ଏଵଂ ତା ଭୀରୁ ରୋସ୍ତ୍ଯନ୍ତି ନିହତଜ୍ଞାତିବାନ୍ଧଵାଃ। ହତମିତ୍ରା ହତବଲା ଯେଷାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧାଽସି ଭାମିନୀ
ଏଭଳି ହେ ଭୟଭିତ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜଣେ ନିକଟାତ୍ମୀୟ ଓ ବନ୍ଧୁ ମରିଯାଇଛନ୍ତି, ମିତ୍ର ଓ ସେନା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଯାହାଉପରେ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ, ସେମାନେ କନ୍ଦିବେ।
ଅହଂ ଚ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଭୀମାର୍ଜୁନଯମୈଃ ସହ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଯୋଗେନ ଦୈଵାଚ୍ଚ ଵିଧିନିର୍ମିତାତ୍
ମୁଁ ଏହି କାମ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସହିତ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ଭାଗ୍ୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅନୁଯାୟୀ କରିବି।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ କାଲପକ୍ଵା ନ ଚେଚ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ତି ମେ ଵଚଃ। ଶେଷ୍ଯନ୍ତେ ନିହତା ଭୂମୌ ଶ୍ଵସୃଗାଲାଦନୀକୃତାଃ
ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପକ୍କା, ମୋ କଥା ଶୁଣିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିବେ, କୁକୁର ଓ ଶିଆଳଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହେବେ।
ଚଲେଦ୍ଧି ହିମଵାଞ୍ଶୈଲୋ ମେଦିନୀ ଶତଧା ଭଵେତ୍। ଦ୍ଯୌଃ ପତେଚ୍ଚ ସନକ୍ଷତ୍ରା ନ ମେ ମୋଘଂ ଵଚୋ ଭଵେତ୍
ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ ଚଳିଯାଉ, ମାଟି ଶତ ଭାଗରେ ଭାଗିଯାଉ, ଆକାଶ ତାରା ସହିତ ଖସିପଡ଼ୁ—ମୋ କଥା କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ।
ଶୁଷ୍ଯେତ୍ତୋଯନିଧିଃ କୃଷ୍ଣେ ନ ମେ ମୋଘଂ ଵଚୋ ଭଵେତ୍।' ସତ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନାମି କୃଷ୍ଣେ ବାଷ୍ପୋ ନିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ହତାମିତ୍ରାଞ୍ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତାନଚିଦାଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ପତୀନ୍
ହେ କୃଷ୍ଣ, ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିଯାଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋର କଥା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ତୁମେ ଆଖିର ଲୁହ ରୋକ। ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲାପରେ ତୁମେ ତୁମର ପତିମାନଙ୍କୁ ମହିମାରେ ଭୂଷିତ ଦେଖିବ।
କୁରୂଣାମଦ୍ଯ ସର୍ଵେଷାଂ ଭଵାନ୍ସୁହୃଦନୁତ୍ତମଃ। ସଂବନ୍ଧୀ ଦଯିତୋ ନିତ୍ଯମୁଭଯୋଃ ପକ୍ଷଯୋରପି
ଆଜି କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବନ୍ଧୁ, ଦୁଇପକ୍ଷରେ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ସଦା ପ୍ରିୟ।
ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯମନାମଯମ୍। ସମର୍ଥଃ ପ୍ରଶମଂ ଚୈଵ କର୍ତୁମର୍ହସି କେଶଵ
ହେ କେଶବ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭଲ ହେବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ଓ ଶାନ୍ତି ଆଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତ୍ଵମିତ୍ତଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ସୁଯୋଧନମମର୍ଷଣମ୍ । ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଭ୍ରାତରଂ ବ୍ରୂଯା ଯତ୍ତଦ୍ଵାଚ୍ଯମମିତ୍ରହନ୍
ହେ କମଳନୟନ, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଯାହା କହିବା ଦରକାର, ତାହା କହ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅ।
ତ୍ଵଯା ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତଂ ଚେଦୁକ୍ତଂ ଶିଵମନାମଯମ୍। ହିତଂ ନାଦାସ୍ଯତେ ବାଲୋ ଦିଷ୍ଟସ୍ଯ ଵଶମେଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଯଦି ଧର୍ମ ଓ ଭଲ ଉପଦେଶ ଦେଉଛ, ତଥାପି ଯଦି ଅବିବେକୀ ରାଜକୁମାର ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିନଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟର ଆଧୀନ ହେଇଯିବ।
ଧର୍ମ୍ଯମସ୍ମଦ୍ଧିତଂ ଚୈଵ କୁରୂଣାଂ ଯଦନାମଯମ୍। ଏଷ ଯାସ୍ଯାମି ରାଜାନଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମଭୀପ୍ସଯା
ଯାହା ଧର୍ମମୟ, ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ଏବଂ କୁରୁମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାମନା, ସେଇ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି।
ତତୋ ଵ୍ଯପେତେ ତମସି ସୂର୍ଯେ ଵିମଲ ଉଦ୍ଗତେ । ମୈତ୍ରେ ମୁହୂର୍ତେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମଦ୍ଵର୍ଚିଷି ଦିଵାକରେ
ତାପରେ ଅନ୍ଧକାର ଅପସାରି ଶୁଦ୍ଧ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ମଙ୍ଗଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିନ ମୋର ତେଜରେ ଆଲୋକିତ ହେଲା।
କୌମୁଦେ ମାସି ରେଵତ୍ଯାଂ ଶରଦନ୍ତେ ହିମାଗମେ । ସ୍ଫୀତସସ୍ଯସୁଖେ କାଲେ କଲ୍ଯଃ ସତ୍ଵଵତାଂ ଵରଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଶରଦ୍ ଶେଷ ଏବଂ ଶୀତ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ, ଅଧିକ ଧାନ୍ୟ ଓ ସୁଖର ଋତୁରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ସକାଳେ ଉଠିଲେ।
ମଙ୍ଗଲ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯନିର୍ଘୋଷା ଵାଚଃ ଶ୍ରୃଣ୍ଵଂଶ୍ଚ ସୂନୃତାଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପ୍ରତୀତାନାମୃଷୀଣାମିଵ ଵାସଵଃ
ପୁଣ୍ୟମୟ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସତ୍ୟ କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା କଥା ଶୁଣି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ।
କୃତ୍ଵା ପୌର୍ଵାହ୍ଣିକଂ କୃତ୍ଯଂ ସ୍ନାତଃ ଶୁଚିରଲଙ୍କୃତଃ । ଉପତସ୍ଥେ ଵିଵସ୍ଵନ୍ତଂ ପାଵକଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ପ୍ରଭାତର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଋଷଭଂ ପୃଷ୍ଠ ଆଲଭ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଭିଵାଦ୍ଯ ଚ। ଅଗ୍ନିଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଯନ୍କଲ୍ଯାଣମଗ୍ରତଃ
ବୃଷଭଙ୍କ ପିଠି ଛୁଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେ ଆଗକୁ ଭଲ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଵଚନଂ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ। ଶିନେର୍ନପ୍ତାରମାସୀନମଭ୍ଯଭାଷତ ସାତ୍ଯକିମ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କଥା ପୂରଣ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶିନିଙ୍କ ନାତି ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବସିଥିବା ସ୍ଥାନରେ କଥା କହିଲେ।
ରଥ ଆରୋପ୍ଯତାଂ ଶଙ୍ଖଶ୍ଚକ୍ରଂ ଚ ଗଦଯା ସହ। ଉପାସଙ୍ଗାଶ୍ଚ ଶକ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵପ୍ରହରଣାନି ଚ
ରଥକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ସହିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅନୁସଙ୍ଗୀ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନେଇ ଆଣ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଶ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା କର୍ଣଶ୍ଚ ସହସୌବଲଃ । ନ ଚ ଶତ୍ରୁରଵଜ୍ଞେଯୋ ଦୁର୍ବଲୋଽପି ବଲୀଯସା
ଦୁଷ୍ଟମନ ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ସହିତ, ଶତ୍ରୁ କେତେବେଳେ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସମୟରେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତସ୍ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ କେଶଵସ୍ଯ ପୁନଃସରାଃ । ପ୍ରସସ୍ତ୍ନୁର୍ଯୋଜଯିଷ୍ଯନ୍ତୋ ରଥଂ ଚକ୍ରଗଦାଭୃତଃ
ତାପରେ କେଶବଙ୍କ ଆଦେଶ ବୁଝି, ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ସାରଥୀମାନେ ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ରଥକୁ ଯୋଗାଉଥିଲେ।
ତଂ ଦୀପ୍ତମିଵ କାଲାଗ୍ନିମାକାଶଗମିଵାଶୁଗମ୍ । ସୂର୍ଯଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରକାଶାଭ୍ଯାଂ ଚକ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସମଲଙ୍କୃତମ୍
ସେଇ ରଥଟି ଯେପରି ଦିନଶେଷର ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ପରି ଦ୍ରୁତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୁଇଟି ଚକ୍ରରେ ଶୋଭିତ।
ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯୈଃ ସମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ । ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଶ୍ଚିତ୍ରଂ ମଣିରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସେଇ ରଥଟି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ମାଛ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୋଭିତ।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଙ୍କାଶଂ ବୃହନ୍ତଂ ଚାରୁଦର୍ଶନମ୍ । ମଣିହେମଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂ ସୁଧ୍ଵଜଂ ସୁପତାକିନମ୍
ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ବଡ଼ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଉତ୍ତମ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ।
ସୂପସ୍କରମନାଧୃଷ୍ଯଂ ଵୈଯାଘ୍ରପରିଵାରଣମ୍। ଯଶୋଘ୍ନଂ ପ୍ରତ୍ଯମିତ୍ରାଣାଂ ଯଦୂନାଂ ନନ୍ଦିଵର୍ଧନମ୍
ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ଅଜୟ୍ୟ ସେହି ସହରଟି, ବାଘ ସମାନ ବୀରମାନେ ଚାରିପଟେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମହିମାକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଯଦୁବଂଶୀମାନଙ୍କର ମହିମାକୁ ବଢ଼ାଉଥିଲା।
ଵାଜିଭିଃ ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵମେଧପୁଷ୍ପବଲାହକୈଃ । ସ୍ନାତୈଃ ସଂପାଦଯାମାସୁଃ ସଂପନ୍ନୈଃ ସର୍ଵସଂପଦା
ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଧ, ପୁଷ୍ପ ଏବଂ ବଳାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ରଥକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।
ମହିମାନଂ ତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧଯନ୍। ସୁଘୋଷଃ ପତଗେନ୍ଦ୍ରେଣ ଧ୍ଵଜେନ ଯୁଯୁଜେ ରଥଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇ, ସାତ୍ୟକି ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନିତ ପତାକାକୁ ରଥରେ ବାନ୍ଧିଲେ।
ତଂ ମେରୁଶିଖରପ୍ରଖ୍ଯଂ ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭିନିସ୍ଵନମ୍ । ଆରୁରୋହ ରଥଂ ସୌରିର୍ଵିମାନମିଵ କାମଗମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା ସେହି ରଥକୁ, ସୌରି କୃଷ୍ଣ ଏକ ଇଚ୍ଛାମୟ ଦେବ ଯାନ ଭଳି ଆରୋହଣ କଲେ।
ତତଃ ସାତ୍ଯକିମାରୋପ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ରଥଘୋଷେଣ ନାଦଯନ୍
ତାପରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣ ରଥ ଚଳାଇଲେ, ତାଙ୍କର ରଥର ଧ୍ୱନି ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଗଞ୍ଜାଇ ଦେଲା।
ଵ୍ଯପୋଢାଭ୍ରସ୍ତତଃ କାଲଃ କ୍ଷଣେନ ସମପଦ୍ଯତ। ଶିଵଶ୍ଚାନୁଵଵୌ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଶାନ୍ତମଭଵଦ୍ରଜଃ
ତାପରେ ମେଘମାନେ ହଟିଗଲେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମୟ ଶୁଭ ହେଲା, ପବନ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବହିଲା ଏବଂ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାନୁଲୋମାଶ୍ଚ ମଙ୍ଗଲ୍ଯା ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ। ପ୍ରଯାଣେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ବଭୂଵୁରନୁଯାଯିନଃ
ଶୁଭ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଡାହାଣ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିଗରେ ଚଳି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ସାଙ୍ଗ ହେଲେ।
ମଙ୍ଗଲ୍ଯାର୍ଥପ୍ରଦୈଃ ଶବ୍ଦୈରନ୍ଵଵର୍ତନ୍ତ ସର୍ଵଶଃ। ସାରସାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ହଂସାଶ୍ଚ ମଧୁସୂଦନମ୍
ସାରସ, ଶତପତ୍ର ଓ ହଂସମାନେ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିଲେ, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।