ଅସକୃଚ୍ଚାପ୍ଯହଂ ତେନ ତ୍ଵତ୍କୃତେ ପାର୍ଥ ଭେଦିତଃ । ନ ମଯା ତଦ୍ଗୃହୀତଂ ଚ ପାପଂ ତସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷେତମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର ଭାଗ କରାଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ସେ ଯେଉଁ ପାପ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା କଦାପି ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲି।
ଜାନାସି ହି ମହାବାହୋ ତ୍ଵମପ୍ଯସ୍ଯ ପରଂ ମତମ୍। ପ୍ରିଯଂ ଚିକୀର୍ଷମାଣଂ ଚ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ମାମପି
ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଜାଣ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି; ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଯାହା, ତାହା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ସଂଜାନଂସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମାନଂ ମମ ଚୈଵ ପରଂ ମତମ୍। ଅଜାନନ୍ନିଵ ମାଂ କସ୍ମାଦର୍ଜୁନାଦ୍ଯାଭିଶଙ୍କସେ
ତାଙ୍କ ଏବଂ ମୋର ମନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତୁମେ ଜାଣିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ହେ ଅର୍ଜୁନ, କାହିଁକି ତୁମେ ମୋତେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଭାବି ସନ୍ଦେହ କରୁଛ?
ଯଚ୍ଚାପି ପରମଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତଚ୍ଚାପ୍ଯନୁଗତଂ ତ୍ଵଯା। ଵିଧାନଂ ଵିହିତଂ ପାର୍ଥ କଥଂ ଶର୍ମ ଭଵେତ୍ପରୈଃ
ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛ; ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଯିବା ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ କିପରି ଶାନ୍ତି ହେବ?
ଯତ୍ତୁ ଵାଚା ମଯା ଶକ୍ଯଂ କର୍ମଣା ଵାଽପି ପାଣ୍ଡଵ । କରିଷ୍ଯେ ତଦହଂ ପାର୍ଥ ନ ତ୍ଵାଶଂସେ ଶମଂ ପରୈଃ
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ମୁଁ ଯେଉଁ କଥା କିମ୍ବା କାମ କରିପାରିବି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବି; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଆଶା କରେନି।
କଥଂ ଗୋହରଣେ ହ୍ଯୁକ୍ତୋ ନୈତଚ୍ଛର୍ମ ତଥା ହିତମ୍ । ଯାଚ୍ଯମାନୋ ହି ଭୀଷ୍ମେଣ ସଂଵତ୍ସରଗତେଽଧ୍ଵନି
ଗୋବଂଧ ନେଇ ଯେତେବେଳେ ଆଲୋଚନା ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଏହି ଶାନ୍ତି କିପରି ଉପକୃତ ହେଲା ନାହିଁ? ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ,
ତଦୈଵ ତେ ପରାଭୂତା ଯଦା ସଙ୍କଲ୍ପିତାସ୍ତ୍ଵଯା। ଲଵଶଃ କ୍ଷଣଶଶ୍ଚାପି ନ ଚ ତୁଷ୍ଟଃ ସୁଯୋଧନଃ
ସେଇ ସମୟରେ ତୁମେ ପରାଜିତ ହେଲ; ତୁମେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ଏକ ଖଣ୍ଡ ଯାଏଁ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଧନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଥା ତୁ ମଯା କାର୍ଯଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶାସନମ୍ । ଵିଭାଵ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଭୂଯଶ୍ଚ କର୍ମ ପାପଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ମୋତେ ସମସ୍ତ ଭଳି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ; ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାର ପାପ କାମକୁ ପୁଣି ଭାବିବା ଦରକାର।
ଉକ୍ତଂ ବହୁଵିଧଂ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମରାଜେନ ମାଧଵ। ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ଵଦାନ୍ଯେନ ଶ୍ରୁତଂ ଚୈଵ ହି ତତ୍ତ୍ଵଯା
ଧର୍ମରାଜ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ହେ ମାଧବ, ସେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଦାନଶୀଳ; ଏବଂ ତୁମେ ସେସବୁ କଥା ସତ୍ୟ ଭାବେ ଶୁଣିଛ।
ମତମାଜ୍ଞାଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଭୀମସେନେନ ମାଧଵ । ସଂଶମୋ ବାହୁଵୀର୍ଯ ଚ ଖ୍ଯାପିତଂ ମାଧଵାତ୍ମନଃ
ରାଜାଙ୍କ ମତ ଜାଣି, ଭୀମସେନ ଏବଂ ତୁମେ, ମାଧବ, ଦୟା ଏବଂ ବାହୁବଳ ଦୁହିଁକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛ।
ତଥୈଵ ଫାଲ୍ଗୁନେନାପି ଯଦୁକ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵଯା ଶ୍ରୁତମ୍ । ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ମତଂ ଵୀର କଥିତଂ ଭଵତାଽସକୃତ୍
ଏହିପରି ଫାଲ୍ଗୁନ ଯେଉଁ କଥା କହିଛନ୍ତି, ତୁମେ ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଶୁଣିଛ; ଏବଂ ତୁମ ମତ ମଧ୍ୟ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ବାରମ୍ବାର କହିଛ।
ସର୍ଵମେତଦତିକ୍ରମ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରମତଂ ଭଵାନ୍। ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ମନ୍ଯେଥାସ୍ତତ୍କୁର୍ଯାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଏସବୁ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଯାହା ସମୟଯୋଗ୍ୟ ଭାବିବ, ତାହା କର।
ତସ୍ମିଂରତସ୍ମିନ୍ନିମିତ୍ତେ ହି ମତଂ ଭଵତି କେଶଵ । ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ମନୁଷ୍ଯେଣ କ୍ଷମଂ କାର୍ଯମରିନ୍ଦମ
କେଶବ, ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଓ ଚିହ୍ନ ସଠିକ୍ ହୁଏ, ଏହି ସମୟରେ ଏକ ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ମନାଯାଏ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ଅନ୍ଯଥା ଚିନ୍ତିତୋ ହ୍ଯର୍ଥଃ ପୁନର୍ଭଵତି ସୋଽନ୍ଯଥା । ଅନିତ୍ଯମତଯୋ ଲୋକେ ନରାଃ ପୁରୁଷସତ୍ତମ
ଏକ ଦିନ୍ ଭାବିଥିବା କଥା ଅନ୍ୟ ଦିନ୍ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଘଟିଯାଏ; ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକମାନେ, ମଣିଷମାନେ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସବୁବେଳେ ଭାବ ଭିନ୍ନ ହୁଏ।
ଅନ୍ଯଥାବୁଦ୍ଧଯୋ ହ୍ଯାସନ୍ନସ୍ମାସୁ ଵନଵାସିଷୁ। ଅଦୃଶ୍ଯେଷ୍ଵନ୍ଯଥା କୃଷ୍ଣ ଦୃଶ୍ଯେଷୁ ପୁନରନ୍ଯଥା
ବନରେ ଆମ ସହିତ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବ ରଖନ୍ତି; କୃଷ୍ଣ, ଦୃଶ୍ୟ ନହେଉଥିବା କଥାରେ ଏକ ଭାବ ରଖନ୍ତି, ଦୃଶ୍ୟ ଥିବା କଥାରେ ଆଉ ଏକ ଭାବ ରଖନ୍ତି।
ଅସ୍ମାକମପି ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ଵନେ ଵିଚରତାଂ ତଦା। ନ ତଥା ପ୍ରଣଯୋ ରାଜ୍ଯେ ଯଥା ସଂପ୍ରତି ଵର୍ତତେ
ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଆମେ ବନରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ଆମର ଆସକ୍ତି ଏପରି ଥିଲା ନାହିଁ, ଯେପରି ଏବେ ଅଛି।
ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସାନ୍ନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୀର ସମାଗତାଃ । ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯୋ ହି ସପ୍ତେ ମାସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜନାର୍ଦନ
ବନବାସ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ବୀର, ଆମେ ଶୁଣିଲୁ ଯେ ସତ୍ତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଆମ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ଏହା ତୁମ ଦୟାରେ, ଜନାର୍ଦନ।
ଇମାନ୍ହି ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନଚିନ୍ତ୍ଯବଲପୌରୁଷାତ୍। ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରାନ୍ରଣେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଵ୍ଯଥେଦିହ କଃ ପୁମାନ୍
ଏହି ସବୁ ବାଘ ଭଳି ପୁରୁଷମାନେ, ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଦେଖି, କିଏ ଭୟଭିତ ହେବାକୁ ନାହିଁ?
ସ ଭଵାନ୍କୁରୁମଧ୍ଯେ ତଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵଂ ଭଯୋତ୍ତରମ୍। ବ୍ରୂଯାଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଯଥା ମନ୍ଦୋ ନ ଵ୍ଯଥେତ ସୁଯୋଧନଃ
ତୁମେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଏପରି ଭାବରେ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଆରମ୍ଭ ଶାନ୍ତ ହେବା ଦରକାର, ଶେଷରେ ଭୟ ଦେଇବା ଦରକାର, ଯାହାକି ମୂଢ଼ ସୁୟୋଧନ ଭୟଭିତ ହେବା ନାହିଁ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଭୀମସେନଂ ବୀଭତ୍ସୁଂ ଚାପରାଚିତମ୍ । ସହଦେଵଂ ଚ ମାଂ ଚୈଵ ତ୍ଵାଂ ଚ ରାମଂ ଚ କେଶଵ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅଜୟ ଅର୍ଜୁନ, ସହଦେବ, ମୁଁ, ତୁମେ, ଓ ରାମ, କେଶବ।
ସାତ୍ଯକିଂ ଚ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଵିରାଟଂ ଚ ମହାତ୍ମଜମ୍। ଦ୍ରୁପଦଂ ଚ ମହାମାତ୍ଯଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ମାଧଵ
ସାତ୍ୟକି, ଯିଏ ଅତିଶୟ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ବିରାଟ ମହାତ୍ମା, ଦ୍ରୁପଦ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ମାଧବ।
କାଶିରାଜଂ ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତଂ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଂ ଚ ଚେଦିପମ୍ । ମାଂସଶୋଣିତଭୃନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରତିଯୁଧ୍ଯେତ କୋ ଯୁଧି
କାଶିରାଜା ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଚେଦିପତି—ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ତିଆରି ମଣିଷ ମାନେ, ଆମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କିଏ ସାହସ କରିପାରିବ?
ସ ଭଵାନ୍ଗମନାଦେଵ ସାଧଯିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍। ଇଷ୍ଟମର୍ଥଂ ମହାବାହୋ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ କେଵଲମ୍
ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଯିବା ମାତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ କାମ ସାଧନ କରିପାରିବ।
ଵିଦୁରଶ୍ଚୈଵ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ ସହବାହ୍ଲିକଃ । ଶ୍ରେଯଃ ସମର୍ଥା ଵିଜ୍ଞାତୁମୁଚ୍ଯମାନାସ୍ତ୍ଵଯାଽନଘ
ବିଦୁର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବାହ୍ଲିକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝାଇଲେ, ଉତ୍ତମ କଥା ବୁଝିବାରେ ସମର୍ଥ।
ତେ ଚୈନମନୁନେଷ୍ଯନ୍ତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜନାଧିପମ୍ । ତଂ ଚ ପାପସମାଚାରଂ ସହାମାତ୍ଯଂ ସୁଯୋଧନମ୍
ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସୁୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଉପଦେଶ ଦେବେ।
ଶ୍ରୋତା ଚାର୍ଥସ୍ଯ ଵିଦୁରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵକ୍ତା ଜନାର୍ଦନ । କମିଵାର୍ଥଂ ନିଵର୍ତନ୍ତଂ ସ୍ଥାପଯେତାଂ ନ ଵର୍ତ୍ମନି
ଏହି କଥାରେ ବିଦୁର ଶୁଣିବେ, ତୁମେ, ଜନାର୍ଦନ, କଥା କହିବେ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁ କାମକୁ ସଠିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଆଣୁଛ, ତାହାକୁ କିଏ ରୋକିପାରିବ?
ଯଦେତତ୍କଥିତଂ ରାଜ୍ଞା ଧର୍ମ ଏଷ ସନାତନଃ। ଯଥା ଚ ଯୁଦ୍ଧମେଵ ସ୍ଯାତ୍ତଥା କାର୍ଯମରିନ୍ଦମ
ରାଜା ଯେ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେଟି ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମ, ଏହା ଚିରସ୍ଥାୟୀ; ତଥାପି, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତୁମେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଥିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅନିବାର୍ୟ ହେବ।
ଯଦି ପ୍ରସମମିଚ୍ଛେଯୁଃ କୁରଵଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ତଥାପି ଯୁଦ୍ଧଂ ଦାଶାର୍ହ ଯୋଜଯେଥାଃ ସହୈଵ ତୈଃ
ଯଦି କୁରୁମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତି ଚାହିଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦାଶାର୍ହ, ତୁମେ ସେମାନେ ସହିତ ଏକସାଥି ଯୁଦ୍ଧ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କଥଂ ନୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଞ୍ଚାଲୀଂ ତଥା କୃଷ୍ଣ ସଭାଗତାମ୍। ଅଵଧେନ ପ୍ରଶାମ୍ଯେତ ମମ ମନ୍ଯୁଃ ସୁଯୋଧନେ
ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ଏପରି ଭାବରେ ସଭାରେ ଆଣିଥିବା ଦେଖି, ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇବା ଛଡ଼ା, ମୋ ରୋଷ କିପରି ଶାନ୍ତ ହେବ?
ଯଦି ଭୀମାର୍ଜୁନୌ କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମରାଜଶ୍ଚ ଧାର୍ମିକଃ । ଧର୍ମମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତେନାହଂ ଯୋଦ୍ଧୁମିଚ୍ଛାମି ସଂଯୁଗେ
ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯଦି ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବେ, ତେବେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବି, କୃଷ୍ଣ।