ସା ନୂନଂ ମ୍ରିଯତେ ଦୁଃଖୈଃ ସା ଚେଜ୍ଜୀଵତି କେଶଵ। ତଥା ପୁତ୍ରାଧିଭିର୍ଗାଢମାର୍ତାମର୍ଚଯ ସତ୍କୃତ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ମରୁଛନ୍ତି; ଯଦି ସେ ଏଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ, କେଶବ, ପୁଅମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଦୁଃଖିତ ଏହି ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।
ଅଭିଵାଦ୍ଯାଽଥ ସା କୃଷ୍ଣ ତ୍ଵଯା ମଦ୍ଵଚଵାଦ୍ଵିଭୋ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ କୌରଵ୍ଯୋ ରାଜାନଶ୍ଚ ଵଯୋଧିକାଃ
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ, ମୋ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହ, ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, କୌରବ ରାଜା ଏବଂ ବଡ଼ ବୟସ୍କ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ କୃପଂ ଚୈଵ ମହାରାଜଂ ଚ ଵାହ୍ଲିକମ୍। ଦ୍ରୌଣିଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଭରତାନ୍ପୃଥକ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ବଡ଼ ରାଜା ବାହ୍ଲିକ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାରତବଂଶୀମାନେଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗାଭାବେ—
ଯଥାଵଯୋ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ଜନାର୍ଦନ।' ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ କୁରୂଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଧାରିଣମ୍। ଅଗାଧବୁଦ୍ଧିଂ ମର୍ମଜ୍ଞଂ ସ୍ଵଜେଥା ମଧୁସୂଦନ
ଯେଉଁଠି ବୟସ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ; ଏବଂ କୁରୁମାନେଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ମନର ଗୁପ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ମଧୁସୂଦନ, ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେଶଵଂ ତତ୍ର ରାଜମଧ୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ନିଵଵୃତେ କୃଷ୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏଭଳି କହି, ରାଜାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଶବଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଥା ଶେଷ କଲେ, ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଵ୍ରଜନ୍ନେଵ ତୁ ବୀଭତ୍ସୁଃ ସଖାଯଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରଵୀରଘ୍ରଂ ଦାଶାର୍ହମପରାଜିତମ୍
ଯିଏବେ ବୀଭତ୍ସୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ଏବଂ ଅଜୟ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦସ୍ମାକଂ ଵିଭୋ ଵୃତ୍ତଂ ପୁରା ଵୈ ମନ୍ତ୍ରନିଶ୍ଚଯେ । ଅର୍ଧରାଜ୍ଯସ୍ଯ ଗୋଵିଦ ଵିଦିତଂ ସର୍ଵରାଜସୁ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ରାଜ୍ୟ ଭାଗାବାଣ୍ଟି ନେବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସମୟରେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଜାଣନ୍ତି।
ତଚ୍ଚେଦ୍ଦଦ୍ଯାଦଖଙ୍ଗେନ ସତ୍କୃତ୍ଯାନଵମତ୍ଯ ଚ। ପ୍ରିଯଂ ମେ ସ୍ଯାନ୍ମହାବାହୋ ମୁଚ୍ଯେରନ୍ମହତୋ ଭଯାତ୍
ଯଦି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ, ମନରେ କୌଣସି ଚାଳାକି ଛାଡ଼ି, ଆଦର ସହିତ ଏବଂ ଅବମାନ କରିନାହିଁ, ମହାବାହୁ, ଦେଇଦେଲେ, ତେବେ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗିବ ଏବଂ ଆମେ ବଡ଼ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବୁ।
ଅତଶ୍ଚେଦନ୍ଯଥାକର୍ତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନୁପାଯଵିତ୍। ଅନ୍ତଂ ନୂନଂ କରିଷ୍ଯାମି କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଜନାର୍ଦନ
ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଠିକ୍ ଉପାୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଭଳି କିଛି କରିବେ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମାପ୍ତି ଆଣିଦେବି, ହେ ଜନାର୍ଦନ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵେନ ସମହୃଷ୍ଯଦ୍ଵୃକୋଦରଃ। ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ କ୍ରୋଧଵଶାତ୍ପ୍ରାଵେପତ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭୀମ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପି ଉଠିଲେ।
ଵେପମାନଶ୍ଚ କୌନ୍ତେଯଃ ପ୍ରାକ୍ରୋଶନ୍ମହତୋ ରଜନ୍। ଧନଞ୍ଜଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହର୍ଷୋତ୍ସିକ୍ତମନା ଭୃଶମ୍
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ କମ୍ପି ଉଠି, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲେ।
ତସ୍ଯ ତଂ ନିନଦଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂପ୍ରାଵେପନ୍ତ ଧନ୍ଵିନଃ । ଵାହନାନି ଚ ସର୍ଵାମି ଶକୃନ୍ମୂତ୍ରେ ପ୍ରମୁସ୍ରୁଵୁଃ
ସେଇ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନେ କମ୍ପି ଉଠିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଶୁମାନେ ସେଠାରେ ମଲମୁତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେଶଵଂ ତତ୍ର ତଥା ଚୋହ୍ଵା ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍। ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ନିଵଵୃତେ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେଠାରେ କେଶବଙ୍କୁ ଏପରି କହି, ନିଜ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଦେଖାଇ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଅନୁମତି ନେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ତେଷୁ ରାଜସୁ ସର୍ଵେଷୁ ନିଵୃତ୍ତେଷୁ ଜନାର୍ଦନଃ। ତୂର୍ଣମଭ୍ଯଗମଦ୍ଧୃଷ୍ଟଃ ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଵାହନଃ
ସମସ୍ତ ରାଜା ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଜନାର୍ଦନ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଦ୍ୱାରା ତଣା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ତେ ହଯା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଦାରୁକେଣ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ । ପନ୍ଥାନମାଚେମୁରିଵ ଗ୍ରସମାନା ଇଵାମ୍ବରମ୍
ଦାରୁକଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏମିତି ଦୌଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଗିଳିଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମହାବାହୁର୍ଋଷୀନଧ୍ଵନି କେଶଵଃ । ବ୍ରାହ୍ଯା ଶ୍ରିଯା ଦୀପ୍ଯମାନାନ୍ସ୍ଥିତାନୁଭଯତଃ ପଥି
ତାପରେ ବଳଶାଳୀ କେଶବ ରାସ୍ତାର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଦେଖିଲେ।
ସୋଽଵତୀର୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣମଭିଵାଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ। ଯଥାଵୃତ୍ତାନୃଷୀନ୍ସର୍ଵାନଭ୍ଯଭାଷତ ପୂଜଯନ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୃତ ଭାବେ ରଥରୁ ଅବତରି, ଜନାର୍ଦନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସମ୍ମାନ ସହ କଥା କହିଲେ।
କଚ୍ଚିଲ୍ଲୋକେଷୁ କୁଶଲଂ କଚ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମଃ ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତ୍ରଯୋ ଵର୍ଣାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଶାସନେ । ` ପିତୃଦେଵାତିଥିଭ୍ଯଶ୍ଚ କଚ୍ଚିତ୍ପୂତା ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସୁଖ ଅଛିନା? ଧର୍ମ ଠିକ୍ ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛିନା? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ନିୟମରେ ଅଛନ୍ତିନା? ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥି ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ଭଳି ହେଉଛିନା?
ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ତାଂ ପୂଜାଂ ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ। ଭଗଵନ୍ତଃ କ୍ଵ ସଂସିଦ୍ଧାଃ କୋଽଵଧିର୍ଭଵତାମିହ
ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମଧୁସୂଦନ ପଚାରିଲେ: 'ହେ ଭଗବନ୍ତମାନେ, କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି? କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?'
କିଂ ଵା କାର୍ଯଂ ଭଗଵତାମହଂ କିଂ କରଵାଣି ଯଃ । କେନାର୍ଥେନୋପପ୍ତଂପ୍ରାପ୍ତା ଭଗଵନ୍ତୋ ମହୀତଲମ୍
'ହେ ପୂଜ୍ୟ ମହାନୁଭାବମାନେ, ଆପଣମାନେ କେଉଁ କାମ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି? ମୁଁ କଣ କରିଦେବି? କେଉଁ କାରଣରେ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଆସିଛନ୍ତି?'
ଏଵମୁକ୍ତାଃ କେଶଵେନ ମୁନଯଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ । ନାରଦପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ଯନନ୍ଦନ୍ତ କେଶଵମ୍
କେଶବଙ୍କ ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ, ନାରଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
ଅଧଶ୍ଶିରାଃ ସର୍ପମାଲୀ ମହର୍ଷିଃ ସ ହି ଦେଵଲଃ । ଅର୍ଵାଵସୁଃ ସୁଜାନୁଶ୍ଚ ମୈତ୍ରେଯଃ ଶୁନକୋ ବଲୀ
ସର୍ପମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମହାର୍ଷି ଦେବଳ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଅର୍ବାବସୁ, ସୁଜାନୁ, ମୈତ୍ରେୟ ଓ ପ୍ରବଳ ଶୁଣକ ଥିଲେ।
ବକୋ ଦାଲ୍ଭ୍ଯଃ ସ୍ଥୂଲଶିରାଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ତଥା। ଆପୋଦଧୌମ୍ଯୋ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଆଣିମାଣ୍ଡଵ୍ଯକୌଶିକୌ
ବକ, ଦାଲ୍ଭ୍ୟ, ସ୍ଥୂଳଶିରା, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ, ଆପୋଦଢ଼ୌମ୍ୟ, ଢ଼ୌମ୍ୟ, ଆଣିମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଓ କୌଶିକ ଥିଲେ।
ଦାମୋଷ୍ଣୀଷସ୍ତ୍ରିଷଵଣଃ ପର୍ଣାଦୋ ଘଟଜାନୁକଃ। ମୌଞ୍ଜାଯନୋ ଵାଯୁଭକ୍ଷଃ ପାରାଶର୍ଯୋଽଥ ଶାଲିକଃ
ଦାମ, ଉଷ୍ଣୀଷ, ତ୍ରିଷବଣ, ପର୍ଣ୍ଣାଦ, ଘଟଜାନୁକ, ମୌଞ୍ଜାୟନ, ବାୟୁଭକ୍ଷ, ପାରାଶର ଓ ଶାଳିକ ଥିଲେ।
ଶୀଲଵାନଶନିର୍ଧାତା ଶୂନ୍ଯପାଲୋଽକୃତଵ୍ରଣଃ। ଶ୍ଵେତକେତୁଃ କହୋଲଶ୍ଚ ରାମଶ୍ଚୈଵ ମହାତପାଃ
ଶୀଳବାନ, ଅଶନିର୍ଧାତା, ଶୂନ୍ୟପାଳ, ଅକୃତବ୍ରଣ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, କହୋଳ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ରାମ ଥିଲେ।
ତମବ୍ରଵୀଜ୍ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯ ଉପେତ୍ଯ ମଧୁସୂଦନମ୍। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସୁରାସୁରପତେଃ ସଖା
ଯାମଦଗ୍ନ୍ୟ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସୁରାସୁରମାନ୍ୟ ମିତ୍ର ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵର୍ଷଯଃ ପୁଣ୍ଯକୃତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ । ରାଜର୍ଷଯଶ୍ଚ ଦାଶାର୍ହ ମାନଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ
ହେ ଦାଶାର୍ହ, ଦେବ ଋଷିମାନେ, ପୁଣ୍ୟ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଅଧିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ରାଜା ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଦୈଵାସୁରସ୍ଯ ଦ୍ରୁଷ୍ଟାରଃ ପୁରାଣସ୍ଯ ମହାମତେ। ସମେତ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଦିଦୃକ୍ଷନ୍ତଶ୍ଚ ସର୍ଵତଃ। ସଭାସଦଶ୍ଚ ରାଜାନସ୍ତ୍ଵାଂ ଚ ସତ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପୁରୁଣା ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ରାଜା ଓ ସେନାପତିମାନେ, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯିଏ ସତ୍ୟର ଅବତାର।
ଏତନ୍ମହତ୍ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯଂ ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମ କେଶଵ
ହେ କେଶବ, ଏହି ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ।
ଧର୍ମାର୍ଥସହିତା ଵାଚଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ମାଧଵ। ତ୍ଵଯୋଚ୍ଯମାନାଃ କୁରୁଷୁ ରାଜମଧ୍ଯେ ପରନ୍ତପ
ହେ ମାଧବ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଓ ଲାଭ ମିଶିଥିବା କଥା କହିବ, ତାହା କୁରୁମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ।