ତ୍ଯଜେତ୍କୁଲାର୍ଥେ ପୁରୁଷଂ ଗ୍ରାମସ୍ଯାର୍ଥେ କୁଲଂ ତ୍ଯଜେତ୍। ଗ୍ରାମଂ ଜନପଦସ୍ଯାର୍ଥେ ଆତ୍ମାର୍ଥେ ପୃଥିଵୀଂ ତ୍ଯଜେତ୍
କୁଳର ଉପକାର ପାଇଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଗ୍ରାମର ଉପକାର ପାଇଁ କୁଳକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଦେଶର ଉପକାର ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଆପଦର୍ଥେ ଧନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରାନ୍ରକ୍ଷେଦ୍ଧନୈରପି । ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରୈରପି ଧନୈରପି
ବିପଦ ସମୟରେ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଧନ ଦ୍ୱାରା ଜନାନୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଧନ ଛାଡି ମଧ୍ୟ।
ଦ୍ଯୂତମେତତ୍ପୁରା କଲ୍ପେ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈରକରଂ ନୃଣାମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଯୂତଂ ନ ସେଵେତ ହାସ୍ଯାର୍ଥମପି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ପୁରାତନ କାଳରେ ଜୁଆ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଆଣିଥିଲା; ତେଣୁ ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ହସି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଉକ୍ତଂ ମଯା ଦ୍ଯୂତକାଲେଽପି ରାଜ- ନ୍ନେଦଂ ଯୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ପ୍ରାତିପେଯ। ତଦୌଷଧଂ ପଥ୍ଯମିଵାତୁରସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ତଵ ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯ
ଜୁଆ ସମୟରେ ମୁଁ କହିଥିଲି, ରାଜା, ଏହି କଥା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପ୍ରତୀପପୁତ୍ର। ଏହା ରୋଗୀ ପାଇଁ ଔଷଧ ଭଳି, ଲାଭଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀକୁ ଭଲ ଲାଗେନାହିଁ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ, ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ୟ।
କାକୈରିମାଂଶ୍ଚିତ୍ରବର୍ହାନ୍ମଯୂରାନ୍ ପରାଜଯେଥାଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ । ହିତ୍ଵା ସିଂହାନ୍କ୍ରୋଷ୍ଟୁକାନ୍ଗୂହମାନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଶୋଚିତା ତ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ରଃ
ତୁମେ କାଉଁ ଓ ମୟୂରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଙ୍ଗିନ ପାଖରେ ହରାଇ ପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ କେବେ ହରାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ସିଂହମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଶିଆଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିବା ପରି, ସମୟ ଆସିଲେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହାକୁ ଦୁଃଖିତ ହେବ।
ଯସ୍ତାତ ନ କ୍ରୁଧ୍ଯତି ସର୍ଵକାଲଂ ଭୃତ୍ଯସ୍ଯ ଭକ୍ତସ୍ଯ ହିତେ ରତସ୍ଯ। ତସ୍ମିନ୍ଭୃତ୍ଯା ଭର୍ତରି ଵିଶ୍ଵସନ୍ତି ନ ଚୈନମାପତ୍ସୁ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି
ଯେଉଁ ମାଲିକ ନିଜ ଭକ୍ତ ଓ ଭଲ ପାଇଥିବା ଦାସଙ୍କୁ କେବେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଦାସମାନେ ଭରସା ରଖନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଵୃତ୍ତିସଂରୋଧନେନ ରାଜ୍ଯଂ ଧନଂ ସଞ୍ଜିଘୃକ୍ଷେଦପୂର୍ଵମ୍। ତ୍ଯଜନ୍ତି ହ୍ଯେନଂ ଵଞ୍ଚିତା ଵୈ ଵିରୁଦ୍ଧାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ହ୍ଯମାତ୍ଯା ପରିହୀନଭୋଗାଃ
ଦାସମାନେର ଜୀବିକା ରୋକି ନୂତନ ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଠକାଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଭଲପାଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭୋଗ ହରାଇଲେ ଦୂରେଇଯାନ୍ତି।
କୃତ୍ଯାନି ପୂର୍ଵଂ ପରିସଙ୍ଖ୍ଯାଯ ସର୍ଵା- ଣ୍ଯାଯଵ୍ଯଯେ ଚାନୁରୂପାଂ ଚ ଵୃତ୍ତିମ୍। ସଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯାଦନୁରୂପାନ୍ସହାଯାନ୍ ସହାଯସାଧ୍ଯାନି ହି ଦୁଷ୍କରାଣି
ସମସ୍ତ କାମ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଭାବି, ଯଥାଯଥ ଜୀବିକା ଦେଇ, ଯୋଗ୍ୟ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଏକଠା କରିବା ଉଚିତ୍। କାରଣ, କଠିନ କାମ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ହେଲେ ସମ୍ଭବ।
ଅଭିପ୍ରାଯଂ ଯୋ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଭର୍ତୁଃ ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି କରୋତ୍ଯତନ୍ଦ୍ରୀ। ଵକ୍ତା ହିତାନାମନୁରକ୍ତ ଆର୍ଯଃ ଶକ୍ତିଜ୍ଞ ଆତ୍ମେଵ ହି ସୋଽନୁକମ୍ପ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ମାଲିକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି ସମସ୍ତ କାମ ଯଥାଯଥ କରେ, ଭଲ କଥା କହେ, ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଉତ୍ତମ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ଜାଣେ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଦାସକୁ ନିଜ ପରି ଦୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଯୋ ନାଦ୍ରିଯତେଽନୁଶିଷ୍ଟଃ ପ୍ରତ୍ଯାହ ଯଶ୍ଚାପି ନିଯୁଜ୍ଯମାନଃ। ପ୍ରଜ୍ଞାଭିମାନୀ ପ୍ରତିକୂଲଵାଦୀ ତ୍ଯାଜ୍ଯଃ ସ ତାଦୃକ୍ ତ୍ଵରଯୈଵ ଭୃତ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି, କାମ କହିଲେ ପଛରେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ଗର୍ବ କରନ୍ତି ଓ ବିପକ୍ଷ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଚାକିରିରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅସ୍ତବ୍ଧମକ୍ଲୀବମଦୀର୍ଘସୂତ୍ରଂ ସାନୁକ୍ରୋଶଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣମହାର୍ଯମନ୍ଯୈଃ। ଅରୋଗଜାତୀଯମୁଦାରଵାକ୍ଯଂ ଦୂତଂ ଵଦନ୍ତ୍ଯଷ୍ଟଗୁଣୋପପନ୍ନମ୍
ଏହି ଆଠ ଗୁଣ ଥିଲେ ଦୂତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଏ: ଦୃଢ଼ତା, ପୁରୁଷତ୍ୱ, ତୁରନ୍ତ କାମ କରିବା, ଦୟା, ମୃଦୁତା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ କଥା।
ନ ଵିଶ୍ଵାସାଞ୍ଜାତୁ ପରସ୍ଯ ଗେହେ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରଶ୍ଚେତଯାନୋ ଵିକାଲେ। ନ ଚତ୍ଵରେ ନିଶି ତିଷ୍ଠେନ୍ନିଗୂଢୋ ନ ରାଜକାମ୍ଯାଂ ଯୋଷିତଂ ପ୍ରାର୍ଥଯୀତ
କେବେ ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ଯିବା ଉଚିତ୍। ରାତିରେ ଚକରେ ଲୁଚି ଦଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ରାଜା ଚାହିଁଥିବା ଜଣେ ଜଣାଣୀକୁ ଚାହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ନିହ୍ନଵଂ ମନ୍ତ୍ରଗତସ୍ଯ ଗଚ୍ଛେ- ତ୍ସଂସୃଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ କୁସଙ୍ଗତସ୍ଯ। ନ ଚ ବ୍ରୂଯାନ୍ନାଶ୍ଵସିମି ତ୍ଵଯୀତି ସକାରଣଂ ଵ୍ଯପଦେଶଂ ତୁ କୁର୍ଯାତ୍
ଗୁପ୍ତ କଥା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ କେବେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ଖରାପ ସଙ୍ଗ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ। 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଭରସା କରେ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯଥାଯଥ କାରଣ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ଘୃଣୀ ରାଜା ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ରାଜଭୃତ୍ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଭ୍ରାତା ଵିଧଵା ବାଲପୁତ୍ରା। ସେନାଜୀଵୀ ଚୋଦ୍ଧୃତଭୂରିରେଵ ଵ୍ଯଵହାରେଷୁ ଵର୍ଜନୀଯାଃ ସ୍ଯୁରେତେ
ଦୟାଳୁ ରାଜା, ଚଞ୍ଚଳ ଜଣାଣୀ, ରାଜସେବକ, ପୁଅ, ଭାଇ, ଅନାଥ ଶିଶୁ ସହିତ ବିଧବା, ସେନାର ଲୋକ, ଅଧିକ ଜମି ହରାଇଥିବା — ଏମାନେ ସହିତ କୌଣସି ଆଇନ ମାମଲା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଷ୍ଟୌ ଗୁଣାଃ ପୁରୁଷଂ ଦୀପଯନ୍ତି ପ୍ରଜ୍ଞା ଚ କୌଲ୍ଯଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ଦମଶ୍ଚ। ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାବହୁଭାଷିତା ଚ ଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି କୃତଜ୍ଞତା ଚ
ଆଠଟି ଗୁଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ: ବୁଦ୍ଧି, ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ଶିକ୍ଷା, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପ୍ରାକ୍ରମ, କମ୍ କଥା କହିବା, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା।
ଏତାନ୍ଗୁଣାଂସ୍ତାତ ମହାନୁଭାଵା- ନେକୋ ଗୁଣଃ ସଂଶ୍ରଯତେ ପ୍ରସହ୍ଯ। ରାଜା ଯଦା ସତ୍କୁରୁତେ ମନୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ଗୁଣନେଷ ଗୁଣୋ ବିଭର୍ତି
ଏହି ଗୁଣମାନେ, ବାପା, ମହାନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ। ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅନ୍ୟ ଗୁଣମାନେକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା କାହାକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଗୁଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଏକଠା କରେ।
ଗୁଣା ଦଶ ସ୍ନାନଶୀଲଂ ଭଜନ୍ତେ ବଲଂ ରୂପଂ ସ୍ଵରଵର୍ଣପ୍ରଶୁଦ୍ଧିଃ। ସ୍ପର୍ଶଶ୍ଚ ଗନ୍ଧଶ୍ଚ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ଚ ଶ୍ରୀଃ ସୌକୁମାର୍ଯଂ ପ୍ରଵରାଶ୍ଚ ନାର୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ସଫାସୁଥିବେ, ସେଉଁଠି ଦଶଟି ଗୁଣ ଥାଏ: ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ୱରର ପବିତ୍ରତା, ଛୁଆଁର ଭଲପନ, ଗନ୍ଧର ଶୁଦ୍ଧତା, ସଫାସୁଫାଇ, ଧନ, କୋମଳତା, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜଣାଣୀମାନେ।
ଗୁଣାଶ୍ଚ ଷଣ୍ମିତଭୁକ୍ତଂ ଭଜନ୍ତେ ଆରୋଗ୍ଯମାଯୁଶ୍ଚ ବଲଂ ସୁଖଂ ଚ। ଅନାଵିଲଂ ଚାସ୍ଯ ଭଵତ୍ଯପତ୍ଯଂ ନ ଚୈନମାଦ୍ଯୂନ ଇତି କ୍ଷିପନ୍ତି
ଯେଉଁ ଲୋକ ମାପରେ ଖାଆନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଛଅଟି ଗୁଣ ଥାଏ: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ସୁଖ, ନିରାମୟ ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ସେ ଶୀଘ୍ର କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅକର୍ମଶୀଲଂ ଚ ମହାଶନଂ ଚ ଲୋକଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ବହୁମାଯଂ ନୃଶଂସମ୍। ଅଦେଶକାଲଜ୍ଞମମିଷ୍ଟଵେଷ- ମେତାନ୍ଗୃହେ ନ ପ୍ରତିଵାସଯେତ
ଅଳସ, ଅତି ଖାଉଥିବା, ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ଚତୁର, ନିର୍ଦୟ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅଜ୍ଞାନୀ, ଅପ୍ରିୟ ଦେଖା — ଏମାନେକୁ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଦର୍ଯମାକ୍ରୋଶକମଶ୍ରୁତଂ ଚ ଵନୌକସଂ ଧୂର୍ତମମାନ୍ଯମାନିନମ୍। ନିଷ୍ଠୂରିଣଂ କୃତଵୈରଂ କୃତଘ୍ନ- ମେତାନ୍ଭୃଶାର୍ତୋପି ନ ଜାତୁ ଯାଚେତ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ କଞ୍ଜୁଷ, ଗାଳିଦେଇଥିବା, ଅଶିକ୍ଷିତ, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା, ଚତୁର, ଅସମ୍ମାନିତ, ଅହଂକାରୀ, କଠୋର, ଶତ୍ରୁ, ଅକୃତଜ୍ଞ — ଏମାନେଠାରୁ କେବେ ମାଗିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଂକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମାଣମତିପ୍ରମାଦଂ ନିତ୍ଯାନୃତଂ ଚାଦୃଢଭକ୍ତିକଂ ଚ। ଵିସୃଷ୍ଟରାଗଂ ପଟୁମାନିନଂ ଚା- ପ୍ଯେତାନ୍ନ ସେଵେତ ନରାଧମାନ୍ଷଟ୍
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ କାମ ଅସୁବିଧାଜନକ, ଅତି ଅଲସ, ସବୁବେଳେ ମିଥ୍ୟା କହନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ଇଚ୍ଛା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଚତୁର ଅହଂକାରୀ — ଏହି ଛଅ ପ୍ରକାର ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସହାଯବନ୍ଧନା ହ୍ଯର୍ଥାଃ ସହାଯାଶ୍ଚାର୍ଥବନ୍ଧନାଃ। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯବନ୍ଧନାଵେତୌ ଵିନାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ନ ସିଦ୍ଧ୍ଯତଃ
ଧନ ସହଯୋଗୀ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ, ସହଯୋଗୀ ଧନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଁ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଛଡ଼ା ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉତ୍ପାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରାନନୃଣାଂଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଵୃତ୍ତିଂ ଚ ତେଭ୍ଯୋଽନୁଵିଧାଯ କାଂଚିତ୍। ସ୍ଥାନେ କୁମାରୀଃ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯ ସର୍ଵା ଅରଣ୍ଯସଂସ୍ଥୋଽଥ ମୁନିର୍ବୁଭୂଷେତ୍
ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଋଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇ, ଝିଅମାନେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବିବାହ କରାଇ, ଏହା ସବୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଏକ ମୁନି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବା ଆଶା କରିବା ଉଚିତ।
ହିତଂ ଯତ୍ସର୍ଵଭୂତାନାମାତ୍ମନଶ୍ଚ ସୁଖାଵହମ୍। ତତ୍କୁର୍ଯାଦୀଶ୍ଵରୋ ହ୍ଯେତନ୍ମୂଲଂ ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପକାର ଓ ନିଜର ଶୁଭ ଲାଗି ଯାହା କରିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ସେହି କାମ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଭଲ କାମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣର ମୂଳ।
ଵୃଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଭାଵସ୍ତେଜଶ୍ଚ ସତ୍ଵମୁତ୍ଥାନମେଵ ଚ। ଵ୍ଯଵସାଯଶ୍ଚ ଯସ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯାଵୃତ୍ତିଭଯଂ କୁତଃ
ଯେଉଁଠି ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ତେଜ, ସାହସ, ଉନ୍ନତି ଓ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ରହିଛି, ସେଠି କେମିତି ଅଭାବର ଭୟ ରହିପାରିବ?
ପଶ୍ଯ ଦୋଷାନ୍ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଵିଗ୍ରହେ ତ୍ଵଂ ଯତ୍ର ଵ୍ଯଥେଯୁରପି ଦେଵାଃ ସଶକ୍ରା। ପୁତ୍ରୈର୍ଵୈରଂ ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଵିଗ୍ନଵାସୋ ଯଶଃପ୍ରଣାଶୋ ଦ୍ଵିଷତଶ୍ଚ ହର୍ଷଃ
ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧର ଦୁଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଖ; ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେବେ, ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଚିନ୍ତାରେ ରହିବେ, କୀର୍ତି ନଷ୍ଟ ହେବା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ କୋପସ୍ତଵ ଚୈଵେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପ ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ। ଉତ୍ସାଦଯେଲ୍ଲୋକମିମଂ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ଶ୍ଵେତୋ ଗ୍ରହସ୍ତିର୍ଯଗିଵାପତନ୍ଖେ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର କ୍ରୋଧ, ତୁମର—ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ—ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଓ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଯଦି ବଢ଼ିଯିବ, ଏହା ଏହି ସଂସାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ, ଆଗ୍ନି ଗ୍ରହ ଆକାଶରେ ଝାପି ପଡିଥିବା ପରି।
ତଵ ପୁତ୍ରଶତଂ ଚୈଵ କର୍ଣଃ ପଞ୍ଚ ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ । ପୃଥିଵୀମନୁଶାସେଯୁରଖିଲାଂ ସାଗରାମ୍ବରାମ୍
ତୁମର ଏକ ଶତ ପୁଅ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ପଞ୍ଚଜଣ ଏହି ପୃଥିବୀ, ସାଗର ଓ ଆକାଶ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଶାସନ କରିପାରିବେ।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ଵନଂ ରାଜନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତା ମତାଃ। ମା ଵନଂ ଛିନ୍ଧି ସଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ମା ଵ୍ଯାଘ୍ରା ନୀନଶନ୍ଵନାତ୍
ହେ ରାଜା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅରଣ୍ୟ ପରି, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାଘ ପରି ଗଣାଯାନ୍ତି; ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ବାଘକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଓ ବାଘମାନେ ଅରଣ୍ୟ ବିନା ନଷ୍ଟ ହେଉ ନାହିଁ।
ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵନମୃତେ ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରା ନ ସ୍ଯୁର୍ଋତେ ଵନମ୍। ଵନଂ ହି ରକ୍ଷ୍ଯତେ ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ରକ୍ଷତି କାନନମ୍
ବାଘ ନଥିଲେ ଅରଣ୍ୟ ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ଅରଣ୍ୟ ନଥିଲେ ବାଘ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଅରଣ୍ୟକୁ ବାଘମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବାଘମାନେ ଅରଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତ।