ହତପ୍ରଵୀରଂ ଵିମୁଖଂ ଭଯାର୍ତଂ ପରାଙ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାଯଶୋଽନଷ୍ଟଯୋଧମ୍। ଶସ୍ତ୍ରାର୍ଚିଷା ଭିମସେନେନ ଦଗ୍ଧଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ତ୍ସତ୍
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୀରମାନେ ମରିଯିବେ, ସେମାନେ ଭୟରେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯିବେ, ଅଧିକାଂଶ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିବାବେଳେ ପଳାଇଯିବେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଆଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ।
ଉପାସଙ୍ଗାନାଚରେଦ୍ଦକ୍ଷିଣେନ ଵରାଙ୍ଗାନାଂ ନକୁଲଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧୀ। ଯଦା ରଥାଗ୍ର୍ଯୋ ରଥିନଃ ପ୍ରଚେତା ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ନକୁଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଶରୁ ଉତ୍ତମ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ; ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଅନ୍ୟ ରଥୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ ଆସିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ସୁଖୋଚିତୋ ଦୁଃଖଶଯ୍ଯାଂ ଵନେଷୁ ଦୀର୍ଘଂ କାଲଂ ନକୁଲୋ ଯାମଶେତ। ଆଶୀଵିଷଃ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଵୋଦ୍ଵମନ୍ଵିଷଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନକୁଳ ବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଯେପରି ରୁଷ୍ଟ ସାପ ବିଷ ଝାଡ଼େ, ସେପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରୋଶ ଦେଖାଇବେ; ଏହି ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମାନଃ ପାର୍ଥିଵାଯୋଧନାଯ ସମାଦିଷ୍ଟା ଧର୍ମରାଜେନ ସୂତ। ରଥୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ସୈନ୍ଯମଭିଦ୍ରଵନ୍ତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶ୍ଚାତ୍ତପ୍ସ୍ଯତେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଜାମାନେ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ; ଏହା ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପରେ ଅନୁତାପ କରିବେ।
ଶିଶୂନ୍କୃତାସ୍ତ୍ରାନଶିଶୁପ୍ରକାଶାନ୍ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା କୌରଵଃ ପଞ୍ଚ ଶୂରାନ୍। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଣାନ୍କୌରଵାନାଦ୍ରଵନ୍ତ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ କୌରବ ଦେଖିବେ ଯେ, ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି କୌରବମାନେ ଉପରେ ଧାଉଛନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଥା ଶକ୍ରୋ ଦାନଵନାଶନାର୍ଥଂ ସୁଵର୍ଣତାରଂ ରଥମୁତ୍ତମାଶ୍ଵୈଃ। ଦାନ୍ତୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସହଦେଵୋଽଧିରୂଢଃ ଶିରାଂସି ରାଜ୍ଞାଂ କ୍ଷେପ୍ସ୍ଯତେ ମାର୍ଗଣୌଘୈଃ
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବମାନେ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ଚଢ଼ନ୍ତି, ସେପରି ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ରଥରେ ଚଢ଼ି ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କରିବେ।
ମହାଭଯେ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତେ ରଥସ୍ଥଂ ଵିଵର୍ତମାନଂ ସମରେ କୃତାସ୍ତ୍ରମ୍। ସର୍ଵା ଦିଶଃ ସପତନ୍ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ବଡ଼ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାବେଳେ, ସେ ଦେଖିବେ ସହଦେବ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି; ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ହ୍ରୀନିଷେଵୋ ନିପୁଣଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ମହାବଲଃ ସର୍ଵଧର୍ମୋପପନ୍ନଃ। ଗାନ୍ଧାରିମାର୍ଛଂସ୍ତୁମୁଲେ କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ କ୍ଷେପ୍ତା ଜନାନ୍ସହଦେଵସ୍ତରସ୍ଵୀ
ସହଦେବ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, କୌଶଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ; ସେ ଗାନ୍ଧାରର ମୂଳରେ ତୀବ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ଲୋକମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପତିତ କରିବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦ୍ରୌପଦେଯାନ୍ମହେଷୂନ୍ ଶୂରାନ୍କୃତାସ୍ତ୍ରାନ୍ରଥଯୁଦ୍ଧକୋଵିଦାନ୍। ଆଶୀଵିଷାନ୍ଘୋରଵିଷାନିଵାଯତ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ, ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ଶୂରବୀର ଏବଂ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭୟଙ୍କର ବିଷଧର ସାପ ପରି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦାଭିମନ୍ଯୁଃ ପରଵୀରଘାତୀ ଶରୈଃ ପରାନ୍ମେଘ ଇଵାଭିଵର୍ଷନ୍। ଵିଗାହିତା କୃଷ୍ଣସମଃ କୃତାସ୍ତ୍ର- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ମେଘ ପରି ବାଣ ବର୍ଷା କରିବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ବାଲମବାଲଵୀର୍ଯଂ ଦ୍ଵିଷଚ୍ଚମୂଂ ମୃତ୍ଯୁମିଵୋତ୍ପତନ୍ତମ୍। ସୌଭଦ୍ରମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରତିମଂ କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ, ଏହି ବାଳକ ଯଦ୍ୟପି ଛୋଟ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କିନ୍ତୁ ବାଳକ ସମାନ ନୁହେଁ, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଧାଉଛନ୍ତି, ସୌଭଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ପ୍ରଭଦ୍ରକାଃ ଶୀଘ୍ରତରା ଯୁଵାନୋ ଵିଶାରଦାଃ ସିଂହସମାନଵୀର୍ଯାଃ। ଯଦା କ୍ଷେପ୍ତାରୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସସୈନ୍ଯାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ, ତୀବ୍ର ଗତିର ଯୁବକ, କୌଶଳୀ ଏବଂ ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଵୃଦ୍ଧୌ ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ମହାରଥୌ ପଥକ୍କମୂଭ୍ଯାମଭିଵର୍ତମାନୌ। ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟାରୌ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସସୈନ୍ଯାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ବୟସ୍କ ଯୋଦ୍ଧା ବିରାଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ, ଦୁଇ ଜଣ ମହାରଥୀ, ଯେତେବେଳେ ଏକାସାଥି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ସମ୍ମୁଖୀନେ ଆସିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ଦ୍ରୁପଦଃ ପ୍ରଚିନ୍ଵନ୍ ଶିରାଂସି ଯୂନାଂ ସମରେ ରଥସ୍ଥଃ। କ୍ରୂଦ୍ଧଃ ଶରୈଶ୍ଛେତ୍ସ୍ଯତି ଚାପମୁକ୍ତୈ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୁପଦ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖି ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ, ଯୁବକମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବାଣ ଛାଡ଼ି କାଟିଦେବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା ଵିରାଟଃ ପରଵୀରଘାତୀ ରଥାନ୍ତରେ ଶତ୍ରୁଚମୂଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଟା। ମାତ୍ସ୍ଯୈଃ ସାର୍ଧମନୃଶଂସରୂପୈ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ବିରାଟ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ମାତ୍ସ୍ୟମାନେ ସହିତ ନିର୍ଦୟ ରୂପେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ମାତ୍ସ୍ଯମନୃସଂସାର୍ଯରୂପଂ ଵିରାଟପୁତ୍ରଂ ରଥିନଂ ପୁରସ୍ତାତ୍। ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦଂଶତିଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ବଡ଼ ମାତ୍ସ୍ୟ, ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ, ନିର୍ଦୟ ଏବଂ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସମ୍ମୁଖରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଂଶନ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ରଣେ ହତେ କୌରଵାଣାଂ ପ୍ରଵୀରେ ଶିଖଣ୍ଡିନା ଶନ୍ତନୋର୍ଵୈ ତନୂଜେ। ନ ଜାତୁ ନଃ ଶତ୍ରଵୋ ଧାରଯେଯୁ- ରଶଂଶଯଂ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀତି
ଯେତେବେଳେ କୌରବମାନଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ, ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବେ, ତେବେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ କେବେ ଟିକି ପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହି କଥା ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ।
ଯଦା ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଥିନଃ ପ୍ରଚିନ୍ଵନ୍ ଭୀଷ୍ମଂ ରଥେନାଭିଯାତା ଵରୂଥୀ। ଦିଵ୍ଯୈର୍ହଯୈରଵମୃଦ୍ଗନ୍ ରଥୌଘାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଥଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗିତ ରଥରେ ଆଗକୁ ଆସି, ରଥର ଦଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ ହେବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ସୃଞ୍ଜଯାନାମନୀକେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ନୁମ୍ନଂ ପ୍ରମୁଖେ ରୋଚମାନମ୍। ଅସ୍ତ୍ରଂ ଯସ୍ମୈ ଗୁହ୍ଯମୁଵାଚ ଧୀମା- ନ୍ଦ୍ରୋଣସ୍ତଦା ତପ୍ସ୍ଯତି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ଯେତେବେଳେ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ସାହସିକ ଭାବରେ ଦଉଡିବେ, ଯାହାକୁ ଚତୁର ଦ୍ରୋଣ ଗୁପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ସ ସେନାପତିରପ୍ରମେଯଃ ପରାମୃଦ୍ଗନ୍ନିଷୁଭିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍। ଦ୍ରୋଣଂ ରଣେ ଶତ୍ରୁସହୋଭିଯାତା ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତାରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅପରିମାପ୍ତ ସେନାପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ଅଗ୍ରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ହ୍ରୀମାନ୍ମନୀପୀ ବଲଵାନ୍ମନସ୍ଵୀ ସ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ସୋମକାନାଂ ପ୍ରବର୍ହଃ । ନ ଜାତୁ ତଂ ଶତ୍ରଵୋଽନ୍ଯେ ସହେର- ନ୍ଯୋପାଂ ସ ସ୍ଯାଦଗ୍ରଣୀର୍ଵୃଷ୍ଣିସିଂହଃ
ସେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଉତ୍ତମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୃଢ୍ ମନସ୍କ, ଭାଗ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ସୋମକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ସହି ପାରିବେ ନାହିଁ—ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସିଂହ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତୁ।
ଇଦଂ ଚ ବ୍ରୂଯା ମା ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ଲୋକେ ଯୁଦ୍ଧେଽଦ୍ଵିତୀଯଂ ସଚିଵଂ ରଥସ୍ଥମ୍। ଶିନେର୍ନପ୍ତାରଂ ପ୍ରଵୃଣୀମ ସାତ୍ଯକିଂ ମହାବଲଂ ଵୀତଭଯଂ କୃତାସ୍ତ୍ରମ୍
ଏହି କଥା କହିବାକୁ: 'ଯୁଦ୍ଧରେ କିମ୍ବା ଜଗତରେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ କିମ୍ବା ରଥୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣକୁ ଚୟନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଆମେ ଶିନିଙ୍କ ନତି ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବାଛିଛୁ, ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।'
ମହୋରସ୍କୋ ଦୀର୍ଘବାହୁଃ ପ୍ରମାଥୀ ଯୁଦ୍ଧେଽଦ୍ଵିତୀଯଃ ପରମାସ୍ତ୍ରଵେଦୀ। ଶିନେର୍ନପ୍ତା ତାଲମାତ୍ରାଯଧୋଽଯଂ ମହାରଥୋ ଵୀତଭଯଃ କୃତାସ୍ତ୍ରଃ
ସେ ବିଶାଳ ଛାତି, ଦୀର୍ଘ ହାତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ। ଶିନିଙ୍କ ନତି, ତାଳ ଗଛ ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ଏକ ମହାରଥୀ, ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ।
ଯଦା ଶିନୀନାମଧିପୋ ମଯୋକ୍ତଃ ଶରୈଃ ପରାନ୍ମେଘ ଇଵ ପ୍ରଵର୍ଷନ୍। ପ୍ରଚ୍ଛାଦଯିଷ୍ଯତ୍ଯରିହା ଯୋଧମୁଖ୍ଯାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କହିଥିବାପରି, ଶିନିମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ବର୍ଷାମେଘ ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଢାକି ଦେବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ଧୃତିଂ କୁରୁତେ ଯୋତ୍ସ୍ଯମାନଃ ସ ଦୀର୍ଘବାହୁର୍ଦୃଢଧନ୍ଵା ମହାତ୍ମା । ସିଂହସ୍ଯେଵ ଗନ୍ଧମାଘ୍ରାଯ ଗାଵଃ ସଂଚେଷ୍ଟନ୍ତେ ଶତ୍ରଵୋଽସ୍ମାଦ୍ରଣାଗ୍ରେ
ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘ ହାତ, ଦୃଢ୍ ଧନୁ, ମହାତ୍ମା ନିଶ୍ଚୟ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଠାରେ, ଗାଁମାନେ ସିଂହର ଗନ୍ଧ ଶୁଣି ଭୟରେ ଉତ୍କଳିତ ହେବାପରି, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଗରେ ଭୟରେ ଉତ୍କଳିତ ହେବେ।
ସ ଦୀର୍ଘବାହୁର୍ଦୃଢଧନ୍ଵା ମହାତ୍ମା ଭିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ଗିରୀନ୍ସଂହରେତ୍ସର୍ଵଲୋକାନ୍। ଅସ୍ତ୍ରେ କୃତୀ ନିପୁଣଃ କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତୋ ଦିଵି ସ୍ଥିତଃ ସୂର୍ଯ ଇଵାଭିଭାତି
ସେ ଦୀର୍ଘ ହାତ, ଦୃଢ୍ ଧନୁ, ମହାତ୍ମା ପାହାଡ଼କୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ; ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ଶୀଘ୍ର ହାତ, ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକେ।
ଚିତ୍ରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସୁକୃତୋ ଯାଦଵସ୍ଯ ଅସ୍ତ୍ରେ ଯୋଗୋ ଵୃଷ୍ଣିସିଂହସ୍ଯ ଭୂଯାନ୍। ଯଥାଵିଧଂ ଯୋଗମାହୁଃ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈଃ ସାତ୍ଯକିସ୍ତୈରୁପେତଃ
ଯାଦବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର କୌଶଳ ଅତି ଚମତ୍କାର, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଉତ୍ତମ; ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସିଂହ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବଡ଼ ଦକ୍ଷତା ରଖିଛନ୍ତି। ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ତମ ଯୋଗକୁ ବର୍ଣ୍ନନା କରନ୍ତି, ସାତ୍ୟକି ସେସବୁ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।
ହିରଣ୍ମଯଂ ଶ୍ଵେତହଯୈଶ୍ଚତୁର୍ଭି- ର୍ଯଦା ଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ମାଧଵସ୍ଯ। ଦ୍ରଷ୍ଟା ଯୁଦ୍ଧେ ସାତ୍ଯକେର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ର- ସ୍ତଦା ତପ୍ସ୍ଯତ୍ଯକୃତାତ୍ମା ସ ମନ୍ଦଃ
ଯେତେବେଳେ ମାଧବଙ୍କ ସୁନା ରଥ, ଚାରିଟି ଧଳା ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକି ସହ ଦେଖାଯିବ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅବିଚାରୀ, ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ପୁଅ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ରଥଂ ହେମମଣିପ୍ରକାଶଂ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଯୁକ୍ତଂ ଵାନରକେତୁମୁଗ୍ରମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମମାପ୍ଯାସ୍ଥିତଂ କେଶଵେନ ତଦା ତପ୍ସ୍ଯତ୍ଯକୃତାତ୍ମା ସ ମନ୍ଦଃ
ଯେତେବେଳେ ସୁନା ଏବଂ ମଣିର ଚମକ ଥିବା ରଥ, ଧଳା ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗିତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବାନର ପତାକା ଥିବା, କେଶବ ତାହାରେ ଦେଖାଯିବେ, ତେବେ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ, ଅବିଚାରୀ ଜଣେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ମୌର୍ଵ୍ଯାସ୍ତଲନିଷ୍ପେପମୁଗ୍ରଂ ମହାଶବ୍ଦଂ ଵଜ୍ରନିଷ୍ପେପତୁଲ୍ଯମ୍। ଵିଦ୍ଯୂଯମାନସ୍ଯ ମହାରଣେ ମଯା ସ ଗାଣ୍ଡିଵସ୍ଯ ଶ୍ରୋଷ୍ଯତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ
ଯେତେବେଳେ ମୌର୍ବୀ ତାଣି ଗାଣ୍ଡୀବର ଭୟଙ୍କର ତାଣି ଶବ୍ଦ, ବଜ୍ର ଭଳି ଗଞ୍ଜନା, ମୋତେ ମହା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୁଣିବେ, ତେବେ ଅବିଚାରୀ ଜଣେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବେ।