ବନ୍ଧୁରାତ୍ମାତ୍ମନସ୍ତସ୍ଯ ଯେନୈଵାତ୍ମାତ୍ମନା ଜିତଃ। ସ ଏଵ ନିଯତୋ ବନ୍ଧୁଃ ସ ଏଵ ନିଯତୋ ରିପୁଃ
ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ଜିତିଛି, ସେ ନିଜର ସତ୍ୟ ସଂଗୀ। ଯିଏ ନିଜକୁ ଜିତିପାରିନାହିଁ, ସେ ନିଜର ସତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ।
କ୍ଷୁଦ୍ରାକ୍ଷେଣେଵ ଜାଲେନ ଝପାଵପିହିତାଵୁରୂ। କାମଶ୍ଚ ରାଜନ୍କ୍ରୋଧଶ୍ଚ ତୌ ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ଵିଲୁମ୍ପତଃ
ଯେପରି ଛୋଟ ଜାଲରେ ପକ୍ଷୀର ଉରୁ ହଠାତ୍ ଢାକିଯାଏ, ସେପରି ରାଜା, କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଜଣଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିବେକକୁ ହଠାତ୍ ହରିନେଇଥାଏ।
ସମଵେକ୍ଷ୍ଯେହ ଧର୍ମାର୍ଥୌ ସଂଭାରାନ୍ଯୋଽଧିଗଚ୍ଛତି। ସ ଵୈ ସଂଭୃତସଂଭାରଃ ସତତଂ ସୁଖମେଧତେ
ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖି, ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଜମା କରେ, ସେ ଏହି ସଂଗ୍ରହ କରା ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସୁଖ ପାଏ।
ଯଃ ପଞ୍ଚାଭ୍ଯନ୍ତରାଞ୍ଶତ୍ରୂନଵିଜିତ୍ଯ ମନୋମଯାନ୍। ଜିଗୀଷତି ରିପୂନନ୍ଯାନ୍ରିପଵୋଽଭିଭଵନ୍ତି ତମ୍
ଯିଏ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପାଞ୍ଚଟି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତିନଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ନିଜେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଏ।
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ହି ମହାତ୍ମାନୋ ବଧ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ। ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମନୀଶତ୍ଵାଦ୍ରାଜାନୋ ରାଜ୍ଯଵିଭ୍ରମୈଃ
ବଡ଼ ମନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ମରେ ବନ୍ଧିଯାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ ଥିବାରୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଅସଂତ୍ଯାଗାତ୍ପାପକୃତାମପାପାଂ- ସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡଃ ସ୍ପୃଶତେ ମିଶ୍ରଭାଵାତ୍। ଶୁଷ୍କେଣାର୍ଦ୍ରଂ ଦହ୍ଯତେ ମିଶ୍ରଭାଵା- ତ୍ତସ୍ମାତ୍ପାପୈଃ ସହ ସନ୍ଧିଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍
ଖରାପ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ଦ୍ୱାରା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତା'ପରି ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ଓ ଭିଜା ଏକାସାଥି ଜଳିଯାଏ, ସେହିପରି ଖରାପ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନିଜାନୁତ୍ପତତଃ ଶତ୍ରୂନ୍ପଶ୍ଚ ପଞ୍ଚପ୍ରଯୋଜନାନ୍। ଯୋ ମୋହାନ୍ନ ନିଗୃହ୍ଣାତି ତମାପଦ୍ଗ୍ରସତେ ନରମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ମୂଢତାରେ ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରିନଥାଏ, ଓ ପାଞ୍ଚଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବିନଥାଏ, ସେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସି ପଡ଼େ।
ଅନସୂଯାର୍ଜଵଂ ଶୌଚଂ ସନ୍ତୋଷଃ ପ୍ରିଯଵାଦିତା। ଦମଃ ସତ୍ଯମନାଯାସୋ ନ ଭଵନ୍ତି ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ଅନସୂୟା, ସରଳତା, ପବିତ୍ରତା, ସନ୍ତୋଷ, ମିଠା କଥା, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ଆସାନ ଚେଷ୍ଟା — ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନଥାଏ।
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନମାନାଯାସସ୍ତିତିକ୍ଷା ଧର୍ମନିତ୍ଯତା। ଵାକ୍ଚୈଵ ଗୁପ୍ତା ଦାନଂ ଚ ନୈତାନ୍ଯନ୍ତ୍ଯେଷୁ ଭାରତ
ନିଜକୁ ଜାଣିବା, ନମ୍ରତା, ସହନଶୀଳତା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟତା, ସଂଯମିତ କଥା ଓ ଦାନ — ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ।
ଆକ୍ରୋଶପରିଵାଦାଭ୍ଯାଂ ଵିହିଂସନ୍ତ୍ଯବୁଧା ବୁଧାନ୍। ଵକ୍ତା ପାପମୁପାଦତ୍ତେ କ୍ଷମମାଣୋ ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଗାଳି ଓ ଅପମାନ ଦେଇ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି; ଯିଏ ମନ୍ଦ କଥା କହେ, ସେ ପାପ ଅର୍ଜନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ସହିଯାଏ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ହିଂସା ବଲମସାଧୂନାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଦଣ୍ଡଵିଧିର୍ବଲମ୍ । ଶୁଶ୍ରୂପା ତୁ ଵଲଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କ୍ଷମା ଗୁଣଵତାଂ ବଲମ୍
ଅନ୍ୟାୟୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିଂସା ଶକ୍ତି, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଶକ୍ତି, ଜନାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେବା ଶକ୍ତି, ଓ ଗୁଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷମା ଶକ୍ତି।
ଵାକ୍ସଂଯମୋ ହି ନୃପତେ ସୁଦୁଷ୍କରତମୋ ମତଃ। ଅର୍ଥଵଚ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରଂ ଚ ନ ଶକ୍ଯଂ ବହୁ ଭାଷିତୁମ୍
ହେ ରାଜା, କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସବୁଠାରୁ କଠିନ; କାରଣ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଥା ବହୁତ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅଭ୍ଯାଵହତି କଲ୍ଯାଣଂ ଵିଵିଧଂ ଵାକ୍ ସୁଭାଷିତା । ସୈଵ ଦୁର୍ଭାଷିତା ରାଜନ୍ନନର୍ଥାଯୋପପଦ୍ଯତେ
ଭଲ କଥା ବହୁତ ଭଲ ଫଳ ଆଣେ, କିନ୍ତୁ ଖରାପ କଥା, ହେ ରାଜା, ଅନର୍ଥ ଆଣିଦିଏ।
ରୋହତେ ସାଯକୈର୍ଵିଦ୍ଧଂ ଵନଂ ପରଶୁନା ହତମ୍। ଵାଚା ଦୁରୁକ୍ତଂ ବୀଭତ୍ସଂ ନ ସଂରୋହତି ଵାକ୍କ୍ଷତମ୍
ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥିବା କିମ୍ବା କୁହାଡ଼ିରେ କଟାଯାଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଆଉ ବଢ଼ିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦ କଥାର ଘାଉ କେବେ ଭଲ ହୁଏ ନାହିଁ।
କର୍ଣିନାଲୀକନାରାଚାନ୍ନିର୍ହରନ୍ତି ଶରୀରତଃ। ଵାକ୍ଛଶଲ୍ଯସ୍ତୁ ନ ନିର୍ହର୍ତୁଂ ଶକ୍ଯୋ ହୃଦିଶଯୋ ହି ସଃ
ତୀର, ବାଣ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଦେହରୁ ବାହାର କରାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ କଥାର ଶଳ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଲାଗିଗଲେ, ସେଠାରୁ ବାହାର କରିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ।
ଵାକ୍ସାଯକା ଵଦନାନ୍ନିଷ୍ପତନ୍ତି ଯୈରାହତଃ ଶୋଚତି ରାତ୍ର୍ଯହାନି। ପରସ୍ଯ ନାମର୍ମସୁ ତେ ପତନ୍ତି ତାନ୍ପଣ୍ଡିତୋ ନାଵସୃଜେତ୍ପରେଭ୍ଯଃ
ମୁଁହରୁ ବାହାରୁଥିବା କଥା ତୀର ଭଳି; ଯିଏ ଏହାରେ ଆଘାତ ପାଏ, ସେ ଦିନ ରାତି ଦୁଃଖିତ ରହେ। ଏହି କଥା ମୂଳ ଅଂଶକୁ ଆଘାତ ଦେଉନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏପରି କଥା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କହନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯସ୍ମୈ ଦେଵାଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ପୁରୁଷାଯ ପରାଭଵମ୍। ବୁଦ୍ଧିଂ ତସ୍ଯାପକର୍ଷନ୍ତି ସୋଽଵାଚୀନାନି ପଶ୍ଯତି
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ କାହାର ହାନି ଚାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନେଇନିଅନ୍ତି, ଯାହାର ଫଳରେ ସେ ଭୁଲ କଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖେ।
ବୁଦ୍ଧୌ କଲୁଷଭୂତାଯାଂ ଵିନାଶେ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ। ଅନଯୋ ନଯସଙ୍କାଶୋ ହୃଦଯାନ୍ନାପସର୍ପତି
ଯେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧି ଦୁଷିତ ହୁଏ ଓ ବିନାଶ ନିକଟରେ ଆସେ, ତେବେ ଅନ୍ୟାୟ କାମ ଧର୍ମର ଭଳି ଲାଗିଥାଏ ଓ ହୃଦୟରୁ ଯାଏ ନାହିଁ।
ସେଯଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ପରୀତା ତେ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଭରତର୍ଷଭ । ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଵିରୋଧେନ ନ ଚୈନାନଵବୁଧ୍ଯସେ
ଏହି ମୂଢତା ତୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଧରିଛି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ବିରୋଧରେ, ଏବଂ ତୁମେ ଏହା ବୁଝିପାରୁନାହଁ।
ରାଜା ଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି ଯୋ ଭଵେତ୍। ଶିଷ୍ଯସ୍ତେ ଶାସିତା ସୋଽସ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯଦି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲୋକ ତିନି ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ତୁମର ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶାସକ ହେଉନ୍ତୁ, ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର।
ଅତୀଵ ସର୍ଵାନ୍ପୁତ୍ରାଂସ୍ତେ ଭାଗଧେଯପୁରସ୍କୃତଃ। ତେଜସା ପ୍ରଜ୍ଞଯା ଚୈଵ ଯୁକ୍ତୋ ଧର୍ମର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ସେ ତୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଭାଗ୍ୟରେ, ତେଜ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଓ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି; ସେ ଶାସନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଅନୁକ୍ରୋଶାଦାନୃଶଂସ୍ଯାଦ୍ଯୋଽସୌ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଗୌରଵାତ୍ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବହୂନ୍କ୍ଲେଶାଂସ୍ତିତିକ୍ଷତି
ଦୟା ଓ ଅନିର୍ଦ୍ଦୟତାରୁ, ସେ ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ରଖି ବହୁତ କଷ୍ଟ ସହିଯାଉଛନ୍ତି।
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍। ଆତ୍ରେଯସ୍ଯ ଚ ସଂଵାଦଂ ସାଧ୍ଯାନାଂ ଚେତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଏଠାରେ ପୁରୁଣା ଏକ କଥା କୁହାଯାଏ, ଆମେ ଶୁଣିଛୁ — ଏହା ଆତ୍ରେୟ ଓ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ।
ଚରନ୍ତଂ ହଂସରୂପେଣ ମହର୍ଷିଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍। ସାଧ୍ଯା ଦେଵା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛନ୍ତ ଵୈ ପୁରା
ଏକଥର, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାର୍ଷି ହଂସ ରୂପେ ଘୁରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସାଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ଏହି ମହାପ୍ରଜ୍ଞାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସାଧ୍ଯା ଦେଵା ଵଯମେତେ ମହର୍ଷେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଵନ୍ତଂ ନ ଶକ୍ନୁମୋଽନୁମାତୁମ୍। ଶ୍ରୁତେନ ଧୀରୋ ବୁଦ୍ଧିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମତୋ ନଃ କାଵ୍ଯାଂ ଵାଚଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯୁଦାରାମ୍
ହେ ମହାମୁନି, ଆମେ ସାଧ୍ୟଦେବମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ଗଭୀରତା ବୁଝିପାରୁନାହିଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବୋଲି ଗଣନା କରୁଛୁ। ଆପଣ ଉଚ୍ଚ ଓ କବିତାମୟ କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଏତତ୍କାର୍ଯମମରାଃ ସଂଶ୍ରୁତଂ ମେ ଧୃତିଃ ଶମଃ ସତ୍ଯଧର୍ମାନୁଵୃତ୍ତିଃ। ଗ୍ରନ୍ଥିଂ ଵିନୀଯ ହୃଦଯସ୍ଯ ସର୍ଵଂ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ ଚାତ୍ମସମଂ ନଯୀତ
ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ମୋତେ ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି: ଧୃତି, ଶମ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିବା। ହୃଦୟର ସମସ୍ତ ଗଠି ବିଲୋପ କରି, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ଉଭୟଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଆକ୍ରୁଶ୍ଯମାନୋ ନାକ୍ରୋଶେନ୍ମନ୍ଯୁରେଵ ତିତିକ୍ଷତଃ। ଆକ୍ରୋଷ୍ଟାରଂ ନିର୍ଦହତି ସୁକୃତଂ ଚାସ୍ଯ ଵିନ୍ଦତି
ଯେତେବେଳେ କେହି ଅପମାନ କରେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କ୍ରୋଧକୁ ସହିବା ଦରକାର। ଅପମାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ଦୁଃଖ ପାଏ, ଓ ଧୈର୍ୟଧାରୀ ଲୋକ ଉତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ।
ନାକ୍ରୋଶୀ ସ୍ଯାନ୍ନାଵମାନୀ ପରସ୍ଯ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ନୋତ ନୀଚୋପସେଵୀ। ନ ଚାଭିମାନୀ ନ ଚ ହୀନଵୃତ୍ତୋ ରୂକ୍ଷାଂ ଵାଚଂ ରୁଶତୀଂ ଵର୍ଜଯୀତ
କେବେ ବି କାହାକୁ ଅପମାନ କରିବା, ଅବମାନ କରିବା, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରିବା, କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଭିମାନୀ ହେବା, ନିମ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, କିମ୍ବା କଠୋର ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମର୍ମାଣ୍ଯସ୍ଥୀନି ହୃଦଯଂ ତଥାସୂ- ନ୍ରୂକ୍ଷା ଵାଚୋ ନିର୍ଦହନ୍ତୀହ ପୁଂସାମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଵାଚମୁଶତୀଂ ରୂକ୍ଷରୂପାଂ ଧର୍ମାରାମୋ ନିତ୍ଯଶୋ ଵର୍ଜଯୀତ
କଠୋର କଥା ଲୋକଙ୍କର ମର୍ମ, ହାଡ଼, ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରାଣକୁ ଜଳାଇଦିଏ। ତେଣୁ ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ସଦା କ୍ରୁଧ୍ଧ ଓ କଠୋର କଥା ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଅରୁନ୍ତୁଦଂ ପରୁଷଂ ରୂକ୍ଷଵାଚଂ ଵାକ୍କଣ୍ଟକୈର୍ଵିତୁଦନ୍ତଂ ମନୁଷ୍ଯାନ୍। ଵିଦ୍ଯାଦଲକ୍ଷ୍ମୀକତମଂ ଜନନାଂ ମୁଖେ ନିବଦ୍ଧାଂ ନିର୍ଋତିଂ ଵୈ ଵହନ୍ତମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଅପମାନକାରୀ, କଠୋର ଓ ରୁଖା କଥା କହେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶବ୍ଦର କାଁଟାରେ ଆଘାତ କରେ, ସେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଦୃଷ୍ଟିର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରେ, ଓ ତାଙ୍କର ମୁଁହରେ ନାଶ ବନ୍ଧା ରହିଥାଏ।