ଏଵମୁକ୍ତାଃ କେଶଵେନ ମୁନଯଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ । ନାରଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ଯନନ୍ଦନ୍ତ କେଶଵମ୍
କେଶବଙ୍କ ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ, ନାରଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
ଅଧଶ୍ଶିରାଃ ସର୍ପମାଲୀ ମହର୍ଷିଃ ସ ହି ଦେଵଲଃ । ଅର୍ଵାଵସୁଃ ସୁଜାନୁଶ୍ଚ ମୈତ୍ରେଯଃ ଶୁନକୋ ବଲୀ
ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମହାର୍ଷି ଦେବଳ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଅର୍ବାବସୁ, ସୁଜାନୁ, ମୈତ୍ରେୟ ଓ ପ୍ରବଳ ଶୁଣକ ଥିଲେ।
ବକୋ ଦାଲ୍ଭ୍ଯଃ ସ୍ଥୂଲଶିରାଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ତଥା। ଆପୋଦଧୌମ୍ଯୋ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଆଣିମାଣ୍ଡଵ୍ଯକୌଶିକୌ
ବକ, ଦାଲ୍ଭ୍ୟ, ସ୍ଥୂଳଶିରା, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ, ଆପୋଦଢ଼ୌମ୍ୟ, ଢ଼ୌମ୍ୟ, ଆଣିମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଓ କୌଶିକ ଥିଲେ।
ଦାମୋଷ୍ଣୀଷସ୍ତ୍ରିଷଵଣଃ ପର୍ଣାଦୋ ଘଟଜାନୁକଃ। ମୌଞ୍ଜାଯନୋ ଵାଯୁଭକ୍ଷଃ ପାରାଶର୍ଯୋଽଥ ଶାଲିକଃ
ଦାମ, ଉଷ୍ଣୀଷ, ତ୍ରିଷବଣ, ପର୍ଣ୍ଣାଦ, ଘଟଜାନୁକ, ମୌଞ୍ଜାୟନ, ବାୟୁଭକ୍ଷ, ପାରାଶର ଓ ଶାଳିକ ଥିଲେ।
ଶୀଲଵାନଶନିର୍ଧାତା ଶୂନ୍ଯପାଲୋଽକୃତଵ୍ରଣଃ। ଶ୍ଵେତକେତୁଃ କହୋଲଶ୍ଚ ରାମଶ୍ଚୈଵ ମହାତପାଃ
ଶୀଳବାନ, ଅଶନିର୍ଧାତା, ଶୂନ୍ୟପାଳ, ଅକୃତବ୍ରଣ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, କହୋଳ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ରାମ ଥିଲେ।
ତମବ୍ରଵୀଜ୍ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯ ଉପେତ୍ଯ ମଧୁସୂଦନମ୍। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସୁରାସୁରପତେଃ ସଖା
ଯାମଦଗ୍ନ୍ୟ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସୁରାସୁରମାନ୍ୟ ମିତ୍ର ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵର୍ଷଯଃ ପୁଣ୍ଯକୃତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ । ରାଜର୍ଷଯଶ୍ଚ ଦାଶାର୍ହ ମାନଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ
ହେ ଦାଶାର୍ହ, ଦେବ ଋଷିମାନେ, ପୁଣ୍ୟ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଅଧିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ରାଜା ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଦୈଵାସୁରସ୍ଯ ଦ୍ରୁଷ୍ଟାରଃ ପୁରାଣସ୍ଯ ମହାମତେ। ସମେତ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଦିଦୃକ୍ଷନ୍ତଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ। ସଭାସଦଶ୍ଚ ରାଜାନସ୍ତ୍ଵାଂ ଚ ସତ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପୁରୁଣା ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ରାଜା ଓ ସେନାପତିମାନେ, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯିଏ ସତ୍ୟର ଅବତାର।
ଏତନ୍ମହତ୍ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯଂ ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମ କେଶଵ
ହେ କେଶବ, ଏହି ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ।
ଧର୍ମାର୍ଥସହିତା ଵାଚଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ମାଧଵ। ତ୍ଵଯୋଚ୍ଯମାନାଃ କୁରୁଷୁ ରାଜମଧ୍ଯେ ପରନ୍ତପ
ହେ ମାଧବ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଓ ଲାଭ ମିଶିଥିବା କଥା କହିବ, ତାହା କୁରୁମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ।
ସଭାଯାଂ ମଧୁରା ଵାଚଃ ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତସ୍ତ୍ଵଯେରିତାଃ । କୁରୂଣାଂ ପ୍ରତିଵାଚଶ୍ଚ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ମାଧଵ
ହେ ମାଧବ, ସଭାରେ ତୁମ ମିଠା କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଆଗ୍ରହ କରୁଛୁ, ଏବଂ କୁରୁମାନେ କଣ ଉତ୍ତର ଦେବେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଦଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଦୁରଶ୍ଚ ମହାମତିଃ । ତ୍ଵଂ ଚ ଯାଦଵଶାର୍ଦୂଲ ସଭାଯାଂ ଵୈ ସମେଷ୍ଯଥ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ଏବଂ ତୁମେ, ହେ ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତେ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ।
ତଵ ଵାକ୍ଯାନି ଦିଵ୍ଯାନି ତଥା ତେଷାଂ ଚ ମାଧଵ। ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ଗୋଵିନ୍ଦ ସତ୍ଯାନି ଚ ହିତାନି ଚ। ଆପୃଷ୍ଟୋଽସି ମହାବାହୋ ପୁନର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆମେ ତୁମର ଦିବ୍ୟ କଥା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କଥା, ଯାହା ସତ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକର, ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ହେ ମହାବାହୁ, ବିଦାୟ ନେଇ, ପୁଣି ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବୁ।
ଯାହ୍ଯଵିଘ୍ନେନ ଵୈ ଵୀର ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ସଭାଗତମ୍। ଆସୀନମାସନେ ଦିଵ୍ଯେ ବଲତେଜଃସମାହିତମ୍
ହେ ବୀର, ବାଧା ବିନା ଯାଅ, ଆମେ ତୁମକୁ ସଭାରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବୁ।
ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ଦେଵକୀପୁତ୍ରଂ ପରଵୀରରୁଜୋ ଦଶ। ମହାରଥା ମହାବାହୁମନ୍ଵଯୁଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ
ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ, ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, ଦଶଜଣ ବଡ଼ ରଥୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ପଦାତୀନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସାଦିନାଂ ଚ ପରନ୍ତପ। ଭୋଜ୍ଯଂ ଚ ଵିପୁଲଂ ରାଜନ୍ପ୍ରେଷ୍ଯାଶ୍ଚ ଶତଶୋପରେ
ହେ ରାଜା, ହଜାର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପଦାତି, ଅନେକ ଘୋଡ଼ାଚାଳକ, ବହୁତ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଶତଶଃ ସେବକ ତାଙ୍କ ସହ ଚାଲିଲେ।
କଥଂ ପ୍ରଯାତୋ ଦାଶାର୍ହୋ ମହାତ୍ମା ମଧୁସୂଦନଃ। କାନି ଵା ଵ୍ରଜତସ୍ତସ୍ଯ ନିମିତ୍ତାନି ମହୌଜସଃ
ମହାତ୍ମା ଦାଶାର୍ହ, ମଧୁସୂଦନ କିପରି ଯାତ୍ରା କଲେ, ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଉଥିବା ବେଳେ କେଉଁ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା?
ତସ୍ଯ ପ୍ରଯାଣେ ଯାନ୍ଯସନ୍ନିମିତ୍ତାନି ମହାତ୍ମନଃ। ତାନି ମେ ଶ୍ରୃଣୁ ସର୍ଵାଣି ଦୈଵାନ୍ଯୌତ୍ପାତିକାନି ଚ
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଓ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଗଲା, ସେଗୁଡିକୁ ମୋ ପାଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ।
ଅନଭ୍ରେଽଶନିନିର୍ଘୋଷଃ ସଵିଦ୍ଯୁତ୍ସମଜାଯତ । ଅନ୍ଵଗେଵ ଚ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ପ୍ରାଵର୍ଷଦ୍ଵିଘନେ ଭୃଶମ୍
ଆକାଶରେ ମେଘ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ସହିତ ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଏବଂ ସାଙ୍ଗକୁ ଭାରି ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
ପ୍ରତ୍ଯଗୂହୁର୍ମହାନଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖାଃ ସିନ୍ଧୁସପ୍ତମାଃ । ଵିପରିତା ଦିଶଃ ସର୍ଵା ନ ପ୍ରାଜ୍ଞାଯତ କିଂଚନ
ବଡ଼ ବଡ଼ ନଦୀମାନେ, ସପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗ ବିପରୀତ ହୋଇଗଲା, କିଛି ବୁଝିପାରାଯାଉନଥିଲା।
ପ୍ରାଜ୍ଵଲନ୍ନଗ୍ନଯୋ ରାଜନ୍ପୃଥିଵୀ ସମକମ୍ପତ । ଉଦପାନାଶ୍ଚ କୁମ୍ଭାଶ୍ଚ ପ୍ରାସିଞ୍ଚଞ୍ଶତଶୋ ଜଲମ୍
ହେ ରାଜା, ଅଗ୍ନିମାନେ ଦହିଉଠିଲେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ଏବଂ ଶତଶଃ କୂଆଁ ଓ ଘଡ଼ା ଜଳ ଝରାଇଲେ।
ତମଃସଂଵୃତମପ୍ଯାସୀତ୍ସର୍ଵଂ ଜଗଦିଦଂ ତଥା। ନ ଦିଶୋ ନାଦିଶୋ ରାଜନ୍ପ୍ରଜ୍ଞାଯନ୍ତେସ୍ମ ରେଣୁନା
ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା; ଧୂଳିରେ ଦିଗ ବା ମଧ୍ୟ ଦିଗ କିଛି ଚିହ୍ନଟ ହେଉନଥିଲା, ହେ ରାଜା।
ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମହାଞ୍ଛବ୍ଦଃ ଖେଶରୀରମଦୃଶ୍ଯତ । ସର୍ଵେଷୁ ରାଜନ୍ଦେଶେଷୁ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଆକାଶରେ କିଛି ଅଦୃଶ୍ୟ ଚଳିଲା; ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା, ହେ ରାଜା।
ପ୍ରାମଥ୍ନାଦ୍ଧାସ୍ତିନପୁରଂ ଵାତୋ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମଃ । ଆରୁଜନ୍ଗଣଶୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ପରୁଷୋଽଶନିନିଃସ୍ଵନଃ
ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଜୋର ହାବା ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଆଘାତ କଲା, ଗଛମାନେ ଗୋଷ୍ଠି ଗୋଷ୍ଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏହି ବାୟୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଚ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୋ ଵର୍ତତେ ପଥି ଭାରତ । ତତ୍ରତତ୍ର ସୁଖୋ ଵାଯୁଃ ସର୍ଵଂ ଚାସୀତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ଭାରତ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ପଥରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ପବନ ଶିତଳ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ଶୁଭ ଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଯାଉଥିଲା।
ଵଵର୍ଷ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଚ କମଲାନି ଚ ଭୂରିଶଃ । ସମଶ୍ଚ ପନ୍ଥା ନିର୍ଦୁଃଖୋ ଵ୍ଯପେତକୁଶକଣ୍ଟକଃ
ଫୁଲ ଓ ଅନେକ କମଳ ରେ ଝଡ଼ି ହେଉଥିଲା; ରାସ୍ତା ସମାନ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ଥିଲା, କେଉଁ ଦୁଃଖ ନଥିଲା, ତିଆଁ ଓ କଣ୍ଟା ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା।
ସଂସ୍ତୁତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଗୀର୍ଭିସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ । ଅର୍ଚ୍ଯତେ ମଧୁପର୍କୈଶ୍ଚ ଵସୁଭିଶ୍ଚ ଵସୁପ୍ରଦଃ
ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ମଧୁ ଓ ଦହି ଦେଇ, ଧନ ଦାନ କରି, ଧନ ଦେବାରେ ପ୍ରଶଂସିତ କରୁଥିଲେ।
ତଂ କିରନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଂ ଵନ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପଥି ସମାଗମ୍ଯ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତମ୍
ପଥରେ ମହିଳାମାନେ ଏକଠା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲଗିଥିବା ଏହି ମହାତ୍ମାକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ବନଫୁଲ ଝଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ।
ସ ଶାଲିଭଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସର୍ଵସସ୍ଯସମାଚିତମ୍। ସୁଖ ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠମଭ୍ଯଗାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ
ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ରମ୍ୟ ଧାନ ଗାଁକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଫସଲ ଭରି ରହିଥିଲା, ଏହା ସୁଖଦ ଓ ଧର୍ମମୟ ଥିଲା।
ପଶ୍ଯନ୍ବହୁପଶୂନ୍ଗ୍ରାମାନ୍ରମ୍ଯାନ୍ହୃଦଯତୋପଣାନ୍। ପୁରାଣି ଚ ଵ୍ଯତିକାମନ୍ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ଅନେକ ପଶୁ ଦେଖିଲେ, ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ଗାଁ, ପୁରାତନ ସହର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଦେଖିଲେ।