ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଯଦୁପାଲଭେତ ଵୈ ଧନମାଚାର୍ଯାଯ ତଦନୁପ୍ରଯଚ୍ଛେତ୍। ସ ତାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ବହୁଗୁଣାମେଵମେତି ଗୁରୋଃ ପୁତ୍ରେ ଭଵତି ଚ ଵୃତ୍ତିରେଷା
ଏଭଳି ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥିବା ବେଳେ, ଯେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ ହୁଏ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଗୁଣ ମିଳେ, ଏହି ଆଚରଣ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଲାଗୁହୁଏ।
ଏଵଂ ଵସନ୍ସର୍ଵତୋ ଵର୍ଧତୀହ ବହୂନ୍ପୁତ୍ରାଂଲ୍ଲଭତେ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମ୍। ଵର୍ଷନ୍ତି ଚାସ୍ମୈ ପ୍ରଦିଶୋ ଦିଶଶ୍ଚ ଵସତ୍ଯସ୍ମିନ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେ ଜନାଶ୍ଚ
ଏଭଳି ରହିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ବହୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଦୃଢ଼ ଭିତି ମିଳେ; ଦିଗ ଓ ଦିଶାବଳୀ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଲୋକେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଏତେନ ବ୍ରହ୍ମଂଚର୍ଯେଣ ଦେଵା ଦେଵତ୍ଵମାପ୍ନୁଵନ୍। ଋଷଯଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ମନୀଷିଣଃ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଜଣେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାମନେନୈଵ ରୂପମପ୍ସରସମଭୂତ୍ । ଏତେନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସୂର୍ଯୋଽପ୍ଯହ୍ନାଯ ଜାଯତେ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ନିଜ ରୂପ ପାଇଥିଲେ, ଏହିପରି ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଉଦୟ ହୁଏ।
ଆକାଙ୍କ୍ଷ୍ଯାର୍ଥସ୍ଯ ସଂଯୋଗାଦ୍ରସଭେଦାର୍ଥିନାମିଵ । ଏଵଂ ହ୍ଯେତେ ସମାଜ୍ଞାଯ ତାଦୃଗ୍ଭାଵଂ ଗତା ଇମେ
ଯେପରି ରସ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ରସର ସହିତ ମିଶିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେପରି ଏମାନେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ବୁଝି ଏପରି ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଯ ଆଶ୍ରଯେତ୍ପାଵଯେଚ୍ଚାପି ରାଜ- ନ୍ସର୍ଵଂ ଶରୀରଂ ତପସା ତପ୍ଯମାନଃ। ଏତେନ ଵୈ ବାଲ୍ଯମଭ୍ଯେତି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ମୃତ୍ଯୁଂ ତଥା ସ ଜଯତ୍ଯନ୍ତକାଲେ
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଲୋକ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସରିରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଏବଂ ନିୟମିତ ରହନ୍ତି, ସେଇ ଜ୍ଞାନୀ ଏହିପରି ଚର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଯୌବନ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷ କ୍ଷଣରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରନ୍ତି।
ଅନ୍ତଵତଃ କ୍ଷତ୍ରିଯ ତେ ଜଯନ୍ତି ଲୋକାଞ୍ଜନାଃ କର୍ମଣା ନିର୍ମଲେନ । ବ୍ରହ୍ମୈଵ ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତେନ ଚାଭ୍ଯେତି ସର୍ଵଂ ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଅଯନାଥ ଵିଦ୍ଯତେ
ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସୀମିତ ଲୋକକୁ ଜିତନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ, ହେ ଅନାଥ।
ଆଭାତି ଶୁକ୍ଲମିଵ ଲୋହିତମି- ଵାଥୋ କୃଷ୍ଣମଥାଞ୍ଜନଂ କାଦ୍ରଵଂ ଵା। ସଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଶ୍ଯତି ଯୋଽତ୍ର ଵିଦ୍ଵା- ନ୍କଥଂ ରୂପଂ ତଦମୃତମକ୍ଷରଂ ପଦମ୍
ଏହା କେବେ ଧଳା, କେବେ ଲାଲ, କେବେ କଳା, କେବେ ଅଞ୍ଜନ ବା ସାପର ରଙ୍ଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀ ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି—ସେ ଅମୃତ, ଅକ୍ଷୟ ପଦ କେମିତି ଅଛି?
ଆଭାତି ଶୁକ୍ଲମିଵ ଲୋହିତମି- ଵାଥୋ କୃଷ୍ଣମାଯସମର୍କଵର୍ଣମ୍। ନ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତିଷ୍ଠତି ନାନ୍ତରିକ୍ଷେ ନୈତତ୍ସମୁଦ୍ରେ ସଲିଲଂ ବିଭର୍ତି
ଏହା କେବେ ଧଳା, କେବେ ଲାଲ, କେବେ କଳା ଲୋହା, କେବେ ତାମ୍ବାର ରଙ୍ଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ; ଏହା ପୃଥିବୀରେ ନାହିଁ, ଆକାଶରେ ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଳ ନାହିଁ।
ନ ତାରକାସୁ ନ ଚ ଵିଦ୍ଯୁଦାଶ୍ରିତଂ ନ ଚାଭ୍ରେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ ରୂପମସ୍ଯ। ନ ଚାପି ଵାଯୌ ନ ଚ ଦେଵତାସୁ ନୈତଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ଦୃଶ୍ଯତେ ନୋତ ସୂର୍ଯେ
ଏହା ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ, ବିଜୁଳିରେ ନାହିଁ, ମେଘରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ବାୟୁରେ ନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ନୈଵର୍କ୍ଷୁ ତନ୍ନ ଯଜୁଷ୍ଷୁ ନାପ୍ଯଥର୍ଵସୁ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଵୈ ଵିମଲେଷୁ ସାମସୁ। ରଥନ୍ତରେ ବାର୍ହଦ୍ରଥେ ଵାପି ରାଜ- ନ୍ମହାଵ୍ରତେ ନୈଵ ଦୃଶ୍ଯେଦ୍ଭ୍ରୁଵଂ ତତ୍
ଏହା ଋଗ୍ବେଦରେ ନାହିଁ, ଯଜୁର୍ବେଦରେ ନାହିଁ, ଅଥର୍ବବେଦରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଶୁଦ୍ଧ ସାମଗାନରେ ନାହିଁ, ରଥନ୍ତର ବା ବାର୍ହଦ୍ରଥ ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ରାଜା, ବଡ଼ ବ୍ରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ଅପାରଣୀଯଂ ତମସଃ ପରସ୍ତା- ତ୍ତଦନ୍ତକୋଽପ୍ଯେତି ଵିନାଶକାଲେ। ଅଣୀଯୋ ରୂପଂ କ୍ଷୁରଧାରଯା ସମଂ ମହଚ୍ଚ ରୂପଂ ତଦ୍ଵୈ ପର୍ଵତେଭ୍ଯଃ
ଏହା ଅନ୍ଧକାରର ପାରାପାରି ଅଛି; ବିନାଶ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହାର ରୂପ କ୍ଷୁରଧାରାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼।
ସା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ତଦମୃତଂ ଲୋକାସ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଯଶଃ । ଭୂତାନି ଜଝିରେ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଲଯଂ ଯାନ୍ତି ତତ୍ର ହି
ଏହା ହେଉଛି ଆଧାର, ଏହା ଅମୃତ, ଏହି ହେଉଛି ସବୁ ଲୋକ, ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ଏହି ହେଉଛି ଯଶ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଅନାମଯଂ ତନ୍ମହଦୁଦ୍ଯତଂ ଯଶୋ ଵାଚୋ ଵିକାରଂ କଵଯୋ ଵଦନ୍ତି। ଯସ୍ମିଞ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ଯେ ତଦ୍ଵିଦୁରମୃତାସ୍ତେ ଭଵନ୍ତି
ଏହା ଦୁଃଖରହିତ, ଏହା ମହାନ, ଏହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଶ; କବିମାନେ ଏହାକୁ ବାଣୀର ବିକାର ବୋଲି କହନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଥିରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମର ହୁଅନ୍ତି।
ତଦେତଦହ୍ନା ସଂସ୍ଥିତଂ ଭାତି ସର୍ଵଂ ତଦାତ୍ମଵିତ୍ପଶ୍ଯତି ଜ୍ଞାନଯୋଗାତ୍। ତସ୍ମିଞ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ଯେ ତଦ୍ଵିଦୁରମୃତାସ୍ତେ ଭଵନ୍ତି
ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ଆତ୍ମାଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଥିରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମର ହୁଅନ୍ତି।
ଶୋକଃ କ୍ରୋଧଶ୍ଚ ଲୋଭଶ୍ଚ କାମୋ ମାନଃ ପରାସୁତା। ଈର୍ଷ୍ଯା ମୋହୋ ଵିଵିତ୍ସା ଚ କୃପାଽସୂଯା ଜୁଗୁପ୍ସୁତା
ଶୋକ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, କାମ, ଅହଂକାର, ପରର ଧନ ନେଇ ଚିନ୍ତା, ଇର୍ଷ୍ୟା, ମୋହ, ଜିଜ୍ଞାସା, ଦୟା, ଦ୍ୱେଷ ଏବଂ ଘୃଣା—
ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ମହାଦୋଷା ମନୁଷ୍ଯପ୍ରାଣନାଶନାଃ। ଏକୈକମେତେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ଯାନ୍ପର୍ଯୁପାସତେ। ଯୌରାଵିଷ୍ଟୋ ନରଃ ପାପଂ ମୂଢସଂଜ୍ଞୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଯତି
ଏହି ବାରଟି ମହା ଦୋଷ, ମଣିଷର ଜୀବନକୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଏମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମନରେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ପାପ କରନ୍ତି।
ସ୍ପୃହଯାଲୁରୁଗ୍ରଃ ପରୁଷୋ ଵା ଵଦାନ୍ଯଃ କ୍ରୋଧଂ ବିଭ୍ରନ୍ମନସା ଵୈ ଵିକତ୍ଥୀ। ନୃଶଂସଧର୍ମାଃ ଷଡିମେ ଜନା ଵୈ ପ୍ରାପ୍ଯାପ୍ଯର୍ଥଂ ନୋତ ସଭାଜଯନ୍ତେ
ଯିଏ ଲୋଭୀ, କଠୋର, ରୁଢ଼, ବଡ଼ କଥା କହୁଥିବା, ମନରେ କ୍ରୋଧ ଧରିଥିବା, ନିର୍ଦୟ ଚରିତ୍ରର—ଏହି ଛଅ ପ୍ରକାର ଲୋକ, ଧନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ସଂଭୋଗସଂଵିଦ୍ଵିଷମୋଽତିମାନୀ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିକତ୍ଥୀ କୃପଣୋ ଦୁର୍ବଲଶ୍ଚ। ବହୁପ୍ରଶଂକସୀ ଵନିତାଦ୍ଵିଟ୍ ସଦୈଵ ସପ୍ତୈଵୋକ୍ତାଃ ପାପଶୀଲା ନୃଶଂସାଃ
ଯିଏ ଭୋଗକୁ ଘୃଣା କରେ, ଅତି ଅହଂକାରୀ, ଦେଇ ସେଇ ଗର୍ବ କରେ, କଞ୍ଜୁଷ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ, ବହୁ ସନ୍ଦେହ କରେ, ମହିଳାସଙ୍ଗୀ ବା ଆଡ଼ମ୍ବରପ୍ରିୟ—ଏହି ସାତଜଣ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ନିର୍ଦୟ ସ୍ୱଭାବର।
ଧର୍ମଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ତପୋ ଦମଶ୍ଚ ଅମାତ୍ସର୍ଯଂ ହ୍ରୀସ୍ତିତିକ୍ଷାନସୂଯା। ଦାନଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚୈଵ ଧୃତିଃ କ୍ଷମା ଚ ମହାଵ୍ରତା ଦ୍ଵାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ
ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଦମ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ଲଜ୍ଜା, ସହନଶୀଳତା, ଦ୍ୱେଷ ନଥିବା, ଦାନ, ଶ୍ରବଣ, ଧୃତି ଏବଂ କ୍ଷମା—ଏହି ବାରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମହାବ୍ରତ।
ଯୋ ନୈତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଚ୍ଯଵେଦ୍ଦ୍ଵାଦଶଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାମପୀମାଂ ପୃଥିଵୀଂ ସ ଶିଷ୍ଯାତ୍। ତ୍ରିଭିର୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେକତୋ ଵାର୍ଥିତୋ ଯୋ ନାସ୍ଯ ସ୍ଵମସ୍ତୀତି ଚ ଵେଦିତଵ୍ଯମ୍
ଯିଏ ଏହି ବାରଟି ନୀତିରୁ କେବେ ବି ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ବା ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଏକ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ବି, କିମ୍ବା 'ତୁମର କିଛି ନାହିଁ' ବୋଲି କହାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବି ଯିଏ ନିଜ ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେଉଁଠି ଲୋକକୁ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳୀ ବୋଲି ଜାଣ।
ଦମସ୍ତ୍ଯାଗୋଽଥାପ୍ରମାଦ ଇତ୍ଯେତେଷ୍ଵମୃତଂ ସ୍ଥିତମ୍। ଏତାନି ବ୍ରହ୍ମମୁଖ୍ଯାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମନୀଷିଣାମ୍
ସଂଯମ, ତ୍ୟାଗ ଓ ସଚେତନତା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ସଦ୍ଵାଽସଦ୍ଵା ପରୀଵାଦେ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନ ଶସ୍ଯତେ। ନରକପ୍ରତିଷ୍ଠାସ୍ତେ ସ୍ଯୁର୍ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଜନାଃ
ଏହିଠାରେ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିନ୍ଦା କେବେ ବି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ; ଯେମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
ମଦୋଽଷ୍ଟାଦଶଦୋଷଃ ସ ସ୍ଯାତ୍ପୁରା ଯୋଽପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଲୋକଦ୍ଵେଷ୍ଯଂ ପ୍ରତିକୂଲ୍ଯମଭ୍ଯସୂଯା ମୃଷାଵଚଃ
ମଦ୍ୟପାନର ଅଠରଟି ଦୋଷ ଅଛି; ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇନଥିଲେ ବି, ଏହା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ହୁଏ, ବିପକ୍ଷତା, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା ଆଣିଦିଏ।
କାମକ୍ରୋଧୌ ପାରତନ୍ତ୍ର୍ଯଂ ପରିଵାଦୋଽଥ ପୈଶୁନମ୍। ଅର୍ଥହାନିର୍ଵିଵାଦଶ୍ଚ ମାତ୍ସର୍ଯଂ ପ୍ରାଣିପୀଡନମ୍
କାମନା, କ୍ରୋଧ, ଅନ୍ୟର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା, ନିନ୍ଦା, ଦ୍ୱେଷ, ଧନ ହାନି, ବିବାଦ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଜୀବମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବା—
ଈର୍ଷ୍ଯା ମୋଦୋଽତିଵାଦଶ୍ଚ ସଂଜ୍ଞାନାଶୋଽଭ୍ଯସୂଯିତା। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନ ମାଦ୍ଯେତ ସଦା ହ୍ଯେତଦ୍ଵିଗର୍ହିତମ୍
ଇର୍ଷ୍ୟା, ଅହଂକାର, ଅତି କଥା କହିବା, ଜ୍ଞାନ ହାରାଇବା ଓ ଦୋଷ ଦେଖିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ କେବେ ବି ମଦ୍ୟପାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ସବୁ ନିନ୍ଦିତ।
ନଭ୍ଯର୍ଥିତଶ୍ଚାର୍ହତି ଶୁଦ୍ଧଭାଵଃ
ଯିଏ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ବି ଶୁଦ୍ଧ ଭାବ ରଖିଥାଏ, ସେ ସତ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ।
ତ୍ଯକ୍ତଦ୍ରଵ୍ଯଃ ସଂଵସେନ୍ନେହ କାମା- ଦ୍ଭିଙ୍କ୍ତେ କର୍ମସ୍ଵାଶିଷଂ ବାଧତେ ଚ
ଯିଏ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ସେ ଏଠାରେ ଅଭିଲାଷା ଛାଡ଼ି ରହିବା ଉଚିତ୍; ସେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଜୟ କରେ।
ଦ୍ରଵ୍ଯଵାନ୍ଗୁଣଵାନେଵଂ ତ୍ଯାଗୀ ଭଵତି ସାତ୍ଵିକଃ। ପଞ୍ଚଭୂତାନି ପଞ୍ଚଭ୍ଯୋ ନିଵର୍ତଯତି ତାଦୃଶଃ
ଯିଏ ଧନ ଓ ଗୁଣ ଥିଲେ ବି ତ୍ୟାଗୀ ଓ ସାତ୍ୱିକ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେଉଁଠି ଲୋକ ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଅଲଗା କରିପାରେ।
ଏତତ୍ସମୃଦ୍ଧମପ୍ଯୃଦ୍ଧଂ ତପୋ ଭଵତି କେଵଲମ୍। ସତ୍ଵାତ୍ପ୍ରଚ୍ଯଵମାନାନାଂ ସଙ୍କଲ୍ପେନ ସମାହିତମ୍
ଯଦିଓ ବହୁତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ରହିଥାଏ, ଯେଉଁଠି ମନ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଏକାଗ୍ର ହୁଏ, ତାହା ସୁଦ୍ଧ ତପସ୍ୟା ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୱରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି।