ନ ତଦ୍ବଲଂ ଯନ୍ମୃଦୁନା ଵିରୁଧ୍ଯତେ ସୂକ୍ଷ୍ମୋ ଧର୍ମସ୍ତରସା ସେଵିତଵ୍ଯଃ। ପ୍ରଧ୍ଵଂସିନୀ କ୍ରୂରସମାହିତା ଶ୍ରୀ- ର୍ମୃଦୁପ୍ରୌଢା ଗଚ୍ଛତି ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍
ଯେଉଁ ଶକ୍ତି କୌମଳ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରେ, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧର୍ମକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। କ୍ରୁର ଓ ଅସ୍ଥିର ଭାଗ୍ୟ ସବୁ କିଛି ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଉଛି, କିନ୍ତୁ କୌମଳ୍ୟ ଓ ପକ୍ୱ ଭାଗ୍ୟ ପୁଅ ଓ ନାତି ଦେଇଥାଏ।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପାଲଯନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡୋଃ ସୁତାସ୍ତଵ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ପାନ୍ତୁ। ଏକାରିମିତ୍ରାଃ କୁରଵୋ ହ୍ଯେକକାର୍ଯା ଜୀଵନ୍ତୁ ରାଜନ୍ସୁଖିନଃ ସମୃଦ୍ଧାଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତୁମ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। କୁରୁମାନେ, ସେମାନେ ମିତ୍ର ହେଉନ୍ତି କି ବିପକ୍ଷୀ, ସବୁଏ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଅଛନ୍ତି। ରାଜା, ସେମାନେ ସୁଖରେ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ।
ମେଢୀଭୂତଃ କୌରଵାଣାଂ ତ୍ଵମଦ୍ଯ ତ୍ଵଯ୍ଯାଧୀନଂ କୁରୁକୁଲମାଜମୀଢ। ପାର୍ଥାନ୍ବାଲାନ୍ଵନଵାସପ୍ରତପ୍ତା- ନ୍ଗୋପାଯସ୍ଵ ସ୍ଵଂ ଯଶସ୍ତାତ ରକ୍ଷନ୍
ଆଜି ତୁମେ କୌରବମାନେଙ୍କର ଭିତ୍ତିସ୍ଥମ୍ଭ। କୁରୁବଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି, ଅଜମୀଢଙ୍କ ବଂଶଜ। ଅବସ୍ଥାପିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବନବାସରେ ଦୁଃଖିତ, ସେମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।
ସନ୍ଧତ୍ସ୍ଵ ତ୍ଵଂ କୌରଵ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୈ- ର୍ମା ନେଽନ୍ତରଂ ରିପଵଃ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତୁ। ସତ୍ଯେ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ନରଦେଵ ସର୍ଵେ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସ୍ଥାପଯ ତ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ର
କୌରବ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ମିଳନ କର। ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ନ କରନ୍ତୁ। ରାଜା, ସମସ୍ତେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କର।
ସପ୍ତଦଶେମାନ୍ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମନୁଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯ ପୁରୁଷାନାକାଶଂ ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ଘ୍ନତଃ
ଓ ରାଜା, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁ ମନୁ ଏହି ସତର ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ୟର ପୁରୁଷମାନେ ଥିଲେ, ଆକାଶକୁ ମୁଠି ଦେଇ ଘୁସି ମାରୁଥିଲେ।
ତାନେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ଧନୁରନାମ୍ଯଂ ନମତୋ ବ୍ରଵୀତ୍। ଅଥୋ ମରୀଚିନଃ ପାଦାନଗ୍ରାହ୍ଯାନ୍ଗୃହ୍ଣତସ୍ତଥା
ସେ ଏହିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ଟାଣି, ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ଏବଂ ମରୀଚିଙ୍କ ପାଦ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ।
ଯଶ୍ଚାଶିଷ୍ଯଂ ଶାସ୍ତି ଵୈ ଯଶ୍ଚ ତୁଷ୍ଯେ- ଦ୍ଯଶ୍ଚାତିଵେଲଂ ଭଜତେ ଦ୍ଵିଷନ୍ତମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଯୋ ରକ୍ଷତି ଭଦ୍ରମଶ୍ରୁତେ ଯଶ୍ଚାଯାଚ୍ଯଂ ଯାଚତେ କତ୍ଥତେ ଵା
ଯିଏ ଶିଷ୍ୟ ନୁହେଁ ତାକୁ ଶିଖାଏ, ଅଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହୁଏ, ଶତ୍ରୁ ସହ ବେସି ଘନିଷ୍ଠ ହୁଏ, ଜଣେ ଜନାନୀକୁ ଭଲ କଥା ଶୁଣିବାରୁ ରୋକେ, ଯାହାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ତାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ଗର୍ବ କରେ—
ଯଶ୍ଚାଭିଜାତଃ ପ୍ରକରୋତ୍ଯକାର୍ଯଂ ଯଶ୍ଚାବଲୋ ବଲିନା ନିତ୍ଯଵୈରୀ। ଅଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଯ ଚ ଯୋ ବ୍ରଵୀତି ଯଶ୍ଚାକାମ୍ଯଂ କାମଯତେ ନରେନ୍ଦ୍ର
ଯିଏ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଅନୁଚିତ କାମ କରେ, ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖେ, ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ଲୋକଙ୍କୁ କଥା କହେ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଇଛା କରେ, ରାଜା—
ଵଧ୍ଵାଽଵହାସଂ ଶ୍ଵଶୁରୋ ମନ୍ଯତେ ଯୋ ଵଧ୍ଵାଽଵସନ୍ନଭଯୋ ମାନକାମଃ । ପରକ୍ଷେତ୍ରେ ନିର୍ଵପତି ଯଶ୍ଚ ବୀଜଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଚ ଯଃ ପରିଵଦତେଽତିଵେଲମ୍
ଯିଏ ଶ୍ୱଶୁର ହୋଇ ବହୁରାଣୀର ମଜାକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ନେଇଥାଏ, ମାନରେ ଅତିରିକ୍ତ ଭୟ ରଖି ବହୁରାଣୀକୁ ଦମ୍ପିତ ଦେଖି ଭୟଭିତ ହୁଏ, ଅନ୍ୟର ଜମିରେ ଚାଷ କରେ, କିମ୍ବା ଜଣେ ଜନାନୀକୁ ଅତିରିକ୍ତ ନିନ୍ଦା କରେ—
ଯଶ୍ଚାପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ନ ସ୍ମରାମୀତି ଵାଦୀ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଯଃ କତ୍ଥତି ଯାଚ୍ଯମାନଃ। ଯଶ୍ଚାସତଃ ସାନ୍ତ୍ଵମୁପାନଯୀତ ଏତାନ୍ନଯନ୍ତି ନିରଯଂ ପାଶହସ୍ତାଃ
ଯିଏ ଦାନ ମିଳିବା ପରେ 'ମୁଁ ମନେ ନାହିଁ' ଭାବେ କହେ, ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ ଦାନ ଦେଇ ଗର୍ବ କରେ, ଅସଦ୍ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ—ଏମାନେ ପାଶଧାରୀ ଦୂତମାନେ ନରକକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଯସ୍ମିନ୍ଯଥା ଵର୍ତତେ ଯୋ ମନୁଷ୍ଯ- ସ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତଥା ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ସ ଧର୍ମଃ। ମାଯାଚାରୋ ମାଯଯା ଵର୍ତିତଵ୍ଯଃ ସାଧ୍ଵାଚାରଃ ସାଧୁନା ପ୍ରତ୍ଯୁପେଯଃ
ଯେଉଁପରି ଲୋକ ଆମ ସହ ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେହିପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ହେଉଛି ଧର୍ମ। ଚତୁର୍ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଚତୁର୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଭଲ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଜରା ରୂପଂ ହରତି ହି ଧୈର୍ଯମାଶା ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଧର୍ମଚର୍ଯାମସୂଯା କାମୋ ହ୍ରିଯଂ ଵୃତ୍ତମନାର୍ଯସେଵା କ୍ରୋଧଃ ଶ୍ରିଯଂ ସର୍ଵମେଵାଭିମାନଃ
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ରୂପକୁ ନେଇଯାଏ, ଆଶା ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣକୁ ନେଇଯାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଧର୍ମାଚରଣକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅଭିଲାଷ ଲଜ୍ଜାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅନାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଚରିତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କ୍ରୋଧ ଶ୍ରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅଭିମାନ ସବୁକିଛିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶତାଯୁରୁକ୍ତଃ ପୁରୁଷଃ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ଵୈ ଯଦା। ନାପ୍ନୋତ୍ଯଥ ଚ ତତ୍ସର୍ଵମାଯୁଃ କେନେହ ହେତୁନା
ସମସ୍ତ ବେଦରେ ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନ ଶତ ବର୍ଷ ହେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ଯଦି ଏହି ଆୟୁ ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଆୟୁ କମିଯାଏ?
ଅତିମାନୋଽତିଵାଦଶ୍ଚ ତଥାଽତ୍ଯାଗୋ ନରାଧିପ। କ୍ରୋଧଶ୍ଚାତ୍ମଵିଧିତ୍ସା ଚ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହଶ୍ଚ ତାନି ଷଟ୍
ଅତିରିକ୍ତ ଅଭିମାନ, କଠୋର କଥା, ଦାନର ଅଭାବ, କ୍ରୋଧ, ନିଜକୁ କ୍ଷତି କରିବା, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରିବା—ଏହି ଛଟି ଅପରାଧ, ରାଜା—
ଏତ ଏଵାସଯସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାଃ କୃନ୍ତନ୍ତ୍ଯାଯୂଂଷି ଦେହିନାମ୍। ଏତାନି ମାନଵାନ୍ଧ୍ନନ୍ତି ନ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ତେ
ଏହି ଅତିତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୋଷମାନେ ଦେହୀମାନଙ୍କର ଆୟୁକୁ କାଟିଦିଅନ୍ତି; ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଭଲ ରୁହ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯୈତି ଯୋ ଦାରାନ୍ଯଶ୍ଚାପି ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ। ଵୃଷଲୀପତିର୍ଦ୍ଵିଜୋ ଯଶ୍ଚ ପାନପଶ୍ଚୈଵ ଭାରତ
ଯିଏ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଲୋକର ଜନାନୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ଗୁରୁଙ୍କର ଶୟନକୁ ଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ ହୋଇ ନିମ୍ନ କୁଳର ଜନାନୀକୁ ବିବାହ କରେ, କିମ୍ବା ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଭାରତବଂଶୀ—
ଆଦେଶକୃଦ୍ଵୃତ୍ତିହନ୍ତା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ପ୍ରେଷକଶ୍ଚ ଯଃ। ଶରଣାଗତହା ଚୈଵ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମହଣଃ ସମାଃ। ଏତୈଃ ସମେତ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଯିଏ ଅନୁଚିତ ଆଦେଶ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ନଷ୍ଟ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୂତି କାମ କରେ, କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକକୁ ମାରିଦିଏ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତା ସମାନ। ଏମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ଗୃହୀତଵାକ୍ଯୋ ନଯଵିଦ୍ଵଦାନ୍ଯଃ ଶେଷାନ୍ନଭୋକ୍ତା ହ୍ଯଵିହିଂସକଶ୍ଚ। ନାନର୍ଥକୃତ୍ଯାକୁଲିତଃ କୃତଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯୋ ମୃଦୁଃ ସ୍ଵର୍ଗମୁପୈତି ଵିଦ୍ଵାନ୍
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର କଥା ଅନୁସରେ, ଅନ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଇନାହିଁ, କାହାକୁ କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ଅନାବଶ୍ୟକ କାମରେ ଚିନ୍ତିତ ହୁଏନାହିଁ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମୃଦୁ—ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସୁଲଭାଃ ପୁରୁଷା ରାଜନ୍ସତତଂ ପ୍ରିଯଵାଦିନଃ। ଅପ୍ରିଯସ୍ଯ ତୁ ପଥ୍ଯସ୍ଯ ଵକ୍ତା ଶ୍ରୋତା ଚ ଦୁର୍ଲଭଃ
ରାଜା, ସବୁବେଳେ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକ ହେବା ସହଜ; କିନ୍ତୁ ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ଭଲ କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଲୋକ ଦୁର୍ଲଭ।
ଯୋ ହି ଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ହିତ୍ଵା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ। ଅପ୍ରିଯାଣ୍ଯାହ ପଥ୍ଯାନି ତେନ ରାଜା ସହାଯଵାନ୍
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମାଲିକଙ୍କର ମନପସନ୍ଦ କିମ୍ବା ଅପସନ୍ଦ କଥାକୁ ଛାଡି ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ଭଲ କଥା କହେ—ସେହି ରାଜା ପାଖରେ ସତ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଅଛି।
ତ୍ଯଜେତ୍କୁଲାର୍ଥେ ପୁରୁଷଂ ଗ୍ରାମସ୍ଯାର୍ଥେ କୁଲଂ ତ୍ଯଜେତ୍। ଗ୍ରାମଂ ଜନପଦସ୍ଯାର୍ଥେ ଆତ୍ମାର୍ଥେ ପୃଥିଵୀଂ ତ୍ଯଜେତ୍
କୁଳର ଉପକାର ପାଇଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଗ୍ରାମର ଉପକାର ପାଇଁ କୁଳକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଦେଶର ଉପକାର ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜ ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଆପଦର୍ଥେ ଧନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରାନ୍ରକ୍ଷେଦ୍ଧନୈରପି । ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରୈରପି ଧନୈରପି
ବିପଦ ସମୟରେ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଧନ ଦ୍ୱାରା ଜନାନୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଧନ ଛାଡି ମଧ୍ୟ।
ଦ୍ଯୂତମେତତ୍ପୁରା କଲ୍ପେ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈରକରଂ ନୃଣାମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଯୂତଂ ନ ସେଵେତ ହାସ୍ଯାର୍ଥମପି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ପୁରାତନ କାଳରେ ଜୁଆ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଆଣିଥିଲା; ତେଣୁ ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ହସି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଉକ୍ତଂ ମଯା ଦ୍ଯୂତକାଲେଽପି ରାଜ- ନ୍ନେଦଂ ଯୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ପ୍ରାତିପେଯ। ତଦୌଷଧଂ ପଥ୍ଯମିଵାତୁରସ୍ଯ ନ ରୋଚତେ ତଵ ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯ
ଜୁଆ ସମୟରେ ମୁଁ କହିଥିଲି, ରାଜା, ଏହି କଥା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପ୍ରତୀପପୁତ୍ର। ଏହା ରୋଗୀ ପାଇଁ ଔଷଧ ଭଳି, ଲାଭଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀକୁ ଭଲ ଲାଗେନାହିଁ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ, ବୈଚିତ୍ରବୀର୍ୟ।
କାକୈରିମାଂଶ୍ଚିତ୍ରବର୍ହାନ୍ମଯୂରାନ୍ ପରାଜଯେଥାଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ । ହିତ୍ଵା ସିଂହାନ୍କ୍ରୋଷ୍ଟୁକାନ୍ଗୂହମାନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଶୋଚିତା ତ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ରଃ
ତୁମେ କାଉଁ ଓ ମୟୂରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଙ୍ଗିନ ପାଖରେ ହରାଇ ପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ କେବେ ହରାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ସିଂହମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଶିଆଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିବା ପରି, ସମୟ ଆସିଲେ ରାଜା, ତୁମେ ଏହାକୁ ଦୁଃଖିତ ହେବ।
ଯସ୍ତାତ ନ କ୍ରୁଧ୍ଯତି ସର୍ଵକାଲଂ ଭୃତ୍ଯସ୍ଯ ଭକ୍ତସ୍ଯ ହିତେ ରତସ୍ଯ। ତସ୍ମିନ୍ଭୃତ୍ଯା ଭର୍ତରି ଵିଶ୍ଵସନ୍ତି ନ ଚୈନମାପତ୍ସୁ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି
ଯେଉଁ ମାଲିକ ନିଜ ଭକ୍ତ ଓ ଭଲ ପାଇଥିବା ଦାସଙ୍କୁ କେବେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଦାସମାନେ ଭରସା ରଖନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଵୃତ୍ତିସଂରୋଧନେନ ରାଜ୍ଯଂ ଧନଂ ସଞ୍ଜିଘୃକ୍ଷେଦପୂର୍ଵମ୍। ତ୍ଯଜନ୍ତି ହ୍ଯେନଂ ଵଞ୍ଚିତା ଵୈ ଵିରୁଦ୍ଧାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ହ୍ଯମାତ୍ଯା ପରିହୀନଭୋଗାଃ
ଦାସମାନେର ଜୀବିକା ରୋକି ନୂତନ ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଠକାଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଭଲପାଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭୋଗ ହରାଇଲେ ଦୂରେଇଯାନ୍ତି।
କୃତ୍ଯାନି ପୂର୍ଵଂ ପରିସଙ୍ଖ୍ଯାଯ ସର୍ଵା- ଣ୍ଯାଯଵ୍ଯଯେ ଚାନୁରୂପାଂ ଚ ଵୃତ୍ତିମ୍। ସଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯାଦନୁରୂପାନ୍ସହାଯାନ୍ ସହାଯସାଧ୍ଯାନି ହି ଦୁଷ୍କରାଣି
ସମସ୍ତ କାମ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଭାବି, ଯଥାଯଥ ଜୀବିକା ଦେଇ, ଯୋଗ୍ୟ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଏକଠା କରିବା ଉଚିତ୍। କାରଣ, କଠିନ କାମ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ହେଲେ ସମ୍ଭବ।
ଅଭିପ୍ରାଯଂ ଯୋ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଭର୍ତୁଃ ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି କରୋତ୍ଯତନ୍ଦ୍ରୀ। ଵକ୍ତା ହିତାନାମନୁରକ୍ତ ଆର୍ଯଃ ଶକ୍ତିଜ୍ଞ ଆତ୍ମେଵ ହି ସୋଽନୁକମ୍ପ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ମାଲିକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି ସମସ୍ତ କାମ ଯଥାଯଥ କରେ, ଭଲ କଥା କହେ, ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଉତ୍ତମ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ଜାଣେ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଦାସକୁ ନିଜ ପରି ଦୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଯୋ ନାଦ୍ରିଯତେଽନୁଶିଷ୍ଟଃ ପ୍ରତ୍ଯାହ ଯଶ୍ଚାପି ନିଯୁଜ୍ଯମାନଃ। ପ୍ରଜ୍ଞାଭିମାନୀ ପ୍ରତିକୂଲଵାଦୀ ତ୍ଯାଜ୍ଯଃ ସ ତାଦୃକ୍ ତ୍ଵରଯୈଵ ଭୃତ୍ଯଃ
ଯେଉଁ ଦାସ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି, କାମ କହିଲେ ପଛରେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ଗର୍ବ କରନ୍ତି ଓ ବିପକ୍ଷ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଚାକିରିରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।