କିଂ ତ୍ଵଂ ନ ଵେଦ ତଦ୍ଭୂଯୋ ଯନ୍ମେ ବ୍ରୂଯାତ୍ସନାତନଃ। ତ୍ଵମେଵ ଵିଦୁର ବ୍ରୂହି ପ୍ରଜ୍ଞାଶେଷୋଽସ୍ତି ଚେତ୍ତଵ
ତୁମେ ଏହି ଜନ୍ମଜ୍ୟ ବିଷୟଟି ଆଉଥରେ ଜାଣନାହିଁ କି? ଯଦି ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛ, ତେବେ ଏହାକୁ ମୋତେ କହିଦିଅ, ବିଦୁର।
ଶୂଦ୍ରଯୋନାଵହଂ ଜାତୋ ନାତୋଽନ୍ଯଦ୍ଵକ୍ତୁମୁତ୍ସହେ। କୁମାରସ୍ଯ ତୁ ଯାବୁଦ୍ଧିର୍ଵେଦ ତାଂ ଶାଶ୍ଵତୀମହମ୍
ମୁଁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମରେ ଆସିଛି, ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବାକୁ ମୁଁ ସାହସ କରିପାରିବିନାହିଁ। ଯେପରି ରାଜକୁମାର ବେଦ ବିଷୟରେ ଯେତେ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ହି ଯୋନିମାପନ୍ନଃ ସଗୁହ୍ଯମପି ଯୋ ଵଦେତ୍। ନ ତେନ ଗର୍ହ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ତସ୍ମାଦେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ଯେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ କହିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଦୋଷ ଦେଇନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହୁଛି।
ବ୍ରଵୀହି ଵିଦୁର ତ୍ଵଂ ମେ ପୁରାଣଂ ତଂ ସନାତନମ୍ । କଥମେତେନ ଦେହେନ ସ୍ଯାଦିହୈଵ ସମାଗମଃ
ବିଦୁର, ତୁମେ ମୋତେ ସେ ପୁରାତନ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଉପଦେଶ କହ, ଏହି ଦେହ ସହିତ କିପରି ଏଠାରେ ଏକତା ହେବ?
ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵିଦୁରସ୍ତଭୃଷିଂ ଶଂସିତଵ୍ରତମ୍। ସ ଚ ତଚ୍ଚିନ୍ତିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦର୍ଶଯାମାସ ଭାରତ
ବିଦୁର ଗୁରୁତ୍ୱ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଋଷିଙ୍କୁ ଭାବିଲେ। ଏବଂ ସେ ଋଷି, ବିଦୁରଙ୍କ ଭାବନା ଜାଣି, ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଭାରତ।
ସ ଚୈନଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମଥୈନଂ ଵିଦୁରୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଋଷି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁବିଧାରେ ବସି, ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲେ, ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ସଂଶଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ମାନସଃ । ଯୋ ନ ଶକ୍ଯୋ ମଯା ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମସ୍ମୈ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଭଗବନ୍ତ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଯାହାକୁ ମୁଁ କହିପାରିବିନାହିଁ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏହା କହିବା ଉଚିତ।
ଯଂ ଶ୍ରତ୍ଵାଽଯଂ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଦୁଃଖାତିଗୋ ଭଵେତ୍
ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ, ଏହି ମନୁଷ୍ୟରାଜା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯିବେ।
ଲାଭାଲାଭୌ ପ୍ରିଯଦ୍ଵେଷ୍ଯୌ ଯଥୈନଂ ନ ଜରାନ୍ତକୌ। ଵିଷହେରନ୍ଭଯାମର୍ଷୌ ଶ୍ରୁତ୍ପିପାସେ ମଦୋଦ୍ଭଵୌ । ଅରତିଶ୍ଚୈଵ ତନ୍ଦ୍ରୀ ଚ କାମକ୍ରୋଧୌ କ୍ଷଯୋଦଯୌ
ଲାଭ ଓ ଅଲାଭ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ, ଏପରି ଭାବରେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ, ତରସ ଓ ଖାଦିବା ମଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଅଳସ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା ଓ ରୋଷ, କ୍ଷୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି।
ତତୋ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମନୀଷୀ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଦୁରେରିତଂ ତତ୍। ସନତ୍ସୁଜାତଂ ରହିତେ ମହାତ୍ମା ପପ୍ରଚ୍ଛ ବୁଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ବୁଭୂଷନ୍
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀ, ବିଦୁରଙ୍କ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସନତ୍ସୁଜାତଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
ସନତ୍ସୁଜାତ ଯଦିମଂ ଶୃଣୋମି ନ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ତୀତି ତଵୋପଦେଶମ୍। ଦେଵାସୁରା ହ୍ଯାଚରନ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ- ମମୃତ୍ଯଵେ ତତ୍କତରନ୍ନୁ ସତ୍ଯମ୍
ସନତ୍ସୁଜାତ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମର ଉପଦେଶ ଶୁଣିଛି ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇବାକୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ—ତେବେ କେଉଁଟି ସତ୍ୟ?
ଅମୃତ୍ଯୁଂ କର୍ମଣା କେଚିନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ନାସ୍ତୀତି ଚାପରେ। ଶୃଣୁ ମେ ବ୍ରୁଵତୋ ରାଜନ୍ଯଥୈତନ୍ମା ଵିଶଙ୍କିଥାଃ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱ ମିଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ରାଜା, ଶୁଣ, ଏବଂ ସନ୍ଦେହ କରିନାହିଁ।
ଉଭେ ସତ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମୋହୋ ମୃତ୍ଯୁଃ ସଂମତୋଽଯଂ କଵୀନାମ୍। ପ୍ରମାଦଂ ଵୈ ମୃତ୍ଯୁମହଂ ବ୍ରଵୀମି ତଥାଽପ୍ରମାଦମମୃତତ୍ଵଂ ବ୍ରଵୀମି
ଏହି ଦୁଇଟି ସତ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ। ମୋହକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବନ୍ତି। ମୁଁ ଅସାବଧାନତାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବି, ସାବଧାନତାକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଭାବି କହୁଛି।
ପ୍ରମାଦାଦ୍ଵୈ ଅସୁରାଃ ପରାଭଵ- ନ୍ନପ୍ରମାଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଭୂତାଃ ସୁରାଶ୍ଚ। ନୈଵ ମୃତ୍ଯୁର୍ଵ୍ଯାଘ୍ର ଇଵାତ୍ତି ଜନ୍ତୂ- ନ୍ନ ହ୍ଯସ୍ଯ ରୂପମୁପଲଭ୍ଯତେ ହି
ଅସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପାଇଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ବାଘ ପରି ଭକ୍ଷ କରେନାହିଁ, ତାହାର ଆକୃତି ଦେଖିବାଠାରେ ଆସେନାହିଁ।
ଯମଂ ତ୍ଵେକେ ମୃତ୍ଯୁମତୋଽନ୍ଯମାହୁ- ରାତ୍ମାଵାସମମୃତଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମ୍। ପିତୃଲୋକେ ରାଜ୍ଯମନୁଶାସ୍ତି ଦେଵଃ ଶିଵଃ ଶିଵାନାମଶିଵୋଽଶିଵାନାମ୍
କିଛି ଲୋକ ଯମକୁ ମୃତ୍ୟୁର ନାୟକ ଭାବନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱ ଆତ୍ମାରେ ଅଛି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅଛି। ଦେବତା ପିତୃଲୋକରେ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି; ଶିବ ଶିବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବ, ଅଶିବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶିବ।
ଅସ୍ଯାଦେଶାନ୍ନିଃସରତେ ନରାଣାଂ କ୍ରୋଧଃ ପ୍ରମାଦୋ ଲୋଭରୂପଶ୍ଚ ମୃତ୍ଯୁଃ। ଅହଂ ଗତେନୈଵ ଚରନ୍ଵିମାର୍ଗା- ନ୍ନ ଚାତ୍ମନୋ ଯୋଗମୁପୈତି କଶ୍ଚିତ୍
ଏହି ଉପଦେଶରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ, ଅସାବଧାନତା, ଲୋଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ରୂପ। ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଇ ଘୁଞ୍ଚିବାରେ, କେହି ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତା ପାଇପାରିନାହିଁ।
ତେ ମୋହିତାସ୍ତଦ୍ଵଶେ ଵର୍ତମାନା ଇତଃ ପ୍ରେତାସ୍ତତ୍ର ପୁନଃ ପତନ୍ତି। ତତସ୍ତାନ୍ଦେଵା ଅନୁଵିପ୍ଲଵନ୍ତେ ଅତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ମରଣାଦଭ୍ଯୁପୈତି
ଏହି ଭ୍ରମରେ ପଡି, ଏହାର ଅଧୀନରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରୁ ଯାଇ, ସେଠି ଆଉଥରେ ପଡିଯାନ୍ତି। ତାପରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରନ୍ତି, ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ମରିବା ଦ୍ୱାରା ଆସେ।
କର୍ମୋଦଯେ କର୍ମଫଲାନୁରାଗା- ସ୍ତତ୍ରାନୁ ତେ ଯାନ୍ତି ନ ତରନ୍ତି ମୃତ୍ଯୁମ୍ । ସଦର୍ଥଯୋଗାନଵଗମାତ୍ସମନ୍ତା- ତ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ଭୋଗଭୋଗେନ ଦେହୀ
କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, କ୍ରିୟାର ଫଳରେ ଆସକ୍ତି ଆସେ; ଏପରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ସମର୍ଥ ହେନାହିଁ। ସତ୍ୟ ଏକତାର ଅବିଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା, ଦେହୀ ସମସ୍ତଠାରେ ଭୋଗ ଭୋଗି ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ରହିଥାଏ।
ତଦ୍ଵୈ ମହାମୋହନମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ମିଥ୍ଯାର୍ଥଯୋଗସ୍ଯ ଗତିର୍ହି ନିତ୍ଯା। ମିଥ୍ଯାର୍ଥଯୋଗାଭିହତାନ୍ତରାତ୍ମା ସ୍ମରନ୍ନୁପାସ୍ତେ ଵିଷଯାନ୍ସମନ୍ତାତ୍
ଏହା ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବଡ ମୋହ; ଭୁଲ ଜିନିଷର ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଯାଏଁ ଚିରକାଳ ଚାଲିଥାଏ । ଭୁଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଆତ୍ମା ଅନ୍ତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ସବୁ ଭୋଗବସ୍ତୁକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚିନ୍ତା କରି ଚେଷ୍ଟା କରେ ।
ଅଭିଧ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରଥମଂ ହନ୍ତି ଲୋକାନ୍ କାମକ୍ରୋଧାଵନୁଗୃହ୍ଯାଶୁ ପଶ୍ଚାତ୍। ଏତେ ବାଲାନ୍ମୃତ୍ଯଵେ ପ୍ରାପଯନ୍ତି ଧୀରାସ୍ତୁ ଧୈର୍ଯେଣ ତରନ୍ତି ମୃତ୍ଯୁମ୍
ପ୍ରଥମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଭିଧ୍ୟା ନଷ୍ଟ କରେ; ପରେ ଶୀଘ୍ର କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି ସବୁ ଅବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଧୀର ଲୋକ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ।
ସୋଽଭିଧ୍ଯାଯନ୍ନୁତ୍ପତିଷ୍ଣନ୍ନିହନ୍ଯା- ଦନାଦରେଣାପ୍ରତିବୁଧ୍ଯମାନଃ। ନୈନଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ମୃତ୍ଯୁରିଵାତ୍ତି ଭୂତ୍ଵା ଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଯୋ ଵିନିହନ୍ତି କାମାନ୍
ଯିଏ ଅଭିଧ୍ୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, ଅସାଧାରଣ ଭାବରେ ସଚେତନ ଓ ଅନାଦର ନକରି ରହେ, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ମୃତ୍ୟୁର ପରି ଭକ୍ଷଣ କରିପାରେନାହିଁ । ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି ।
କାମାନୁସାରୀ ପୁରୁଷଃ କାମାନନୁ ଵିନଶ୍ଯତି। କାମାନ୍ଵ୍ଯୁଦସ୍ଯ ଧୁନୁତେ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷୋ ରଜଃ
ଯିଏ କାମ ପଛରେ ଚାଲେ, ସେ କାମ ସହିତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଯିଏ କାମକୁ ଛାଡିଦେଇଛି, ସେ ତାହା ସହିତ ଯେଉଁ ମଳ ଅଛି ତାହାକୁ ଦୂର କରେ ।
ତମୋପ୍ରକାଶୋ ଭୂତାନାଂ ନରକୋଽଯଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ। ମୁହ୍ଯନ୍ତ ଇଵ ଧାଵନ୍ତି ଗଚ୍ଛନ୍ତଃ ଶ୍ଵଭ୍ରମୁନ୍ମୁଖାଃ
ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ଧାର ଓ ଆଲୋକ ନରକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ମୋହିତ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ଦୌଡ଼ିବାରେ, ଅନ୍ଧା ଗହ୍ବର ପାଇଁ ଦିଗବାଣ୍ଡ ହୋଇ ଯାଉଛନ୍ତି ।
ଅମୂଢଵୃତ୍ତେଃ ପୁରୁଷସ୍ଯେହ କୁର୍ଯା- ତ୍କିଂ ଵୈ ମୃତ୍ଯୁସ୍ତାର୍ଣ ଇଵାସ୍ଯ ଵ୍ଯାଘ୍ରଃ । ଅମନ୍ଯମାନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯ- ନ୍ନାଧୀଯତେ ତାର୍ଣ ଇଵାସ୍ଯ ସର୍ପଃ
ଯିଏ ଅମୂଢ଼ ଆଚରଣ ରଖେ, ତାହାକୁ ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ କଣ କରିପାରିବ? ଏହା ଏକ ବାଘ ଦ୍ୱାରା ପାର ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପରି । ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯିଏ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବେ ଚିନ୍ତା ନକରେ, ସେ ଏକ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ପାର ହୋଇଥିବା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ଶିଖିନାହିଁ ।
ର୍ମୃତ୍ଯୋର୍ଯଥା ଵିଷଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଃ
ଯେପରି ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ—
ଯାନେଵାହୁରିଜ୍ଯଯା ସାଧୁଲୋକାନ୍ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ପୁଣ୍ଯତମାନ୍ସନାତନାତ୍। ତେଷାଂ ପରାର୍ଥଂ କଥଯନ୍ତୀହ ଵେଦା ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ନୈତି କଥଂ ନୁ କର୍ମ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କର ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସନାତନ ଲୋକ, ସେଉଁଥିରେ ବେଦମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଥା କହନ୍ତି । ଏହି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ କିପରି କର୍ମରେ ଅଟକି ରହିପାରିବ?
ଏଵଂ ହ୍ଯଵିଦ୍ଵାନୁପଯାତି ତତ୍ର ତତ୍ରାର୍ଥଜାତଂ ଚ ଵଦନ୍ତି ଵେଦାଃ। ସଵେହ ଆଯାତି ପରଂ ପରାତ୍ମା ପ୍ରଯାତି ମାର୍ଗେଣ ନିହତ୍ଯ ମାର୍ଗାନ୍
ଅଜ୍ଞାନୀ ଏଠାରେ ଯାଉଛି, ବେଦମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା କହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପରମାତ୍ମା ଆସି, ସମସ୍ତ ପଥକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ନିଜ ପଥରେ ଯାଉଛନ୍ତି ।
କୋଽସୌ ନିଯୁଙ୍କ୍ତେ ତମଜଂ ପୁରାଣଂ ସ ଚେଦିଦଂ ସର୍ଵମନୁକ୍ରମେଣ। କିଂ ଵାସ୍ଯ କାର୍ଯମଥଵା ସୁଖଂ ଚ ତନ୍ମେ ଵିଦ୍ଵନ୍ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଯଥାଵତ୍
କିଏ ସେ ଅଜନ୍ମା, ପୁରାତନ ଜଣକୁ ନିୟୋଜନ କରେ? ଯଦି ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ କଣ, କିମ୍ବା ସୁଖ କଣ? ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହ ।
ଦୋଷୋ ମହାନତ୍ର ଵିଭେଦଯୋଗେ ହ୍ଯନାଦିଯୋଗେନ ଭଵନ୍ତି ନିତ୍ଯାଃ। ତଥାସ୍ଯ ନାଧିକ୍ଯମପୈତି କିଞ୍ଚି- ଦନାଦିଯୋଗେନ ଭଵନ୍ତି ପୁଂସଃ
ଏଠାରେ ବିଭେଦର ସମ୍ପର୍କରେ ବଡ ଦୋଷ ଅଛି; ଅନାଦି ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ଚିରକାଳ ଚାଲିଥାଏ । ଏପରି ତାଙ୍କୁ କିଛି ହ୍ରାସ ହୁଏନାହିଁ; ଅନାଦି ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯ ଏତଦ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ସ ନିତ୍ଯୋ ଵିକାରଯୋଗେନ କରୋତି ଵିଶ୍ଵମ୍। ତଥାଚ ତଚ୍ଛକ୍ତିରିତି ସ୍ମ ମନ୍ଯତେ। ତଥାର୍ଥଯୋଗେନ ଭଵନ୍ତି ଵେଦାଃ
ଯିଏ ଭଗବାନ୍ ଭାବରେ ଚିରନ୍ତନ, ସେ ବିକାରର ସମ୍ପର୍କରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଏହି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର ଭାବି ଯାଏ; ଏପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ସମ୍ପର୍କରେ ବେଦମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ।