ଅର୍ଜୁନସ୍ତତ୍ତଥାକାର୍ଷୀତ୍କିଂ ପୁନଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ସ ଭ୍ରାତୄନଭିଜାନୀହି ଵୃତ୍ତ୍ଯା ତଂ ପ୍ରତିପାଦଯ
ଅର୍ଜୁନ ଯେପରି ଆଚରଣ କଲେ, ତାହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଭାଇ ବୋଲି ଚିହ୍ନିବା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଫେରାଇଦିଅ।
ଦୁର୍ଯୋଧନେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେ ତଦ୍ଵଚୋ ନାଭିନନ୍ଦତି। ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁର୍ନରର୍ଷଭାଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଇ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ଚୁପ୍ଚାପ ହେବା ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଉଠିଯାଇଲେ।
ଉତ୍ଥିତେଷୁ ମହାରାଜ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵରାଜସୁ। ରହିତେ ସଞ୍ଜଯଂ ରାଜା ପରିପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ମହାରାଜ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଉଠିଯିବା ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏକାନ୍ତରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଆଶଂସମାନୋ ଵିଜଯଂ ତେଷାଂ ପୁତ୍ରଵଶାନୁଗଃ । ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ପରେଷାଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ନିଶ୍ଚଯମ୍
ସେ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହରେ ଅନୁସୃତ ହେଇ, ଜିତିବା ଆଶା କରୁଥିଲେ; ନିଜ, ଅନ୍ୟମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଗାଵଲ୍ଗଣେ ବ୍ରୂହି ନଃ ସାରଫଲ୍ଗୁ ସ୍ଵେସନାଯଂ ଯାଵଦିହାସ୍ତି କିଂଚିତ୍। ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ନିପୁଣଂ ଵେତ୍ଥ ସର୍ଵଂ କିମେଷାଂ ଜ୍ଯାଯଃ କିମୁ ତେଷାଂ କନୀଯଃ
ଗାବଲ୍ଗଣ, ଏଠାରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମକୁ ସାରକଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ କୁହ। ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବୁଠୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣ, ତେଣୁ କିଏ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ କିଏ ସବୁଠୁ ଅଳ୍ପ, ଏହା କୁହ।
ତ୍ଵମେତଯୋଃ ସାରଵିତ୍ସର୍ଵଦର୍ଶୀ ଧର୍ମାର୍ଥଯୋର୍ନିପୁଣୋ ନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଃ। ସ ମେ ପୃଷ୍ଟଃ ସଞ୍ଜଯ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଯୁଧ୍ଯମାନାଃ କତରେଽସ୍ମିନ୍ନ ସନ୍ତି
ତୁମେ ଦୁଇପକ୍ଷର ସାରକଥା ଜାଣ, ସବୁ ଦେଖିପାର, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ମତ ଦେଇପାର। ଏପରି ପଚାରିଲେ, ସଞ୍ଜୟ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁ କଥା ମୋତେ କୁହ।
ନ ତ୍ଵାଂ ବ୍ରୂଯାଂ ରହିତେ ଜାତୁ କିଂଚି- ଦସୂଯା ହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଵିଶେତ ରାଜନ୍। ଆନଯସ୍ଵ ପିତରଂ ମହାଵ୍ରତଂ ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଚ ମହିଷୀମାଜମୀଢ
ମୁଁ କେବେ ଏକାନ୍ତରେ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି ନାହିଁ, କାରଣ ରାଜା, ତୁମ ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ। ତୁମେ ତୁମ ପିତା ମହାବ୍ରତୀଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ଏବଂ ଗାନ୍ଧାରୀ ରାଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନେଇଆସ।
ତୋ ତେଽସୂଯାଂ ଵିନଯେତାଂ ନରେନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ତୌ ନିପୁଣୌ ନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞୌ । ତଯୋସ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ସନ୍ନିଧୌ ତଦ୍ଵଦେଯଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ମତଂ କେଶଵପାର୍ଥଯୋର୍ଯତ୍
ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ନିଶ୍ଚୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମ ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବେ। ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ କେଶବ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମତ କହିଦେବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେନ ଚ ଗାନ୍ଧାରୀ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚାତ୍ରାଜଗାମହ। ଆନୀତୌ ଵିଦୁରେଣେହ ସଭାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରଵେଶିତୌ
ଏପରି କୁହିବା ପରେ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ବ୍ୟାସ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ; ଵିଦୁର ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସେମାନୋଁକୁ ନେଇ ଏହି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ।
ତତସ୍ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ ସଞ୍ଜଯସ୍ଯାତ୍ମଜସ୍ଯ ଚ। ଅଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ସଞ୍ଜୟ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ମନସ୍କାମନା ବୁଝି, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟାସ ଏଠାକୁ ଆସି କହିଲେ।
ସଂପୃଚ୍ଛତେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଯ ସଞ୍ଜଯ ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ସର୍ଵଂ ଯାଵଦେଷୋଽନୁଯୁଙ୍କ୍ତେ। ସର୍ଵଂ ଯାଵଦ୍ଵେତ୍ଥ ତସ୍ମିନ୍ଯଥାଵ- ଦ୍ଯାଥାତଥ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵେଽର୍ଜୁନେ ଚ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତୁମକୁ ପଚାରୁଛନ୍ତି, ସଞ୍ଜୟ, ସେଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଚାରିବେ, ସେଯେପରି ତୁମେ ଜାଣ, ସବୁ କଥା ନିଜେ ଯଥାଯଥା କୁହ, ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ବିଷୟରେ।
ଅର୍ଜୁନୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଧନ୍ଵିନୌ ପରମାର୍ଥିତୌ। କାମାଦନ୍ଯତ୍ର ସଂଭୂତୌ ସର୍ଵଭାଵାଯ ସଂମିତୌ
ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ, ଦୁଇଁଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯାମାନ୍ତରଂ ସମାସ୍ଥଯ ଯଥାମୁକ୍ତଂ ମନସ୍ଵିନଃ । ଚକ୍ରଂ ତଦ୍ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ମାଯଯା ଵର୍ତତେ ଵିଭୋ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୂରରେ ଦଢ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି; ବାସୁଦେବଙ୍କର ଚକ୍ର ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଚଳିଛି, ହେ ମହାବଳୀ।
ସାପହ୍ନଵଂ କୌରଵେଷୁ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ସୁସଂମତମ୍। ସାରାସାରବଲଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ତେଜଃପୁଞ୍ଜାଵଭାସିତମ୍
କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ; ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଚିହ୍ନାଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଚମକୁଛି।
ନରକଂ ଶମ୍ବରଂ ଚୈଵ କଂସଂ ଚୈଦ୍ଯଂ ଚ ମାଧଵଃ। ଜିତଵାନ୍ଘୋରସଙ୍କାଶାନ୍କ୍ରୀଡନ୍ନିଵ ମହାବଲଃ
ମାଧବ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନରକ, ଶମ୍ଭର, କଂସ ଓ ଶୌଭ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନୋଁକୁ ଖେଳରେ ପରାଜିତ କରିଛନ୍ତି।
ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ଦ୍ଯାଂ ଚୈଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ମନସୈଵ ଵିଶିଷ୍ଟାତ୍ମା ନଯତ୍ଯାତ୍ମଵଶଂ ଵଶୀ
ସେଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ନିଜ ମନ ଦ୍ୱାରା, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ହି ଯଦ୍ରାଜନ୍ପୃଚ୍ଛସେ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି । ସାରାସାରବଲଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ତତ୍ସମାସେନ ମେ ଶୃଣୁ
ହେ ରାଜା, ପୁନିପୁନି ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣିବାକୁ ପଚାରୁଛ; ଏହାର ସାରକଥା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ଏକତୋ ଵା ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନମେକତୋ ଵା ଜନାର୍ଦନଃ। ସାରତୋ ଜଗତଃ କୃତ୍ସ୍ନାଦତିରିକ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏକପଟେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଅନ୍ୟପଟେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଥିଲେ, ସାରରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମସ୍ତ ଜଗତଠାରୁ ଅଧିକ ଭାରୀ।
ଭସ୍ମ କୁର୍ଯାଞ୍ଜଗଦିଦଂ ମନସୈଵ ଜନାର୍ଦନଃ । ନ ତୁ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗଚ୍ଛକ୍ତଂ କିଞ୍ଚିତ୍କର୍ତୁଂ ଜନାର୍ଦନେ
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଖାକରେ ପରିଣତ କରିପାରନ୍ତି; ବିଶ୍ୱରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା କରିବାକୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
ଯତଃ ସତ୍ଯଂ ଯତୋ ଧର୍ମୋ ଯତୋ ହ୍ରୀରାର୍ଜଵଂ ଯତଃ। ତତୋ ଭଵତି ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଯତଃ କୃଷ୍ଣସ୍ତତୋ ଜଯଃ
ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଲଜ୍ଜା ଓ ସରଳତା ଅଛି, ସେଠି ଗୋବିନ୍ଦ ବସିଥାନ୍ତି; ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ଦିଵଂ ଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ଵିଚେଷ୍ଟଯତି ଭୂତାତ୍ମା କ୍ରୀଡନ୍ନିଵ ଜନାର୍ଦନଃ
ପରମପୁରୁଷ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭାବେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଏମିତି ଚଳାଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଖେଳ କରୁଛନ୍ତି।
ସ କୃତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସତ୍ରଂ ଲୋକଂ ସଂମୋହଯନ୍ନିଵ । ଅଧର୍ମନିରତାନ୍ମୂଢାନ୍ଦଗ୍ଧୁମିଚ୍ଛତି ତେ ସୁତାନ୍
ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏକଠା କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଲାଗେ; ତୁମର ଅଧର୍ମରତ, ମୂଢ଼ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ସେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
କାଲଚକ୍ରଂ ଜଗଚ୍ଚକ୍ରଂ ଯୁଗଚକ୍ରଂ ଚ କେଶଵଃ। ଆତ୍ମଯୋଗେନ ଭଗଵାନ୍ପରିଵର୍ତଯତେଽନିଶମ୍
ଭଗବାନ କେଶବ ନିଜ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ସମୟର ଚକ୍ର, ବିଶ୍ୱର ଚକ୍ର ଓ ଯୁଗର ଚକ୍ରକୁ ସଦା ଘୁଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି।
କାଲସ୍ଯ ଚ ହି ମୃତ୍ଯୋଶ୍ଚ ଜଙ୍ଗମସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚ । ଈଷ୍ଟେ ହି ଭଗଵାନେକଃ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ସମୟ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଜୀବର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ଈଶନ୍ନପି ମହାଯୋଗୀ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତୋ ହରିଃ। କର୍ମାଣ୍ଯାରଭତେ କର୍ତୁଂ କୀନାଶ ଇଵ ଦୁର୍ବଲଃ
ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଏଶ୍ୱର ହରି, ମହାଯୋଗୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେତେବେଳେ କାମନାହୀନ ଦୁର୍ବଳ ମଣିଷ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି।
ତେନ ଵଞ୍ଚଯତେ ଲୋକାନ୍ମାଯାଯୋଗେନ କେଶଵଃ । ଯେ ତମେଵ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ନ ତେ ମୁହ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ
କେଶବ ନିଜ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭ୍ରମିତ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
କଥଂ ତ୍ଵଂ ମାଧଵଂ ଵେତ୍ଥ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍। କଥମେନଂ ନ ଵେଦାହଂ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସଞ୍ଜଯ
ତୁମେ କିପରି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହାଶ୍ୱର ମାଧବଙ୍କୁ ଜାଣିଛ? ଏବଂ ମୁଁ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଜାଣେନି? ଏହି କଥା ମୋତେ କୁହ, ସଞ୍ଜୟ।
ଶ୍ରୃଣୁ ରାଜନ୍ନ ତେ ଵିଦ୍ଯା ମମ ଵିଦ୍ଯା ନ ହୀଯତେ। ଵିଦ୍ଯାହୀନସ୍ତମୋଧ୍ଵସ୍ତୋ ନାଭିଜାନାତି କେଶଵମ୍
ରାଜା, ଶୁଣ; ତୁମେ ଜ୍ଞାନରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋର ଜ୍ଞାନ କିଛି କମିନାହିଁ। ଯିଏ ଜ୍ଞାନହୀନ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିଛି, ସେ କେଶବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରେନି।
ଵିଦ୍ଯଯା ତାତ ଜାନାମି ତ୍ରିଯୁଗଂ ମଧୁସୂଦନମ୍ । କର୍ତାରମକୃତଂ ଦେଵଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭଵାପ୍ଯଯମ୍
ପିତା, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତିନି ଯୁଗର ମାଧୁସୂଦନଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଅସୃଷ୍ଟ ଦେବତା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶର ମୂଳକୁ ଜାଣିଛି।
ଗାଵଲ୍ଗଣେଽତ୍ର କା ଭକ୍ତିର୍ଯା ତେ ନିତ୍ଯା ଜନାର୍ଦନେ। ଯଯା ତ୍ଵମଭିଜାନାସି ତ୍ରିଯୁଗଂ ମଧୁସୂଦନମ୍
ଗାବଲ୍ଗଣ, ତୁମର ଯେଉଁ ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ନେଇ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତିନି ଯୁଗର ମାଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରୁଛ, ସେଇ ଭକ୍ତି କଣ?