ତଦା ମୂଢୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ର- ସ୍ତପ୍ତା ଯୁଦ୍ଧେ ଦୁର୍ମତିର୍ଦୁଃସହାଯଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୈନ୍ଯଂ ବାଣଵର୍ଷାନ୍ଧକାରେ ପ୍ରଭଜ୍ଯନ୍ତଂ ଗୋକୁଲଵଦ୍ରଣାଗ୍ରେ
ତେବେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମୂଢ଼ ପୁଅ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତପ୍ତ ହେଇ, ମନ୍ଦ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସହଯୋଗୀ, ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖିବେ, ଯାହା ବାଣ ବର୍ଷାର ଅନ୍ଧକାରରେ ଭାଙ୍ଗି ଯୁଦ୍ଧର ଆଗରେ ଗୋକୁଳ ଭଳି ବିଖଣ୍ଡ ହେଉଛି।
ବଲାହକାଦୁଚ୍ଚରତଃ ସୁଭୀମା- ନ୍ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗାନିଵ ଘୋରରୂପାନ୍। ସହସ୍ରଘ୍ନାନ୍ଦ୍ଵିଷତାଂ ସଙ୍ଗରେଷୁ ଅସ୍ଥିଚ୍ଛିଦୋ ମର୍ମଭିଦଃ ସୁପୁଙ୍ଖାନ୍
ଧନୁରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଡ଼ିବେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଭୟଙ୍କର, ବଦଳର ତୁଫାନ ଭଳି ଦେଖାଯିବା ଅଗ୍ନିକଣା; ହଜାର ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର, ଅସ୍ଥି ଭେଦି, କବଚ ଭଙ୍ଗ କରି, ଭଲ ଫଳା ଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କରିବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଜ୍ଯାମୁଖାଦ୍ବାଣସଙ୍ଘାନ୍ ଗାଣ୍ଡୀଵମୁକ୍ତାନାପତତଃ ଶିତାଗ୍ରାନ୍। ହଯାନ୍ଗଜାନ୍ଵର୍ମିଣଶ୍ଚାଦଦାନାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଗାଣ୍ଡୀବର ତାଣିରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରର ଦଳ ଘୋଡା, ହାତୀ ଏବଂ କବଚପରିଧାନ କରିଥିବା ଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଦେଖିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ମନ୍ଦଃ ପରବାଣାନ୍ଵିମୁକ୍ତା- ନ୍ମମେଷୁଭିର୍ହିଯମାଣାନ୍ପ୍ରତୀପମ୍। ତିର୍ଯଗ୍ଵିଧ୍ଯ ଚ୍ଛିଦ୍ଯମାନାନ୍ପୃଷତ୍କୈ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ମନ୍ଦ ବୁଦ୍ଧି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର, ମୋର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର କଟାଯିବା, ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଭେଦି ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିବା, ଦେଖିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ଵିପାଠା ମଦ୍ଭୁଜଵିପ୍ରମୁକ୍ତା ଦ୍ଵିଜାଃ ଫଲାନୀଵ ମହୀରୁହାଗ୍ରାତ୍। ପ୍ରଚେତାର ଉତ୍ତମାଙ୍ଗାନି ଯୂନାଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ମୋର ବାହୁରୁ ଛୁଟି ଯେପରି ଗଛର ଶିଖରରୁ ଫଳ ଖସିଯାଏ, ସେପରି ଯେତେବେଳେ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ଛିଟିଯିବ, ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ତାପ ଅନୁଭବିବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ପତତଃ ସ୍ଯନ୍ଦନେଭ୍ଯୋ ମହାଗଜେଭ୍ଯୋଽଶ୍ଵଗତାନ୍ସୁଯୋଧନାନ୍। ଶରୈର୍ହତାନ୍ପାତିତାଂଶ୍ଚୈଵ ରଙ୍ଗେ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ଯେ, ରଥ, ମହାଗଜ ଓ ଘୋଡ଼ାରୁ ଅଭୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ତାପ ଅନୁଭବିବେ।
ଅସଂପ୍ରାପ୍ତାନସ୍ତ୍ରପଥଂ ପରସ୍ଯ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ନଶ୍ଯତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍। ଅକୁର୍ଵତଃ କର୍ମ ଯୁଦ୍ଧେ ସମନ୍ତା- ତ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଲୋକମାନେ ଶସ୍ତ୍ରର ରାସ୍ତାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଚାରିପାଖରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି, କିଛି କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ତାପ ଅନୁଭବିବେ।
ପଦାତିସଙ୍ଘାନ୍ରଥସଙ୍ଘାନ୍ସମନ୍ତା- ଦ୍ଵ୍ଯାତ୍ତାନନଃ କାଲ ଇଵାତତେଷୁଃ। ପ୍ରଣୋତ୍ସ୍ଯାମି ଜ୍ଵଲିତୈର୍ବାଣଵର୍ଷୈଃ ଶତ୍ରୂଂସ୍ତଦା ତପ୍ସ୍ଯତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ
ମୁଁ ଯେପରି କାଳ ମୁଖ ବଡ଼ କରି ସମସ୍ତ ପଦାତି ଓ ରଥମାନଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣର ବର୍ଷାରେ ଛିଟିଯିବି, ସେତେବେଳେ ମୂଢ଼ ଶତ୍ରୁ ଭୟଭୀତ ହେବ।
ସର୍ଵା ଦିଶଃ ସଂପତତା ରଥେନ ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତଂ ଗାଣ୍ଡିଵେନ ପ୍ରକୃତ୍ତମ୍। ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ସ୍ଵବଲଂ ସଂପ୍ରମୂଢଂ ତଦା ପଶ୍ଚାତ୍ତପ୍ସ୍ଯତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ
ମୋ ରଥ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆବୃତ କରିବା, ଧୂଳି ଉଡ଼ିଯିବା, ଗାଣ୍ଡୀବରେ ତାଙ୍କର ସେନା ଭ୍ରମିତ ଓ କଟିଯିବା ଦେଖି, ସେତେବେଳେ ମୂଢ଼ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ପଛରୁ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
କାନ୍ଦିଗ୍ଭୂତଂ ଛିନ୍ନଗାତ୍ରଂ ଵିସଂଜ୍ଞଂ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ସର୍ଵସୈନ୍ଯମ୍। ହତାଶ୍ଵଵୀରାଗ୍ର୍ଯନରେନ୍ଦ୍ରନାଗଂ ପିପାସିତଂ ଶ୍ରାନ୍ତପତ୍ରଂ ଭଯାର୍ତମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଯେତେବେଳେ ଦେଖିବେ ଯେ, ସମଗ୍ର ସେନା ମୃତଦେହରେ ପରିଣତ, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, ଅଚେତନ, ଘୋଡ଼ା, ବୀର, ରାଜା ଓ ହାତୀ ମୃତ, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣା, କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ—
ଆର୍ତସ୍ଵରଂ ହନ୍ଯମାନଂ ହତଂ ଚ ଵିକୀର୍ଣକେଶାସ୍ଥିକପାଲସଙ୍ଘମ୍। ପ୍ରଜାପତେଃ କର୍ମ ଯଥାର୍ଥନିଷ୍ଠିତଂ ତଦା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତପ୍ସ୍ଯତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ଯେ, ସେମାନେ ବେଦନାରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ମରୁଛନ୍ତି, ଚୁଲି, ହାଡ଼, ଖୋପଡ଼ି ଛିଟିଯାଇଛି, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ମୂଢ଼ ସେ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ଯଦା ରଥେ ଗାଣ୍ଡିଵଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଶଙ୍ଖଂ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯଂ ହଯାଂଶ୍ଚ। ତୂଣାଵକ୍ଷଯ୍ଯୌ ଦେଵଦତ୍ତଂ ଚ ମାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥରେ ଗାଣ୍ଡୀବ, ବାସୁଦେବ, ଦିବ୍ୟ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ, ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀ, ଦେବଦତ୍ତ ଓ ମୋତେ ଦେଖିବ, ସେତେବେଳେ ସେ ଯୁଦ୍ଧର ତାପ ଅନୁଭବିବେ।
ଉଦ୍ଵର୍ତଯନ୍ଦସ୍ଯୁସଙ୍ଘାନ୍ସମେତାନ୍ ପ୍ରଵର୍ତଯନ୍ଯୁଗମନ୍ଯଦ୍ଯୁଗାନ୍ତେ। ଯଦା ଧକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଗ୍ନିଵତ୍କୌରଵେଯାଂ- ସ୍ତଦା ତପ୍ତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସପୁତ୍ରଃ
ମୁଁ ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଭାଗାଇ ଦେବି, ଏବଂ କୌରବମାନେ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦାହ କରିଦେବି, ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ତାପିତ ହେବେ।
ସଭ୍ରାତା ଵୈ ସହସୈନ୍ଯଃ ସଭୃତ୍ଯୋ ଭ୍ରଷ୍ଟୈଶ୍ଵର୍ଯଃ କ୍ରୋଧଵଶୋଽଲ୍ପଚେତାଃ। ଦର୍ପସ୍ଯାନ୍ତେ ନିହତୋ ଵେପମାନଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମନ୍ଦସ୍ତପ୍ସ୍ଯତି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ଭାଇ, ସେନା ଓ ଦାସମାନେ ସହିତ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ, ଅବିବେକୀ, କମ୍ପିତ ଓ ଅହଂକାର ଶେଷରେ ମୃତ, ମୂଢ଼ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ପଛରୁ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମାଂ କୃତଜପ୍ଯଂ କଦାଚି- ଦ୍ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରୋଵାଚୋଦକାନ୍ତେ ମନୋଜ୍ଞମ୍। କର୍ତଵ୍ଯଂ ତେ ଦୁଷ୍କରଂ କର୍ମ ପାର୍ଥ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ କତେ ଶତ୍ରୁଭିଃ ସଵ୍ଯସାଚିନ୍
ଏକଥର ସକାଳେ ମୁଁ ଜପ କରି ନଦୀପାରେ ବସିଥିଲି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ କହିଲେ, 'ପାର୍ଥ, ତୋର ପାଇଁ ଏକ କଠିନ କାମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଏହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ସବ୍ୟସାଚୀ।'
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵା ତେ ହରିଵାନ୍ଵଜ୍ରହସ୍ତଃ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯାତୁ ସମରେଽରୀନ୍ଵିନିଘ୍ନନ୍। ସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନ ଵା ତେ ପଶ୍ଚାତ୍କୃଷ୍ଣୋ ରକ୍ଷତୁ ଵାସୁଦେଵଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଭଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ତୁମେ ଯାଉ; ପଛରୁ ବାସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଵଜ୍ରେ ଚାହଂ ଵଜ୍ରହସ୍ତାନ୍ମହେନ୍ଦ୍ରା- ଦସ୍ମିନ୍ଯୁଦ୍ଧେ ଵାସୁଦେଵଂ ସହାଯମ୍। ସ ମେ ଲବ୍ଧୋ ଦସ୍ଯୁଵଧାଯ କୃଷ୍ଣୋ ମନ୍ଯେ ଚେତଦ୍ଵିହିତଂ ଦୈଵତେର୍ମେ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଭଜ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଜ୍ର ସମାନ, ବାସୁଦେବ ମୋ ସହଯୋଗୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି। କୃଷ୍ଣ ମୋ ପାଖରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ମିଳିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା।
ଅଯୁଦ୍ଧ୍ଯମାନୋ ମନସାପି ଯସ୍ଯ ଜଯଂ କୃଷ୍ଣଃ ପୁରୁଷସ୍ଯାଭିନନ୍ଦେତ୍। ଏଵଂ ସର୍ଵାନ୍ସ ଵ୍ଯତୀଯାଦମିତ୍ରାନ୍ ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ଦେଵାନ୍ମାନୁଷେ ନାସ୍ତି ଚିନ୍ତା
ଯାହା ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ଜୟ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିବେ କିମ୍ବା ମନରେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତା କରିନଥିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ; ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ସାଗରମୁତ୍ତିତୀର୍ଷେ- ନ୍ମହୋଦଧିଂ ସଲିଲସ୍ଯାପ୍ରମେଯମ୍। ତେଜସ୍ଵିନଂ କୃଷ୍ଣମତ୍ଯନ୍ତଶୂରଂ ଯୁଦ୍ଧେନ ଯୋ ଵାସୁଦେଵଂ ଜିଗୀଷେତ୍
ଯିଏ ନିଜ ବାହୁଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ପାର କରିବାକୁ ଚାହେ, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ—
ଗିରିଂ ଯ ଇଚ୍ଛେତ୍ତୁ ତଲେନ ଭେତ୍ତୁଂ ଶିଲୋଚ୍ଚଯଂ ଶ୍ଵେତମତିପ୍ରମାଣମ୍। ତସ୍ଯୈଵ ପାଣିଃ ସନଖୋ ଵିଶୀର୍ଯେ- ନ୍ନ ଚାପି କିଞ୍ଚିତ୍ସ ଗିରେସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍
ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ବଡ଼ ଧଳା ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚାହେ, ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବ, କିନ୍ତୁ ପାହାଡ଼କୁ କିଛି ହେବ ନାହିଁ।
ଅଗ୍ନିଂ ସମିଦ୍ଧଂ ଶମଯେଦ୍ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ସୂର୍ଯଂ ଚ ନିଵାରଯେତ। ହରେଦ୍ଦେଵାନାମମୃତଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେନ ଯୋ ଵାସୁଦେଵଂ ଜିଗୀଷେତ୍
ଯିଏ ନିଜ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ନିବାଇବାକୁ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋକିବାକୁ, କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅମୃତ ବଳେ ହରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ—ସେଠିପାଇଁ ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
ଯୋ ରୁକ୍ମିଣୀମେକରଥେନ ଭୋଜ- ନୁତ୍ସାଦ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ସମରେ ପ୍ରସହ୍ଯ। ଉଵାହ ଭାର୍ଯାଂ ଯଶସା ଜ୍ଵଲନ୍ତୀଂ ଯସ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ରୌକ୍ମିଣେଯୋ ମହାତ୍ମା
ଯିଏ ଏକ ମାତ୍ର ରଥରେ ଭୋଜ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ, ଯଶସ୍ୱୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ବଳେ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ମହାତ୍ମା ରୌକ୍ମିଣେୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ—
ଅଯଂ ଗାନ୍ଧାରାଂସ୍ତରସା ସଂପ୍ରମଥ୍ଯ ଜିତ୍ଵା ପୁତ୍ରାନ୍ନଗ୍ନଜିତଃ ସମଗ୍ରାନ୍ ବଦ୍ଧଂ ମୁମୋଚ ଵିନଦନ୍ତଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ସୁଦର୍ଶନଂ ଵୈ ଦେଵତାନାଂ ଲଲାମମ୍
ଏହି ମହାପୁରୁଷ ତେଜରେ ଗାନ୍ଧାରକୁ ଦଳନ କରି, ନଗ୍ନଜିତଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ଜିତିଲେ, ବନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିବା ଏବଂ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁକୁଟ ଦଳି ନେଇଲେ।
ଅଯଂ କଵାଟେ ନିଜଘାନ ପାଣ୍ଡ୍ଯଂ ତଥା କଲିଙ୍ଗାନ୍ଦନ୍ତଵକ୍ରଂ ମମର୍ଦ। ଅନେନ ଦଗ୍ଧା ଵର୍ଷପୂଗାନ୍ଵିନାଥା ଵାରାଣସୀ ନଗରୀ ସଂବଭୂଵ
ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ, ତେଣୁ କଳିଙ୍ଗ ଓ ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ଦଳନ କଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରାଣସୀ ନଗର ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଗଲା ଏବଂ ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ଶୂନ୍ୟ ରହିଗଲା।
ଅଯଂ ସ୍ମ ଯୁଦ୍ଧେ ମନ୍ଯତେଽନ୍ଯୈରଜେଯଂ ତମେକଲଵ୍ଯଂ ନାମ ନିଷାଦରାଜମ୍। ଵେଗେନୈଵ ଶୈଲମଭିହତ୍ଯ ଜମ୍ଭଃ ଶେତେ ସ କୃଷ୍ଣେନ ହତଃ ପରାସୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ଅଜୟ ଭାବିଥିଲେ, ସେଇ ନିଷାଦ ରାଜା ଏକଲବ୍ୟଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ବଳରେ ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପରି ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ହରାଇ ଶୟନ କଲେ।
ତଥୋଗ୍ରସେନସ୍ଯ ସୁତଂ ସୁଦୁଷ୍ଟଂ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକାନାଂ ମଧ୍ଯଗତଂ ସଭାସ୍ଥମ୍। ଅପାତଯଦ୍ବଲଦେଵଦ୍ଵିତୀଯୋ ହତ୍ଵା ଦଦୌ ଚୋଗ୍ରସେନାଯ ରାଜ୍ଯମ୍
ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅକୁ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଭାରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ରାଜ୍ୟ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ପୁଣି ଦେଇଦେଲେ।
ଅଯଂ ସୌଭଂ ଯୋଧଯାମାସ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଵିଭୀଷଣଂ ମାଯଯା ସାଲ୍ଵରାଜମ୍। ସୌଭଦ୍ଵାରି ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଚ୍ଛତଘ୍ନୀଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ କ ଏନଂ ଵିଷହେତ ମର୍ତ୍ଯଃ
ସେ ସ୍ୱୟଂ ସାଉଭ ନାମକ ମାୟାବୀ ସାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ସାଉଭର ଦ୍ୱାରରେ ଶତଶତ ହତ୍ୟାକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରିଲେ—କେଉଁ ମାନବ ତାଙ୍କୁ ସହିପାରିବ?
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ନାମ ବଭୂଵ ଦୁର୍ଗଂ ପୁରଂ ଘୋରମସୁରାଣାମସହ୍ଯମ୍। ମହାବଲୋ ନରକସ୍ତତ୍ର ଭୌମୋ ଜହାରାଦିତ୍ଯା ମଣିକୁଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ନାମକ ଏକ ଦୁର୍ଗ ଥିଲା, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଜୟ ଅସୁରମାନଙ୍କର ନଗର; ଏଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୌମ ନରକ ଦେବତାଙ୍କର ଉଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ହରଣ କରିଥିଲେ।
ନ ତଂ ଦେଵାଃ ସହ ଶକ୍ରେଣ ଶେକୁଃ ସମାଗତା ଯୁଧି ମୃତ୍ଯୋରଭୀତାଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତଂ ଵିକ୍ରମଂ କେଶଵସ୍ଯ ବଲଂ ତଥୈଵାସ୍ତ୍ରମଵାରଣୀଯମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରୁନଥିଲେ; କେଶବଙ୍କ ଶୌର୍ୟ, ବଳ ଓ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଜାନନ୍ତୋଽସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିଂ କେଶଵସ୍ଯ ନ୍ଯଯୋଜଯନ୍ଦସ୍ଯୁଵଧାଯ କୃଷ୍ଣମ୍। ସ ତତ୍କର୍ମ ପ୍ରତିଶୁଶ୍ରାଵ ଦୁଷ୍କର- ମୈଶ୍ଵର୍ଯଵାନ୍ସିଦ୍ଧିଷୁ ଵାସୁଦେଵଃ
କେଶବଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଜାଣି, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟକୁ ହତ୍ୟା ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି ଥିବା ବାସୁଦେବ ସେ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କଲେ।