ନିତ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟାଃ ସୁମନସୋ ଭାରତୈରଭିରକ୍ଷିତାଃ। ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ ପରଚକ୍ରାଣାଂ ଵ୍ଯସନାନାମକୋଵିଦାଃ
ସେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ସଦା ଖୁସି ଓ ଭଲ ମନରେ ଥିଲେ, ଭାରତମାନେ ସେମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଥିଲେ; ବାହାର ଶତ୍ରୁ ଭୟରେ ଚିନ୍ତିତ ନଥିଲେ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଉପପ୍ଲାଵ୍ଯାଦଥାଗମ୍ଯ ଜନାଃ ପୁରନିଵାସିନଃ। ଯଥ୍ଯତିଷ୍ଠନ୍ତ ସହିତା ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଉପପ୍ଲାବ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଉଁଠିର ଲୋକମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ଶ୍ରେଣୀରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ, ବିଷ୍ବକ୍ସେନକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ।
ତେ ତୁ ସର୍ଵେ ସମାଯାନ୍ତମଗ୍ନିମିଦ୍ଧମିଵ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଅର୍ଚଯାମାସୁରର୍ଚାର୍ହଂ ଦେଶାତିଥିମୁପସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତେ ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଆଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ପରି, ଦେଶର ଅତିଥି ପରି, ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଆଗ୍ରହ ପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ।
ଵୃକସ୍ଥଲଂ ସମାସାଦ୍ଯ କେଶଵଃ ପରଵୀରହା । ପ୍ରକୀର୍ଣରଶ୍ମାଵାଦିତ୍ଯେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵୈ ଲୋହିତାଯତି
କେଶବ, ଶତ୍ରୁବିରମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ଭୃକସ୍ଥଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେତବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଆକାଶରେ ବିକିରଣ ହୋଇ ଲାଲ ହେଉଥିଲା।
ତତୋ ହ୍ଯନୁଚରାନ୍ସର୍ଵାନୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ କାର୍ଯାର୍ଥମିହ ଵତ୍ସ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ସମସ୍ତ ସହାୟମାନେକୁ କହିଲେ: 'ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା।'
ତସ୍ଯ ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ ଚକ୍ରୁରାଵସଥଂ ନରାଃ । କ୍ଷଣେନ ଚାନ୍ନପାନାନି ରରାଵନ୍ତି ସମାର୍ଜଯନ୍
ତାଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶୁଣି, ପୁରୁଷମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆବାସ ତିଆରି କଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସମସ୍ତ କିଛି ପରିଷ୍କାର କଲେ।
ଅଵତୀର୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଶୌଚଂ ଯଥାଵିଧି । ରଥମୋଚନମାଦିଶ୍ଯ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପଵିଵେଶ ହ
ସେ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଉତରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱଚ୍ଛତା କରି, ରଥ ଖୋଲିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ପାଇଁ ବସିଲେ।
ଦାରୁକୋଽପି ହଯାନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ପରିଚର୍ଯ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ। ମୁମୋଚ ସର୍ଵଂ ଯୋକ୍ତାଦି ମୁକ୍ତ୍ଵା ଚୈତାନଵାସୃଜତ୍
ଦାରୁକ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଖୋଲି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେକୁ ସେବା କରି, ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ର ଖୋଲି ଦେଇ, ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଗ୍ରାମେ ପ୍ରଧାନାସ୍ତୁ ଯ ଆସନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ନୃପ । ଆର୍ଯାଃ କୁଲୀନା ହ୍ରୀମନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଵୃତ୍ତିମନୁଷ୍ଠିତାଃ
ସେଉଁଠି ଗାଁରେ, ରାଜା, ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆର୍ୟ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚରିତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ତେଽଭିଗମ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ ହୃଷୀକେଶମରିନ୍ଦମମ୍। ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯଥାନ୍ଯାଯମାଶୀର୍ମଙ୍ଗଲସଂଯୁତାମ୍
ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ହୃଷୀକେଶ, ଶତ୍ରୁଦମନକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା କଲେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶୁଭ କଥା ସହିତ।
ତେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦାଶାର୍ହଂ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ପୂଜିତମ୍। ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ତ ଵେଶ୍ମାନି ଗୁଣଵନ୍ତି ମହାତ୍ମନେ
ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ, ସମ୍ମାନ କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଘର ଦେଇ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ତାନ୍ପ୍ରଭୁଃ କୃତମିତ୍ଯୁକ୍ତା ସତ୍କୃତ୍ଯ ଚ ଯଥାର୍ହତଃ । ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଚୈଷାଂ ଵେଶ୍ମାନି ପୁନରାଯାତ୍ସହୈଵ ତୈଃ
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, 'ସବୁ ହୋଇଗଲା', ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ପୁନଃ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଫେରିଲେ।
ସୁମୃଷ୍ଟଂ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତତ୍ର କେଶଵଃ । ଭୁକ୍ତା ଚ ସହ ତୈଃ ସର୍ଵୈରଵସତ୍ତାଂ କ୍ଷପାଂ ସୁଖମ୍
ସେଠାରେ କେଶବ ଭଲଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ । ସେମାନେ ସହିତ ଖାଇ ଶନ୍ତିପୂର୍ବକ ରାତିଟି ଅତିବାହିତ କଲେ ।
ତଦା ଦୂତୈଃ ସମାଜ୍ଞାଯ ଆଯାନ୍ତଂ ମଧୁସୂଦନମ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଭୀଷ୍ମମର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହାଭୁଜମ୍
ତାପରେ ଦୂତମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଆସିବା ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ସଞ୍ଜଯଂ ଚୈଵ ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାମତିମ୍ । ଦୁର୍ଯୋଦନଂ ସହାମାତ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟରୋମାଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ସେ ଡ୍ରୋଣ, ସଞ୍ଜୟ, ବିଦୁର ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସହ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଆସିବା ବିଷୟରେ ଖୁସି ଭରା ଶରୀରରେ କଥା କହିଲେ ।
ଅଦ୍ଭୁତଂ ମହାଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଶ୍ରୂଯତେ କୁରୁନନ୍ଦନ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବାଲାଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ କଥଯନ୍ତି ଗୃହେଗୃହେ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଗ୍ରୁହେ ଗ୍ରୁହେ ନାରୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ କଥା କହୁଛନ୍ତି ।
ସତ୍କୃତ୍ଯାଚକ୍ଷତେ ଚାନ୍ଯେ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ସମାଗତାଃ । ପୃଥଗ୍ଵାଦାଶ୍ଚ ଵର୍ତନ୍ତେ ଚତ୍ଵରେଷୁ ସଭାସୁ ଚ
କିଛି ଲୋକ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ ସହ କହୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ସେହିପରି କଥା କହୁଛନ୍ତି । ଚଉକ ଓ ସଭାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ଶୁଣାଯାଉଛି ।
ଉପାଯାସ୍ଯତି ଦାଶାର୍ହଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ପରାକ୍ରମୀ । ସ ନୋ ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଥା ମଧୁସୂଦନଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଦାଶାର୍ହ ଆସୁଛନ୍ତି । ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଆମେ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ଦେବା ଉଚିତ ।
ତସ୍ମିନ୍ହି ଯାତ୍ରା ଲୋକସ୍ଯ ଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରୋଽହି ସଃ। ତସ୍ମିନ୍ଧୃତିଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଜ୍ଞା ଚୌଜଶ୍ଚ ମାଧଵେ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଯାତ୍ରା ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରେ, ସେ ଭୂତମାନେଙ୍କର ନାୟକ । ମାଧବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୃତି, ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅଛି ।
ସ ମାନ୍ଯତାଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ହି ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ । ପୂଜିତୋ ହି ସୁଖାଯ ସ୍ଯାଦସୁଖଃ ସ୍ଯାଦପୂଜିତଃ
ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସନାତନ ଧର୍ମ । ଯଦି ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ସେ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଯଦି ସମ୍ମାନ ନାହିଁ, ଅଶୁଭ ଦେଇଥାଏ ।
ସ ଚେତ୍ତୁପ୍ଯତି ଦାଶାର୍ହ ଉପଚରୈରରିନ୍ଦମଃ । କୃଷ୍ଣାତ୍ସର୍ଵାନଭିପ୍ରାଯାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯାମଃ ସର୍ଵରାଜସୁ
ଯଦି ଦାଶାର୍ହ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା, ଆମର ଆଦରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ତେବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବା ।
ତସ୍ଯ ପୂଜାର୍ଥମଦ୍ଯୈଵ ସଂଵିଧସ୍ତ୍ଵ ପରନ୍ତପ । ସଭାଃ ପଥି ଵିଧୀଯନ୍ତାଂ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତାଃ
ତେଣୁ ତାଙ୍କର ପୂଜା ପାଇଁ ଆଜି ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଉଚିତ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା । ରାସ୍ତାରେ ଶୁଭ ସଭାଗୃହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ସହିତ ।
ଯଥା ପ୍ରୀତିର୍ମହାବାହୋ ତ୍ଵଯି ଜାଯେତ ତସ୍ଯ ଵୈ । ତଥା କୁରୁଷ୍ଵ ଗାନ୍ଧାରେ କଥଂ ଵା ଭୀଷ୍ମ ମନ୍ଯସେ
ମହାବାହୁ, ତାଙ୍କର ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଜନ୍ମିବା ପାଇଁ ଏହିପରି କର । ଗାନ୍ଧାରୀପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଭୀଷ୍ମ ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ ?
ତତୋ ଭୀଷ୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜନାଧିପମ୍। ଊଚୁଃକ ପରମମିତ୍ଯେଵଂ ପୂଜଯନ୍ତୋଽସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚଃ
ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ ।
ତେଷାମନୁମତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା। ସଭାଵାସ୍ତୂନି ରମ୍ଯାଣି ପ୍ରଦେଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମେ
ସେମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ଜାଣି, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ରମ୍ୟ ସଭାଗୃହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ତତୋ ଦେଶେଷୁ ଦେଶେଷୁ ରମଣୀଯେଷୁ ଭାଗଶଃ । ସର୍ଵରତ୍ନସମାକୀର୍ଣାଃ ସଭାଶ୍ଚକ୍ରୁରନେକଶଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଅନେକ ସଭାଗୃହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ।
ଆସନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଯୁତାନି ଵିଵିଧୈର୍ଗୁଣୈଃ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗନ୍ଧାନଲଙ୍କାନାରାନ୍ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ଵସନାନି ଚ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ବିଚିତ୍ର ଆସନ, ନାରୀ, ସୁଗନ୍ଧ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୋଷାକ ଥିଲା ।
ଗୁଣଵନ୍ତ୍ଯନ୍ନପାନାନି ଭୋଜ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ମାଲ୍ଯାନି ଚ ସୁଗନ୍ଧୀନି ତାନି ରାଜା ଦଦୌ ତତଃ
ସେଠାରେ ଗୁଣବତ୍ତା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଥିଲା; ରାଜା ସେ ସବୁ ଦେଲେ ।
ଵିଶେଵତଶ୍ଚ ଵାସାର୍ଥଂ ସଭାଂ ଗ୍ରାମେ ଵୃକସ୍ଥଲେ। ଵିଦଧେ କୌରଵୋ ରାଜା ବହୁରତ୍ନାଂ ମନୋରମାମ୍
ବାସ ପାଇଁ କୌରବ ରାଜା ଗ୍ରାମରେ ବୃକସ୍ଥଳରେ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ମନୋରମ ସଭାଗୃହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ।
ଏତଦ୍ଵିଧାଯ ଵୈ ସର୍ଵଂ ଦେଵାର୍ହମତିମାନୁଷମ୍ । ଆଚଖ୍ଯୌ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଯ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା
ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟ ଜଣାଇଲେ ।