ଋଷୀଞ୍ଶାନ୍ତନଵୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଭାଦ୍ଵାରମୁପସ୍ଥିତାନ୍ । ତ୍ଵରମାଣସ୍ତତୋ ଭୃତ୍ଯାନାସନାନୀତ୍ଯଚୋଦଯତ୍
ସଭାର ଦ୍ୱାରରେ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସେବକମାନେଙ୍କୁ ଆସନ ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ଆସନାନ୍ଯଥ ମୃଷ୍ଟାନି ମହାନ୍ତି ଵିପୁଲାନି ଚ ।। ମଣିକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରାଣି ସମାଜହ୍ରୁସ୍ତତସ୍ତତଃ
ତାପରେ, ଚାରିପାଖରୁ ମଣି ଏବଂ ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିବା ବଡ଼ ଏବଂ ଉଜ୍ୱଳ ଆସନମାନେ ଆଣିଦିଆଯାଇଲା।
ତେଷୁ ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟେଷୁ ଗୃହୀତାର୍ଘ୍ଯେଷୁ ଭାରତ ।। ନିଷସାଦାସନେ କୃଷ୍ଣୋ ରାଜାନଶ୍ଚ ଯଥାସନମ୍
ଋଷିମାନେ ଆସନେ ବସି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତାଙ୍କର ଆସନେ ବସିଲେ।
ଦୁଃଶାସନଃ ସାତ୍ଯକଯେ ଦଦାଵାସନମୁତ୍ତମମ୍ ।। ଵିଵିଂଶତିର୍ଦଦୌ ପୀଠଂ କାଞ୍ଚନଂ କୃତଵର୍ମଣେ
ଦୁଃଶାସନ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ, ଏବଂ ବିବିଂଶତି କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ସୁନାର ପୀଠ ଦେଲେ।
ଅଵିଦୂରେ ତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କର୍ଣଦୁର୍ଯୋଧନାଵୁଭୌ ।। ଏକାସନେ ମହାତ୍ମାନୌ ନିଷୀଦତୁରମର୍ଷଣୌ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁଇଜଣ ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଗର୍ବିତ, ଏକ ଆସନେ ସହିତ ବସିଲେ।
ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ଶକୁନିର୍ଗାନ୍ଧାରୈରଭିରକ୍ଷିତଃ ।। ନିଷସାଦାସନେ ରାଜା ସହପୁତ୍ରୋ ଵିଶାଂପତେ
ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ଶକୁନି, ଗାନ୍ଧାରମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଆସନେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ବସିଲେ, ହେ ବିଶାମ୍ପତି।
ଵିଦୁରୋ ମଣିପୀଠେ ତୁ ଶୁକ୍ଲସ୍ପର୍ଧ୍ଯାଜିନୋତ୍ତରେ ।। ସଂସ୍ପୃଶନ୍ନାସନଂ ଶୌରେର୍ମହାମତିରୁପାଵିଶତ୍
ବିଦୁର, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ମଣିର ପୀଠ ଉପରେ ଧଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆସନକୁ ଛୁଇଁ, ଶୌରିଙ୍କ ଆସନ ସମ୍ପର୍କରେ ବସିଲେ।
ଚିରସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାଶାର୍ହଂ ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ ।। ଅମୃତସ୍ଯେଵ ନାତୃପ୍ଯନ୍ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ଜନାର୍ଦନମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଖିବା ପରି ଅତୃପ୍ତ ଭାବରେ ଚାହିଁ ରହିଲେ।
ଅତସୀପୁଷ୍ପସଙ୍କାଶଃ ପୀତଵାସା ଜନାର୍ଦନଃ ।। ଵ୍ଯଭ୍ରାଜତ ସଭାମଧ୍ଯେ ହେମ୍ନୀଵୋପହିତୋ ମଣିଃ
ଜନାର୍ଦନ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଏବଂ ଅତସୀ ଫୁଲ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ସୁନାରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ମଣି ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ସର୍ଵମାସୀଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦଗତମାନସମ୍ । ନ ତତ୍ର କଶ୍ଚିତ୍କିଂଚିଦ୍ଵା ଵ୍ଯାଜହାର ପୁମାନ୍କ୍ଵଚିତ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଗୋବିନ୍ଦ ଉପରେ ଲଗି ଗଲା, ସମସ୍ତ ଚୁପ୍ ହେଇଗଲେ; ସେଠାରେ କେହି କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।
ତେଷ୍ଵାସୀନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେଷୁ ରାଜସୁ। ଵାକ୍ଯମଭ୍ଯାଦଦେ କୃଷ୍ଣଃ ସୁଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ
ସମସ୍ତେ ବସିଯାଇଥିବାବେଳେ ଓ ରାଜାମାନେ ନିରବ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର କଥା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା।
ଜୀମୂତ ଇଵ ଧର୍ମାନ୍ତେ ସର୍ଵାଂ ସଂଶ୍ରାଵଯନ୍ସଭାମ୍ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସମଭାଷତ ମାଧଵଃ
ଧର୍ମର ଋତୁ ଶେଷରେ ମେଘ ଯେପରି ସବୁଠାରେ ଶବ୍ଦ କରେ, ସେପରି ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଶୁଣାଇଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ମାଧବ କଥା କହିଲେ।
କୁରୂଣାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଶମଃ ସ୍ଯାଦିତି ଭାରତ । ଅପ୍ରଣଶେନ ଵୀରାଣାମେତଦ୍ଯାଚିତୁମାଗତଃ
ଭାରତ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ନ ହେଉ, ଏହି ଅନୁରୋଧ ନେଇ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ରାଜନ୍ନାନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଵ ନୈଃଶ୍ରେଯସଂ ଵଚଃ । ଵିଦିତଂ ହ୍ଯେଵ ତେ ସର୍ଵଂ ଵେଦିତଵ୍ଯମରିନ୍ଦମ
ରାଜା, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ତୁମେ ଜଣାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଆଗରୁ ଜଣା।
ଇଦଂ ହ୍ଯଦ୍ଯ କୁଲଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସର୍ଵରାଜସୁ ପାର୍ଥିଵ । ଶ୍ରୁତଵୃତ୍ତୋପସଂପନ୍ନଂ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତଂ ଗୁଣୈଃ
ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ଏହି କୁଳ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି କୁଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚରିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କୃପାନୁକମ୍ପା କାରୁଣ୍ଯମାନୃଶଂସ୍ଯଂ ଚ ଭାରତ । ତଥାର୍ଜଵଂ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵେତଦ୍ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଭାରତ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୟା, କରୁଣା, ଉପକାର, ନିର୍ଦୟତାର ଅଭାବ, ସରଳତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟତା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵଂଵିଧେ ରାଜନ୍କୁଲେ ମହତି ତିଷ୍ଠତି। ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଵିଶେଷେଣ ନେହ ଯୁକ୍ତମସାଂପ୍ରତମ୍
ଏପରି ମହାନ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ, ରାଜାନ୍, ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା କେବେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଧାରଯିତା ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୁରୂଣାଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ମିଥ୍ଯାପ୍ରଚରତାଂ ତାତ ବାହ୍ଯେଷ୍ଵାଭ୍ଯନ୍ତରେଷୁ ଚ
ତୁମେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧାରକ, ବାହାରେ ହେଉ କି ଘରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୁଲ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସଠିକ୍ ରାସ୍ତା ଧରିଥାଅ।
ତେ ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ କୌରଵ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗମାଃ। ଧର୍ମାର୍ଥୌ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଚରନ୍ତି ନୃଶଂସଵତ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମର ପୁଅମାନେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଗୁଆଇରେ, ଧର୍ମ ଓ ଲାଭକୁ ପଛକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଷ୍ଠୁର ଭାବରେ ଆଚରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଅଶିଷ୍ଟା ଗତମର୍ଯାଦା ଲୋଭେନ ହୃତଚେତସଃ। ସ୍ଵେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ ମୁଖ୍ଯେଷୁ ତଦ୍ଵେତ୍ଥ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ସେମାନେ ଶିକ୍ଷାହୀନ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଲୋଭରେ ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରଧାନ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କରୁଛନ୍ତି—ଏହି କଥା ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣ।
ସେଯମାପନ୍ମହାଘୋରା କୁରୁଷ୍ଵେଵ ସମୁତ୍ଥିତା । ଉପେକ୍ଷ୍ଯମାଣା କୌରଵ୍ଯ ପୃଥିଵୀଂ ଘାତଯିଷ୍ଯତି
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟନା କୁରୁ ବଂଶରେ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ କୌରବ। ଯଦି ଏହାକୁ ଅନଦେଖା କରାଯିବ, ତେବେ ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ।
ଶକ୍ଯା ଚେଯଂ ଶମଯିତୁଂ ତ୍ଵଂ ଚେଦିଚ୍ଛସି ଭାରତ । ନ ଦୁଷ୍କରୋ ହ୍ଯତ୍ର ଶମୋ ମତୋ ମେ ଭରତର୍ଷଭ
ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିବ। ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା କଷ୍ଟକର ନୁହେଁ, ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତ୍ଵଯ୍ଯଧୀନଃ ଶମୋ ରାଜନ୍ମଯି ଚୈଵ ଵିଶାଂପତେ । ପୁତ୍ରାନ୍ସ୍ଥାପଯ କୌରଵ୍ଯ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପରାନ୍
ଶାନ୍ତି ତୁମର ଓ ମୋର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ହେ ରାଜା। ତୁମେ ତୁମ ପୁଅମାନେକୁ ଅଟକାଇବା, ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଅଟକାଇବି।
ଆଜ୍ଞା ତଵ ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯା ପୁତ୍ରୈଃ ସହାନ୍ଵଯୈଃ । ହିତଂ ବଲଵଦପ୍ଯେଷାଂ ତିଷ୍ଠତାଂ ତଵ ଶାସନେ
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ତୁମ ପୁଅମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯଦିଓ ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଠିନ ହେଉ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ରହିଛନ୍ତି।
ତଵ ଚୈଵ ହିତଂ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାମଥୋ ହିତମ୍ । ଶମେ ପ୍ରଯତମାନସ୍ଯ ତଵ ଶାସନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ, ସେହି କଥା ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ଯଦି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଏବଂ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଦୁହେଁ ପକ୍ଷର ଭଲ ହେବ।
ସ୍ଵଯଂ ନିଷ୍ଫଲମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସଂଵିଧତ୍ସ୍ଵ ଵିଶାଂପତେ । ସହାଯଭୂତା ଭରତାସ୍ତଵୈଵ ସ୍ଯୁର୍ଜନେଶ୍ଵର
ହେ ରାଜା, ନିଜେ ଦେଖିଛ, ତୁମ ଚେଷ୍ଟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୋଇନାହିଁ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଭାରତବଂଶୀମାନେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ ହେବେ।
ଧର୍ମାର୍ଥଯୋସ୍ତିଷ୍ଠ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵୈରଭିରକ୍ଷିତଃ । ନ ହି ଶକ୍ଯାସ୍ତଥାଭୂତା ଯତ୍ନାଦପି ନରାଧିପ
ହେ ରାଜା, ଧର୍ମ ଓ ଲାଭରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଥିଲେ, ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ହି ତ୍ଵାଂ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଜେତୁଂ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ମହାତ୍ମଭିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋପି ଦେଵୈଃ ସହିତଃ ପ୍ରସହେତ କୁତୋ ନୃପାଃ
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିଶି ତୁମକୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସାଧାରଣ ରାଜାମାନେ କିପରି ପାରିବେ?
ଯତ୍ର ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କୃପଃ କର୍ଣୋ ଵିଵିଂଶତିଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ସୋମଦତ୍ତୋଽଥ ବାହ୍ଲିକଃ
ଯେଉଁଠି ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ବିବିଂଶତି, ଅଶ୍ୱଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ବାହ୍ଲିକ ଅଛନ୍ତି,
ସୈନ୍ଧଵଶ୍ଚ କଲିଙ୍ଗଶ୍ଚ କାମ୍ଭୋଜଶ୍ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମସେନଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଯମୌ ତଥା
ସେଠି ସିନ୍ଧୁ, କଳିଂଗ, କାମ୍ଭୋଜ ଓ ସୁଦକ୍ଷିଣ ରାଜା, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଦ୍ୱୟୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି,