ସଭାଯାଂ ମଧୁରା ଵାଚଃ ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତସ୍ତ୍ଵଯେରିତାଃ । କୁରୂଣାଂ ପ୍ରତିଵାଚଶ୍ଚ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ମାଧଵ
ହେ ମାଧବ, ସଭାରେ ତୁମ ମିଠା କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଆଗ୍ରହ କରୁଛୁ, ଏବଂ କୁରୁମାନେ କଣ ଉତ୍ତର ଦେବେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଦଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଦୁରଶ୍ଚ ମହାମତିଃ । ତ୍ଵଂ ଚ ଯାଦଵଶାର୍ଦୂଲ ସଭାଯାଂ ଵୈ ସମେଷ୍ଯଥ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ଏବଂ ତୁମେ, ହେ ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତେ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ।
ତଵ ଵାକ୍ଯାନି ଦିଵ୍ଯାନି ତଥା ତେଷାଂ ଚ ମାଧଵ। ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ଗୋଵିନ୍ଦ ସତ୍ଯାନି ଚ ହିତାନି ଚ। ଆପୃଷ୍ଟୋଽସି ମହାବାହୋ ପୁନର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆମେ ତୁମର ଦିବ୍ୟ କଥା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କଥା, ଯାହା ସତ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକର, ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ହେ ମହାବାହୁ, ବିଦାୟ ନେଇ, ପୁଣି ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବୁ।
ଯାହ୍ଯଵିଘ୍ନେନ ଵୈ ଵୀର ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ସଭାଗତମ୍। ଆସୀନମାସନେ ଦିଵ୍ଯେ ବଲତେଜଃସମାହିତମ୍
ହେ ବୀର, ବାଧା ବିନା ଯାଅ, ଆମେ ତୁମକୁ ସଭାରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବୁ।
ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ଦେଵକୀପୁତ୍ରଂ ପରଵୀରରୁଜୋ ଦଶ। ମହାରଥା ମହାବାହୁମନ୍ଵଯୁଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ
ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ, ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, ଦଶଜଣ ବଡ଼ ରଥୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ପଦାତୀନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସାଦିନାଂ ଚ ପରନ୍ତପ। ଭୋଜ୍ଯଂ ଚ ଵିପୁଲଂ ରାଜନ୍ପ୍ରେଷ୍ଯାଶ୍ଚ ଶତଶୋପରେ
ହେ ରାଜା, ହଜାର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପଦାତି, ଅନେକ ଘୋଡ଼ାଚାଳକ, ବହୁତ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଶତଶଃ ସେବକ ତାଙ୍କ ସହ ଚାଲିଲେ।
କଥଂ ପ୍ରଯାତୋ ଦାଶାର୍ହୋ ମହାତ୍ମା ମଧୁସୂଦନଃ। କାନି ଵା ଵ୍ରଜତସ୍ତସ୍ଯ ନିମିତ୍ତାନି ମହୌଜସଃ
ମହାତ୍ମା ଦାଶାର୍ହ, ମଧୁସୂଦନ କିପରି ଯାତ୍ରା କଲେ, ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଉଥିବା ବେଳେ କେଉଁ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା?
ତସ୍ଯ ପ୍ରଯାଣେ ଯାନ୍ଯସନ୍ନିମିତ୍ତାନି ମହାତ୍ମନଃ। ତାନି ମେ ଶ୍ରୃଣୁ ସର୍ଵାଣି ଦୈଵାନ୍ଯୌତ୍ପାତିକାନି ଚ
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଓ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଗଲା, ସେଗୁଡିକୁ ମୋ ପାଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ।
ଅନଭ୍ରେଽଶନିନିର୍ଘୋଷଃ ସଵିଦ୍ଯୁତ୍ସମଜାଯତ । ଅନ୍ଵଗେଵ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ପ୍ରାଵର୍ଷଦ୍ଵିଘନେ ଭୃଶମ୍
ଆକାଶରେ ମେଘ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ସହିତ ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଏବଂ ସାଙ୍ଗକୁ ଭାରି ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
ପ୍ରତ୍ଯଗୂହୁର୍ମହାନଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାଃ ସିନ୍ଧୁସପ୍ତମାଃ । ଵିପରିତା ଦିଶଃ ସର୍ଵା ନ ପ୍ରାଜ୍ଞାଯତ କିଂଚନ
ବଡ଼ ବଡ଼ ନଦୀମାନେ, ସପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗ ବିପରୀତ ହୋଇଗଲା, କିଛି ବୁଝିପାରାଯାଉନଥିଲା।
ପ୍ରାଜ୍ଵଲନ୍ନଗ୍ନଯୋ ରାଜନ୍ପୃଥିଵୀ ସମକମ୍ପତ । ଉଦପାନାଶ୍ଚ କୁମ୍ଭାଶ୍ଚ ପ୍ରାସିଞ୍ଚଞ୍ଶତଶୋ ଜଲମ୍
ହେ ରାଜା, ଅଗ୍ନିମାନେ ଦହିଉଠିଲେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ଏବଂ ଶତଶଃ କୂଆଁ ଓ ଘଡ଼ା ଜଳ ଝରାଇଲେ।
ତମଃସଂଵୃତମପ୍ଯାସୀତ୍ସର୍ଵଂ ଜଗଦିଦଂ ତଥା। ନ ଦିଶୋ ନାଦିଶୋ ରାଜନ୍ପ୍ରଜ୍ଞାଯନ୍ତେସ୍ମ ରେଣୁନା
ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା; ଧୂଳିରେ ଦିଗ ବା ମଧ୍ୟ ଦିଗ କିଛି ଚିହ୍ନଟ ହେଉନଥିଲା, ହେ ରାଜା।
ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମହାଞ୍ଛବ୍ଦଃ ଖେଶରୀରମଦୃଶ୍ଯତ । ସର୍ଵେଷୁ ରାଜନ୍ଦେଶେଷୁ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଆକାଶରେ କିଛି ଅଦୃଶ୍ୟ ଚଳିଲା; ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା, ହେ ରାଜା।
ପ୍ରାମଥ୍ନାଦ୍ଧାସ୍ତିନପୁରଂ ଵାତୋ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମଃ । ଆରୁଜନ୍ଗଣଶୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ପରୁଷୋଽଶନିନିଃସ୍ଵନଃ
ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଜୋର ହାବା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଆଘାତ କଲା, ଗଛମାନେ ଗୋଷ୍ଠି ଗୋଷ୍ଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏହି ବାୟୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଚ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୋ ଵର୍ତତେ ପଥି ଭାରତ । ତତ୍ରତତ୍ର ସୁଖୋ ଵାଯୁଃ ସର୍ଵଂ ଚାସୀତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ଭାରତ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ପଥରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ପବନ ଶିତଳ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଶୁଭ ଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଯାଉଥିଲା।
ଵଵର୍ଷ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଚ କମଲାନି ଚ ଭୂରିଶଃ । ସମଶ୍ଚ ପନ୍ଥା ନିର୍ଦୁଃଖୋ ଵ୍ଯପେତକୁଶକଣ୍ଟକଃ
ଫୁଲ ଓ ଅନେକ କମଳ ରେ ଝଡ଼ି ହେଉଥିଲା; ରାସ୍ତା ସମାନ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ଥିଲା, କେଉଁ ଦୁଃଖ ନଥିଲା, ତିଆଁ ଓ କଣ୍ଟା ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା।
ସଂସ୍ତୁତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଗୀର୍ଭିସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ । ଅର୍ଚ୍ଯତେ ମଧୁପର୍କୈଶ୍ଚ ଵସୁଭିଶ୍ଚ ଵସୁପ୍ରଦଃ
ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ମଧୁ ଓ ଦହି ଦେଇ, ଧନ ଦାନ କରି, ଧନ ଦେବାରେ ପ୍ରଶଂସିତ କରୁଥିଲେ।
ତଂ କିରନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଂ ଵନ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପଥି ସମାଗମ୍ଯ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତମ୍
ପଥରେ ମହିଳାମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲଗିଥିବା ଏହି ମହାତ୍ମାକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ବନଫୁଲ ଝଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ।
ସ ଶାଲିଭଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସର୍ଵସସ୍ଯସମାଚିତମ୍। ସୁଖ ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠମଭ୍ଯଗାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ
ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ରମ୍ୟ ଧାନ ଗାଁକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଫସଲ ଭରି ରହିଥିଲା, ଏହା ସୁଖଦ ଓ ଧର୍ମମୟ ଥିଲା।
ପଶ୍ଯନ୍ବହୁପଶୂନ୍ଗ୍ରାମାନ୍ରମ୍ଯାନ୍ହୃଦଯତୋପଣାନ୍। ପୁରାଣି ଚ ଵ୍ଯତିକାମନ୍ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ଅନେକ ପଶୁ ଦେଖିଲେ, ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ଗାଁ, ପୁରାତନ ସହର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଦେଖିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟାଃ ସୁମନସୋ ଭାରତୈରଭିରକ୍ଷିତାଃ। ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ ପରଚକ୍ରାଣାଂ ଵ୍ଯସନାନାମକୋଵିଦାଃ
ସେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ସଦା ଖୁସି ଓ ଭଲ ମନରେ ଥିଲେ, ଭାରତମାନେ ସେମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଥିଲେ; ବାହାର ଶତ୍ରୁ ଭୟରେ ଚିନ୍ତିତ ନଥିଲେ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଉପପ୍ଲାଵ୍ଯାଦଥାଗମ୍ଯ ଜନାଃ ପୁରନିଵାସିନଃ। ଯଥ୍ଯତିଷ୍ଠନ୍ତ ସହିତା ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଉପପ୍ଲାବ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଉଁଠିର ଲୋକମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ଶ୍ରେଣୀରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ, ବିଷ୍ବକ୍ସେନକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ।
ତେ ତୁ ସର୍ଵେ ସମାଯାନ୍ତମଗ୍ନିମିଦ୍ଧମିଵ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଅର୍ଚଯାମାସୁରର୍ଚାର୍ହଂ ଦେଶାତିଥିମୁପସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତେ ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଆଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ପରି, ଦେଶର ଅତିଥି ପରି, ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଆଗ୍ରହ ପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ।
ଵୃକସ୍ଥଲଂ ସମାସାଦ୍ଯ କେଶଵଃ ପରଵୀରହା । ପ୍ରକୀର୍ଣରଶ୍ମାଵାଦିତ୍ଯେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵୈ ଲୋହିତାଯତି
କେଶବ, ଶତ୍ରୁବିରମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ଭୃକସ୍ଥଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେତବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଆକାଶରେ ବିକିରଣ ହୋଇ ଲାଲ ହେଉଥିଲା।
ତତୋ ହ୍ଯନୁଚରାନ୍ସର୍ଵାନୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ କାର୍ଯାର୍ଥମିହ ଵତ୍ସ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ ସମସ୍ତ ସହାୟମାନେକୁ କହିଲେ: 'ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା।'
ତସ୍ଯ ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ ଚକ୍ରୁରାଵସଥଂ ନରାଃ । କ୍ଷଣେନ ଚାନ୍ନପାନାନି ରରାଵନ୍ତି ସମାର୍ଜଯନ୍
ତାଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶୁଣି, ପୁରୁଷମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆବାସ ତିଆରି କଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସମସ୍ତ କିଛି ପରିଷ୍କାର କଲେ।
ଅଵତୀର୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ଶୌଚଂ ଯଥାଵିଧି । ରଥମୋଚନମାଦିଶ୍ଯ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପଵିଵେଶ ହ
ସେ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଉତରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱଚ୍ଛତା କରି, ରଥ ଖୋଲିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ପାଇଁ ବସିଲେ।
ଦାରୁକୋଽପି ହଯାନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ପରିଚର୍ଯ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ। ମୁମୋଚ ସର୍ଵଂ ଯୋକ୍ତାଦି ମୁକ୍ତ୍ଵା ଚୈତାନଵାସୃଜତ୍
ଦାରୁକ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଖୋଲି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେକୁ ସେବା କରି, ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ର ଖୋଲି ଦେଇ, ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଗ୍ରାମେ ପ୍ରଧାନାସ୍ତୁ ଯ ଆସନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ନୃପ । ଆର୍ଯାଃ କୁଲୀନା ହ୍ରୀମନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଵୃତ୍ତିମନୁଷ୍ଠିତାଃ
ସେଉଁଠି ଗାଁରେ, ରାଜା, ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆର୍ୟ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚରିତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ତେଽଭିଗମ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ ହୃଷୀକେଶମରିନ୍ଦମମ୍। ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯଥାନ୍ଯାଯମାଶୀର୍ମଙ୍ଗଲସଂଯୁତାମ୍
ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ହୃଷୀକେଶ, ଶତ୍ରୁଦମନକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା କଲେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶୁଭ କଥା ସହିତ।