ପାଞ୍ଚାଲସ୍ଯ ସୁତା ଜଜ୍ଞେ ଦୈଵାଚ୍ଚ ସ ପୁନଃ ପୁମାନ୍ । ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୀଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଯଃ ସ ଵେଦ ଗୁଣାଗୁଣାନ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁନି ପୁରୁଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ନିତି ଅନ୍ୟାୟ ଉଭୟକୁ ଜାଣନ୍ତି।
.. କଲିଙ୍ଗାନ୍ସମାପେଦେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ । ଶିଖଣ୍ଡିନା ଵଃ କୁରଵଃ କୃତାସ୍ତ୍ରେଣାଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କଳିଙ୍ଗମାନେଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିଥିଲେ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜବଂଶର ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା—ସେଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶସ୍ତ୍ରଚତୁର, କୌରବମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।
ଯଂ ଯକ୍ଷଃ ପୁରୁଷଂ ଚକ୍ରେ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ନିଧନେଚ୍ଛଯା। ମହେଷ୍ଵାସେନ ରୌଦ୍ରେଣ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏକୁ ଏକ ଯକ୍ଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶାରେ ପୁରୁଷ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ମହେଷ୍ଵାସା ରାଜପୁତ୍ରା ଭ୍ରାତରଃ ପଞ୍ଚ କେକଯାଃ। ଆମୁକ୍ତଵଚାଃ ଶୂରାସ୍ତୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
କେକୟ ରାଜବଂଶର ପାଞ୍ଚଜଣ ରାଜପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ବୀର ଓ ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯୋ ଦୀର୍ଘବାହୁଃ କ୍ଷିପ୍ରାସ୍ତ୍ରୋ ଧୃତିମାନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ । ତେନ ଵୋ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରେଣ ଯୁଯୁଧାନେନ ସଙ୍ଗରଃ
ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ତୁରନ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇପାରନ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଓ ସତ୍ୟବୀର—ସେଇ ବୃଷ୍ଣି ଯୋଦ୍ଧା ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
ଯ ଆସୀଚ୍ଛରଣଂ କାଲେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ରଣେ ତେନ ଵିରାଟେନ ଭଵିତା ଵଃ ସମାଗମଃ
ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖର ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୋଇଥିଲେ—ସେଇ ବୀରାଟଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ ହେବ।
ଯଃ ସ କାଶିପତୀ ରାଜା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାରଥଃ । ସ ତେଷାମଭଵଦ୍ଯୋଦ୍ଧା ତେନ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କାଶୀର ରାଜା, ବଡ଼ ରଥୀ, ବାରାଣସୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା—ସେ ତାଙ୍କମାନେଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଶିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଶିଶୁଭିର୍ଦୁର୍ଜଯୈଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଦ୍ରୌପଦେଯୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ । ଆଶୀଵିଷସମସ୍ପର୍ଶୈଃ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯଞ୍ଜତ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ, ଯାଁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ବିଷଧର ସାପର ସମାନ—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯଃ କୃଷ୍ଣାସଦୃଶୋ ଵୀର୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସମୋ ଦମେ। ତେନାଭିମନ୍ଯୁନା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମାନ ଆତ୍ମସଂଯମ ରଖିଥାଏ—ସେଇ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଶ୍ଚୈଵାପ୍ରତିମୋ ଵୀର୍ଯେ ଧୃଷ୍ଟକେତୁର୍ମହାଯଶାଃ । ଦୁଃସହଃ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶୈଶୁପାଲିର୍ମହାରଥଃ
ଏବଂ ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ବ, ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ଅପରାଜେୟ, ଏବଂ ଶୈଶୁପାଳ ନାମକ ଶୂରବୀର ରଥୀ।
ତେନ ଵଶ୍ଚେଦିରାଜେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ । ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯା ପରିଵୃତଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯୋଭିସଂଶ୍ରିତଃ
ସେଇ ଚେଦି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକ ବଡ଼ ସେନା ଘେରାଏ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଃ ସଂଶ୍ରଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଦେଵାନାମିଵ ଵାସଵଃ। ତେନ ଵୋ ଵାସୁଦେଵେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭରସା କରନ୍ତି—ସେଇ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଥା ଚେଦିପତେର୍ଭ୍ରାତା ଶରଭୋ ଭରତର୍ଷଭ। କରକର୍ଷେଣ ସହିତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଭାଇ ଶରଭ ଏବଂ କରକର୍ଷଣ ସହିତ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଏକଠି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତାରାସନ୍ଧିଃ ସହଦେଵୋ ଜଯତ୍ସେନଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ । ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରତିରଥେ ଵୀରୌ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ
ତାରାସନ୍ଧି, ସହଦେବ ଏବଂ ଜୟତ୍ସେନ—ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦଶ୍ଚ ମହାତେଜା ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ। ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥାଯ ସୋତ୍ସ୍ଯମାନୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଡ୍ରୁପଦ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ତତ୍ପର ରହିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ପ୍ରାଚ୍ଯୋଦୀଚ୍ଯା ମହୀକ୍ଷିତଃ। ଶତଶୋ ଯାନୁପାଶ୍ରିତା ଧର୍ମରାଜୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଏମିତି ଅନେକ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ, ଶତଶଃ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵ ଏତେ ମହୋତ୍ସାହା ଯେ ତ୍ଵଯା ପରିକୀର୍ତିତାଃ। ଏକତସ୍ତ୍ଵେଵ ତେ ସର୍ଵେ ସମେତା ଭୀମ ଏକତଃ
ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏକା ଭୀମ ଥିଲେ।
ଭୀମସେନାଦ୍ଧି ମେ ଭୂଯୋ ଭଯଂ ସଞ୍ଜାଯତେ ମହତ୍। କ୍ରୁଦ୍ଧାଦମର୍ଷଣାତ୍ତାତ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଦିଵ ମହାରୁରୋଃ
ମୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୟ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନେଇ, ହେ ବାପା, କାରଣ ସେ ରୁଷ୍ଟ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ, ବଡ଼ ବାଘ ଯେପରି ହୁଁକାର ଦେଉଛି।
ଜାଗର୍ମି ରାତ୍ରଯଃ ସର୍ଵା ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଚ ନିଃଶ୍ଵସନ୍। ଭୀତୋ ଵୃକୋଦରାତ୍ତାତ ସିଂହାତ୍ପଶୁରିଵାପରଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାତି ଜାଗି ରହେ, ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ତାପ୍ତ ଶ୍ୱାସ ନିଏ, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଭାବୁଛି, ଯେପରି ଅନ୍ୟ ପଶୁ ସିଂହକୁ ଡରେ।
ନ ହି ତସ୍ଯ ମହାବାହୋଃ ଶକ୍ରପ୍ରତିମତେଜସଃ। ସୈନ୍ଯେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରତିପଶ୍ଯାମି ଯ ଏନଂ ଵିଷହେଦ୍ଯୁଧି
ସେ ମହାବାହୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, ଏହି ସେନାରେ ମୁଁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବ।
ଅମର୍ଷଣଶ୍ଚ କୌନ୍ତେଯୋ ଦୃଢଵୈରଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ । ଅନର୍ମହାସୀ ସୋନ୍ମାଦସ୍ତିର୍ଯକ୍ପ୍ରେକ୍ଷୀ ମହାସ୍ଵନଃ
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ ଅସହିଷ୍ଣୁ, ପାଣ୍ଡବ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି; ସେ ମଜା କରନ୍ତିନାହିଁ, ମନ ଭ୍ରମିତ, ଚାହିଁ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି।
ମହାଵେଗୋ ମହୋତ୍ସାହୋ ମହାବାହୁର୍ମହାବଲଃ। ମନ୍ଦାନାଂ ମମ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଯୁଦ୍ଧେନାନ୍ତଂ କରିଷ୍ଯତି
ସେ ଅତି ତୀବ୍ର, ଉତ୍ସାହୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ; ସେ ମୋର ମନ୍ଦମତି ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମାପ୍ତ କରିଦେବେ।
ଉରୁଗ୍ରାହଗୃହୀତାନାଂ ଗଦାଂ ବିଭ୍ରଦ୍ଵୃକୋଦରଃ। କୁରୂଣାମୃଷଭୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଦଣ୍ଡପାଣିରିଵାନ୍ତକଃ
ବଡ଼ ନାଗ ଗୃହରୁ ଆଣିଥିବା ଗଦା ଧାରଣ କରି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯମର ଦଣ୍ଡ ଭଳି ହେବେ।
ଅଷ୍ଟାଶ୍ରିମାଯସୀଂ ଘୋରାଂ ଗଦାଂ କାଞ୍ଚନଭୂଷଣାମ୍ । ମନସାହଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡମିଵୋଦ୍ଯତମ୍
ମୁଁ ମନରେ ଦେଖୁଛି, ତାଙ୍କର ଆଠଟି ଲୋହାର ଭୟଙ୍କର ଗଦା, ସୁନାର ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଉଠାଯାଇଛି।
ଯଥା ମୃଗାଣାଂ ଯୂଥେଷୁ ସିଂହୋ ଜାତବଲଶ୍ଚରେତ୍। ମାମକେଷୁ ତଥା ଭୀମୋ ବଲେଷୁ ଵିଚରିଷ୍ଯତି
ଯେପରି ଶିକାର ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମଜାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହ ଚାଲିଥାଏ, ସେପରି ଭୀମ ମୋର ପୁଅମାନଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିବେ।
ସର୍ଵେଷାଂ ମମ ପୁତ୍ରାଣାଂ ସ ଏକଃ କ୍ରୂରଵିକ୍ରମଃ । ବହ୍ଵାଶୀ ଵିପ୍ରତୀପଶ୍ଚ ବାଲ୍ଯେପି ରଭସଃ ସଦା
ମୋ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଏକା ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବହୁତ ଖାଏ, ବିପରୀତ ଚରିତ୍ର, ଏବଂ ଛୁଆଁବେଳେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଉତ୍ସାହୀ।
ଉଦ୍ଵେପତେ ମେ ହୃଦଯଂ ଯେ ମେ ଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ। ବାଲ୍ଯେଽପି ତେନ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତୋ ଵାରଣେନେଵ ମର୍ଦିତାଃ
ମୋ ହୃଦୟ ଉଁଜାଉଁଜା କରେ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରେଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଛୁଆଁବେଳେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାରିଗଲେ, ଯେପରି ହାତୀ ଦମିତ ହୁଏ।
ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯେଣ ସଂକ୍ଲିଷ୍ଟା ନିତ୍ଯମେଵ ସୁତା ମମ। ସ ଏଵ ହେତୁର୍ଭେଦସ୍ଯ ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଦା ମୋ ପୁଅମାନେ ଦୁଃଖ ପାଇଛନ୍ତି; ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏହି ବିଭାଜନର ମୂଳ କାରଣ।
ଗ୍ରସମାନମନୀକାନି ନରଵାରଣଵାଜିନାମ୍। ପଶ୍ଯାମୀଵାଗ୍ରତୋ ଭୀମଂ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତମାହଵେ
ମୁଁ ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ଭୀମଙ୍କୁ ଆଗରେ ଦେଖୁଛି, ସେ ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଗିଲିଯାଉଛନ୍ତି।
ଅସ୍ତ୍ରେ ଦ୍ରୋଣାର୍ଜୁନସମଂ ଵାଯୁଵେଗସମଂ ଜଵେ। ମହେଶ୍ଵରସମଂ କ୍ରୋଧେ କୋ ହନ୍ଯାଦ୍ଭୀମମାହଵେ
ଅସ୍ତ୍ରଚଳନରେ ଡ୍ରୋଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସମ, ଗତିରେ ପବନ ସମ, କ୍ରୋଧରେ ମହେଶ୍ୱର ସମ; ଏମିତି ଭୀମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ମାରିପାରିବ?