ଯସ୍ଯ ନାଗାଯୁତୈର୍ଵୀର୍ଯଂ ଭୁଜଯୋଃ ସାରମର୍ପିତମ୍ । ତେନ ଵୋ ଭୀମସେନେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯାହାଙ୍କର ଦୁଇଟି ବାହୁର ଶକ୍ତି ଦଶ ହଜାର ହାତୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମାନ, ସେଇ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵିତୀଯୋ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ତୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ଜାତଵେଦସଃ। ଅଜଯଦ୍ଯଃ ପୁରା ଵୀରୋ ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ପୁରନ୍ଦରମ୍
ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସହଚର କରି, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାର୍ଦ୍ଦନ କରିଥିଲେ—
ଯଃ ସ ସାକ୍ଷାନ୍ମହାଦେଵଂ ଗିରିଶଂ ଶୃଲପାଣିନମ୍ । ତୋପଯାମାସ ଯୁଦ୍ଧେନ ଦେଵଦେଵମୁପାମପିମ୍
ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ମହାଦେବ, ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ହୋଇଥିଲେ—
ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ଵଶେ ଚକ୍ରେ ଲୋକପାଲାନ୍ଧନୁର୍ଧରଃ। ତେନ ଵୋ ଵିଜଯେନାଜୌ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଥିଲେ, ସେଇ ବିଜୟୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯଃ ପ୍ରତୀଚୀଂ ଦିଶଂ ଚକ୍ରେ ଵଶେ ମ୍ଲେଚ୍ଛଗଣାଯୁତାମ୍। ସ ତତ୍ର ନକୁଲୋ ଯୋଦ୍ଧା ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଯିଏ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ସମୂହ ଥିଲେ, ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଥିଲେ—ସେଠାରେ ନକୁଳ, ଏକ ପ୍ରଶଂସିତ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।
ତେନ ଵୋ ଦର୍ଶନୀଯେନ ଵୀରେଣାତିଧନୁର୍ଭୃତା । ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରେଣ କୌରଵ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ସେଇ ଦର୍ଶନୀୟ, ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ କୌରବ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯଃ କାଶୀନଙ୍ଗମଗଧାନ୍କଲିଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ଯୁଧାଜଯତ୍। ତେନ ଵଃ ସହଦେଵେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କାଶୀ, ଅଙ୍ଗ, ମଗଧ ଓ କଳିଙ୍ଗ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ—ସେଇ ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯେଣ ସଦୃଶାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଭୁଵି ମାନଵାଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଧୃଷ୍ଟକେତୂ ରୁକ୍ମୀ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଏଵ ଚ
ଯାହାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ସମାନ କେବଳ ଚାରିଜଣ ମାନବ ଅଛନ୍ତି: ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ରୁକ୍ମୀ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ—
ତେନ ଵଃ ସହଦେଵେନ ଯୁଦ୍ଧଂ ରାଜନ୍ମହାତ୍ଯଯମଅ। ଯଵୀଯସା ନୃଵୀରେଣ ମାଦ୍ରୀନନ୍ଦିକରେଣ ଚ
ସେଇ ଯୁବକ, ବୀର ସହଦେବ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ବଂଶର ଗର୍ବ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଓ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ।
ତପଶ୍ଚଚାର ଯା ଘୋରଂ କାଶିକନ୍ଯା ପୁରା ସତୀ। ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଵଧମିଚ୍ଛନ୍ତୀ ପ୍ରେତ୍ଯାପି ଭରତର୍ଷଭ
ଯିଏ କାଶୀର କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଏବଂ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରି, ପୂର୍ବେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପାଞ୍ଚାଲସ୍ଯ ସୁତା ଜଜ୍ଞେ ଦୈଵାଚ୍ଚ ସ ପୁନଃ ପୁମାନ୍ । ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୀଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଯଃ ସ ଵେଦ ଗୁଣାଗୁଣାନ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁନି ପୁରୁଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ନିତି ଅନ୍ୟାୟ ଉଭୟକୁ ଜାଣନ୍ତି।
.. କଲିଙ୍ଗାନ୍ସମାପେଦେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ । ଶିଖଣ୍ଡିନା ଵଃ କୁରଵଃ କୃତାସ୍ତ୍ରେଣାଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କଳିଙ୍ଗମାନେଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିଥିଲେ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜବଂଶର ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା—ସେଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶସ୍ତ୍ରଚତୁର, କୌରବମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।
ଯଂ ଯକ୍ଷଃ ପୁରୁଷଂ ଚକ୍ରେ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ନିଧନେଚ୍ଛଯା। ମହେଷ୍ଵାସେନ ରୌଦ୍ରେଣ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏକୁ ଏକ ଯକ୍ଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶାରେ ପୁରୁଷ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ମହେଷ୍ଵାସା ରାଜପୁତ୍ରା ଭ୍ରାତରଃ ପଞ୍ଚ କେକଯାଃ। ଆମୁକ୍ତଵଚାଃ ଶୂରାସ୍ତୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
କେକୟ ରାଜବଂଶର ପାଞ୍ଚଜଣ ରାଜପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ବୀର ଓ ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯୋ ଦୀର୍ଘବାହୁଃ କ୍ଷିପ୍ରାସ୍ତ୍ରୋ ଧୃତିମାନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ । ତେନ ଵୋ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରେଣ ଯୁଯୁଧାନେନ ସଙ୍ଗରଃ
ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ତୁରନ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇପାରନ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଓ ସତ୍ୟବୀର—ସେଇ ବୃଷ୍ଣି ଯୋଦ୍ଧା ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
ଯ ଆସୀଚ୍ଛରଣଂ କାଲେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ରଣେ ତେନ ଵିରାଟେନ ଭଵିତା ଵଃ ସମାଗମଃ
ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖର ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୋଇଥିଲେ—ସେଇ ବୀରାଟଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ ହେବ।
ଯଃ ସ କାଶିପତୀ ରାଜା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାରଥଃ । ସ ତେଷାମଭଵଦ୍ଯୋଦ୍ଧା ତେନ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କାଶୀର ରାଜା, ବଡ଼ ରଥୀ, ବାରାଣସୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା—ସେ ତାଙ୍କମାନେଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଶିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଶିଶୁଭିର୍ଦୁର୍ଜଯୈଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଦ୍ରୌପଦେଯୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ । ଆଶୀଵିଷସମସ୍ପର୍ଶୈଃ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯଞ୍ଜତ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ, ଯାଁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ବିଷଧର ସାପର ସମାନ—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଯଃ କୃଷ୍ଣାସଦୃଶୋ ଵୀର୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସମୋ ଦମେ। ତେନାଭିମନ୍ଯୁନା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମାନ ଆତ୍ମସଂଯମ ରଖିଥାଏ—ସେଇ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଶ୍ଚୈଵାପ୍ରତିମୋ ଵୀର୍ଯେ ଧୃଷ୍ଟକେତୁର୍ମହାଯଶାଃ । ଦୁଃସହଃ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶୈଶୁପାଲିର୍ମହାରଥଃ
ଏବଂ ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ବ, ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ଅପରାଜେୟ, ଏବଂ ଶୈଶୁପାଳ ନାମକ ଶୂରବୀର ରଥୀ।
ତେନ ଵଶ୍ଚେଦିରାଜେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ । ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯା ପରିଵୃତଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯୋଭିସଂଶ୍ରିତଃ
ସେଇ ଚେଦି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକ ବଡ଼ ସେନା ଘେରାଏ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଃ ସଂଶ୍ରଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଦେଵାନାମିଵ ଵାସଵଃ। ତେନ ଵୋ ଵାସୁଦେଵେନ ପାଣ୍ଡଵା ଅଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭରସା କରନ୍ତି—ସେଇ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ଯଥା ଚେଦିପତେର୍ଭ୍ରାତା ଶରଭୋ ଭରତର୍ଷଭ। କରକର୍ଷେଣ ସହିତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଵସ୍ତେଽଭ୍ଯଯୁଞ୍ଜତ
ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଭାଇ ଶରଭ ଏବଂ କରକର୍ଷଣ ସହିତ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଏକଠି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତାରାସନ୍ଧିଃ ସହଦେଵୋ ଜଯତ୍ସେନଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ । ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରତିରଥେ ଵୀରୌ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ
ତାରାସନ୍ଧି, ସହଦେବ ଏବଂ ଜୟତ୍ସେନ—ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦଶ୍ଚ ମହାତେଜା ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ। ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥାଯ ସୋତ୍ସ୍ଯମାନୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଡ୍ରୁପଦ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ତତ୍ପର ରହିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ପ୍ରାଚ୍ଯୋଦୀଚ୍ଯା ମହୀକ୍ଷିତଃ। ଶତଶୋ ଯାନୁପାଶ୍ରିତା ଧର୍ମରାଜୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଏମିତି ଅନେକ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ, ଶତଶଃ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵ ଏତେ ମହୋତ୍ସାହା ଯେ ତ୍ଵଯା ପରିକୀର୍ତିତାଃ। ଏକତସ୍ତ୍ଵେଵ ତେ ସର୍ଵେ ସମେତା ଭୀମ ଏକତଃ
ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏକା ଭୀମ ଥିଲେ।
ଭୀମସେନାଦ୍ଧି ମେ ଭୂଯୋ ଭଯଂ ସଞ୍ଜାଯତେ ମହତ୍। କ୍ରୁଦ୍ଧାଦମର୍ଷଣାତ୍ତାତ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଦିଵ ମହାରୁରୋଃ
ମୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୟ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନେଇ, ହେ ବାପା, କାରଣ ସେ ରୁଷ୍ଟ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ, ବଡ଼ ବାଘ ଯେପରି ହୁଁକାର ଦେଉଛି।
ଜାଗର୍ମି ରାତ୍ରଯଃ ସର୍ଵା ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଚ ନିଃଶ୍ଵସନ୍। ଭୀତୋ ଵୃକୋଦରାତ୍ତାତ ସିଂହାତ୍ପଶୁରିଵାପରଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାତି ଜାଗି ରହେ, ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ତାପ୍ତ ଶ୍ୱାସ ନିଏ, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଭାବୁଛି, ଯେପରି ଅନ୍ୟ ପଶୁ ସିଂହକୁ ଡରେ।
ନ ହି ତସ୍ଯ ମହାବାହୋଃ ଶକ୍ରପ୍ରତିମତେଜସଃ। ସୈନ୍ଯେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରତିପଶ୍ଯାମି ଯ ଏନଂ ଵିଷହେଦ୍ଯୁଧି
ସେ ମହାବାହୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, ଏହି ସେନାରେ ମୁଁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବ।