ଯସ୍ମିନ୍ଯଥା ଵର୍ତତେ ଯୋ ମନୁଷ୍ଯ- ସ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତଥା ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ସ ଧର୍ମଃ। ମାଯାଚାରୋ ମାଯଯା ଵର୍ତିତଵ୍ଯଃ ସାଧ୍ଵାଚାରଃ ସାଧୁନା ପ୍ରତ୍ଯୁପେଯଃ
ଯେଉଁପରି ଲୋକ ଆମ ସହ ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେହିପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ହେଉଛି ଧର୍ମ। ଚତୁର୍ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଚତୁର୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଭଲ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଜରା ରୂପଂ ହରତି ହି ଧୈର୍ଯମାଶା ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଧର୍ମଚର୍ଯାମସୂଯା କାମୋ ହ୍ରିଯଂ ଵୃତ୍ତମନାର୍ଯସେଵା କ୍ରୋଧଃ ଶ୍ରିଯଂ ସର୍ଵମେଵାଭିମାନଃ
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ରୂପକୁ ନେଇଯାଏ, ଆଶା ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣକୁ ନେଇଯାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଧର୍ମାଚରଣକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅଭିଲାଷ ଲଜ୍ଜାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅନାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଚରିତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କ୍ରୋଧ ଶ୍ରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅଭିମାନ ସବୁକିଛିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶତାଯୁରୁକ୍ତଃ ପୁରୁଷଃ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ଵୈ ଯଦା। ନାପ୍ନୋତ୍ଯଥ ଚ ତତ୍ସର୍ଵମାଯୁଃ କେନେହ ହେତୁନା
ସମସ୍ତ ବେଦରେ ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନ ଶତ ବର୍ଷ ହେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ଯଦି ଏହି ଆୟୁ ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଆୟୁ କମିଯାଏ?
ଅତିମାନୋଽତିଵାଦଶ୍ଚ ତଥାଽତ୍ଯାଗୋ ନରାଧିପ। କ୍ରୋଧଶ୍ଚାତ୍ମଵିଧିତ୍ସା ଚ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହଶ୍ଚ ତାନି ଷଟ୍
ଅତିରିକ୍ତ ଅଭିମାନ, କଠୋର କଥା, ଦାନର ଅଭାବ, କ୍ରୋଧ, ନିଜକୁ କ୍ଷତି କରିବା, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରିବା—ଏହି ଛଟି ଅପରାଧ, ରାଜା—
ଏତ ଏଵାସଯସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାଃ କୃନ୍ତନ୍ତ୍ଯାଯୂଂଷି ଦେହିନାମ୍। ଏତାନି ମାନଵାନ୍ଧ୍ନନ୍ତି ନ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ତେ
ଏହି ଅତିତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୋଷମାନେ ଦେହୀମାନଙ୍କର ଆୟୁକୁ କାଟିଦିଅନ୍ତି; ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଭଲ ରୁହ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯୈତି ଯୋ ଦାରାନ୍ଯଶ୍ଚାପି ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ। ଵୃଷଲୀପତିର୍ଦ୍ଵିଜୋ ଯଶ୍ଚ ପାନପଶ୍ଚୈଵ ଭାରତ
ଯିଏ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଲୋକର ଜନାନୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ଗୁରୁଙ୍କର ଶୟନକୁ ଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ ହୋଇ ନିମ୍ନ କୁଳର ଜନାନୀକୁ ବିବାହ କରେ, କିମ୍ବା ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଭାରତବଂଶୀ—
ଆଦେଶକୃଦ୍ଵୃତ୍ତିହନ୍ତା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ପ୍ରେଷକଶ୍ଚ ଯଃ। ଶରଣାଗତହା ଚୈଵ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମହଣଃ ସମାଃ। ଏତୈଃ ସମେତ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଅନୁଚିତ ଆଦେଶ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ନଷ୍ଟ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୂତି କାମ କରେ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକକୁ ମାରିଦିଏ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତା ସମାନ। ଏମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ଗୃହୀତଵାକ୍ଯୋ ନଯଵିଦ୍ଵଦାନ୍ଯଃ ଶେଷାନ୍ନଭୋକ୍ତା ହ୍ଯଵିହିଂସକଶ୍ଚ। ନାନର୍ଥକୃତ୍ଯାକୁଲିତଃ କୃତଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯୋ ମୃଦୁଃ ସ୍ଵର୍ଗମୁପୈତି ଵିଦ୍ଵାନ୍
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର କଥା ଅନୁସରେ, ଅନ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଇନାହିଁ, କାହାକୁ କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ଅନାବଶ୍ୟକ କାମରେ ଚିନ୍ତିତ ହୁଏନାହିଁ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମୃଦୁ—ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସୁଲଭାଃ ପୁରୁଷା ରାଜନ୍ସତତଂ ପ୍ରିଯଵାଦିନଃ। ଅପ୍ରିଯସ୍ଯ ତୁ ପଥ୍ଯସ୍ଯ ଵକ୍ତା ଶ୍ରୋତା ଚ ଦୁର୍ଲଭଃ
ରାଜା, ସବୁବେଳେ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକ ହେବା ସହଜ; କିନ୍ତୁ ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ଭଲ କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଲୋକ ଦୁର୍ଲଭ।
ଯୋ ହି ଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ହିତ୍ଵା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ। ଅପ୍ରିଯାଣ୍ଯାହ ପଥ୍ଯାନି ତେନ ରାଜା ସହାଯଵାନ୍
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମାଲିକଙ୍କର ମନପସନ୍ଦ କିମ୍ବା ଅପସନ୍ଦ କଥାକୁ ଛାଡି ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ଭଲ କଥା କହେ—ସେହି ରାଜା ପାଖରେ ସତ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଅଛି।
ତ୍ଯଜେତ୍କୁଲାର୍ଥେ ପୁରୁଷଂ ଗ୍ରାମସ୍ଯାର୍ଥେ କୁଲଂ ତ୍ଯଜେତ୍। ଗ୍ରାମଂ ଜନପଦସ୍ଯାର୍ଥେ ଆତ୍ମାର୍ଥେ ପୃଥିଵୀଂ ତ୍ଯଜେତ୍
କୁଳର ଉପକାର ପାଇଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଗ୍ରାମର ଉପକାର ପାଇଁ କୁଳକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଦେଶର ଉପକାର ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଆପଦର୍ଥେ ଧନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରାନ୍ରକ୍ଷେଦ୍ଧନୈରପି । ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରୈରପି ଧନୈରପି
ବିପଦ ସମୟରେ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଧନ ଦ୍ୱାରା ଜନାନୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଧନ ଛାଡି ମଧ୍ୟ।
ଦ୍ଯୂତମେତତ୍ପୁରା କଲ୍ପେ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈରକରଂ ନୃଣାମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଯୂତଂ ନ ସେଵେତ ହାସ୍ଯାର୍ଥମପି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ପୁରାତନ କାଳରେ ଜୁଆ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଆଣିଥିଲା; ତେଣୁ ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ହସି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଉକ୍ତଂ ମଯା ଦ୍ଯୂତକାଲେଽପି ରାଜ- ନ୍ନେଦଂ ଯୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ପ୍ରାତିପେଯ। ତଦୌଷଧଂ ପଥ୍ଯମିଵାତୁରସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ତଵ ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯ
ଜୁଆ ସମୟରେ ମୁଁ କହିଥିଲି, ରାଜା, ଏହି କଥା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପ୍ରତୀପପୁତ୍ର। ଏହା ରୋଗୀ ପାଇଁ ଔଷଧ ଭଳି, ଲାଭଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀକୁ ଭଲ ଲାଗେନାହିଁ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ, ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ୟ।
କାକୈରିମାଂଶ୍ଚିତ୍ରବର୍ହାନ୍ମଯୂରାନ୍ ପରାଜଯେଥାଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ । ହିତ୍ଵା ସିଂହାନ୍କ୍ରୋଷ୍ଟୁକାନ୍ଗୂହମାନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଶୋଚିତା ତ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ରଃ
ତୁମେ କାଉଁ ଓ ମୟୂରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଙ୍ଗିନ ପାଖରେ ହରାଇ ପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ କେବେ ହରାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ସିଂହମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଶିଆଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିବା ପରି, ସମୟ ଆସିଲେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହାକୁ ଦୁଃଖିତ ହେବ।
ଯସ୍ତାତ ନ କ୍ରୁଧ୍ଯତି ସର୍ଵକାଲଂ ଭୃତ୍ଯସ୍ଯ ଭକ୍ତସ୍ଯ ହିତେ ରତସ୍ଯ। ତସ୍ମିନ୍ଭୃତ୍ଯା ଭର୍ତରି ଵିଶ୍ଵସନ୍ତି ନ ଚୈନମାପତ୍ସୁ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି
ଯେଉଁ ମାଲିକ ନିଜ ଭକ୍ତ ଓ ଭଲ ପାଇଥିବା ଦାସଙ୍କୁ କେବେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଦାସମାନେ ଭରସା ରଖନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଵୃତ୍ତିସଂରୋଧନେନ ରାଜ୍ଯଂ ଧନଂ ସଞ୍ଜିଘୃକ୍ଷେଦପୂର୍ଵମ୍। ତ୍ଯଜନ୍ତି ହ୍ଯେନଂ ଵଞ୍ଚିତା ଵୈ ଵିରୁଦ୍ଧାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ହ୍ଯମାତ୍ଯା ପରିହୀନଭୋଗାଃ
ଦାସମାନେର ଜୀବିକା ରୋକି ନୂତନ ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଠକାଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଭଲପାଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭୋଗ ହରାଇଲେ ଦୂରେଇଯାନ୍ତି।
କୃତ୍ଯାନି ପୂର୍ଵଂ ପରିସଙ୍ଖ୍ଯାଯ ସର୍ଵା- ଣ୍ଯାଯଵ୍ଯଯେ ଚାନୁରୂପାଂ ଚ ଵୃତ୍ତିମ୍। ସଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯାଦନୁରୂପାନ୍ସହାଯାନ୍ ସହାଯସାଧ୍ଯାନି ହି ଦୁଷ୍କରାଣି
ସମସ୍ତ କାମ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଭାବି, ଯଥାଯଥ ଜୀବିକା ଦେଇ, ଯୋଗ୍ୟ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଏକଠା କରିବା ଉଚିତ୍। କାରଣ, କଠିନ କାମ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ହେଲେ ସମ୍ଭବ।
ଅଭିପ୍ରାଯଂ ଯୋ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଭର୍ତୁଃ ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି କରୋତ୍ଯତନ୍ଦ୍ରୀ। ଵକ୍ତା ହିତାନାମନୁରକ୍ତ ଆର୍ଯଃ ଶକ୍ତିଜ୍ଞ ଆତ୍ମେଵ ହି ସୋଽନୁକମ୍ପ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ମାଲିକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି ସମସ୍ତ କାମ ଯଥାଯଥ କରେ, ଭଲ କଥା କହେ, ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଉତ୍ତମ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ଜାଣେ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଦାସକୁ ନିଜ ପରି ଦୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଯୋ ନାଦ୍ରିଯତେଽନୁଶିଷ୍ଟଃ ପ୍ରତ୍ଯାହ ଯଶ୍ଚାପି ନିଯୁଜ୍ଯମାନଃ। ପ୍ରଜ୍ଞାଭିମାନୀ ପ୍ରତିକୂଲଵାଦୀ ତ୍ଯାଜ୍ଯଃ ସ ତାଦୃକ୍ ତ୍ଵରଯୈଵ ଭୃତ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି, କାମ କହିଲେ ପଛରେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ଗର୍ବ କରନ୍ତି ଓ ବିପକ୍ଷ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଚାକିରିରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅସ୍ତବ୍ଧମକ୍ଲୀବମଦୀର୍ଘସୂତ୍ରଂ ସାନୁକ୍ରୋଶଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣମହାର୍ଯମନ୍ଯୈଃ। ଅରୋଗଜାତୀଯମୁଦାରଵାକ୍ଯଂ ଦୂତଂ ଵଦନ୍ତ୍ଯଷ୍ଟଗୁଣୋପପନ୍ନମ୍
ଏହି ଆଠ ଗୁଣ ଥିଲେ ଦୂତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଏ: ଦୃଢ଼ତା, ପୁରୁଷତ୍ୱ, ତୁରନ୍ତ କାମ କରିବା, ଦୟା, ମୃଦୁତା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚ କଥା।
ନ ଵିଶ୍ଵାସାଞ୍ଜାତୁ ପରସ୍ଯ ଗେହେ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରଶ୍ଚେତଯାନୋ ଵିକାଲେ। ନ ଚତ୍ଵରେ ନିଶି ତିଷ୍ଠେନ୍ନିଗୂଢୋ ନ ରାଜକାମ୍ଯାଂ ଯୋଷିତଂ ପ୍ରାର୍ଥଯୀତ
କେବେ ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ଯିବା ଉଚିତ୍। ରାତିରେ ଚକରେ ଲୁଚି ଦଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ରାଜା ଚାହିଁଥିବା ଜଣେ ଜଣାଣୀକୁ ଚାହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ନିହ୍ନଵଂ ମନ୍ତ୍ରଗତସ୍ଯ ଗଚ୍ଛେ- ତ୍ସଂସୃଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ କୁସଙ୍ଗତସ୍ଯ। ନ ଚ ବ୍ରୂଯାନ୍ନାଶ୍ଵସିମି ତ୍ଵଯୀତି ସକାରଣଂ ଵ୍ଯପଦେଶଂ ତୁ କୁର୍ଯାତ୍
ଗୁପ୍ତ କଥା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ କେବେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ଖରାପ ସଙ୍ଗ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ। 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଭରସା କରେ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯଥାଯଥ କାରଣ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ଘୃଣୀ ରାଜା ପୁଂଶ୍ଚଲୀ ରାଜଭୃତ୍ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଭ୍ରାତା ଵିଧଵା ବାଲପୁତ୍ରା। ସେନାଜୀଵୀ ଚୋଦ୍ଧୃତଭୂରିରେଵ ଵ୍ଯଵହାରେଷୁ ଵର୍ଜନୀଯାଃ ସ୍ଯୁରେତେ
ଦୟାଳୁ ରାଜା, ଚଞ୍ଚଳ ଜଣାଣୀ, ରାଜସେବକ, ପୁଅ, ଭାଇ, ଅନାଥ ଶିଶୁ ସହିତ ବିଧବା, ସେନାର ଲୋକ, ଅଧିକ ଜମି ହରାଇଥିବା — ଏମାନେ ସହିତ କୌଣସି ଆଇନ ମାମଲା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଷ୍ଟୌ ଗୁଣାଃ ପୁରୁଷଂ ଦୀପଯନ୍ତି ପ୍ରଜ୍ଞା ଚ କୌଲ୍ଯଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ଦମଶ୍ଚ। ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାବହୁଭାଷିତା ଚ ଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି କୃତଜ୍ଞତା ଚ
ଆଠଟି ଗୁଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ: ବୁଦ୍ଧି, ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ଶିକ୍ଷା, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପ୍ରାକ୍ରମ, କମ୍ କଥା କହିବା, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା।
ଏତାନ୍ଗୁଣାଂସ୍ତାତ ମହାନୁଭାଵା- ନେକୋ ଗୁଣଃ ସଂଶ୍ରଯତେ ପ୍ରସହ୍ଯ। ରାଜା ଯଦା ସତ୍କୁରୁତେ ମନୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ଗୁଣନେଷ ଗୁଣୋ ବିଭର୍ତି
ଏହି ଗୁଣମାନେ, ବାପା, ମହାନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ। ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅନ୍ୟ ଗୁଣମାନେକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା କାହାକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଗୁଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଏକଠା କରେ।
ଗୁଣା ଦଶ ସ୍ନାନଶୀଲଂ ଭଜନ୍ତେ ବଲଂ ରୂପଂ ସ୍ଵରଵର୍ଣପ୍ରଶୁଦ୍ଧିଃ। ସ୍ପର୍ଶଶ୍ଚ ଗନ୍ଧଶ୍ଚ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ଚ ଶ୍ରୀଃ ସୌକୁମାର୍ଯଂ ପ୍ରଵରାଶ୍ଚ ନାର୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ସଫାସୁଥିବେ, ସେଉଁଠି ଦଶଟି ଗୁଣ ଥାଏ: ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ୱରର ପବିତ୍ରତା, ଛୁଆଁର ଭଲପନ, ଗନ୍ଧର ଶୁଦ୍ଧତା, ସଫାସୁଫାଇ, ଧନ, କୋମଳତା, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜଣାଣୀମାନେ।
ଗୁଣାଶ୍ଚ ଷଣ୍ମିତଭୁକ୍ତଂ ଭଜନ୍ତେ ଆରୋଗ୍ଯମାଯୁଶ୍ଚ ବଲଂ ସୁଖଂ ଚ। ଅନାଵିଲଂ ଚାସ୍ଯ ଭଵତ୍ଯପତ୍ଯଂ ନ ଚୈନମାଦ୍ଯୂନ ଇତି କ୍ଷିପନ୍ତି
ଯେଉଁ ଲୋକ ମାପରେ ଖାଆନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଛଅଟି ଗୁଣ ଥାଏ: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ସୁଖ, ନିରାମୟ ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ସେ ଶୀଘ୍ର କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅକର୍ମଶୀଲଂ ଚ ମହାଶନଂ ଚ ଲୋକଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ବହୁମାଯଂ ନୃଶଂସମ୍। ଅଦେଶକାଲଜ୍ଞମମିଷ୍ଟଵେଷ- ମେତାନ୍ଗୃହେ ନ ପ୍ରତିଵାସଯେତ
ଅଳସ, ଅତି ଖାଉଥିବା, ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ଚତୁର, ନିର୍ଦୟ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅଜ୍ଞାନୀ, ଅପ୍ରିୟ ଦେଖା — ଏମାନେକୁ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଦର୍ଯମାକ୍ରୋଶକମଶ୍ରୁତଂ ଚ ଵନୌକସଂ ଧୂର୍ତମମାନ୍ଯମାନିନମ୍। ନିଷ୍ଠୂରିଣଂ କୃତଵୈରଂ କୃତଘ୍ନ- ମେତାନ୍ଭୃଶାର୍ତୋପି ନ ଜାତୁ ଯାଚେତ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ କଞ୍ଜୁଷ, ଗାଳିଦେଇଥିବା, ଅଶିକ୍ଷିତ, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା, ଚତୁର, ଅସମ୍ମାନିତ, ଅହଂକାରୀ, କଠୋର, ଶତ୍ରୁ, ଅକୃତଜ୍ଞ — ଏମାନେଠାରୁ କେବେ ମାଗିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।