ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯୈଃ ସମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ । ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଶ୍ଚିତ୍ରଂ ମଣିରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସେଇ ରଥଟି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ମାଛ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୋଭିତ।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଙ୍କାଶଂ ବୃହନ୍ତଂ ଚାରୁଦର୍ଶନମ୍ । ମଣିହେମଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂ ସୁଧ୍ଵଜଂ ସୁପତାକିନମ୍
ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ବଡ଼ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଉତ୍ତମ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ।
ସୂପସ୍କରମନାଧୃଷ୍ଯଂ ଵୈଯାଘ୍ରପରିଵାରଣମ୍। ଯଶୋଘ୍ନଂ ପ୍ରତ୍ଯମିତ୍ରାଣାଂ ଯଦୂନାଂ ନନ୍ଦିଵର୍ଧନମ୍
ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ଅଜୟ୍ୟ ସେହି ସହରଟି, ବାଘ ସମାନ ବୀରମାନେ ଚାରିପଟେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମହିମାକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଯଦୁବଂଶୀମାନଙ୍କର ମହିମାକୁ ବଢ଼ାଉଥିଲା।
ଵାଜିଭିଃ ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵମେଧପୁଷ୍ପବଲାହକୈଃ । ସ୍ନାତୈଃ ସଂପାଦଯାମାସୁଃ ସଂପନ୍ନୈଃ ସର୍ଵସଂପଦା
ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଧ, ପୁଷ୍ପ ଏବଂ ବଳାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ରଥକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।
ମହିମାନଂ ତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧଯନ୍। ସୁଘୋଷଃ ପତଗେନ୍ଦ୍ରେଣ ଧ୍ଵଜେନ ଯୁଯୁଜେ ରଥଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇ, ସାତ୍ୟକି ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନିତ ପତାକାକୁ ରଥରେ ବାନ୍ଧିଲେ।
ତଂ ମେରୁଶିଖରପ୍ରଖ୍ଯଂ ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିସ୍ଵନମ୍ । ଆରୁରୋହ ରଥଂ ସୌରିର୍ଵିମାନମିଵ କାମଗମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା ସେହି ରଥକୁ, ସୌରି କୃଷ୍ଣ ଏକ ଇଚ୍ଛାମୟ ଦେବ ଯାନ ଭଳି ଆରୋହଣ କଲେ।
ତତଃ ସାତ୍ଯକିମାରୋପ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ରଥଘୋଷେଣ ନାଦଯନ୍
ତାପରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣ ରଥ ଚଳାଇଲେ, ତାଙ୍କର ରଥର ଧ୍ୱନି ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଗଞ୍ଜାଇ ଦେଲା।
ଵ୍ଯପୋଢାଭ୍ରସ୍ତତଃ କାଲଃ କ୍ଷଣେନ ସମପଦ୍ଯତ। ଶିଵଶ୍ଚାନୁଵଵୌ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଶାନ୍ତମଭଵଦ୍ରଜଃ
ତାପରେ ମେଘମାନେ ହଟିଗଲେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମୟ ଶୁଭ ହେଲା, ପବନ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବହିଲା ଏବଂ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାନୁଲୋମାଶ୍ଚ ମଙ୍ଗଲ୍ଯା ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ। ପ୍ରଯାଣେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ବଭୂଵୁରନୁଯାଯିନଃ
ଶୁଭ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଡାହାଣ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିଗରେ ଚଳି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ସାଙ୍ଗ ହେଲେ।
ମଙ୍ଗଲ୍ଯାର୍ଥପ୍ରଦୈଃ ଶବ୍ଦୈରନ୍ଵଵର୍ତନ୍ତ ସର୍ଵଶଃ। ସାରସାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ହଂସାଶ୍ଚ ମଧୁସୂଦନମ୍
ସାରସ, ଶତପତ୍ର ଓ ହଂସମାନେ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିଲେ, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରାହୁତିମହାହୋମୈର୍ହୂଯମାନଶ୍ଚ ପାଵକଃ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଶିଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିଧୂମଃ ସମପଦ୍ଯତ
ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମରେ ଅହୁତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ଧୂମ ଛାଡ଼ି, ତାହାର ଶିଖା ଡାହାଣ ଦିଗକୁ ଘୂରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଭୂରିଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଗଯଃ କ୍ରଥଃ। ଶୁକନାରଦଵାଲ୍ମୀକା ମରୁତ୍ତଃ କୁଶିକୋ ଭୃଗୁଃ
ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଭୂରିଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଗୟା, କ୍ରଥ, ଶୁକ, ନାରଦ, ବାଲ୍ମୀକି, ମରୁତ୍ତ, କୁଶିକ ଓ ଭୃଗୁ—
ଦେଵବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ କୃଷ୍ଣଂ ଯଦୁସୁଖାଵହମ୍। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମଵର୍ତନ୍ତ ସହିତା ଵାସଵାନୁଜମ୍
ଦେବ ଋଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ, ଯଦୁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି, ସେହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
ଏଵମେତୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ମହର୍ଷିଗଣସାଧୁଭିଃ । ପୂଜିତଃ ପ୍ରଯଯୌ କୃଷ୍ଣଃ କୁରୂଣାଂ ସଦନଂ ପ୍ରତି
ଏମିତି ମହାନ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ କୌରବମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ। ପ୍ରଯଯୌ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ସାତ୍ଯକେନ ସହାଚ୍ଯୁତଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଶୁଭ କଥା କହି, ପଦ୍ମନୟନ ଅଚ୍ୟୁତ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତଂ ପ୍ରଯାନ୍ତମନୁପ୍ରାଯାତ୍କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚୋଭୌ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ
ସେଉଁଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଉଥିବାବେଳେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ।
ଚେକିତାନଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ ଚେଦିପଃ । ଦ୍ରୁପଦଃ କାଶିରାଜଶ୍ଚ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ମହାରଥଃ
ବୀର ଚେକିତାନ, ଚେଦିରାଜ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଦ୍ରୁପଦ, କାଶୀରାଜ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଚଲିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵିରାଟଃ କେକଯୈଃ ସହ। ସଂସାଧନାର୍ଥଂ ପ୍ରଯଯୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭମ୍
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ବିରାଟ କେକୟମାନେ ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଚଲିଲେ।
ତତୋଽନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ରାଜ୍ଞାଂ ସକାଶେ ଦ୍ଯୁତିମାନୁଵାଚେଦଂ ଵଚସ୍ତଦା
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହ କହିଲେ—
ଯୋ ଵୈ ନ କାମାନ୍ନ ଭଯାନ୍ନ ଲୋଭାନ୍ନାର୍ଥକାରଣାତ୍। ଅନ୍ଯାଯମନୁଵର୍ତେତ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିରଲୋଲୁପଃ
ଯିଏ ଚାହିଦା, ଭୟ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଚଳେନି, ଯାହାର ମନ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଲୋଭ ନାହିଁ—
ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧୃତିମାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ କେଶଵଃ । ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵଦେଵଃ ସନାତନଃ
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ସେଇ କେଶବ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବାମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଏବଂ ଚିରକାଳରୁ ଅବିନାଶୀ।
ତଂ ସର୍ଵଗୁଣସଂପନ୍ନଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲକ୍ଷଣମ୍। ସଂରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୌନ୍ତେଯଃ ସନ୍ଦେଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମେ
ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଏବଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ କଂତେୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସନ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯା ସା ବାଲ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତ୍ଯସ୍ମାନ୍ପର୍ଯଵର୍ଧଯତାବଲା। ଉପଵାସତପଃଶୀଲା ସଦା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନେ ରତା
ଯିଏ ଆମ ପିଲାବେଳୁଠାରୁ ଆମକୁ ସ୍ନେହରେ ପାଳିଲେ, ସଦା ଉପବାସ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ଦେଇଥିଲେ—
ଦେଵତାତିଥିପୂଜାସୁ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତା। ଵତ୍ସଲା ପ୍ରିଯପୁତ୍ରା ଚ ମାତାଽସ୍ମାକଂ ଜନାର୍ଦନ
ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲପାଉଥିବା, ସେ ଆମ ମାଆ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ସୁଯୋଧନଭଯାଦ୍ଯା ନୋ ତ୍ରାଯତାମିତ୍ରକର୍ଶନ । ମହତୋ ମୃତ୍ଯୁସଂବାଧୁଦ୍ଦୁସ୍ତରାନ୍ନୌରିଵାର୍ଣଵାତ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ସୁଯୋଧନଙ୍କ ଭୟରୁ ଏବଂ ମହା ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟରୁ ଯେପରି ନୌକା ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେପରି ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ଅସ୍ମତ୍କୃତେ ଚ ସତତଂ ଯଯା ଦୁଃଖାନି ମାଧଵ । ଅନୁଭୂତାନ୍ଯଦୁଃଖାର୍ହାଂ ତାଂ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛେରନାମଯମ୍
ମାଧବ, ଆମ ପାଇଁ ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ୟାୟ ଦୁଃଖ ସହିଛନ୍ତି, ସେ ମାଆଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କର।
ଭୃଶମାଶ୍ଵାସଯେଶ୍ଚୈନାଂ ପୁତ୍ରଶୋକପରିପ୍ଲୁତାମ୍ । ଅଭିଵାଦ୍ଯ ସ୍ଵଜେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପରିକୀର୍ତଯନ୍
ପୁଅମାନଙ୍କ ଶୋକରେ ଭାସୁଥିବା ମାଆଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଅ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହ।
ଊଢାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଦୁଃଖାନି ଶ୍ଵଶୁରାଣାମରିନ୍ଦମ। ନିରାକାରାଽତଦର୍ହା ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ଦୁଃଖମଶ୍ରୁତେ
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ବିବାହ ଦିନଠାରୁ ମାଆ ଜିଏ ଶ୍ୱଶୁରମାନେ ଠାରୁ ଅନ୍ୟାୟ ଦୁଃଖ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଅପରିଚିତ ଦୁଃଖ ସହିଛନ୍ତି।
ଅପି ଜାତୁ ସ କାଲଃ ସ୍ଯାତ୍କୃଷ୍ଣ ଦୁଃଖଵିପର୍ଯଯଃ । ଯଦହଂ ମାତରଂ କ୍ଲିଷ୍ଟାଂ ସୁଖଂ ଦଦ୍ଯାମରିନ୍ଦମ
କୃଷ୍ଣ, କେବେ ଏମିତି ସମୟ ଆସିବ ଯେ ମାଆଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ରିତ ମାଆଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇପାରିବି।
ପ୍ରଵ୍ରଜନ୍ତୋଽନୁଧାଵନ୍ତୀଂ କୃପଣାଂ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀମ୍ । ରୁଦତୀମପହାଯୈନାମଗଚ୍ଛାମ ଵଯଂ ଵନମ୍
ଯେବେ ଆମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିଲୁ, ମାଆ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଆତୁର, ଆମ ପଛରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲୁ।