ଏତଦ୍ଧି ରୁଚିରାକାରୈଃ ପ୍ରାସାଦୈରୁପଶୋଭିତମ୍ । ଶିଵଂ ଚ ରମଣୀଯଂ ଚ ସର୍ଵର୍ତୁ ସୁମହାଧନମ୍
ଏହି ଘର ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଉପଯୋଗୀ ଓ ବହୁତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଥିବା।
ସର୍ଵମସ୍ମିନ୍ଗୃହେ ରତ୍ନଂ ମମ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଚ। ଯଦ୍ଯଦର୍ହତି ଵାର୍ଷ୍ଣେଯସ୍ତତ୍ତଦ୍ଦେଯମସଂଶଯମ୍
ଏହି ଘରରେ ମୋ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନ-ରତ୍ନ ଅଛି। ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଯେଉଁଠିକି ଯୋଗ୍ୟ, ସେଠିକି ନିଶ୍ଚିନ୍ତେ ଦେଅ।
ରାଜନ୍ବହୁମତଶ୍ଚାସି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି ସତ୍ତମଃ। ସଂଭାଵିତଶ୍ଚ ଲୋକସ୍ଯ ସଂମତଶ୍ଚାସି ଭାରତ
ରାଜା, ଆପଣ ତିନି ଲୋକରେ ବି ଅତି ମାନ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ଭାରତବଂଶରେ ଆଦରିତ।
ଯତ୍ତ୍ଵମେଵଂଗତେ ବ୍ରୂଯାଃ ପଶ୍ଚିମେ ଵଯସି ସ୍ଥିତଃ। ଶାସ୍ତ୍ରାଦ୍ଵା ସୁପ୍ରତର୍କାଦ୍ଵା ସୁସ୍ଥିରଃ ସ୍ଥଵିରୋ ହ୍ଯସି
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ବୟସର ଶେଷରେ ଆପଣ ଯେଉଁପରି କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଭଲ ବୁଝିବାରୁ, ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଦୃଢ଼ତା ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ଦେଖାଏ।
ଲେଖା ଶଶିନିଭାଃ ସୂର୍ଯେ ମହୋର୍ମିରିଵ ସାଗରେ। ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଯି ତଥା ରାଜନ୍ନିତି ଵ୍ଯଵସିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ରେଖା, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ସାଗରରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଧର୍ମ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ବୋଲି ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ରାଜା।
ସଦୈଵ ଭାଵିତୋ ଲୋକୋ ଗୁଣୌଘୈସ୍ତଵ ପାର୍ଥିଵ । ଗୁଣାନାଂ ରକ୍ଷଣେ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଯତସ୍ଵ ସବାନ୍ଧଵଃ
ପୃଥିବୀ ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଗୁଣର ମାଳିକ ବୋଲି ଭାବେ। ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ସହ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
ଆର୍ଜଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ମା ବାଲ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହୁ ନୀନଶଃ। ରାଜନ୍ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୁହୃଦଶ୍ଚୈଵ ସୁପ୍ରିଯାନ୍
ସତ୍ୟତା ଅଂଗୀକାର କରନ୍ତୁ, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରୁ ଅପମାନିତ ହେବେନି। ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପରେ ସ୍ନେହ ରଖନ୍ତୁ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଦିତ୍ସସି କୃଷ୍ଣାଯ ରାଜନ୍ନତିଥଯେ ବହୁ । ଏତଦନ୍ଯଚ୍ଚ ଦାଶାର୍ହଃ ପୃଥିଵୀମପି ଚାର୍ହତି
ରାଜା, ଆପଣ ଯେଉଁ ଦାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବରେ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଏହା ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ, ଦାଶାର୍ହ ଏହାର ଯୋଗ୍ୟ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।
ନ ତୁ ତ୍ଵଂ ଧର୍ମମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵା ପ୍ରିଯକାରଣାତ୍। ଏତଦ୍ଦିତ୍ସସି କୃଷ୍ଣାଯ ସତ୍ଯେନାତ୍ମାନମାଲଭେ
କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଧର୍ମ ବା ସ୍ନେହରୁ ଏହି ଦାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଉନାହାନ୍ତି; ଏହି କଥାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ମୁଁ କହୁଛି।
ମାଯୈଷା ସତ୍ଯମେଵୈତଚ୍ଛଦ୍ମୈତଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣା । ଜାନାମି ତ୍ଵନ୍ମତଂ ରାଜନ୍ଗୂଢଂ ବାହ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ଏହା କୌଶଳ ନୁହେଁ, ଏହା ସତ୍ୟ। ଏହି ଦାନ ଦେଖାରେ ଦୟା ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ମାତ୍ର ଦେଖାବା; ଆପଣଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ମନସ୍କାମନାକୁ ମୁଁ ଜାଣେ, ରାଜା, ଯାହା ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଛି।
ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚୈଵ ଲିପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଗ୍ରାମକାନ୍ପାଣ୍ଡଵା ନୃପ । ନ ଚ ଦିତ୍ସସି ତେଭ୍ଯସ୍ତାଂସ୍ତଚ୍ଛମଂ ନ କରିଷ୍ଯସି
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପାଞ୍ଚଟି ଗ୍ରାମ ଚାହାନ୍ତି, ରାଜା, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେବାକୁ ଚାହୁନାହାନ୍ତି; ଆପଣ ସମ୍ମିଳନ କରିବେନାହିଁ।
ଅର୍ଥେନ ତୁ ମହାବାହୁଂ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଂ ତ୍ଵଂ ଜିହୀର୍ଷସି । ଅନେନ ଚାପ୍ଯୁପାଯେନ ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯୋ ଵିଭେତ୍ସ୍ଯସି
ଆପଣ ଧନ ଦେଇ ବଳଶାଳୀ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ନ ଚ ଵିତ୍ତେନ ଶକ୍ଯୋଽସୌ ନୋଦ୍ଯମେନ ନ ଗର୍ହଯା। ଅନ୍ଯୋ ଧନଞ୍ଜଯାତ୍କର୍ତୁମେତତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ
କିନ୍ତୁ ସେ ଧନ, ପ୍ରୟାସ ବା ଅପମାନ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହେବେନାହିଁ; ଧନଞ୍ଜୟ ଛାଡ଼ି ଏହି କାମ କେହି କରିପାରିବେନି—ଏହି ଠିକ୍ କଥା ମୁଁ କହୁଛି।
ଵେଦ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵେଦାସ୍ଯ ଦୃଢଭକ୍ତିତାମ୍। ଅତ୍ଯାଜ୍ଯମସ୍ଯ ଜାନାମି ପ୍ରାଣୈସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିକୁ ଜାଣେ; ଧନଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ସମାନ ଓ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବେନି।
ଅନ୍ଯତ୍କୁମ୍ଭାଦପାଂପୂର୍ଣାଦନ୍ଯତ୍ପାଦାଵସେଚନାତ୍। ଅନ୍ଯତ୍କୁଶଲସଂପ୍ରଶ୍ନାନ୍ନୈଵେକ୍ଷ୍ଯତି ଜନାର୍ଦନଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭର ଜଳ ଓ ପାଦଧୋଇ ଜଳ, କିମ୍ବା ମାନ ଦେଇ ଖବର ନେବା—ଏହାକୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖିବେନି।
ଯତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରିଯମାତିଥ୍ଯଂ ମାନାର୍ହସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ତଦସ୍ମୈ କ୍ରିଯତାଂ ରାଜନ୍ମାନାର୍ହୋଽସୌ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏହି ମହାତ୍ମା ଅତିଥିଙ୍କୁ ଯେତେ ମାନ ଓ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ, ରାଜା, ତାହା ସେଠି କରାଯାଉ; ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମାନ ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ।
ଆଶଂସମାନଃ କଲ୍ଯାଣଂ କୁରୂନଭ୍ଯେତି କେଶଵଃ । ଯେନୈଵ ରାଜନ୍ନର୍ଥେନ ତଦେଵାସ୍ମା ଉପାକୁରୁ
କେଶବ କୁରୁମାନେଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଆଶା କରି ଏଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ରାଜା, ସେଉଁଠି ଯେଉଁ କାମ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେହି କାମ ଆମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ଶମମିଚ୍ଛତି ଦାଶାର୍ହସ୍ତଵ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଚ। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଦସ୍ଯ ଵଚନଂ କୁରୁ
ଦାଶାର୍ହପୁତ୍ର ତୁମ ପାଇଁ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଚାହାଁନ୍ତି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ତେଣୁ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ତାହା କର।
ପିତାଽସି ରାଜନ୍ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଵୃଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵଂ ଶିଶଵଃ ପରେ। ଵର୍ତସ୍ଵ ପିତୃଵତ୍ତେଷୁ ଵର୍ତନ୍ତେ ତେ ହି ପୁତ୍ରଵତ୍
ରାଜା, ତୁମେ ପିତା, ସେମାନେ ତୁମର ପୁଅ; ତୁମେ ବୟସ୍କ, ଅନ୍ୟମାନେ ଛୋଟ; ପିତା ଯେପରି ଚାଲନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଚାଲ; କାରଣ ସେମାନେ ତୁମ ସହ ପୁଅମାନେ ପରି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ଯଦାହ ଵିଦୁରଃ କୃଷ୍ଣେ ସର୍ଵଂ ତତ୍ସତ୍ଯମଚ୍ଯୁତେ। ଅନୁରକ୍ତୋ ହ୍ଯସଂହାର୍ଯଃ ପାର୍ଥାନ୍ପ୍ରତି ଜନାର୍ଦନଃ
ବିଦୁର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେସବୁ କଥା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ; କାରଣ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସ୍ନେହ ଏବଂ ଅଟୁଟ ଭାବ ରଖନ୍ତି।
ଯତ୍ତତ୍ସତ୍କାରସଂଯୁକ୍ତଂ ଦେଯଂ ଵସୁ ଜନାର୍ଦନେ । ଅନେକରୂପଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନ ତଦ୍ଦେଯଂ କଦାଚନ
ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସମ୍ମାନ, ଉପହାର ଏବଂ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ, ସେଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦେଶଃ କାଲସ୍ତଥାଽଯୁକ୍ତୋ ନ ହି ନାର୍ହତି କେଶଵଃ । ମଂସ୍ଯତ୍ଯଧୋକ୍ଷଜୋ ରାଜନ୍ଭଯାଦର୍ଚତି ମାମିତି
ଯଦି ସମୟ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନ ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହେଉଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ କେଶବ ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ; ନହେଲେ ଅଧୋକ୍ଷଜ ଭାବିପାରନ୍ତି, 'ଭୟରୁ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରୁଛନ୍ତି'।
ଅଵମାନଶ୍ଚ ଯତ୍ର ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ନ ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ବୁଧଃ କାର୍ଯମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ଯେଉଁଠି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ ହୁଏ, ଓ ଜନମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରାଜ, ଏପରି କାମ କେବେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ — ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ମତ।
ସ ହି ପୂଜ୍ଯତମୋ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣଃ ପୃଥୁଲଲୋଚନଃ । ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ଵିଦିତଂ ମମ ସର୍ଵଥା
ପ୍ରଥୁଲ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କୃଷ୍ଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ; ଏହି କଥା ମୋତେ ତିନୋଟି ଲୋକରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଣା।
ନ ତୁ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତଥା କାର୍ଯଗତିଃ ପ୍ରଭୋ । ଵିଗ୍ରହଃ ସମୁପାରବ୍ଧୋ ନ ହି ଶାମ୍ଯତ୍ଯଵିଗ୍ରହାତ୍
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ କିଛି ନ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ଓ ପ୍ରଭୁ, ତେବେ ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ବିରୋଧ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତି ଆସିବ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଃ କୁରୁପିତାମହଃ। ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁମାନେଙ୍କ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ରାଜା ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସତ୍କୃତୋଽସତ୍କୃତୋ ଵାଽପି ନ କ୍ରୁଧ୍ଯେତ ଜନାର୍ଦନଃ । `ନାଵମଂସ୍ଯତ୍ଯଵଜ୍ଞାତୄନଵଜ୍ଞାତୋଽପି କେଶଵଃ।' ନାଲମେନମଵଜ୍ଞାତୁଂ ନାଵଜ୍ଞେଯୋ ହି କେଶଵଃ
ସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଅସମ୍ମାନ ଯେପରି ହେଉ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଅବମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେଶବ ଅବମାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେ ଅବହେଳା କରାଯିବା ଲୋକ ନୁହେଁ।
ଯତ୍ତୁ କାର୍ଯଂ ମହାବାହୋ ମନସା କାର୍ଯତାଂ ଗତମ୍ । ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ନ ତଚ୍ଛକ୍ଯଂ କେନଚିତ୍କର୍ତୁମନ୍ଯଥା
ମହାବାହୁ, ମନରେ ଯେଉଁ କାମ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେହି କାମ କେହି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ ଯଦ୍ବ୍ରୂଯାନ୍ମହାବାହୁସ୍ତତ୍କାର୍ଯମଵିଶଙ୍କଯା । ଵାସୁଦେଵେନ ତୀର୍ଥେନ କ୍ଷିପ୍ରଂ ସଂଶାଭ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୈଃ
ମହାବାହୁ ଯାହା କହିବେ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ସେହି କାମ କରିବା ଉଚିତ; ତାହା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ବାସୁଦେବ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଇଦିଅ।
ଧର୍ମ୍ଯମର୍ଥ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧ୍ରୁଵଂ ଵକ୍ତା ଜନାର୍ଦନଃ। ତସ୍ମିନ୍ଵାଚ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯା ଵାଚୋ ଭଵତା ବାନ୍ଧଵୈଃ ସହ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଧର୍ମପରାୟଣ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମ ଏବଂ ଉପକାରକ କଥା କହିବେ; ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ମିଶି ମିଳି ମିଠା କଥା କହ।