ପାପସ୍ଯାସ୍ଯ ନୃଶଂସସ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତଧର୍ମସ୍ଯ ଦୁର୍ମତେଃ । ନୋତ୍ସହେଽନର୍ଥସଂଯୁକ୍ତାଃ ଶ୍ରୋତୁଂ ଵାଚଃ କଥଂଚନ
ଏହି ପାପୀ, କଠୋର, ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତାଳିର ଲୋକଙ୍କ ଅନର୍ଥରେ ଭରିଥିବା କଥା ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିପାରେ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୃଦ୍ଧଃ ପରମମନ୍ଯୁମାନ୍ । ଉତ୍ଥାଯ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାତିଷ୍ଠଦ୍ଭୀଷ୍ମଃ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ଏଭଳି କହି, ବୟସ୍କ ଓ ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେଠାରୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ; ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ କୃତଵାନ୍ସର୍ଵମାହ୍ନିକମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣୈରଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ପ୍ରଯଯୌ ନଗରଂ ପ୍ରତି
ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ସେ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ନିସ୍କ୍ରମଣ କଲେ।
ତଂ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ମହାବାହୁମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ମହାବଲମ୍ । ପର୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେ ଵୃକସ୍ଥଲନିଵାସିନଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବୃକସ୍ଥଳର ସମସ୍ତ ନିବାସୀ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଫେରିଗଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ରତ୍ନାନି ଚ ଧନାନି ଚ। ତାନ୍ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ମହାବାହୁରୁପାଯାତ୍କୁରୁସଂସଦମ୍
ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ଦାନ କଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ କୁରୁସଭାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାସ୍ତମାଯାନ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଞ୍ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ । ଦୁର୍ଯୋଧନାଦୃତେ ସର୍ଵେ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣକୃପାଦଯଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଛାଡ଼ି, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ସମୟରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ପୌରାଶ୍ଚ ବହୁଲା ରାଜନ୍ହୃଷୀକେଶଂ ଦିଦୃକ୍ଷଵଃ । ଯାନୈର୍ବହୁଵିଧୈରନ୍ଯେ ପଦ୍ଭିରେଵ ତଥାଽପରେ
ହେ ରାଜା, ଅନେକ ନାଗରିକ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, କିଏ ନାନା ପ୍ରକାର ଯାନରେ, କିଏ ପଦେଇ ଆସିଥିଲେ।
ସ ଵୈ ପଥି ସମାଗମ୍ଯ ଭୀଷ୍ମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା । ଦ୍ରୋଣେନ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ତୈର୍ଵୃତୋ ନଗରଂ ଯଯୌ
ପଥରେ ଅପରାଧ ନଥିବା ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ମିଶି, କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କୃଷ୍ଣସଂମାନନାର୍ଥଂ ଚ ନଗରଂ ସମଲଙ୍କୃତମ୍। ବଭୂଵ ରାଜମାର୍ଗଶ୍ଚ ବହୁରତ୍ନସମାଚିତଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ସହର ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା; ରାଜପଥ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ନ ଚ କଶ୍ଚିଦ୍ଗୃହେ ରାଜଂସ୍ତଦାଽଽସୀଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ନ ସ୍ତ୍ରୀ ନ ଵୃଦ୍ଧୋ ନ ଶିଶୁର୍ଵାସୁଦେଵଦିଦୃକ୍ଷଯା
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମୟରେ ଗୃହରେ କେହି ଥିଲେ ନାହିଁ—ନା ସ୍ତ୍ରୀ, ନା ବୃଦ୍ଧ, ନା ଶିଶୁ; ସମସ୍ତେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।
ରାଜମାର୍ଗେ ନରାସ୍ତସ୍ମିନ୍ସଂସ୍ତୁଵନ୍ତ୍ଯଵନିଂ ଗତାଃ । ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ମହାରାଜ ହୃଷୀକେଶପ୍ରଵେଶନେ
ସେ ରାଜପଥରେ, ମଣିଷମାନେ ଭୂମିରେ ବସି, ହେ ମହାରାଜା, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଆଵୃତାନି ଵରସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଗୃହାଣି ସୁମହାନ୍ତ୍ଯପି । ପ୍ରଚଲନ୍ତୀଵ ଭାରେଣ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେସ୍ମ ମହୀତଲେ
ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭରିଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଘରମାନେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଭାରରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ହେଲେମେଲେ ହେଉଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତଥା ଚ ଗତିମନ୍ତସ୍ତେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵାଜିନଃ । ପ୍ରନଷ୍ଟଗତଯୋଽଭୂଵନ୍ରାଜମାର୍ଗେ ନରୈର୍ଵୃତେ
ଏଭଳି ଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡାମାନେ, ରାଜପଥରେ ଲୋକମାନେ ଚାରିପାଖରେ ହେବାରୁ, ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଗତି ହରାଇଦେଲେ।
ସ ଗୃହଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାଵିଶଚ୍ଛତ୍ରୁକର୍ଶନଃ। ପାଣ୍ଡୁରୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ପ୍ରାସାଦୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେ ପଦ୍ମନୟନ ପାଣ୍ଡବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଧଳା ମହଳମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
ତିସ୍ରଃ କକ୍ଷ୍ଯା ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ କେଶଵୋ ରାଜଵେଶ୍ମନଃ । ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନମଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦରିନ୍ଦମଃ
କେଶବ ରାଜପାଳିସର ତିନିଟି ଘେରା ଅଟାଳିକା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଅଭ୍ଯାଗଚ୍ଛତି ଦାଶାର୍ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁର୍ନରାଧିପଃ । ତହୈଵ ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାଭ୍ଯାମୁଦତିଷ୍ଠନ୍ମହାଯଶାଃ
ଦାଶାର୍ହ ବଂଶୀ ଯେତେବେଳେ ଆସୁଥିଲେ, ସେଇ ସମୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ରାଜା ଡ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କୃପଶ୍ଚ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ମହାରାଜଶ୍ଚ ବାହ୍ଲିକଃ। ଆସନେଭ୍ଯୋଽଚଲନ୍ସର୍ଵେ ପୂଜଯନ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନମ୍
କୃପ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ବଡ଼ ରାଜା ବାହ୍ଲିକ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆପଣା ଆସନରୁ ଉଠିଲେ।
ତତୋ ରାଜାନମାସାଦ୍ଯ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍। ସଭୀଷ୍ମଂ ପୂଜଯାମାସ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୋ ଵାଗ୍ଭିରଞ୍ଜସା
ତାପରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ, ଯଶସ୍ବୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମିଠା କଥାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତେଷୁ ଧର୍ମାନୁପୂର୍ଵୀ ତାଂ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ମଧୁସୂଦନଃ । ଯଥାଵଯଃ ସମୀଯାଯ ରାଜଭିଃ ସହ ମାଧଵଃ
ସେଠାରେ ମଧୁସୂଦନ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ, ରାଜାମାନେ କେତେ ବୟସ୍ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ଅଥ ଦ୍ରୋଣଂ ସବାହ୍ଲୀକଂ ସପୁତ୍ରଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନମ୍। କୃପଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ସମୀଯାଯ ଜନାର୍ଦନଃ
ତାପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଡ୍ରୋଣ, ପୁଅ ସହ ବାହ୍ଲିକ, କୃପ ଓ ସୋମଦତ୍ତ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତତ୍ରାସୀଦୂର୍ଜିତଂ ମୃଷ୍ଟଂ କାଞ୍ଚନଂ ମହଦାସନମ୍ । ଶାସନାଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ତତ୍ରୋପାଵିଶଦଚ୍ଯୁତଃ
ସେଠାରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଭଲ ମଜା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁନାର ଆସନ ଥିଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅଚ୍ୟୁତ ସେଠି ବସିଲେ।
ଅଥ ଗାଂ ମଧୁପର୍କଂ ଚାପ୍ଯୁଦକଂ ଚ ଜନାର୍ଦନେ । ଉପଜହ୍ନୁର୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁରୋହିତାଃ
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁରୋହିତମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଈ, ମଧୁପର୍କ ଓ ପାଣି ଆଣିଦେଲେ।
କୃତାତିଥ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦଃ ସର୍ଵାନ୍ପରିହସନ୍କୁରୂନ୍ । ଆସ୍ତେ ସାଂବନ୍ଧିକଂ କୁର୍ଵନ୍କୁରୁଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ଅତିଥି ସ୍ୱୀକୃତ ହେବା ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ କୁରୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ ଓ ମିଳନ କଥା କହି ବସିଲେ।
ସୋଽର୍ଚିତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ପୂଜିତଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ । ରାଜାନଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ନିରକ୍ରାମଦରିନ୍ଦମଃ
ଏହିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
ତୈଃ ସମେତ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କୁରୁଭିଃ କୁରୁସଂସଦି । ଵିଦୁରାଵସଥଂ ରମ୍ଯମୁପାତିଷ୍ଠତ ମାଧଵଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କୁରୁମାନେ ସହିତ ସଭାରେ ମିଳି, ମାଧବ ରମଣୀୟ ଵିଦୁରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ଵିଦୁରଃ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣୈରଭିଗମ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଅର୍ଚଯାମାସ ଦାଶାର୍ହଂ ସର୍ଵକାମୈରୁପସ୍ଥିତମ୍
ବିଦୁର ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉପଚାର ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ କରି, ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
କୃତାତିଥ୍ଯଂ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଵିଦୁରଃ ସର୍ଵଧର୍ମଵିତ୍। କୁଶଲଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାମପୃଚ୍ଛନ୍ମଧୁସୂଦନମ୍
ଅତିଥି ସ୍ୱୀକୃତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ବିଦୁର, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ପ୍ରୀଯମାଣସ୍ଯ ସୁହୃଦୋ ଵିଦୁରୋ ବୁଦ୍ଧିସତ୍ତମଃ । ଧର୍ମାର୍ଥନିତ୍ଯସ୍ଯ ସତୋ ଗତରୋଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଆସିଥିବା, ଧର୍ମ ଓ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଲାଗିଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ବିଦୁରଙ୍କୁ—
ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ସଵିସ୍ତାରଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । କ୍ଷତ୍ତୁରାଚଷ୍ଟ ଦାଶାର୍ହଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦର୍ଶିଵାନ୍
ତାଙ୍କୁ, ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ନଜରେ ଦେଖିଥିବା ଦାଶାର୍ହ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କ’ଣ କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ସବୁ ଘଟଣା ଏକେକ୍ ଭଳି କହିଦେଲେ।
ଅଥୋପଗମ୍ଯ ଵିଦୁରମପରାହ୍ଣେ ଜନାର୍ଦନଃ। ପିତୃଷ୍ଵସାରଂ ସ ପୃଥାମଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦରିନ୍ଦମଃ
ତାପରେ ବିକାଳବେଳେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବିଦୁରଙ୍କଠାରେ ଯାଇ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି ସେ, ତାଙ୍କର ପିତୃସ୍ୱସା ପୃଥାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।