ଅଧୀତ୍ଯ ଵେଦାନ୍ପରିସଂସ୍ତୀର୍ଯ ଚାଗ୍ନୀ- ନିଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈଃ ପାଲଯିତ୍ଵା ପ୍ରଜାଶ୍ଚ। ଗୋବ୍ରହ୍ମଣାର୍ଥଂ ଶସ୍ତ୍ରପୂତାନ୍ତରାତ୍ମା ହତଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ କ୍ଷତ୍ରିଯଃ ସ୍ଵର୍ଗମେତି
ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ଯଜ୍ଞ କରି, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି, ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଵୈଶ୍ଯୋଽଧୀତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯାଂଶ୍ଚ ଧନୈଃ କାଲେ ସଂଵିଭଜ୍ଯାଶ୍ରିତାଂଶ୍ଚ। ତ୍ରେତାପୂତଂ ଧୂମମାଘ୍ରାଯ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ଦିଵ୍ଯସୁଖାନି ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ଏକ ବୈଶ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ସମୟରେ ନିଜ ଧନ ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟି ଦେଇ, ତ୍ରେତା ଅଗ୍ନିର ପବିତ୍ର ଧୂଆଁ ଶ୍ୱାସ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।
ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ରଂ ଵୈଶ୍ଯଵର୍ଣଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଃ କ୍ରମେଣୈତାନ୍ନ୍ଯାଯତଃ ପୂଜଯାନଃ। ତୁଷ୍ଟେଷ୍ଵେତେଷ୍ଵଵ୍ଯଥୋ ଦଗ୍ଧପାପ- ସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖାନି ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ଏକ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ ଜାତିକୁ କ୍ରମ ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମାନ କରି, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଦେହ ଛାଡି ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯୈଷ ଧର୍ମସ୍ତଵୋକ୍ତୋ ହେତୁଂ ଚାନୁବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧ। କ୍ଷାତ୍ରାଦ୍ଧର୍ମାଦ୍ଧୀଯତେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର- ସ୍ତଂ ତ୍ଵଂ ରାଜନ୍ରାଜଧର୍ମେ ନିଯୁଙ୍କ୍ଷ
ଚାରି ଜାତିର ଧର୍ମ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା; ଏହିପରି ରାଜା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରାଜଧର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କର।
ଏଵମେତଦ୍ଯଥା ତ୍ଵଂ ମାମନୁଶାସନି ନିତ୍ଯଦା। ମମାପି ଚ ମତିଃ ସୌମ୍ଯ ଭଵତ୍ଯେଵଂ ଯଥାତ୍ଥ ମାମ୍
ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ଉପଦେଶ କର, ସେପରି ମୋର ମନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କହିଲେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହେଉଛି।
ସା ତୁ ବୁଦ୍ଧିଃ କୃତାପ୍ଯେଵଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି ମେ ସଦା। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପୁନର୍ଵିପରିଵର୍ତତେ
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋର ମନ ଏପରି ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ପୁନଃ ଭିନ୍ନ ହେଉଏ।
ନ ଦିଷ୍ଟମଭ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ଭୂତେନ କେନଚିତ୍। ଦିଷ୍ଟମେଵ ଧ୍ରୁଵଂ ମନ୍ଯେ ପୌରୁଷଂ ତୁ ନିରର୍ଥକମ୍
କୌଣସି ଜୀବ ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବନାହିଁ; ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ, ମୁଁ ଚେଷ୍ଟାକୁ ଅର୍ଥହୀନ ଭାବି।
ଅନୁକ୍ତଂ ଯଦି ତେ କିଞ୍ଚିଦ୍ଵାଚା ଵିଦୁର ଵିଦ୍ଯତେ। ତନ୍ମେ ଶୁଶ୍ରୂଷତୋ ବ୍ରୂହି ଵିଚିତ୍ରାଣି ହି ଭାଷସେ
ଯଦି ତୁମେ କିଛି ଅପରିଚିତ କଥା ଅଛି, ବିଦୁର, ମୋତେ କହ; ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, କାରଣ ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ କଥା କହୁଛ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୁମାରୋ ଵୈ ଯଃ ପୁରାଣଃ ସନାତନଃ। ତନତ୍ସୁଜାତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମୃତ୍ଯୁର୍ନାସ୍ତୀତି ଭାରତ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ପୁରାତନ ଓ ଶାଶ୍ୱତ, ସୁଜାତ ନାମକ, କହିଥିଲେ—'ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ', ଭାରତ।
ସ ତେ ଗୁହ୍ଯାନ୍ପ୍ରକାଶାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ହୃଦଯସଂଶ୍ରଯାନ୍। ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯତି ମହାରାଜ ସର୍ଵବୁଦ୍ଧିମତାଂ ଵରଃ
ସେ ତୁମକୁ ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକାଶ କଥା, ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାରାଜ, କହିବେ।
କିଂ ତ୍ଵଂ ନ ଵେଦ ତଦ୍ଭୂଯୋ ଯନ୍ମେ ବ୍ରୂଯାତ୍ସନାତନଃ। ତ୍ଵମେଵ ଵିଦୁର ବ୍ରୂହି ପ୍ରଜ୍ଞାଶେଷୋଽସ୍ତି ଚେତ୍ତଵ
ତୁମେ ଏହି ଜନ୍ମଜ୍ୟ ବିଷୟଟି ଆଉଥରେ ଜାଣନାହିଁ କି? ଯଦି ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛ, ତେବେ ଏହାକୁ ମୋତେ କହିଦିଅ, ବିଦୁର।
ଶୂଦ୍ରଯୋନାଵହଂ ଜାତୋ ନାତୋଽନ୍ଯଦ୍ଵକ୍ତୁମୁତ୍ସହେ। କୁମାରସ୍ଯ ତୁ ଯାବୁଦ୍ଧିର୍ଵେଦ ତାଂ ଶାଶ୍ଵତୀମହମ୍
ମୁଁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମରେ ଆସିଛି, ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବାକୁ ମୁଁ ସାହସ କରିପାରିବିନାହିଁ। ଯେପରି ରାଜକୁମାର ବେଦ ବିଷୟରେ ଯେତେ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ହି ଯୋନିମାପନ୍ନଃ ସଗୁହ୍ଯମପି ଯୋ ଵଦେତ୍। ନ ତେନ ଗର୍ହ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ତସ୍ମାଦେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ଯେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ କହିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଦୋଷ ଦେଇନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହୁଛି।
ବ୍ରଵୀହି ଵିଦୁର ତ୍ଵଂ ମେ ପୁରାଣଂ ତଂ ସନାତନମ୍ । କଥମେତେନ ଦେହେନ ସ୍ଯାଦିହୈଵ ସମାଗମଃ
ବିଦୁର, ତୁମେ ମୋତେ ସେ ପୁରାତନ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଉପଦେଶ କହ, ଏହି ଦେହ ସହିତ କିପରି ଏଠାରେ ଏକତା ହେବ?
ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵିଦୁରସ୍ତଭୃଷିଂ ଶଂସିତଵ୍ରତମ୍। ସ ଚ ତଚ୍ଚିନ୍ତିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦର୍ଶଯାମାସ ଭାରତ
ବିଦୁର ଗୁରୁତ୍ୱ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଋଷିଙ୍କୁ ଭାବିଲେ। ଏବଂ ସେ ଋଷି, ବିଦୁରଙ୍କ ଭାବନା ଜାଣି, ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଭାରତ।
ସ ଚୈନଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମଥୈନଂ ଵିଦୁରୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଋଷି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁବିଧାରେ ବସି, ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲେ, ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ସଂଶଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ମାନସଃ । ଯୋ ନ ଶକ୍ଯୋ ମଯା ଵକ୍ତୁଂ ତ୍ଵମସ୍ମୈ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଭଗବନ୍ତ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଯାହାକୁ ମୁଁ କହିପାରିବିନାହିଁ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏହା କହିବା ଉଚିତ।
ଯଂ ଶ୍ରତ୍ଵାଽଯଂ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଦୁଃଖାତିଗୋ ଭଵେତ୍
ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ, ଏହି ମନୁଷ୍ୟରାଜା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯିବେ।
ଲାଭାଲାଭୌ ପ୍ରିଯଦ୍ଵେଷ୍ଯୌ ଯଥୈନଂ ନ ଜରାନ୍ତକୌ। ଵିଷହେରନ୍ଭଯାମର୍ଷୌ ଶ୍ରୁତ୍ପିପାସେ ମଦୋଦ୍ଭଵୌ । ଅରତିଶ୍ଚୈଵ ତନ୍ଦ୍ରୀ ଚ କାମକ୍ରୋଧୌ କ୍ଷଯୋଦଯୌ
ଲାଭ ଓ ଅଲାଭ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ, ଏପରି ଭାବରେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ, ତରସ ଓ ଖାଦିବା ମଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଅଳସ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା ଓ ରୋଷ, କ୍ଷୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି।
ତତୋ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମନୀଷୀ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଦୁରେରିତଂ ତତ୍। ସନତ୍ସୁଜାତଂ ରହିତେ ମହାତ୍ମା ପପ୍ରଚ୍ଛ ବୁଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ବୁଭୂଷନ୍
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀ, ବିଦୁରଙ୍କ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସନତ୍ସୁଜାତଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
ସନତ୍ସୁଜାତ ଯଦିମଂ ଶୃଣୋମି ନ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ତୀତି ତଵୋପଦେଶମ୍। ଦେଵାସୁରା ହ୍ଯାଚରନ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ- ମମୃତ୍ଯଵେ ତତ୍କତରନ୍ନୁ ସତ୍ଯମ୍
ସନତ୍ସୁଜାତ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମର ଉପଦେଶ ଶୁଣିଛି ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇବାକୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ—ତେବେ କେଉଁଟି ସତ୍ୟ?
ଅମୃତ୍ଯୁଂ କର୍ମଣା କେଚିନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ନାସ୍ତୀତି ଚାପରେ। ଶୃଣୁ ମେ ବ୍ରୁଵତୋ ରାଜନ୍ଯଥୈତନ୍ମା ଵିଶଙ୍କିଥାଃ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱ ମିଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ରାଜା, ଶୁଣ, ଏବଂ ସନ୍ଦେହ କରିନାହିଁ।
ଉଭେ ସତ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମୋହୋ ମୃତ୍ଯୁଃ ସଂମତୋଽଯଂ କଵୀନାମ୍। ପ୍ରମାଦଂ ଵୈ ମୃତ୍ଯୁମହଂ ବ୍ରଵୀମି ତଥାଽପ୍ରମାଦମମୃତତ୍ଵଂ ବ୍ରଵୀମି
ଏହି ଦୁଇଟି ସତ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ। ମୋହକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବନ୍ତି। ମୁଁ ଅସାବଧାନତାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବି, ସାବଧାନତାକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଭାବି କହୁଛି।
ପ୍ରମାଦାଦ୍ଵୈ ଅସୁରାଃ ପରାଭଵ- ନ୍ନପ୍ରମାଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଭୂତାଃ ସୁରାଶ୍ଚ। ନୈଵ ମୃତ୍ଯୁର୍ଵ୍ଯାଘ୍ର ଇଵାତ୍ତି ଜନ୍ତୂ- ନ୍ନ ହ୍ଯସ୍ଯ ରୂପମୁପଲଭ୍ଯତେ ହି
ଅସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସାବଧାନତା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପାଇଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ବାଘ ପରି ଭକ୍ଷ କରେନାହିଁ, ତାହାର ଆକୃତି ଦେଖିବାଠାରେ ଆସେନାହିଁ।
ଯମଂ ତ୍ଵେକେ ମୃତ୍ଯୁମତୋଽନ୍ଯମାହୁ- ରାତ୍ମାଵାସମମୃତଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମ୍। ପିତୃଲୋକେ ରାଜ୍ଯମନୁଶାସ୍ତି ଦେଵଃ ଶିଵଃ ଶିଵାନାମଶିଵୋଽଶିଵାନାମ୍
କିଛି ଲୋକ ଯମକୁ ମୃତ୍ୟୁର ନାୟକ ଭାବନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱ ଆତ୍ମାରେ ଅଛି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅଛି। ଦେବତା ପିତୃଲୋକରେ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି; ଶିବ ଶିବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବ, ଅଶିବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶିବ।
ଅସ୍ଯାଦେଶାନ୍ନିଃସରତେ ନରାଣାଂ କ୍ରୋଧଃ ପ୍ରମାଦୋ ଲୋଭରୂପଶ୍ଚ ମୃତ୍ଯୁଃ। ଅହଂ ଗତେନୈଵ ଚରନ୍ଵିମାର୍ଗା- ନ୍ନ ଚାତ୍ମନୋ ଯୋଗମୁପୈତି କଶ୍ଚିତ୍
ଏହି ଉପଦେଶରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ, ଅସାବଧାନତା, ଲୋଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ରୂପ। ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଇ ଘୁଞ୍ଚିବାରେ, କେହି ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତା ପାଇପାରିନାହିଁ।
ତେ ମୋହିତାସ୍ତଦ୍ଵଶେ ଵର୍ତମାନା ଇତଃ ପ୍ରେତାସ୍ତତ୍ର ପୁନଃ ପତନ୍ତି। ତତସ୍ତାନ୍ଦେଵା ଅନୁଵିପ୍ଲଵନ୍ତେ ଅତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ମରଣାଦଭ୍ଯୁପୈତି
ଏହି ଭ୍ରମରେ ପଡି, ଏହାର ଅଧୀନରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠାରୁ ଯାଇ, ସେଠି ଆଉଥରେ ପଡିଯାନ୍ତି। ତାପରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରନ୍ତି, ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ମରିବା ଦ୍ୱାରା ଆସେ।
କର୍ମୋଦଯେ କର୍ମଫଲାନୁରାଗା- ସ୍ତତ୍ରାନୁ ତେ ଯାନ୍ତି ନ ତରନ୍ତି ମୃତ୍ଯୁମ୍ । ସଦର୍ଥଯୋଗାନଵଗମାତ୍ସମନ୍ତା- ତ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ଭୋଗଭୋଗେନ ଦେହୀ
କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, କ୍ରିୟାର ଫଳରେ ଆସକ୍ତି ଆସେ; ଏପରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ସମର୍ଥ ହେନାହିଁ। ସତ୍ୟ ଏକତାର ଅବିଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା, ଦେହୀ ସମସ୍ତଠାରେ ଭୋଗ ଭୋଗି ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ରହିଥାଏ।
ତଦ୍ଵୈ ମହାମୋହନମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ମିଥ୍ଯାର୍ଥଯୋଗସ୍ଯ ଗତିର୍ହି ନିତ୍ଯା। ମିଥ୍ଯାର୍ଥଯୋଗାଭିହତାନ୍ତରାତ୍ମା ସ୍ମରନ୍ନୁପାସ୍ତେ ଵିଷଯାନ୍ସମନ୍ତାତ୍
ଏହା ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବଡ ମୋହ; ଭୁଲ ଜିନିଷର ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଯାଏଁ ଚିରକାଳ ଚାଲିଥାଏ । ଭୁଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଆତ୍ମା ଅନ୍ତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ସବୁ ଭୋଗବସ୍ତୁକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚିନ୍ତା କରି ଚେଷ୍ଟା କରେ ।
ଅଭିଧ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରଥମଂ ହନ୍ତି ଲୋକାନ୍ କାମକ୍ରୋଧାଵନୁଗୃହ୍ଯାଶୁ ପଶ୍ଚାତ୍। ଏତେ ବାଲାନ୍ମୃତ୍ଯଵେ ପ୍ରାପଯନ୍ତି ଧୀରାସ୍ତୁ ଧୈର୍ଯେଣ ତରନ୍ତି ମୃତ୍ଯୁମ୍
ପ୍ରଥମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଭିଧ୍ୟା ନଷ୍ଟ କରେ; ପରେ ଶୀଘ୍ର କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି ସବୁ ଅବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଧୀର ଲୋକ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ।