ସିତଶ୍ମଶ୍ରୁର୍ନିରାନନ୍ଦୋ ଜରଯା ଶିଥିଲୀକୃତଃ। ଵଲୀସଙ୍ଗତଗାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୁର୍ଦର୍ଶୋ ଦୁର୍ବଲଃ କୃଶଃ
ଧଳା ଦାଢ଼ି, ଦୁଃଖିତ ମନ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଶରୀର ଅସ୍ଥିର, ଗାଁଠି ଗାଁଠିରେ ଚିରା, ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅଶକ୍ତଃ କାର୍ଯକରଣେ ପରିଭୂତଃ ସ ଯୌଵତୈଃ। ସହୋପଜୀଵିଭିଶ୍ଚୈଵ ତାଂ ଜରାଂ ନାଭିକାମଯେ
କାମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରୁନାହିଁ, ଯୁବାମାନେ ଓ ସହଅବସ୍ଥାୟୀମାନେ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଏମିତି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁନି।
ସନ୍ତି ତେ ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ମତ୍ତଃ ପ୍ରିଯତରା ନୃପ। ଜରାଂ ଗ୍ରହୀତୁଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତସ୍ମାଦନ୍ଯଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଵୈ
ତୁମ ପାଖରେ ମୋତେ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଅନେକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ରାଜା; ତେଣୁ, ଧର୍ମ ଜଣା, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦେବାକୁ ବାଛ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ତସ୍ମାଦରାଜ୍ଯଭାକ୍ତାତ ପ୍ରଜା ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉନାହାଁତ, ତେଣୁ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ତୁମର ସନ୍ତାନ ତୁମରେ ରହିବ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତସ୍ତୁ ରାଜା ସ ତୁର୍ଵସୁଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ।' ତୁର୍ଵସୋ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। ଯୌଵନେନ ଚରେଯଂ ଵୈ ଵିଷଯାଂସ୍ତଵ ପୁତ୍ରକ
ଏଭଳି ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇ, ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁର୍ବସୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ତୁମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବି, ପୁଅ।'
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯାମି ଯୌଵନମ୍। ସ୍ଵଂ ଚୈଵ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମି ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁଣି ଫେରାଇଦେବି, ଏବଂ ମୁଁ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ନେଇବି।
ନ କାମଯେ ଜରାଂ ତାତ କାମଭୋଗପ୍ରଣାଶିନୀମ୍। ବଲରୂପାନ୍ତକରଣୀଂ ବୁଦ୍ଧିପ୍ରାଣପ୍ରଣାଶିନୀମ୍
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଚାହେଁନି, ବାପା, ଯାହା କାମଭୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ, ଶକ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଜା ସମୁଚ୍ଛେଦଂ ତୁର୍ଵସୋ ତଵ ଯାସ୍ଯତି
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉନାହାଁତ, ତେଣୁ, ତୁର୍ବସୁ, ତୁମର ବଂଶ ଶେଷ ହେଇଯିବ।
ସଂକୀର୍ଣାଚାରଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରତିଲୋମଚରେଷୁ ଚ। ପିଶିତାଶିଷୁ ଚାନ୍ତ୍ଯେଷୁ ମୂଢ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯସି
ମିଶ୍ରିତ ଓ ବିପରୀତ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମରେ, ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଓ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୂଢ଼, ତୁମେ ରାଜା ହେବ।
ଗୁରୁଦାରପ୍ରସକ୍ତେଷୁ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତେଷୁ ଚ। ପଶୁଧର୍ମେଷୁ ପାପେଷୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛେଷୁ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ପଶୁ ଜନ୍ମରେ, ପଶୁ ସ୍ୱଭାବରେ, ପାପୀ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ରହିବ।
ଏଵଂ ସ ତୁର୍ଵସୁଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ଯଯାତିଃ ସୁତମାତ୍ମନଃ। ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଃ ସୁତଂ ଦ୍ରୁହ୍ଯୁମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ଯୟାତି ନିଜ ପୁଅ ଶର୍ମିଷ୍ଠାର ପୁଅ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦ୍ରୁହ୍ଯୋ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ଵର୍ଣରୂପଵିନାଶିନୀମ୍। ଜରାଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ମେ ଯୌଵନଂ ସ୍ଵଂ ଦଦସ୍ଵ ଚ
ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁମେ ରଙ୍ଗ ଓ ରୂପ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କର, ହଜାର ବର୍ଷ ପାଇଁ; ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦିଅ।
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯାମି ଯୌଵନମ୍। ସ୍ଵଂ ଚାଦାସ୍ଯାମି ଭୂଯୋଽହଂ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁଣି ଫେରାଇଦେବି, ଏବଂ ମୁଁ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ନେଇବି।
ନ ଗଜଂ ନ ରଥଂ ନାଶ୍ଵଂ ଜୀର୍ଣୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ନ ଚ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍। ଵାଗ୍ଭଙ୍ଗଶ୍ଚାସ୍ଯ ଭଵତି ତାଂ ଜରାଂ ନାଭିକାମଯେ
ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ନାରୀ କିଛି ଉପଭୋଗ କରିପାରେନି; ତାଙ୍କର କଥା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ—ଏମିତି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁନି।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ରୁହ୍ଯୋ ପ୍ରିଯଃ କାମୋ ନ ତେ ସଂପତ୍ସ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉନାହାଁତ, ତେଣୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କେବେ ପୂରଣ ହେବନି।
ଯତ୍ରାଶ୍ଵରଥମୁଖ୍ଯାନାମଶ୍ଵାନାଂ ସ୍ଯାଦ୍ଗତଂ ନ ଚ। ହସ୍ତିନାଂ ପୀଠକାନାଂ ଚ ଗର୍ଦଭାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଯେଉଁଠାରେ ରଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ନାହିଁ, ହାତୀ ଉପରେ ଚାଢ଼ିବା ଆସନ ନାହିଁ, ଗଧା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—
ବସ୍ତାନାଂ ଚ ଗଵାଂ ଚୈଵ ଶିବିକାଯାସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଉଡୁପପ୍ଲଵସଂତାରୋ ଯତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଛାଗ, ଗାଈ, ଶିବିକା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସଦା ନୌକା ଓ ବେଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ପାର୍ହିବା ହେବ।
ଅନୋ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। ଏକଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଚରେଯଂ ଯୌଵନେନ ତେ
ଅନୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିବି।
ଜୀର୍ଣଃ ଶିଶୁଵଦାଦତ୍ତେ କାଲେଽନ୍ନମଶୁଚିର୍ଯଥା। ନ ଜୁହୋତି ଚ କାଲେଽଗ୍ନିଂ ତାଂ ଜରାଂ ନାଭିକାମଯେ
ଯେପରି ଏକ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ଶିଶୁ ପରି ଅସମୟରେ ଏବଂ ଅପବିତ୍ର ଭାବରେ ଖାଇଥାଏ, ଏବଂ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରେନାହିଁ, ସେପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ କେବେ ଚାହେଁନି।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ଜରାଦୋଷସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଲପ୍ସ୍ଯସେ
ତୁମେ ମୋର ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଯୌବନ ମୋତେ ଦେଉନାହାଁ, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୋଷ ବିଷୟରେ କହିଛ, ତେଣୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ନିଜେ ପାଇବ।
ପ୍ରଜାଶ୍ଚ ଯୌଵନପ୍ରାପ୍ତା ଵିନଶିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯନୋ ତଵ। ଅଗ୍ନିପ୍ରସ୍କନ୍ଦନପରସ୍ତ୍ଵଂ ଚାପ୍ଯେଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତୁମର ସନ୍ତାନମାନେ ଯୌବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ ହେବେ; ଏବଂ ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକୁ ଅବହେଳା କରିଛ, ସେପରି ଫଳ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗିବ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ଶପ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ଯଦୁପୂର୍ଵକାନ୍। ପୂରୋଃ ସକାଶମଗମନ୍ମତ୍ତ୍ଵା ପୂରୁମଲଙ୍ଘନମ୍
ଚାରିଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ସେ ପୁରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ପୁରୁଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ପୂରୋ ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରିଯଃ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଵରୀଯାନ୍ଭଵିଷ୍ଯସି। ଜରା ଵଲୀ ଚ ମାଂତାତ ପଲିତାନି ଚ ପର୍ଯଗୁଃ
ପୁରୁ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ। ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଚମଡ଼ିର ଭାଜ, ଏବଂ ପକା କେଶ ମୋତେ ଘେରିଛି, ପୁଅ।
କାଵ୍ଯସ୍ଯୋଶନସଃ ଶାପାନ୍ନ ଚ ତୃପ୍ତୋଽସ୍ମି ଯୌଵନେ। ପୂରୋ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। କଂଚିତ୍କାଲଂ ଚରେଯଂ ଵୈ ଵିଷଯାନ୍ଵଯସାତଵ
ଉଶନାସଙ୍କ ପୁଅ କାବ୍ୟଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯୌବନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇପାରିନି। ପୁରୁ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ମୋର ପାପ ନେଉ, ଯେଉଁଠିକି ମୁଁ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବି।
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯାମି ଯୌଵନମ୍। ସ୍ଵଂ ଚୈଵ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମି ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ପୁଣି ତୁମକୁ ଯୌବନ ଫେରାଇଦେବି, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ମୋର ପାପ ମୁଁ ନିଜେ ନେଇଯିବି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପୂରୁଃ ପିତରମଜ୍ଜସା। ଯଦାତ୍ଥ ମାଂ ମହାରାଜ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ତେ ଵଚଃ
ଏପରି କହିଲେ ପରେ, ପୁରୁ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ କହିଲେ: 'ମହାରାଜ, ଆପଣ ଯାହା କହିବେ, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି।'
ଗୁରୋର୍ଵୈ ଵଚନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମାଯୁଷ୍କରଂ ନୃଣାମ୍। ଗୁରୁପ୍ରସାଦାତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମନ୍ଵଶାସଚ୍ଛତକ୍ରତୁଃ
ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ପବିତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତିନି ଲୋକର ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ଗୁରୋରନୁମତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍କାମାନମାପ୍ନୁଯାତ୍। ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ତାଵଚ୍ଚ ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଜରାମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ଆପଣ ଯେତେଦିନ ଚାହିଁବେ, ମୁଁ ସେତେଦିନ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବହନ କରିବି।
ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମି ତେ ରାଜନ୍ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। ଗୃହାଣ ଯୌଵନଂ ମତ୍ତଶ୍ଚର କାମାନ୍ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସହିତ ପାପ ନେଇବି, ରାଜା; ଆପଣ ମୋ ଠାରୁ ଯୌବନ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ।
ଜରଯାହଂ ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନୋ ଵଯୋରୂପଧରସ୍ତଵ। ଯୌଵନଂ ଭଵତେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚରିଷ୍ଯାମି ଯଥାତ୍ଥମାମ୍
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯିବି, ଆପଣଙ୍କ ବୟସ ଏବଂ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିବି; ଆପଣଙ୍କୁ ଯୌବନ ଦେଇ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବି।