ପିତା ରାଜା ଚ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ସର୍ଵଥା ମାନମର୍ହତି। ତସ୍ମାନ୍ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନାର୍ଦନ
ବାପା, ରାଜା ଏବଂ ବୟସ୍କ ସବୁବେଳେ ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ; ତେଣୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ପୁତ୍ରସ୍ନେହଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ମାଧଵ । ସ ପୁତ୍ରଵଶମାପନ୍ନଃ ପ୍ରଣିପାତଂ ପ୍ରହାସ୍ଯତି
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତି ମମତା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ମାଧବ; ସେ ପୁଅଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ ପଡ଼ି, ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବେ।
ତତ୍ର କିଂ ମନ୍ଯସେ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରାପ୍ତକାଲମନନ୍ତରମ୍ । କଥମର୍ଥାଚ୍ଚ ଧର୍ମାଚ୍ଚ ନ ହୀଯେମହି ମାଧଵ
ତେଣୁ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? କିପରି ଆମେ ଧନ ଓ ଧର୍ମ ଦୁହିଁରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ, ହେ ମାଧବ?
ଈଦୃଶେଽତ୍ଯର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଽସ୍ମିନ୍କମନ୍ଯଂ ମଧୁସୂଦନ। ଉପସଂପ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହାମି ତ୍ଵାମୃତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ସମସ୍ୟାରେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ତୁମ୍ଭିନା କାହାକୁଛି ପଚାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ପୁରୁଷୋत्तମ।
ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ପ୍ରିଯକାମଶ୍ଚ ଗତିଜ୍ଞଃ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍। କୋ ହି କୃଷ୍ଣାସ୍ତି ନସ୍ତ୍ଵାଦୃକ୍ସର୍ଵନିଶ୍ଚଯଵିତ୍ସୁହୃତ୍
ତୁମେ ଆମ ପ୍ରିୟ, ଆମ ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଉପାୟ ଜାଣିଥିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବୁଝିପାରୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ସାଥୀ; ଏପରି ଆଉ କିଏ ଅଛି, ହେ କୃଷ୍ଣ?
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଧର୍ମରାଜଂ ଜନାର୍ଦନଃ । ଉଭଯୋରେଵ ଵାମର୍ଥେ ଯାସ୍ଯାମି କୁରୁସଂସଦମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଦୁଇପକ୍ଷର ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ କୁରୁ ସଭାକୁ ଯିବି।'
ଶମଂ ତତ୍ର ଲଭେଯଂ ଚେଦ୍ଯୁଷ୍ମଦର୍ଥମହାପଯନ୍ । ପୁଣ୍ଯଂ ମେ ସୁମହଦ୍ରାଜଂଶ୍ଚରିତଂ ସ୍ଯାନ୍ମହାଫଲମ୍
ସେଠାରେ ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଶାନ୍ତି ଆଣିପାରିବି, ତେବେ ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ହେବ ଏବଂ ମହାଫଳ ଦେବ।
ମୋଚଯେଯଂ ମୃତ୍ଯୁପାଶାତ୍ସଂରବ୍ଧାନ୍କୁରୁସୃଞ୍ଜଯାନ୍। ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାଂ ଚ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ କୁରୁ, ଶୃଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି।
ନ ମମୈତନ୍ମତଂ କୃଷ୍ଣ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଯାଯାଃ କୁରୂନ୍ପ୍ରତି । ସୁଯୋଧନଃ ସୂକ୍ତମପି ନ କରିଷ୍ଯତି ତେ ଵଚଃ
ମୋ ମତରେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯେ ତୁମେ କୁରୁମାନେ ପାଖକୁ ଯାଅ; କାରଣ ସୁଯୋଧନ ତୁମେ ଯେପରି ଭଲ କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ମାନିବେ ନାହିଁ।
ସମେତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗମ୍। ତେଷାଂ ମଧ୍ଯାଵତରଣଂ ତଵ କୃଷ୍ଣ ନ ରୋଚଯେ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ମୁଁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ହେ କୃଷ୍ଣ।
ନ ହି ନଃ ପ୍ରୀଣଯେଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନ ଦେଵତ୍ଵଂ କୁତଃ ସୁଖମ୍। ନ ଚ ସର୍ଵାମରୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ତଵ ଦ୍ରୋହେଣ ମାଧଵ
ଧନ, ଦେବତ୍ୱ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ କିଛି ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଖୁସି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ, ହେ ମାଧବ, ଯଦି ତୁମକୁ ଧୋକା ଦେଇ ଏହା ମିଳେ।
ଜାନାମ୍ଯେତାଂ ମହାରାଜ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପାପତାମ୍। ଅଵାଚ୍ଯାସ୍ତୁ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ ସର୍ଵଲୋକେ ମହୀକ୍ଷିତାଂ
ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ହେ ମହାରାଜ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା; ଆମେ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହେବୁ।
ନ ଚାପି ମମ ପର୍ଯାପ୍ତାଃ ସହିତାଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ । କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ ସ୍ଥାତୁଂ ସିଂହସ୍ଯେଵେତରେ ମୃଗାଃ
ମୋତେ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏକଠି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଉଛି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେପରି ସିଂହ ସାମ୍ନାରେ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଅସହାୟ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଅଥ ଚେତ୍ତେ ପ୍ରଵର୍ତେରନ୍ମଯି କିଂଚିଦସାଂପ୍ରତମ୍। ନିର୍ଦହେଯଂ କୁରୂନ୍ସର୍ଵାନିତି ମେ ଧୀଯତେ ମତିଃ
ଯଦି ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ଅସମୟରେ କିଛି କରିବେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି; ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ।
ନ ଜାତୁ ଗମନଂ ପାର୍ଥ ଭଵେତ୍ତତ୍ର ନିରର୍ଥକମ୍ । ଅର୍ଥପ୍ରାପ୍ତିଃ କଦାଚିତ୍ସ୍ଯାଦନ୍ତତୋ ଵାପ୍ଯଵାଚ୍ଯତା
ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର, ସେଠାକୁ ଯିବା କେବେ ଅଫଳ ହେବ ନାହିଁ; କେବେ କେବେ ଲାଭ ମିଳିପାରେ, କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ଅପବାଦ ରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରେ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଧର୍ମରାଜୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଭାତୄଣାଂ ସମଵେତାନାଂ ସକାଶେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଥିବା ସାମ୍ନାରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯତ୍ତୁଭ୍ଯଂ ରୋଚତେ କୃଷ୍ଣ ସ୍ଵସ୍ତି ପ୍ରାପ୍ନୁହି କୌରଵାନ୍। କୃତାର୍ଥଂ ସ୍ଵସ୍ତିମନ୍ତଂ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁନରାଗତମ୍
ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଯାହାକୁ ଭଲ ବୁଝ, କୌରବମାନେ ପାଇଁ ଭଲ କର; ମୁଁ ଆଶା କରେ ତୁମେ ସୁସ୍ଥ ଓ ସଫଳ ହୋଇ ପୁଣି ଆସିବ।
ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନ କୁରୂନ୍ଗତ୍ଵା ଭରତାଞ୍ଶମଯନ୍ପ୍ରଭୋ। ଯଥା ସର୍ଵେ ସୁମନସଃ ସହ ସ୍ଯାମ ସୁଚେତସଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କୌରବମାନେ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଭାରତବଂଶୀମାନେକୁ ମନାଇ, ଯେପରି ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତ ଓ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ଏକତ୍ର ହେଇପାରିବା।
ଭ୍ରାତା ଚାସି ସଖା ଚାସି ବୀଭତ୍ସୋର୍ମମ ଚ ପ୍ରିଯଃ। ସୌହୃଦେନାଵିଶଙ୍ଖ୍ଯୋଽସି ସ୍ଵସ୍ତି ପ୍ରାପ୍ନୁହି ଭୂତଯେ
ତୁମେ ମୋର ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ତୁମର ମନ ଭଲ ଥିବାରୁ ଆମେ ତୁମ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରୁନାହିଁ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ରୁହ।
ଅସ୍ମାନ୍ଵେତ୍ଥ ପରାନ୍ଵେତ୍ଥ ଵେତ୍ଥାର୍ଥାନ୍ଵେତ୍ଥ ଭାଷିତୁମ୍। ଯଦ୍ଯଦସ୍ମଦ୍ଧିତଂ କୃଷ୍ଣ ତତ୍ତଦ୍ଵାଚ୍ଯଃ ସୁଯୋଧନଃ
ତୁମେ ଆମକୁ, ଅନ୍ୟମାନେକୁ, କଣ କହିବା ଓ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଜାଣ; ଆମର ଭଲ ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ସେହି କଥା ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ କହ।
ଯଦ୍ଯଦ୍ଧର୍ମେଣ ସଂଯୁକ୍ତମୁପପଦ୍ଯେଦ୍ଧିତଂ ଵଚଃ। ତତ୍ତତ୍କେଶଵ ଭାଷେଥାଃ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଵା ଯଦି ଵେତରତ୍
ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ କଥା ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଭଲ, ହେ କେଶବ, ସେହି କଥା କହ; ଚାହେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ହେଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି।
ସଞ୍ଜଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭଵତଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା। ସର୍ଵଂ ଜାନାମ୍ଯଭିପ୍ରାଯଂ ତେଷାଂ ଚ ଭଵତଶ୍ଚ ଯଃ
ମୁଁ ସଞ୍ଜୟଙ୍କର କଥା ଏବଂ ତୁମର କଥା ଶୁଣିଛି; ସେମାନେ ଓ ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ, ସେଥିରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଗତ।
ତଵ ଧର୍ମାଶ୍ରିତା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତେଷାଂ ଵୈରାଶ୍ରଯା ମତିଃ। ଯଦଯୁଦ୍ଧେନ ଲଭ୍ଯେତ ତତ୍ତେ ବହୁମତଂ ଭଵେତ୍
ତୁମର ମନ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଛି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଦ୍ୱେଷରେ; ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଯେଉଁ ଲାଭ ମିଳିପାରେ, ସେହିକୁ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉଛ।
ନ ଚୈଵଂ ନୈଷ୍ଠିକଂ କର୍ମ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ଆହୁରାଶ୍ରମିଣଃ ସର୍ଵେ ନ ଭୈକ୍ଷଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚରେତ୍
କିନ୍ତୁ ଏପରି ଆଚରଣ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ, ରାଜା; ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମବାସୀ କହନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭିକ୍ଷା କରି ଜୀବନ ଚାଲାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଜଯୋ ଵଧୋ ଵା ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଧାତ୍ରାଽଽଦିଷ୍ଟଃ ସନାତନଃ। ସ୍ଵଧର୍ମଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯୈଷ କାର୍ପଣ୍ଯଂ ନ ପ୍ରଶତ୍ଯତେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଏହି ହେଉଛି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ—ଦୁର୍ବଳତା କେବେ ମନ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ନ ହି କାର୍ପଣ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ଶକ୍ଯା ଵୃତ୍ତିର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ମହାବାହୋ ଜହି ଶତ୍ରୂନ୍ପରନ୍ତପ
ଦୁର୍ବଳତା ଧରି ରହିଲେ ଜୀବନ ଚାଲିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ଶକ୍ତି ଦେଖାଅ, ମହାବାହୁ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କର।
ଅତିଗୃଦ୍ଧାଃ କୃତସ୍ନେହା ଦୀର୍ଘକାଲଂ ସହୋଷିତାଃ । କୃତମିତ୍ରାଃ କୃତବଲା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପରନ୍ତପ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସହଯୋଗ ଓ ମିତ୍ରତା କରିଛନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଏବଂ ମିତ୍ର ଜମା କରିଛନ୍ତି।
ନ ପର୍ଯାଯୋଽସ୍ତି ଯତ୍ସାମ୍ଯଂ ତ୍ଵଯି କୁର୍ଯୁର୍ଵିଶାଂପତେ । ବଲଵତ୍ତାଂ ହି ମନ୍ଯନ୍ତେ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣକୃପାଦିଭିଃ
ସେମାନେ କେବେ ତୁମ ସହିତ ସମତା ଚାହିବେ ନାହିଁ, ରାଜା; କାରଣ ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ନେଇ ଆପଣମାନେକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବୁଛନ୍ତି।
ଯାଵଚ୍ଚ ମାର୍ଦଵେନୈତାନ୍ରାଜନ୍ନୁପଚରିଷ୍ଯସି। ତାଵଦେତେ ହରିଷ୍ଯନ୍ତି ତଵ ରାଜ୍ଯମରିନ୍ଦମ
ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ପ୍ରତି ମୃଦୁତା ଦେଖାଉଛ, ରାଜା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ତୁମ ରାଜ୍ୟକୁ ଦଳନ କରିବେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା।
ନାନୁକ୍ରୋଶାନ୍ନ କାର୍ପଣ୍ଯାନ୍ନ ଚ ଧର୍ମାର୍ଥକାରଣାତ୍। ଅଲଂ କର୍ତୁଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତଵ କାମମରିନ୍ଦମ
ନ କରୁଣା, ନ ଦୁର୍ବଳତା, ନ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ କେବେ ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ କିଛି କରିବେ ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା।