ଚଲଚିତ୍ତମନାତ୍ମାନମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଵଶାନୁଗମ୍। ଅର୍ଥାଃ ସମଭିଵର୍ତତେ ହଂସାଃ ଶୁଷ୍କଂ ସରୋ ଯଥା
ଯେତେବେଳେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲେ, ସେତେବେଳେ ବିଷୟବସ୍ତୁମାନେ ଏମିତି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଶୁଖିଲା ପୋଖରୀକୁ ହଂସମାନେ ଘେରି ଆସନ୍ତି।
ଅକସ୍ମାଦେଵ କୁପ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରସୀଦନ୍ତ୍ଯନିମିତ୍ତତଃ । ଶୀଲମେତଦସାଧୂନାମଭ୍ରଂ ପାରିପ୍ଲଵଂ ଯଥା
ଖରାପ ଲୋକମାନେ କାରଣ ବିନା ରୁଷିଯାନ୍ତି ଏବଂ କାରଣ ବିନା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ପବନରେ ଉଡୁଥିବା ମେଘ ପରି ଅସ୍ଥିର।
ସତ୍କୃତାଶ୍ଚ କୃତାର୍ଥାଶ୍ଚ ମିତ୍ରାଣାଂ ନ ଭଵନ୍ତି ଯେ । ତାନ୍ମୃତାନପି କ୍ରଵ୍ଯାଦାଃ କୃତଘ୍ନାନ୍ନୋପଭୁଞ୍ଜତେ
ଯେମାନେ ସମ୍ମାନ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ରଖିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମରିଗଲେ ମଧ୍ୟ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ପଶୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ କୃତଘ୍ନ।
ଅର୍ଥଯେଦେଵ ମିତ୍ରାଣି ସତି ଵାଽସତି ଵା ଧନେ। ନାନର୍ଥଯନ୍ପ୍ରଜାନାତି ମିତ୍ରାଣାଂ ସାରଫଲ୍ଗୁତାମ୍
କେବଳ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସମ୍ପଦ ଥିଲେ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦରକାର ପଡେ; ଯିଏ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦରକାର ନପଡେ, ସେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ।
ସନ୍ତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ରୂପଂ ସନ୍ତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ବଲମ୍। ସନ୍ତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ଜ୍ଞାନଂ ସନ୍ତାପାଦ୍ଵ୍ଯାଧିମୃଚ୍ଛତି
ଦୁଃଖରେ ରୂପ ହ୍ରାସ ପାଏ, ଦୁଃଖରେ ଶକ୍ତି କମିଯାଏ, ଦୁଃଖରେ ବୁଦ୍ଧି ହରାଇଯାଏ, ଦୁଃଖରୁ ରୋଗ ହୁଏ।
ଅନଵାପ୍ଯଂ ଚ ଶୋକେନ ଶରୀରଂ ଚୋପତପ୍ଯତେ। ଅମିତ୍ରାଶ୍ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ଯନ୍ତି ମା ସ୍ମ ଶୋକେ ମନଃ କୃଥାଃ
ଅପୂରଣୀୟ ଇଚ୍ଛା ଦୁଃଖରେ ଦେହକୁ ଜଳାଏ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଏଥିରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି—ତୁମେ ମନକୁ ଦୁଃଖରେ ଲଗାଇ ରଖିବା ନାହିଁ।
ପୁନର୍ନରୋ ମ୍ରିଯତେ ଜାଯତେ ଚ ପୁନର୍ନରୋ ହୀଯତେ ଵର୍ଧତେ ଚ। ପୁନର୍ନରୋ ଯାଚତି ଯାଚ୍ଯତେ ଚ ପୁନର୍ନରଃ ଶୋଚତି ଶୋଚ୍ଯତେ ଚ
ମଣିଷ ମରେ ଏବଂ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉଛି; କେବେ କମିଯାଏ, କେବେ ବଢ଼େ; କେବେ ଭିକ୍ଷା ମାଗେ, କେବେ ଦେଉଛି; କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, କେବେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦିଆଯାଏ।
ସୁଖଂ ଚ ଦୁଃଖଂ ଚ ଭଵାଭଵୌ ଚ ଲାଭାଲାଭୌ ମରଣଂ ଜୀଵିତଂ ଚ। ପର୍ଯାଯଶଃ ସର୍ଵମେତେ ସ୍ପୃଶନ୍ତି ତସ୍ମାଦ୍ଧୀରୋ ନ ଚ ହୃଷ୍ଯେନ୍ନ ସୋଚେତ୍
ସୁଖ ଦୁଃଖ, ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ, ଲାଭ ହାନି, ଅସ୍ତି ନାସ୍ତି—ଏସବୁ ପାଳିକ୍ରମେ ସବୁଙ୍କୁ ଛୁଏ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନ ଅତି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ନ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଚଲାନି ହୀମାନି ଷଡିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତେଷାଂ ଯଦ୍ଯଦ୍ଵର୍ଧତେ ଯତ୍ରଯତ୍ର। ତତସ୍ତତଃ ସ୍ରଵତେ ବୁଦ୍ଧିରସ୍ଯ ଚ୍ଛିଦ୍ରୋଦକୁମ୍ଭାଦିଵ ନିତ୍ଯମମ୍ଭଃ
ଏହି ଛଅଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସବୁଠି ଅସ୍ଥିର; ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ସେଠାରେ ମନ ତାହା ପଛରେ ଭାଗେ, ଯେପରି ଛିଦ୍ର ଥିବା ଘଡ଼ରୁ ପାଣି ଲୁଚିଯାଏ।
ତନୁରୁଦ୍ଧଃ ଶିଖୀ ରାଜା ମିଥ୍ଯୋପଚରିତୋ ମଯା। ମନ୍ଦାନାଂ ମମ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଯୁଦ୍ଧେନାନ୍ତଂ କରିଷ୍ଯତି
ଯେ ରାଜା ଦମିତ ଓ ତୀବ୍ର, ସେଉଁଠି ମୁଁ ଭୁଲରେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲି; ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୂର୍ଖ ପୁଅମାନଙ୍କର ଶେଷ କରିଦେବେ।
ନିତ୍ଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନମିଦଂ ସର୍ଵଂ ନିତ୍ଯୋଦ୍ଵିଗ୍ରମିଦଂ ମନଃ। ଯତ୍ତତ୍ପଦମନୁଦ୍ଵିଗ୍ନଂ ତନ୍ମେ ଵଦ ମହାମତେ
ଏହି ସବୁ କିଛି ସଦା ଚିନ୍ତାରେ ରହେ, ଏହି ମନ ସଦା ଅସ୍ଥିର; ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।
ନାନ୍ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଯାତପସୋ ନାନ୍ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହାତ୍। ନାନ୍ଯତ୍ର ଲୋଭସନ୍ତ୍ଯାଗାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ପଶ୍ଯାମି ତେଽନଘ
ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେଉଁଠି ଶାନ୍ତି ମିଳେ, ମୁଁ ଦେଖୁନି, ହେ ନିର୍ମଳ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଭଯଂ ପ୍ରଣୁଦତି ତପସା ଵିନ୍ଦତେ ମହତ୍। ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଯା ଜ୍ଞାନଂ ଶାନ୍ତିଂ ଭୋଗେନ ଵିନ୍ଦତି
ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଦୂର ହୁଏ; ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମହତ୍ତ୍ୱ ମିଳେ; ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କଲେ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ; ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ଅନାଶ୍ରିତା ଦାନପୁଣ୍ଯଂ ଵେଦପୁଣ୍ଯମନାଶ୍ରିତାଃ। ରାଗଦ୍ଵେଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଵିଚରନ୍ତୀହ ମୋକ୍ଷିଣଃ
ଯେମାନେ ଦାନ କିମ୍ବା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନର ପୁଣ୍ୟରେ ଆସ୍ରୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ।
ସ୍ଵଧୀତସ୍ଯ ସୁଯୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସୁକୃତସ୍ଯ ଚ କର୍ମଣଃ । ତପସଶ୍ଚ ସୁତପ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସୁଖମେଧତେ
ଯିଏ ଭଲ ଅଧ୍ୟୟନ, ଭଲ ଯୁଦ୍ଧ, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଭଲ ତପସ୍ୟା କରିଥାଏ, ସେ ଶେଷରେ ସୁଖ ପାଏ।
ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣାନି ଶଯନାନି ପ୍ରପନ୍ନା ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଜାତୁ ନିଦ୍ରାଂ ଲଭନ୍ତେ। ନ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ରାଜନ୍ରତିମାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନ ମାଗଧୈଃ ସ୍ତୂଯମାନା ନ ସୂତୈଃ
ଯେମାନେ ମନରେ ଭାଗ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଲ ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ ନାହିଁ, ବା ଗାୟକ କିମ୍ବା ବାଦକଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ ନାହିଁ, ହେ ରାଜା।
ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଜାତୁ ଚରନ୍ତି ଧର୍ମଂ ନ ଵୈ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତୀହ ଭିନ୍ନାଃ । ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଗୌରଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନ ଵୈ ଭିନ୍ନାଃ ପ୍ରଶମଂ ରୋଚଯନ୍ତି
ଯେମାନେ ଭିନ୍ନ, ସେମାନେ ଧର୍ମ ଚାଲନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଏଠି ସୁଖ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଵୈ ତେଷାଂ ସ୍ଵଦତେ ପଥ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଯୋଗକ୍ଷେମଂ କଲ୍ପତେ ନୈଵ ତେଷାମ୍। ଭିନ୍ନାନାଂ ଵୈ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ର ପରାଯଣଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦ୍ଵିନାଶାତ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କଥା ମିଷ୍ଟି ଲାଗେ ନାହିଁ, ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ ନାହିଁ; ହେ ମନୁଷ୍ୟର ରାଜା, ଭିନ୍ନମନ୍ତିକୁ ନାଶ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
ସଂପନ୍ନଂ ଗୋଷୁ ସଂଭାଵ୍ଯଂ ସଂଭାଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତପଃ। ସଂଭାଵ୍ଯଂ ଚାପଲଂ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ସଂଭାଵ୍ଯଂ ଜ୍ଞାତିତୋ ଭଯଂ
ଗାଁ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ, ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ଅସ୍ଥିର ହେବେ, ଆପଣଙ୍କ ନିକଟାତ୍ମୀୟଙ୍କ ଠାରୁ ଭୟ ଆସିପାରେ—ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହେବା ଉଚିତ୍।
ଧୂମାଯନ୍ତେ ଵ୍ଯପେତାନି ଜ୍ଵଲନ୍ତି ସହିତାନି ଚ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ମୁକାନୀଵ ଜ୍ଞାତଯୋ ଭରତର୍ଷଭ
ଯେତେବେଳେ ଅଂଗାର ଛିଟିଯାଏ, ସେମାନେ ଧୂଆଁ ହୁଏ; ଏକଠା ହେଲେ, ତେବେ ଜ୍ୱାଳା ଲାଗେ—ଏହିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଜଣେ ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତବଂଶୀ, ଏକଠା ହେଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଚ ଯେ ଶୂରାଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଜ୍ଞାତିଷୁ ଗୋଷୁ ଚ। ଵୃନ୍ତାଦିଵ ଫଲଂ ପକ୍ଵଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପତନ୍ତି ତେ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଝିଅ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଗାଁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାହସୀ, ସେମାନେ ପକ୍କା ଫଳ ଡାଳିରୁ ଖସିଯିବା ପରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଯାନ୍ତି।
ମହାନପ୍ଯେକଜୋ ଵୃକ୍ଷୋ ବଲଵାନ୍ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ପ୍ରସହ୍ଯ ଏଵ ଵାତେନ ସସ୍କନ୍ଧୋ ମର୍ଦିତୁଂ କ୍ଷଣାତ୍
ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଯେତେବେଳେ ମଜବୁତ ଓ ଭଲ ଭାବେ ଗାଁଢି ହୋଇଥାଏ, ତଥାପି ଜୋର ହାଲା ହେଲେ, ଏହା ସହ ଶାଖାସମେତ ମାତ୍ର କିଛି ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଯିପାରେ।
ଅଥ ଯେ ସହିତା ଵୃକ୍ଷାଃ ସଙ୍ଘଶଃ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ। ତେ ହି ଶୀଘ୍ରତମାନ୍ଵାତାନ୍ସହନ୍ତେନ୍ଯୋନ୍ଯସଂଶ୍ରଯାତ୍
ଯେଉଁ ଗଛମାନେ ଏକାଠି ଭଲଭାବେ ମଜବୁତ ଭାବେ ଗଡ଼ି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରବଳ ବାତାସକୁ ମଧ୍ୟ ଏକାଉଠି ରହି ସହିପାରନ୍ତି।
ଏଵଂ ମନୁଷ୍ଯମପ୍ଯେକଂ ଗୁଣୈରପି ସମନ୍ଵିତମ୍। ଶକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଷନ୍ତୋ ମନ୍ଯନ୍ତେ ଵାଯୁର୍ଦ୍ରୁମମିଵୈକଜମ୍
ଏହିପରି, ଏକ ଲୋକ ଯଦିଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏକା ହେଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ଭାବିବେ—ଏକା ଗଛକୁ ବାତାସ ଯେପରି ଉଖାଡ଼ି ଦେଇପାରେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସମୁପଷ୍ଟମ୍ଭାଦନ୍ଯୋନ୍ଯାପାଶ୍ରଯେଣ ଚ। ଜ୍ଞାତଯଃ ସଂପ୍ରଵର୍ଧନ୍ତେ ସରସୀଵୋତ୍ପଲାନ୍ଯୁତ
ଏକାଉଠି ସହଯୋଗ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନମାନେ ବଢ଼ିଉଠନ୍ତି, ଯେପରି ଝିଲିକା ତଳେ ପଦ୍ମ ଫୁଲମାନେ ଏକାଉଠି ଫୁଲିଉଠନ୍ତି।
ଅଵଧ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗାଵୋ ଜ୍ଞାତଯଃ ଶିଶିଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ। ଯେଷାଂ ଚାନ୍ନାନି ଭୁଞ୍ଜୀତ ଯେ ଚ ସ୍ଯୁଃକ ଶରଣାଗତାଃ। ମହତ୍ଯପ୍ଯପରାଧେଽପି ତେଷାଂ ଦଣ୍ଡୋ ଵିସର୍ଜନମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନ, ଶିଶୁ ଓ ଜଣାଣୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଭୋଜନ ଖାଉଛ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ କେବେ ଅପମାନ କିମ୍ବା ହିଂସା ହେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ବଡ଼ ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସନ କେବଳ ଚାଲିଯିବାକୁ କହିବା।
ନ ମନୁଷ୍ଯେ ଗୁଣଃ କଶ୍ଚିଦ୍ରାଜନ୍ସଧନତାମୃତେ। ଅନାତୁରତ୍ଵାଦ୍ଭଦ୍ରଂ ତେ ମୃତକଲ୍ପା ହି ରୋଗିଣଃ
ରାଜା, ଧନ ଛଡ଼ା ମଣିଷର ଗୁଣ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ। ତୁମେ ସୁସ୍ଥ ରହ, କାରଣ ରୋଗୀ ଲୋକ ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ପରି।
ଅଵ୍ଯାଧିଜଂ କଟୁକଂ ଶୀର୍ଷରୋଗି ପାପାନୁବନ୍ଧଂ ପରୁଷଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣମୁଷ୍ଣମ୍ । ସତାଂ ପେଯଂ ଯନ୍ନ ପିବନ୍ତ୍ଯସନ୍ତୋ ମନ୍ଯୁଂ ମହାରାଜ ପିବ ପ୍ରଶାମ୍ଯ
ଯେଉଁ ପିୟାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କଟୁ, ଉତ୍ତାପ, ରୋଗରୁ ଜନ୍ମିତ, ପାପ ସହିତ ଯୋଗ, ମୁଣ୍ଡବିଥିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ—ସତ୍ ଲୋକ ଏହା ପିଉନ୍ତି, ଅସତ୍ ଲୋକ ନାହିଁ। ମହାରାଜ, ତୁମେ ତୁମ ରୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଏହାକୁ ପିଉ।
ରୋଗାର୍ଦିତା ନ ଫଲାନ୍ଯାଦ୍ରିଯନ୍ତେ ନ ଵୈ ଲଭନ୍ତେ ଵିଷଯେଷୁ ତତ୍ତ୍ଵମ୍। ଦୁଃଖୋପେତା ରୋଗିଣୋ ନିତ୍ଯମେଵ ନ ବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଧନଭୋଗାନ୍ନସୌଖ୍ଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେନ୍ତି ନାହିଁ, ବିଷୟ ଜଗତର ସତ୍ୟକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ସଦା ଦୁଃଖରେ ରହି, ଧନ ଓ ଭୋଗରେ କେବେ ଆନନ୍ଦ ମିଳାନ୍ତି ନାହିଁ।
ପୁରା ହ୍ଯୁକ୍ତଂ ନାକରୋସ୍ତ୍ଵଂ ଵଚୋ ମେ ଦ୍ଯୂତେ ଜିତାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାଜନ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଵାରଯେତ୍ଯକ୍ଷଵତ୍ଯାଂ କିତଵତ୍ଵଂ ପଣ୍ଡିତା ଵର୍ଜଯନ୍ତି
ପୂର୍ବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଥିଲି, ତୁମେ କିଛି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯେବେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଜୁଆରେ ହାରିଗଲା। ରାଜା, ମୁଁ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାକୁ କହିଥିଲି। ଜୁଆ ଖେଳକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏଡ଼ିଯାନ୍ତି।