ଆରୋଗ୍ଯମାନୃଣ୍ଯମଵିପ୍ରଵାସଃ ସଦ୍ଭିର୍ମନୁଷ୍ଯୈଃ ସହ ସଂପ୍ରଯୋଗଃ। ସ୍ଵପ୍ରତ୍ଯଯା ଵୃତ୍ତିରଭୀତଵାସଃ ଷଟ୍ ଜୀଵଲୋକସ୍ଯ ସୁଖାନି ରାଜନ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଛଅଟି ଜୀବମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ସୁଖ: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଋଣମୁକ୍ତି, ପ୍ରବାସର ଅଭାବ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ, ନିଜ ଶ୍ରମରେ ଉପାର୍ଜନ, ଓ ଭୟ ଛାଡ଼ି ରହିବା।
ଈର୍ଷୁର୍ଧୃଣୀ ନସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ କ୍ରୋଧନୋ ନିତ୍ଯଶଙ୍କିତଃ। ପରଭାଗ୍ଯୋପଜୀଵୀ ଚ ଷଡେତେ ନିତ୍ଯଦୁଃଖିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ରହନ୍ତି, କେବେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ, କ୍ରୋଧୀ, ସନ୍ଦେହପରା, ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଜୀବିକା କରନ୍ତି—ଏହି ଛଅଟି ଲୋକ ସଦା ଦୁଃଖି।
ସପ୍ତ ଦୋଷାଃ ସଦା ରାଜ୍ଞା ହାତଵ୍ଯା ଵ୍ଯସନୋଦଯାଃ। ପ୍ରାଯଶୋ ଯୈର୍ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି କୃତମୂଲା ଅପୀଶ୍ଵରାଃ
ସପ୍ତଟି ଦୋଷ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ରାଜା ସଦା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦୁର୍ଗତିକୁ ଆଣେ; ଏହି ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିନଶିଯାନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରିଯୋଽକ୍ଷା ମୃଗଯା ପାନଂ ଵାକ୍ପାରୁଷ୍ଯଂ ଚ ପଞ୍ଚମମ୍। ମହଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡପାରୁଷ୍ଯମର୍ଥଦୂଷଣମେଵ ଚ
ସ୍ତ୍ରୀ, ଜୁଆ, ଶିକାର, ମଦପାନ, କଠୋର କଥା, ଅତି ଦଣ୍ଡ ଦେବା, ଓ ଧନର ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର—ଏହି ସପ୍ତଟି ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲେ ଦୁର୍ଗତି ଆସେ।
ଅଷ୍ଟୌ ପୂର୍ଵନିମିତ୍ତାନି ନରସ୍ଯ ଵିନଶିଷ୍ଯତଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପ୍ରଥମଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ଵିରୁଧ୍ଯତେ
ଅଷ୍ଟଟି ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ଯାହା ଦେଖିଲେ ବୁଝିବାକୁ ମିଳେ ଏକ ଲୋକ ବିନଶିବାକୁ ଯାଉଛି: ପ୍ରଥମେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ କରେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଵାନି ଚାଦତ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ଜିଘାଂସତି। ରମତେ ନିନ୍ଦଯା ଚୈଷାଂ ପ୍ରଶଂସାଂ ନାଭିନନ୍ଦତି
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇଯାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ହେଲେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ।
ନୈନାନ୍ସ୍ମରତି କୃତ୍ଯେଷୁ ଯାଚିତଶ୍ଚାଭ୍ଯସୂଯତି। ଏତାନ୍ଦୋଷାନ୍ନରଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ବୁଧ୍ଵା ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ସେ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମରେ ମନେ ରଖେନାହିଁ, ଓ ଯେତେବେଳେ ମାଗିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏହି ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାଵିମାନି ହର୍ଷସ୍ଯ ନଵନୀତାନି ଭାରତ। ଵର୍ତମାନାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତାନ୍ଯେଵ ସ୍ଵସୁଖାନ୍ଯପି
ହେ ଭାରତ, ଅଷ୍ଟଟି ଆନନ୍ଦ ଓ ନବଟି ହର୍ଷ ଅଛି; ଏହି ଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଜଗତରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏହିଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ସୁଖର ଉପାୟ ମଧ୍ୟ।
ସମାଗମଶ୍ଚ ସଖିଭିର୍ମହାଂଶ୍ଚୈଵ ଧନାଗମଃ । ପୁତ୍ରେଣ ଚ ପରିଷ୍ଵଙ୍ଗଃ ସନ୍ନିପାତଶ୍ଚ ମୈଥୁନେ
ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ମିଳିବା, ବହୁତ ଧନ ମିଳିବା, ପୁଅଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା, ଏବଂ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ସଂଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା।
ସମଯେ ଚ ପ୍ରିଯାଲାପଃ ସ୍ଵଯୂଥ୍ଯେଷୁ ସମୁନ୍ନତିଃ । ଅଭିପ୍ରେତସ୍ଯ ଲାଭଶ୍ଚ ପୂଜା ଚ ଜନସଂସଦି
ଠିକ୍ ସମୟରେ ପ୍ରିୟ କଥା ହେବା, ନିଜ ଦଳରେ ଉନ୍ନତି, ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ମିଳିବା, ଓ ସମାଜରେ ସମ୍ମାନ ପାଇବା।
ଅଷ୍ଟୌ ଗୁମାଃ ପୁରୁଷଂ ଦୀପଯନ୍ତି ପ୍ରଜ୍ଞା ଚ କୌଲ୍ଯଂ ଚ ଦମଃ ଶ୍ରୁତଂ ଚ। ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାବହୁଭାଷିତା ଚ ଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି କୃତଜ୍ଞତା ଚ
ଅଷ୍ଟଟି ଗୁଣ ଲୋକକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ: ବୁଦ୍ଧି, ଉତ୍ତମ କୁଳ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଅଧିକ କଥା ନ କହିବା, ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଦାନ, ଓ କୃତଜ୍ଞତା।
ନଵଦ୍ଵାରମିଦଂ ଵେଶ୍ମ ତ୍ରିସ୍ଥୂଣଂ ପଞ୍ଚସାକ୍ଷିକମ୍। କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଠିତଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଯୋ ଵେଦ ସ ପରଃ କଵିଃ
ଏହି ଶରୀରଟି ନଅଟି ଦ୍ୱାର, ତିନିଟି ଖୁଟି, ପାଞ୍ଚଟି ଆଧାର ଥିବା ଘର; ଏହାର ଅଧିପତି ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ; ଯିଏ ଏହାକୁ ବୁଝେ, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ।
ଦଶ ଧର୍ମଂ ନ ଜାନନ୍ତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିବୋଧ ତାନ୍। ମତ୍ତଃ ପ୍ରମତ୍ତ ଉନ୍ମତ୍ତଃ ଶ୍ରାନ୍ତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ
ଦଶଜଣ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ କୁ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ, ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଶୁଣ: ମଦମସ୍ତ, ଅସାବଧାନ, ପାଗଳ, କ୍ଲାନ୍ତ, କ୍ରୋଧୀ, ଭୁଖା,
ତ୍ଵରମାଣଶ୍ଚ ଲୁବ୍ଧଶ୍ଚ ଭୀତଃ କାମୀ ଚ ତେ ଦଶ। ତସ୍ମାଦେତେଷୁ ଭାଵେଷୁ ନ ପ୍ରସଞ୍ଜେତ ପଣ୍ଡିତଃ
ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ, ଲୋଭୀ, ଭୟଭିତ, ଏବଂ କାମନାପରାୟଣ—ଏହି ଦଶଜଣ; ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଣ୍ଡିତ ଲୋକ ସହଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍। ପୁତ୍ରାର୍ଥମସୁରେନ୍ଦ୍ରେଣ ଗୀତଂ ଚୈଵ ସୁଧନ୍ଵନା
ଏଠାରେ ପୁରୁଣା ଗଳ୍ପ ଓ ଏକ ଗୀତ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ, ଯାହା ସୁଧନ୍ବନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଗାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ଅସୁରନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା।
ଯଃ କାମମନ୍ଯୂ ପ୍ରଜହାତି ରାଜା ପାତ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତେ ଧନଂ ଚ। ଵିଶେଷଵିଚ୍ଛ୍ରୁତଵାନ୍କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ ତଂ ସର୍ଵଲୋକଃ କୁରୁତେ ପ୍ରମାଣମ୍
ଯେ ରାଜା ଆସକ୍ତି ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତି, ବିବେକ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି—ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଦର କରନ୍ତି।
ଜାନାତି ଵିଶ୍ଵାସଯିତୁଂ ମନୁଷ୍ଯାନ୍ ଵିଜ୍ଞାତଦୋଷେଷୁ ଦଧାତି ଦଣ୍ଡମ୍। ଜାନାତି ମାତ୍ରାଂ ଚ ତଥା କ୍ଷମାଂ ଚ ତଂ ତାଦୃଶଂ ଶ୍ରୀର୍ଜୁଷତେ ସମଗ୍ରା
ସେ ଲୋକଙ୍କର ଭରସା ଜିତିବା ଉପାୟ ଜାଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷ କରନ୍ତି ସେମାନେ ପ୍ରତି ଯଥାଯଥ ଶାସନ ଦିଅନ୍ତି, ମାପ ଓ କ୍ଷମା କେତେ ଦରକାର ତାହା ଜାଣନ୍ତି; ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ୍ୟ ଦୟା କରେ।
ସୁଦୁର୍ବଲଂ ନାଵଜାନାତି କଂଚି- ଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ରିପୁଂ ସେଵତେ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵମ୍। ନ ଵିଗ୍ରହଂ ରୋଚଯତେ ବଲସ୍ଥୈଃ କାଲେ ଚ ଯୋ ଵିକ୍ରମତେ ସ ଧୀରଃ
ସେ କେହି ଦୁର୍ବଳକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମତାରେ ସେବା କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଠିକ୍ ସମୟରେ ସାହସ ଦେଖାନ୍ତି—ଏମିତି ଲୋକ ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତ।
ପ୍ରାପ୍ଯାପ.. ନ ଵ୍ଯଥତେ କଦାଚି- ଦୁଦ୍ଯୋଗମାନ୍ଵଚ୍ଛତି ଚାପ୍ରମତ୍ତଃ । ଦୁଃଖଂ ଚ କାଲେ ସହତେ ମହାତ୍ମା ଧୁରନ୍ଧରସ୍ତସ୍ଯ ଜିତାଃ ସପତ୍ନାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲେ ତାହା ପାଇଲେ, ସେ କେବେ ଭୟଭିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଅସାବଧାନ ହୋଇ ଚେଷ୍ଟା ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ସହିନ୍ତି—ଏମିତି ମହାନ ଆତ୍ମା, ଭାର ବୋହିବାରେ ସମର୍ଥ, ନିଜ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଜିତନ୍ତି।
ଅନର୍ଥକଂ ଵିପ୍ରଵାସଂ ଗୃହେଭ୍ଯଃ ପାପୈଃ ସନ୍ଧିଂ ପରଦାରାଭିମର୍ଶମ୍। ଦମ୍ଭଂ ସ୍ତୈନ୍ଯଂ ପୈଶୁନଂ ମଦ୍ଯମାନଂ ନ ସେଵତେ ଯଃ ସ ସୁଖୀ ସଦୈଵ
ଅନାବଶ୍ୟକ ଘର ଛାଡ଼ିବା, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା, ପରସ୍ତ୍ରୀ ସଂସ୍ପର୍ଶ, ଢୋଙ୍ଗ, ଚୋରି, ଅପବାଦ, ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ଜୁଆ ଖେଳିବା—ଏହା କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏମିତି ଲୋକ ସଦା ସୁଖୀ।
ନ ସଂରମ୍ଭେଣାରଭତେ ତ୍ରିଵର୍ଗ- ମାକାରିତଃ ଶଂସତି ତତ୍ତ୍ଵମେଵ। ନ ମିତ୍ରାର୍ଥେ ରୋଚଯତେ ଵିଵାଦଂ ନାପୂଜିତଃ କୁପ୍ଯତି ଚାପ୍ଯମୂଢଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଲାଗି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଲାଗି ବିବାଦ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ଆଦର ନମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ମୂଢ଼ତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଯୋଽଭ୍ଯସୂଯତ୍ସଯନୁକମ୍ପତେ ଚ ନ ଦୁର୍ବଲଃ ପ୍ରାତିଭାଵ୍ଯଂ କରୋତି। ନାତ୍ଯାହ କିଂଚିତ୍କ୍ଷମତେ ଵିଵାଦଂ ସର୍ଵତ୍ର ତାଦୃଗ୍ଲଭତେ ପ୍ରଶଂସାମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅଧିକ କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ବିବାଦ ସହିନ୍ତି—ଏମିତି ଲୋକ ସବୁଠାରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଯୋ ନୋଦ୍ଧତଂ କୁରୁତେ ଜାତୁ ଵେଷଂ ନ ପୌରୁଷେଣାପି ଵିକତ୍ଥତେଽନ୍ଯାନ୍। ନ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ କଟୁକାନ୍ଯାହ କିଂଚି- ତ୍ପ୍ରିଯଂ ସଦା ତଂ କୁରୁତେ ଜନୋ ହି
ଯିଏ କେବେ ଅହଂକାର ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କ୍ରୋଧରେ କଠୋର କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ—ଲୋକ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରିୟ ଭାବେ ମାନନ୍ତି।
ନ ଵୈରମୁଦ୍ଦିପଯତି ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ନ ଦର୍ପମାରୋହତି ଶାନ୍ତିମେତି। ନ ଦୁର୍ଗତୋଽସ୍ମୀତି କରୋତ୍ଯକାର୍ଯଂ ତମାର୍ଯଶୀଲଂ ପରମାହୁରାର୍ଯାଃ
ଯିଏ ଶାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅହଂକାରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଦୁଃଖରେ ଅନୁଚିତ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ—ଏମିତି ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନବଳ ଲୋକ ମହାନ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ନ ସ୍ଵେ ସୁଖେ ଵୈ କୁରୁତେ ପ୍ରହର୍ଷଂ ନାନ୍ଯସ୍ଯ ଦୁଃଖେ ଭଵତି ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ। ଦତ୍ତ୍ଵା ନ ପଶ୍ଚାତ୍କୁରୁତେଽନୁତାପଂ ସ କଥ୍ଯତେ ସତ୍ପୁରୁଷାର୍ଯଶୀଲଃ
ନିଜ ସୁଖରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଦାନ କରି ସେଥିରେ ପଛରୁ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରନ୍ତି ନାହିଁ—ଏମିତି ଲୋକକୁ ସତ୍ପୁରୁଷ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରବାନ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଶାଚାରାନ୍ସମଯାଞ୍ଜାତିଧର୍ମାନ୍ ବୁଭୂଷତେ ଯଃ ସ ପରାଵରଜ୍ଞଃ। ସ ଯତ୍ର ତତ୍ରାଭିଗତଃ ସଦୈଵ ମହାଜନସ୍ଯାଧିପତ୍ଯଂ କରୋତି
ଯିଏ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶର ଚଳଚଳନ, ନିୟମ ଓ ଜାତିର ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି—ଏମିତି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସେ ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି, ସେଠି ସଦା ମହାନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେତୃତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଦମ୍ଭଂ ମୋହଂ ମତ୍ସରଂ ପାପକୃତ୍ଯଂ ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ପୈଶୁନଂ ପୂଗଵୈରମ୍। ମତ୍ତୋନ୍ମତ୍ତୈର୍ଦୁର୍ଜନୈଶ୍ଚାପି ଵାଦଂ ଯଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାନ୍ଵର୍ଜଯେତ୍ସ ପ୍ରଧାନଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଢୋଙ୍ଗ, ମୂଢ଼ତା, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱେଷ, ଅପବାଦ, ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଓ ମଦ ଅଥବା ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ବିବାଦକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—ସେ ସବୁଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦମଂ ଶୌଚଂ ଦୈଵିକଂ ମଙ୍ଗଲାନି ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନ୍ଵିଵିଧାଁଲ୍ଲୋକଵାଦାନ୍। ଏତାନି ଯଃ କୁରୁତେ ନୈତ୍ଯକାନି ତସ୍ଯୋତ୍ଥାନଂ ଦେଵତା ରାଧଯନ୍ତି
ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ପବିତ୍ରତା ରଖନ୍ତି, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ଲୋକମତ ମାନନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତିକୁ ଦେବତାମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
ସମୈର୍ଵିଵାହଂ କୁରୁତେ ନ ହୀନୈଃ ସମୈଃ ସଖ୍ଯଂ ଵ୍ଯଵହାରଂ କଥାଂ ଚ। ଗୁଣୈର୍ଵିଶିଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ପୁରୋ ଦଧାତି ଵିପଶ୍ଚିତସ୍ତସ୍ଯ ନଯାଃ ସୁନୀତାଃ
ସମାନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରନ୍ତି, ଅପମାନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ନୁହେଁ; ସମାନଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା, ବ୍ୟବହାର ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି; ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖନ୍ତି—ଏମିତି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ନୀତି ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ।
ମିତଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସଂଵିଭଜ୍ଯାଶ୍ରିତେଭ୍ଯୋ ମିତଂ ସ୍ଵପିତ୍ଯମିତଂ କର୍ମ କୃତ୍ଵା। ଦଦାତ୍ଯମିତ୍ରେଷ୍ଵପି ଯାଚିତଃ ସଂ- ସ୍ତମାତ୍ମଵନ୍ତଂ ପ୍ରଜହତ୍ଯନର୍ଥାଃ
ସେ ମାପରେ ଖାଆନ୍ତି, ନିଜ ଆଶ୍ରିତମାନେ ସହ ବାଣ୍ଟନ୍ତି, ମାପରେ ଶୋଇଥାନ୍ତି, ଅସୀମ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଦେଇଦିଅନ୍ତି—ଏମିତି ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଅସୁଭ କୁ ଦୂର କରନ୍ତି।