ମାଯୋପଧଂ ପ୍ରତିଧାନାର୍ଜଵାଭ୍ଯାଂ ତପୋଦମାଭ୍ଯାଂ ଧର୍ମଗୁପ୍ତ୍ଯା ବଲେନ। ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୁଵନ୍ପ୍ରତିପନ୍ନୋ ନୃପୋ ନ- ସ୍ତିତିକ୍ଷମାଣଃ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନୋଽତିଵେଲମ୍
ସତ୍ୟବାଦି, ସରଳ, ତପସ୍ୟା, ନିୟମ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରାଜା, ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ମାୟା ବା ଚତୁରତାର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ନାହିଁ।
ଯଦା ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପାଣ୍ଡଵଃ ସଂଶିତାତ୍ମା କ୍ରୋଧଂ ଯତ୍ତଂ ଵର୍ଷପୂଗାନ୍ସୁଘୋରମ୍। ଅଵସ୍ତ୍ରଷ୍ଟା କୁରୁପୂଦ୍ଵୃତ୍ତଚେତା- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେବେ ଜେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଧାରଣ କରି, ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ଜମା ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ, ସେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବେ।
କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଜ୍ଵଲିତଃ ସମିଦ୍ଧୋ ଯଥା ଦହେତ୍କକ୍ଷମଗ୍ନିର୍ନିଦାଘେ। ଏଵଂ ଦଗ୍ଧା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ସେନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତୋନ୍ଵଵେକ୍ଷ୍ଯ
ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦହିଦେଉଛି, ସେପରି କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦହିଦେବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭୀମସେନଂ ରଥସ୍ଯଂ ଗଦାହସ୍ତଂ କ୍ରୋଧଵିଷଂ ଵମନ୍ତମ୍। ଅମର୍ଷଣଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ଭୀମଵେଗଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେବେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ରଥରେ ଦଢ଼ ଗଦା ହାତରେ, କ୍ରୋଧର ବିଷ ଝାଡ଼ୁଥିବା, ଅପରାଜିତ ଓ ଭୀମ ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଦେଖିବେ, ସେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବେ।
ସେନାଗଗଂ ଦଂଶିତଂ ଭୀମସେନଂ ସୁଲକ୍ଷଣଂ ଵୀରହଣଂ ପରେଷାମ୍। ଘ୍ନନ୍ତଂ ଚମୂମନ୍ତକସନ୍ନିକାଶଂ ତଦା ସ୍ମର୍ତା ଵଚନସ୍ଯାତିମାନୀ
ଦାନ୍ତର ଚିହ୍ନ ଥିବା, ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଥିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଭୀମସେନ ଯେବେ ପଦାତି ଓ ରଥମାନେଙ୍କୁ ଯମ ସମାନ ଘାତ କରିବେ, ସେବେ ଅଭିମାନୀ ଏହି କଥା ମନେ ପକାଇବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭୀମସେନେନ ନାଗା- ନ୍ନିପାତିତାନ୍ଗିରିକୂଟପ୍ରକାଶାନ୍। କିମ୍ଭୈରିଵାସୃଗ୍ଵମତୋ ଭିନ୍ନକୁମ୍ଭାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଭୀମସେନ ଯେବେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହାତୀମାନେଙ୍କୁ ମାରି ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟି ରକ୍ତ ବହୁଥିବା ଭାବରେ ଦେଖିବେ, ସେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବେ।
ମହାସିଂହୋ ଗା ଇଵ ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଗଦାପାଣିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନୁପେତ୍ଯ। ଯଦା ଭୀମୋ ଭୀମରୂପୋ ନିହନ୍ତା ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭୀମ, ବଡ଼ ସିଂହ ଯେପରି ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ଗଦା ହାତରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମାଡ଼ିବେ, ସେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବେ।
ମହାଭଯେ ଵୀତଭଯଃ କୃତାସ୍ତ୍ରଃ ସମାଗମେ ଶତ୍ରୁବଲାଵମର୍ଦୀ। ସକୃଦ୍ରଥେନାପ୍ରତିମାନ୍ରଥୌଘା- ନ୍ପଦାତିସଙ୍ଘାନ୍ଗଦଯାଭିନିଘ୍ନନ୍
ବଡ଼ ଭୟର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭୟହୀନ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଚତୁର ଭୀମସେନ ଏକମାତ୍ର ରଥରେ ବସି ଅନେକ ରଥ ଓ ପଦାତି ସେନାକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ି ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଚୁର୍ମାର କରିଦେବେ।
ସୈନ୍ଯାନନେକାଂସ୍ତରସା ଵିଗୃହ୍ଣ- ନ୍ଯଦା ଛେତ୍ତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ସୈନ୍ଯମ୍। ଛିନ୍ଦନ୍ଵନଂ ପରଶୁନେଵ ଶୂର- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ସେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅନେକ ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଏକ ଶୂର ବନ୍ଧୁଆ ଦଳକୁ କୁହାଡିରେ କାଟିଦେଇବା ପରି କାଟିଦେଉଥାଏ; ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ।
ତୃଣପ୍ରାଯଂ ଜ୍ଵଲନେନେଵ ଦଗ୍ଧଂ ଗ୍ରାମଂ ଯଥା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ। ପକ୍ଵଂ ସସ୍ଯଂ ଵୈଦ୍ଯୁତେନେଵ ଦଗ୍ଧଂ ପରାସିକ୍ତଂ ଵିପୁଲଂ ସ୍ଵଂ ବଲୌଘମ୍
ଯେପରି ଏକ ଗ୍ରାମ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଏ, କିମ୍ବା ପକ୍କା ଧାନ ମେଘ ଆଘାତରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖି ସେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା ଛିଟିଯିବ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ।
ହତପ୍ରଵୀରଂ ଵିମୁଖଂ ଭଯାର୍ତଂ ପରାଙ୍ମୁଖଂ ପ୍ରାଯଶୋଽନଷ୍ଟଯୋଧମ୍। ଶସ୍ତ୍ରାର୍ଚିଷା ଭିମସେନେନ ଦଗ୍ଧଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ତ୍ସତ୍
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୀରମାନେ ମରିଯିବେ, ସେମାନେ ଭୟରେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯିବେ, ଅଧିକାଂଶ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିବାବେଳେ ପଳାଇଯିବେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଆଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ।
ଉପାସଙ୍ଗାନାଚରେଦ୍ଦକ୍ଷିଣେନ ଵରାଙ୍ଗାନାଂ ନକୁଲଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧୀ। ଯଦା ରଥାଗ୍ର୍ଯୋ ରଥିନଃ ପ୍ରଚେତା ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ନକୁଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଶରୁ ଉତ୍ତମ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ; ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଅନ୍ୟ ରଥୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ ଆସିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ସୁଖୋଚିତୋ ଦୁଃଖଶଯ୍ଯାଂ ଵନେଷୁ ଦୀର୍ଘଂ କାଲଂ ନକୁଲୋ ଯାମଶେତ। ଆଶୀଵିଷଃ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଵୋଦ୍ଵମନ୍ଵିଷଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନକୁଳ ବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଯେପରି ରୁଷ୍ଟ ସାପ ବିଷ ଝାଡ଼େ, ସେପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରୋଶ ଦେଖାଇବେ; ଏହି ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମାନଃ ପାର୍ଥିଵାଯୋଧନାଯ ସମାଦିଷ୍ଟା ଧର୍ମରାଜେନ ସୂତ। ରଥୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ସୈନ୍ଯମଭିଦ୍ରଵନ୍ତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶ୍ଚାତ୍ତପ୍ସ୍ଯତେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଜାମାନେ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ; ଏହା ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପରେ ଅନୁତାପ କରିବେ।
ଶିଶୂନ୍କୃତାସ୍ତ୍ରାନଶିଶୁପ୍ରକାଶାନ୍ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା କୌରଵଃ ପଞ୍ଚ ଶୂରାନ୍। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଣାନ୍କୌରଵାନାଦ୍ରଵନ୍ତ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ କୌରବ ଦେଖିବେ ଯେ, ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି କୌରବମାନେ ଉପରେ ଧାଉଛନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଥା ଶକ୍ରୋ ଦାନଵନାଶନାର୍ଥଂ ସୁଵର୍ଣତାରଂ ରଥମୁତ୍ତମାଶ୍ଵୈଃ। ଦାନ୍ତୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସହଦେଵୋଽଧିରୂଢଃ ଶିରାଂସି ରାଜ୍ଞାଂ କ୍ଷେପ୍ସ୍ଯତେ ମାର୍ଗଣୌଘୈଃ
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବମାନେ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ଚଢ଼ନ୍ତି, ସେପରି ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ରଥରେ ଚଢ଼ି ରାଜାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କରିବେ।
ମହାଭଯେ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତେ ରଥସ୍ଥଂ ଵିଵର୍ତମାନଂ ସମରେ କୃତାସ୍ତ୍ରମ୍। ସର୍ଵା ଦିଶଃ ସପତନ୍ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ବଡ଼ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାବେଳେ, ସେ ଦେଖିବେ ସହଦେବ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି; ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ହ୍ରୀନିଷେଵୋ ନିପୁଣଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ମହାବଲଃ ସର୍ଵଧର୍ମୋପପନ୍ନଃ। ଗାନ୍ଧାରିମାର୍ଛଂସ୍ତୁମୁଲେ କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ କ୍ଷେପ୍ତା ଜନାନ୍ସହଦେଵସ୍ତରସ୍ଵୀ
ସହଦେବ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, କୌଶଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ; ସେ ଗାନ୍ଧାରର ମୂଳରେ ତୀବ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ଲୋକମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପତିତ କରିବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦ୍ରୌପଦେଯାନ୍ମହେଷୂନ୍ ଶୂରାନ୍କୃତାସ୍ତ୍ରାନ୍ରଥଯୁଦ୍ଧକୋଵିଦାନ୍। ଆଶୀଵିଷାନ୍ଘୋରଵିଷାନିଵାଯତ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ, ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ଶୂରବୀର ଏବଂ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭୟଙ୍କର ବିଷଧର ସାପ ପରି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦାଭିମନ୍ଯୁଃ ପରଵୀରଘାତୀ ଶରୈଃ ପରାନ୍ମେଘ ଇଵାଭିଵର୍ଷନ୍। ଵିଗାହିତା କୃଷ୍ଣସମଃ କୃତାସ୍ତ୍ର- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ମେଘ ପରି ବାଣ ବର୍ଷା କରିବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ବାଲମବାଲଵୀର୍ଯଂ ଦ୍ଵିଷଚ୍ଚମୂଂ ମୃତ୍ଯୁମିଵୋତ୍ପତନ୍ତମ୍। ସୌଭଦ୍ରମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରତିମଂ କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ, ଏହି ବାଳକ ଯଦ୍ୟପି ଛୋଟ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କିନ୍ତୁ ବାଳକ ସମାନ ନୁହେଁ, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଧାଉଛନ୍ତି, ସୌଭଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ପ୍ରଭଦ୍ରକାଃ ଶୀଘ୍ରତରା ଯୁଵାନୋ ଵିଶାରଦାଃ ସିଂହସମାନଵୀର୍ଯାଃ। ଯଦା କ୍ଷେପ୍ତାରୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସସୈନ୍ଯାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ, ତୀବ୍ର ଗତିର ଯୁବକ, କୌଶଳୀ ଏବଂ ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଵୃଦ୍ଧୌ ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ମହାରଥୌ ପଥକ୍କମୂଭ୍ଯାମଭିଵର୍ତମାନୌ। ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟାରୌ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସସୈନ୍ଯାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ବୟସ୍କ ଯୋଦ୍ଧା ବିରାଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ, ଦୁଇ ଜଣ ମହାରଥୀ, ଯେତେବେଳେ ଏକାସାଥି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ସମ୍ମୁଖୀନେ ଆସିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ଦ୍ରୁପଦଃ ପ୍ରଚିନ୍ଵନ୍ ଶିରାଂସି ଯୂନାଂ ସମରେ ରଥସ୍ଥଃ। କ୍ରୂଦ୍ଧଃ ଶରୈଶ୍ଛେତ୍ସ୍ଯତି ଚାପମୁକ୍ତୈ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୁପଦ ଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖି ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ, ଯୁବକମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବାଣ ଛାଡ଼ି କାଟିଦେବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଯଦା ଵିରାଟଃ ପରଵୀରଘାତୀ ରଥାନ୍ତରେ ଶତ୍ରୁଚମୂଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଟା। ମାତ୍ସ୍ଯୈଃ ସାର୍ଧମନୃଶଂସରୂପୈ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ବିରାଟ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ମାତ୍ସ୍ୟମାନେ ସହିତ ନିର୍ଦୟ ରୂପେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ମାତ୍ସ୍ଯମନୃସଂସାର୍ଯରୂପଂ ଵିରାଟପୁତ୍ରଂ ରଥିନଂ ପୁରସ୍ତାତ୍। ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦଂଶତିଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିବେ ବଡ଼ ମାତ୍ସ୍ୟ, ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ, ନିର୍ଦୟ ଏବଂ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସମ୍ମୁଖରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଂଶନ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ରଣେ ହତେ କୌରଵାଣାଂ ପ୍ରଵୀରେ ଶିଖଣ୍ଡିନା ଶନ୍ତନୋର୍ଵୈ ତନୂଜେ। ନ ଜାତୁ ନଃ ଶତ୍ରଵୋ ଧାରଯେଯୁ- ରଶଂଶଯଂ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀତି
ଯେତେବେଳେ କୌରବମାନଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ, ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବେ, ତେବେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ କେବେ ଟିକି ପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହି କଥା ସଠିକ୍ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ।
ଯଦା ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଥିନଃ ପ୍ରଚିନ୍ଵନ୍ ଭୀଷ୍ମଂ ରଥେନାଭିଯାତା ଵରୂଥୀ। ଦିଵ୍ଯୈର୍ହଯୈରଵମୃଦ୍ଗନ୍ ରଥୌଘାଂ- ସ୍ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଥଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗିତ ରଥରେ ଆଗକୁ ଆସି, ରଥର ଦଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ ହେବେ।
ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ସୃଞ୍ଜଯାନାମନୀକେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ନୁମ୍ନଂ ପ୍ରମୁଖେ ରୋଚମାନମ୍। ଅସ୍ତ୍ରଂ ଯସ୍ମୈ ଗୁହ୍ଯମୁଵାଚ ଧୀମା- ନ୍ଦ୍ରୋଣସ୍ତଦା ତପ୍ସ୍ଯତି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ଯେତେବେଳେ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ସାହସିକ ଭାବରେ ଦଉଡିବେ, ଯାହାକୁ ଚତୁର ଦ୍ରୋଣ ଗୁପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଯଦା ସ ସେନାପତିରପ୍ରମେଯଃ ପରାମୃଦ୍ଗନ୍ନିଷୁଭିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍। ଦ୍ରୋଣଂ ରଣେ ଶତ୍ରୁସହୋଭିଯାତା ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଧାର୍ତାରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵତପ୍ସ୍ଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅପରିମାପ୍ତ ସେନାପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ଅଗ୍ରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।