ଯଧୃଷ୍ଯତାମ୍। ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ତ୍ଵମମିତ୍ରଘ୍ନ ସହିତଃ କୁରୁପାଣ୍ଡଵୈଃ
ତୁମେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ଅଜୟ ହେବେ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଧିପତି ହେବେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ!
ତସ୍ଯ ତେ ପୃଥିଵୀପାଲାସ୍ତ୍ଵତ୍ସମାଃ ପୃଥିଵୀପତେ । ଶ୍ରେଯାଂସଶ୍ଚୈଵ ରାଜାନଃ ସନ୍ଧାସ୍ଯନ୍ତେ ପରନ୍ତପ
ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା, ତୁମ ସମାନ ଓ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ସମ୍ଧି କରିବାକୁ ଆସିବେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ!
ସ ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ପିତୃଭିର୍ଭ୍ରାତୃଭିସ୍ତଥା । ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଗୁପ୍ତଃ ସୁଖଂ ଶକ୍ଷ୍ଯସି ଜୀଵିତୁଂ
ତୁମେ ପୁଅ, ନାତି, ବାପା, ଭାଇ ଓ ସମସ୍ତ ସ୍ନେହୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ସୁଖରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବେ।
ଏତାନେଵ ପୁରୋଧାଯ ଯତ୍କୃତ୍ଯ ଚ ଯଥା ପୁରା। ଅଖିଲାଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ସର୍ଵାଂ ପୃଥିଵୀଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ଏହି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତୁମ ପାଖରେ ଥିଲେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଭଳି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଭୋଗ କରିପାରିବେ, ହେ ପୃଥିବୀପତି।
ଏତୈର୍ହି ସହିତଃ ସର୍ଵୈଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସ୍ଵୈଶ୍ଚ ଭାରତ । ଅନ୍ଯାନ୍ଵିଜେଷ୍ଯସେ ଶତ୍ରୂନେଷ ସ୍ଵାର୍ଥସ୍ତଵାଖିଲଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ଜନମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତିପାରିବ; ଏହିଠାରେ ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳ ଅଛି।
ତୈରେଵୋପାର୍ଜିତାଂ ଭୂମିଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଚ ପରନ୍ତପ । ଯଦି ସଂପତ୍ସ୍ଯସେ ପୁତ୍ରୈଃ ସହାମାତ୍ଯୈର୍ନରାଧିପ
ଏହିମାନେ ଅର୍ଜିତ କରିଥିବା ଭୂମିକୁ ତୁମେ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ, ଯଦି ପୁଅମାନେ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉଛ, ହେ ନରପତି।
ସଂଯୁଗେ ଵୈ ମହାରାଜ ଦୃଶ୍ଯତେ ସୁମହାନ୍କ୍ଷଯଃ। କ୍ଷଯେ ଚୋଭଯତୋ ରାଜନ୍କଂ ଧର୍ମମନୁପଶ୍ଯସି
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱଂସ ଦେଖାଯାଉଛି; ଏମି ଦୁଇପଟେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ, ହେ ରାଜା, କେଉଁଟି ଧର୍ମ ବୋଲି ଭାବୁଛ?
ପାଣ୍ଡଵୈର୍ନିହତୈଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପୁତ୍ରୈର୍ଵାପି ମହାବଲୈଃ । ଯଦ୍ଵିନ୍ଦେଥାଃ ସୁଖଂ ରାଜଂସ୍ତଦ୍ବ୍ରୂହି ଭରତର୍ଷଭ
ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କିମ୍ବା ତୁମ ବଳଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ତୁମେ ସୁଖ ପାଇପାରିବ, ତେବେ ସେଥିରେ କହ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶୂରାଶ୍ଚ ହି କୃତାସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ। ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତାଵକାଶ୍ଚୈଵ ତାନ୍ରକ୍ଷ ମହତୋ ଭଯାତ୍
ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ଜନମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂରବୀର, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗ୍ରହୀ; ସେମାନେ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର।