ମନ୍ତ୍ରାହୁତିମହାହୋମୈର୍ହୂଯମାନଶ୍ଚ ପାଵକଃ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଶିଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିଧୂମଃ ସମପଦ୍ଯତ
ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମରେ ଅହୁତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ଧୂମ ଛାଡ଼ି, ତାହାର ଶିଖା ଡାହାଣ ଦିଗକୁ ଘୂରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଭୂରିଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଗଯଃ କ୍ରଥଃ। ଶୁକନାରଦଵାଲ୍ମୀକା ମରୁତ୍ତଃ କୁଶିକୋ ଭୃଗୁଃ
ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଭୂରିଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଗୟା, କ୍ରଥ, ଶୁକ, ନାରଦ, ବାଲ୍ମୀକି, ମରୁତ୍ତ, କୁଶିକ ଓ ଭୃଗୁ—
ଦେଵବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ କୃଷ୍ଣଂ ଯଦୁସୁଖାଵହମ୍। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମଵର୍ତନ୍ତ ସହିତା ଵାସଵାନୁଜମ୍
ଦେବ ଋଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ, ଯଦୁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି, ସେହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
ଏଵମେତୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ମହର୍ଷିଗଣସାଧୁଭିଃ । ପୂଜିତଃ ପ୍ରଯଯୌ କୃଷ୍ଣଃ କୁରୂଣାଂ ସଦନଂ ପ୍ରତି
ଏମିତି ମହାନ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ କୌରବମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ। ପ୍ରଯଯୌ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ସାତ୍ଯକେନ ସହାଚ୍ଯୁତଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଶୁଭ କଥା କହି, ପଦ୍ମନୟନ ଅଚ୍ୟୁତ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତଂ ପ୍ରଯାନ୍ତମନୁପ୍ରାଯାତ୍କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚୋଭୌ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ
ସେଉଁଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଉଥିବାବେଳେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ।
ଚେକିତାନଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ ଚେଦିପଃ । ଦ୍ରୁପଦଃ କାଶିରାଜଶ୍ଚ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ମହାରଥଃ
ବୀର ଚେକିତାନ, ଚେଦିରାଜ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଦ୍ରୁପଦ, କାଶୀରାଜ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଚଲିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵିରାଟଃ କେକଯୈଃ ସହ। ସଂସାଧନାର୍ଥଂ ପ୍ରଯଯୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭମ୍
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ବିରାଟ କେକୟମାନେ ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଚଲିଲେ।
ତତୋଽନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ରାଜ୍ଞାଂ ସକାଶେ ଦ୍ଯୁତିମାନୁଵାଚେଦଂ ଵଚସ୍ତଦା
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହ କହିଲେ—
ଯୋ ଵୈ ନ କାମାନ୍ନ ଭଯାନ୍ନ ଲୋଭାନ୍ନାର୍ଥକାରଣାତ୍। ଅନ୍ଯାଯମନୁଵର୍ତେତ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିରଲୋଲୁପଃ
ଯିଏ ଚାହିଦା, ଭୟ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଚଳେନି, ଯାହାର ମନ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଲୋଭ ନାହିଁ—
ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧୃତିମାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ କେଶଵଃ । ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵଦେଵଃ ସନାତନଃ
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ସେଇ କେଶବ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବାମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଏବଂ ଚିରକାଳରୁ ଅବିନାଶୀ।
ତଂ ସର୍ଵଗୁଣସଂପନ୍ନଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲକ୍ଷଣମ୍। ସଂରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୌନ୍ତେଯଃ ସନ୍ଦେଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମେ
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଏବଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ କଂତେୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସନ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯା ସା ବାଲ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତ୍ଯସ୍ମାନ୍ପର୍ଯଵର୍ଧଯତାବଲା। ଉପଵାସତପଃଶୀଲା ସଦା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନେ ରତା
ଯିଏ ଆମ ପିଲାବେଳୁଠାରୁ ଆମକୁ ସ୍ନେହରେ ପାଳିଲେ, ସଦା ଉପବାସ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ଦେଇଥିଲେ—
ଦେଵତାତିଥିପୂଜାସୁ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତା। ଵତ୍ସଲା ପ୍ରିଯପୁତ୍ରା ଚ ମାତାଽସ୍ମାକଂ ଜନାର୍ଦନ
ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲପାଉଥିବା, ସେ ଆମ ମାଆ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ସୁଯୋଧନଭଯାଦ୍ଯା ନୋ ତ୍ରାଯତାମିତ୍ରକର୍ଶନ । ମହତୋ ମୃତ୍ଯୁସଂବାଧୁଦ୍ଦୁସ୍ତରାନ୍ନୌରିଵାର୍ଣଵାତ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ସୁଯୋଧନଙ୍କ ଭୟରୁ ଏବଂ ମହା ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟରୁ ଯେପରି ନୌକା ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେପରି ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ଅସ୍ମତ୍କୃତେ ଚ ସତତଂ ଯଯା ଦୁଃଖାନି ମାଧଵ । ଅନୁଭୂତାନ୍ଯଦୁଃଖାର୍ହାଂ ତାଂ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛେରନାମଯମ୍
ମାଧବ, ଆମ ପାଇଁ ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ୟାୟ ଦୁଃଖ ସହିଛନ୍ତି, ସେ ମାଆଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କର।
ଭୃଶମାଶ୍ଵାସଯେଶ୍ଚୈନାଂ ପୁତ୍ରଶୋକପରିପ୍ଲୁତାମ୍ । ଅଭିଵାଦ୍ଯ ସ୍ଵଜେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପରିକୀର୍ତଯନ୍
ପୁଅମାନଙ୍କ ଶୋକରେ ଭାସୁଥିବା ମାଆଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଅ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହ।
ଊଢାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଦୁଃଖାନି ଶ୍ଵଶୁରାଣାମରିନ୍ଦମ। ନିରାକାରାଽତଦର୍ହା ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ଦୁଃଖମଶ୍ରୁତେ
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ବିବାହ ଦିନଠାରୁ ମାଆ ଜିଏ ଶ୍ୱଶୁରମାନେ ଠାରୁ ଅନ୍ୟାୟ ଦୁଃଖ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଅପରିଚିତ ଦୁଃଖ ସହିଛନ୍ତି।
ଅପି ଜାତୁ ସ କାଲଃ ସ୍ଯାତ୍କୃଷ୍ଣ ଦୁଃଖଵିପର୍ଯଯଃ । ଯଦହଂ ମାତରଂ କ୍ଲିଷ୍ଟାଂ ସୁଖଂ ଦଦ୍ଯାମରିନ୍ଦମ
କୃଷ୍ଣ, କେବେ ଏମିତି ସମୟ ଆସିବ ଯେ ମାଆଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ରିତ ମାଆଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇପାରିବି।
ପ୍ରଵ୍ରଜନ୍ତୋଽନୁଧାଵନ୍ତୀଂ କୃପଣାଂ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀମ୍ । ରୁଦତୀମପହାଯୈନାମଗଚ୍ଛାମ ଵଯଂ ଵନମ୍
ଯେବେ ଆମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିଲୁ, ମାଆ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଆତୁର, ଆମ ପଛରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲୁ।
ସା ନୂନଂ ମ୍ରିଯତେ ଦୁଃଖୈଃ ସା ଚେଜ୍ଜୀଵତି କେଶଵ। ତଥା ପୁତ୍ରାଧିଭିର୍ଗାଢମାର୍ତାମର୍ଚଯ ସତ୍କୃତ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ମରୁଛନ୍ତି; ଯଦି ସେ ଏଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ, କେଶବ, ପୁଅମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଦୁଃଖିତ ଏହି ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।
ଅଭିଵାଦ୍ଯାଽଥ ସା କୃଷ୍ଣ ତ୍ଵଯା ମଦ୍ଵଚଵାଦ୍ଵିଭୋ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ କୌରଵ୍ଯୋ ରାଜାନଶ୍ଚ ଵଯୋଧିକାଃ
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ, ମୋ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହ, ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, କୌରବ ରାଜା ଏବଂ ବଡ଼ ବୟସ୍କ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ କୃପଂ ଚୈଵ ମହାରାଜଂ ଚ ଵାହ୍ଲିକମ୍। ଦ୍ରୌଣିଂ ଚ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଭରତାନ୍ପୃଥକ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ବଡ଼ ରାଜା ବାହ୍ଲିକ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାରତବଂଶୀମାନେଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗାଭାବେ—
ଯଥାଵଯୋ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ଜନାର୍ଦନ।' ଵିଦୁରଂ ଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ କୁରୂଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଧାରିଣମ୍। ଅଗାଧବୁଦ୍ଧିଂ ମର୍ମଜ୍ଞଂ ସ୍ଵଜେଥା ମଧୁସୂଦନ
ଯେଉଁଠି ବୟସ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ; ଏବଂ କୁରୁମାନେଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ମନର ଗୁପ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ମଧୁସୂଦନ, ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେଶଵଂ ତତ୍ର ରାଜମଧ୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ନିଵଵୃତେ କୃଷ୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏଭଳି କହି, ରାଜାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଶବଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଥା ଶେଷ କଲେ, ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଵ୍ରଜନ୍ନେଵ ତୁ ବୀଭତ୍ସୁଃ ସଖାଯଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରଵୀରଘ୍ରଂ ଦାଶାର୍ହମପରାଜିତମ୍
ଯିଏବେ ବୀଭତ୍ସୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ଏବଂ ଅଜୟ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦସ୍ମାକଂ ଵିଭୋ ଵୃତ୍ତଂ ପୁରା ଵୈ ମନ୍ତ୍ରନିଶ୍ଚଯେ । ଅର୍ଧରାଜ୍ଯସ୍ଯ ଗୋଵିଦ ଵିଦିତଂ ସର୍ଵରାଜସୁ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ରାଜ୍ୟ ଭାଗାବାଣ୍ଟି ନେବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସମୟରେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଜାଣନ୍ତି।
ତଚ୍ଚେଦ୍ଦଦ୍ଯାଦଖଙ୍ଗେନ ସତ୍କୃତ୍ଯାନଵମତ୍ଯ ଚ। ପ୍ରିଯଂ ମେ ସ୍ଯାନ୍ମହାବାହୋ ମୁଚ୍ଯେରନ୍ମହତୋ ଭଯାତ୍
ଯଦି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ, ମନରେ କୌଣସି ଚାଳାକି ଛାଡ଼ି, ଆଦର ସହିତ ଏବଂ ଅବମାନ କରିନାହିଁ, ମହାବାହୁ, ଦେଇଦେଲେ, ତେବେ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗିବ ଏବଂ ଆମେ ବଡ଼ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବୁ।
ଅତଶ୍ଚେଦନ୍ଯଥାକର୍ତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନୁପାଯଵିତ୍। ଅନ୍ତଂ ନୂନଂ କରିଷ୍ଯାମି କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଜନାର୍ଦନ
ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଠିକ୍ ଉପାୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଭଳି କିଛି କରିବେ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମାପ୍ତି ଆଣିଦେବି, ହେ ଜନାର୍ଦନ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵେନ ସମହୃଷ୍ଯଦ୍ଵୃକୋଦରଃ। ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ କ୍ରୋଧଵଶାତ୍ପ୍ରାଵେପତ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭୀମ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପି ଉଠିଲେ।