ସର୍ଵେ ହ୍ଯତିରଥାଃ ଶୂରାଃ କୀର୍ତିମନ୍ତଃ ପ୍ରତାପିନଃ । ସୂର୍ଯପାଵକଯୋସ୍ତୁଲ୍ଯାସ୍ତେଜସା ସମିତିଂଜଯାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତିରଥ, ଶୂର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟୀ।
ଯେଷାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ନେତା ଗୋପ୍ତା ଚ ମଧୁସୂଦନଃ । ଯୋଧୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ ଵୀରୌ ସଵ୍ଯସାଚିଵୃକୋଦରୌ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ମଧୁସୂଦନ, ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଓ ବୃକୋଦର।
ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ପାର୍ଷତଃ। ସାତ୍ଯକିର୍ଦ୍ରୁପଦଶ୍ଚୈଵ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ ସାନୁଜଃ
ନକୁଳ, ସହଦେବ, ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାତ୍ୟକି, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହ।
ଉତ୍ତମୌଜାଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ଯୁଧାମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ଦୁର୍ଜଯଃ। ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ଷତ୍ରଦେଵଶ୍ଚ ତଥା ଵୈରାଟିରୁତ୍ତରଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ଉତ୍ତମୌଜା, ଅଜୟ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, କ୍ଷତ୍ରଦେବ ଓ ବିରାଟର ପୁଅ ଉତ୍ତର।
କାଶଯଶ୍ଚେଦଯଶ୍ଚୈଵ ମତ୍ସ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ଚ ସୃଞ୍ଜଯାଃ । ଵିରାଟପୁତ୍ରୋ ବଭ୍ରୁଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲାଶ୍ଚ ପ୍ରଭଦ୍ରକାଃ
କାଶୀ ଓ ଏଦକ ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ସୃଞ୍ଜୟ, ବିରାଟପୁତ୍ର ବଭ୍ରୁ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ।
ଯେଷାଂମିନ୍ଦ୍ରୋଽପ୍ଯକାମାନାଂ ନ ହରେତ୍ପୃଥିଵୀମିମାମ୍। ଵୀରାଣାଂ ରଣଧୀରାଣାଂ ଯେ ଭିନ୍ଦ୍ଯୁଃ ପର୍ଵତାନପି
ଏମିତି ଶୂର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ମନ, ଯେମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀ ନେଇପାରିବେନି।
ତାନ୍ସର୍ଵଗୁଣସଂପନ୍ନାନମନୁଷ୍ଯପ୍ରତାପିନଃ । କ୍ରୋଶତୋ ମମ ଦୁଷ୍ପୁତ୍ରୋ ଯୋଦ୍ଧୁମିଚ୍ଛତି ସଞ୍ଜଯ
ଏମି ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଓ ମାନବୀୟ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଚିତ୍କାର କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ସଞ୍ଜୟ।
ଉଭୌ ସ୍ଵ ଏକଜାତୀଯୌ ତଥୋଭୌ ଭୂମିଗୋଚରୌ । ଅଥ କସ୍ମାତ୍ପାଣ୍ଡଵାନାମେକତୋ ମନ୍ଯସେ ଜଯମ୍
ଦୁଇପକ୍ଷ ଏକ ଜାତିର, ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା। ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ କେବଳ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜୟୀ ଭାବୁଛ?
ପିତାମହଂ ଚ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ କୃପଂ କର୍ଣଂ ଚ ଦୁର୍ଜଯମ୍। ଜଯଦ୍ରଥଂ ସୋମଦତ୍ତମଶ୍ଵତ୍ଥାମାନମେଵ ଚ
ପିତାମହ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଅଜୟ କର୍ଣ୍ଣ, ଜୟଦ୍ରଥ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ଅଶ୍ୱଥାମା।
ସୁତେଜସୋ ମହେଷ୍ଵାସାନିନ୍ଦ୍ରୋଽପି ସହିତୋଽମରୈଃ । ଅଶକ୍ତଃ ସମରେ ଜେତୁଂ କିଂ ପୁନସ୍ତାତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାଧନୁର୍ଧର। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଜିତିପାରିବେନି, ତେବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କିପରି?
ସର୍ଵେ ଚ ପୃଥିଵୀପାଲା ମଦର୍ଥେ ତାତ ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ଆର୍ଯାଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତଃ ଶୂରାଃ ସମର୍ଥାଃ ପ୍ରତିବାଧିତୁଂ
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ମୋ ପାଇଁ, ବଡ଼ ଶୂର ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ପିତାଜୀ।
ନ ମାମକାନ୍ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତେ ସମର୍ଥାଃ ପ୍ରତିଵୀକ୍ଷିତୁମ୍ । ପରାକ୍ରାନ୍ତୋ ହ୍ଯହଂ ପାଣ୍ଡୂନ୍ସପୁତ୍ରାନ୍ଯୋଦ୍ଧୁମାହଵେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୋର ସେନାକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ; କାରଣ, ମୁଁ ମୋ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ହରାଇବାକୁ ଆଗେଇଯାଇଛି।
ମତ୍ପ୍ରିଯଂ ପାର୍ଥିଵାଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଚିକୀର୍ଷନ୍ତି ଭାରତ । ତେ ତାନାଵାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଐଣେଯାନିଵ ତନ୍ତୁନା
ମୋତେ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ହେ ଭାରତ, ସେହି ପାଣ୍ଡବପୁଅମାନେକୁ ସହଜରେ ରୋକିଦେବେ, ଯେପରି ଏକ ତାନ୍ତୁ ତୀରକୁ ଧରିରଖେ।
ମହତା ରଥଵଂଶେନ ଶରଜାଲୈଶ୍ଚ ମାମକୈଃ । ଅଭିଦ୍ରୁତା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଞ୍ଚାଲାଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ
ମୋ ସେନାର ବଡ଼ ରଥବାହିନୀ ଓ ଅନେକ ଶରବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତେ ଆକ୍ରମଣରେ ପଡ଼ିଯିବେ।
ଉନ୍ମତ୍ତ ଇଵ ମେ ପୁତ୍ରୋ ଵିଲପତ୍ଯେଷ ସଞ୍ଜଯ। ନ ହି ଶକ୍ତୋ ରମେ ଜେତୁଂ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ମୋ ପୁଅଟିଏ ପାଗଳମାନଙ୍କୁ ମତିହାରା ହୋଇ କହୁଛି, ସଞ୍ଜୟ; ସେ କେବେ ବି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଜାନାତି ହି ଯଥା ଭୀଷ୍ମଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଶସ୍ଵିନାମ୍। ବଲଵତ୍ତାଂ ସପୁତ୍ରାଣାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ଭୀଷ୍ମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା।
ଯତୋ ନାରୋଚଯଦଯଂ ଵିଗ୍ରହଂ ତୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ। କିଂ ତୁ ସଞ୍ଜଯ ମେ ବ୍ରୂହି ପୁନସ୍ତେଷାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେଇଠିପାଇଁ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନେ ସହିତ ଝଞ୍ଜାଟକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ, ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ପୁନି ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ କହ।
କସ୍ତାଂସ୍ତରସ୍ଵିନୋ ଭୂଯଃ ସନ୍ଦୀପଯତି ପାଣ୍ଡଵାନ୍। ଅର୍ଚିଷ୍ମତୋ ମହେଷ୍ଵାସାନ୍ହଵିଷା ପାଵକାନିଵ
କିଏ ସେ, ଯିଏ ପୁନିଥରେ ଏହି ଦ୍ରୁତ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରମାନେ, ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେଇ ଭଳି ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛି?
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସଦୈଵୈତାନ୍ସନ୍ଦୀପଯତି ଭାରତ। ଯୁଦ୍ଧ୍ଯଧ୍ଵମିତି ମାଭୈଷ୍ଟ ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ଭରତସତ୍ତମାଃ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସବୁବେଳେ ସେମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ଭାରତ; 'ଯୁଦ୍ଧ କର, ଭୟ କରନି, ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଭୟ ପାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ' ବୋଲି କହେ।
ଯେ କେଚିତ୍ପାର୍ଥିଵାସ୍ତତ୍ର ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ସଂଵୃତାଃ। ଯୁଦ୍ଧେ ସମାଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତୁମୁଲେ ଶସ୍ତ୍ରସଙ୍କୁଲେ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ରର ଗୁଞ୍ଜନ ଭରା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାଠି ହେବେ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନାହଵେ କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ସାନୁବନ୍ଧାନ୍ସମାଗତାନ୍। ଅହମେକଃ ସମାଦାସ୍ଯେ ତିମିର୍ଯତ୍ସ୍ଯାନିଵୋଦକାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ରାଗରେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାଠି ହେବେ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ ଏକାଏକି ଦମନ କରିଦେବି, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ହଟିଯାଏ।
ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ କୃପଂ କର୍ଣଂ ଦ୍ରୌଣିଂ ଶଲ୍ଯଂ ସୁଯୋଧନମ୍ । ଏତାଂଶ୍ଚାପି ନିରୋତ୍ସ୍ଯାମି ଵେଲେଵ ମକରାଲଯମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୌଣି, ଶଲ୍ୟ, ସୁୟୋଧନ—ଏମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ରୋକିଦେବି, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୂଳ ମକରାଳୟକୁ ଅଟକାଇ ରଖେ।
ତଥା ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରାହ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତଵ ଧୈର୍ଯଂ ଚ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ
ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: 'ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ—'
ସର୍ଵେ ସମଧିରୂଢାଃ ସ୍ମ ସଙ୍ଗ୍ରାମାନ୍ନଃ ସମୁଦ୍ଧର । ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
'ଆମେ ସମସ୍ତେ ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚାଇଦିଅ। ମୁଁ ଜାଣେ, ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ।'
ସମର୍ଥମେକଂ ପର୍ଯାପ୍ତଂ କୌରଵାଣାଂ ଵିନିଗ୍ରହେ । ପୁରସ୍ତାଦୁପଯାତାନାଂ କୌରଵାଣାଂ ଯୁଯୁତ୍ସତାମ୍
'ତୁମେ ଏକାଏକି କୌରବମାନେକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଓ ପ୍ରୟାପ୍ତ; ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଛନ୍ତି।'
ଭଵତ୍ତା ଯଦ୍ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ତନ୍ନଃ ଶ୍ରେଯଃ ପରଂତପ। ସଙ୍ଗ୍ରାମାଦପଯାତାନାଂ ଭଗ୍ନାନାଂ ଶରଣୈଷିଣାମ୍
'ତୁମେ ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବ, ତାହା ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ; ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜଳାଇଦେଇଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଛନ୍ତି।'
ପୌରୁଷଂ ଦର୍ଶଯଞ୍ଶୂରୋ ଯସ୍ତିଷ୍ଠେଦଗ୍ରତଃ ପୁମାନ୍। କ୍ରୀଣୀଯାତ୍ତଂ ସହସ୍ରେଣ ଇତି ନୀତିମତାଂ ମତମ୍
'ଯିଏ ଆଗରେ ଦଢ଼ିଅଛି ଓ ପୌରୁଷ ଦେଖାଏ, ସେହି ବୀରକୁ ହଜାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ଉଚିତ—ଏହା ନୀତିବାନ୍ମାନେର ମତ।'
ସ ତ୍ଵଂ ଶୂରଶ୍ଚ ଵୀରଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚ ନରର୍ଷଭ । ଭଯାର୍ତାନାଂ ପରିତ୍ରାତା ସଂଯୁଗେଷୁ ନ ସଂଶଯଃ
'ତୁମେ ଶୂର, ବୀର ଓ ପ୍ରବଳ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ରକ୍ଷକ।'
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି କୌନ୍ତେଯେ ଧର୍ମାତ୍ମନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନ ଉଵାଚେଦଂ ମାଂ ଵଚୋ ଗତସାଧ୍ଵସମ୍ । ସର୍ଵାଞ୍ଜନପଦାନ୍ସୂତ ଯୋଧା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଯେ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିବା ସମୟରେ, ଭୟ ଛାଡ଼ି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୋତେ ଏହି ଭାବରେ କହିଲେ: 'ସୂତ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା—'
ସବାହ୍ଲିକାନ୍କୁରୂନ୍ବ୍ରୂଯାଃ ପ୍ରାତିପେଯାଞ୍ଶରଦ୍ଵତଃ । ସୂତପୁତ୍ରଂ ତଥା ଦ୍ରୋଣଂ ସହପୁତ୍ରଂ ଜଯଦ୍ରଥମ୍
'—ବାହ୍ଲିକ, କୌରବ, ପ୍ରତୀପଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଶରଦ୍ୱତ, ସୂତପୁତ୍ର, ଡ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଏବଂ ଜୟଦ୍ରଥ—'