ଦାସ୍ଯଃ ସ୍ଯୁର୍ଯା ଯେ ଚ ଦାସାଃ କୁରୂଣାଂ ତଦାଶ୍ରଯା ବହଵଃ କୁବ୍ଜଖଞ୍ଜାଃ। ଆଖ୍ଯାଯ ମାଂ କୁଶଲିନଂ ସ୍ମ ତେଭ୍ଯୋ- ଽପ୍ଯନାମଯଂ ପରିପୃଚ୍ଛେର୍ଜଘନ୍ଯମ୍
କୁରୁମାନଙ୍କ ଦାସୀ ଓ ଦାସମାନେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ବହୁତ କୁବ୍ଜ ଓ ଖଞ୍ଜମାନେ—ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଭଲ ଅଛି ବୋଲି କହିଦେଅ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ଖବର ନେଇଦେ।
କଚ୍ଚିଦ୍ଵୃତ୍ତିଂ ଵର୍ତତେ ଵୈ ପୁରାଣୀଂ କଚ୍ଚିଦ୍ଭୋଗାନ୍ଦାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଦଦାତି। ଅଙ୍ଗହୀନାନ୍କୃପଣାନ୍ଵାମନାନ୍ଵା ଯାନାନୃଶଂସ୍ଯାଦ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ବିଭର୍ତି
ପୁରୁଣା ପ୍ରଥା ଏଉଁଠି ଚାଲିଛି କି? ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଭୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଛନ୍ତି କି? ଅଙ୍ଗହୀନ, ଦୁଃଖୀ, ବାମନମାନେ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୟାବଶତଃ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି କି?
ଅନ୍ଧାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ବଧିରାସ୍ତଥୈଵ ହସ୍ତାଜୀଵା ବହଵୋ ଯେଽତ୍ର ସନ୍ତି। ଆଖ୍ଯାଯ ମାଂ କୁଶଲିନଂ ସ୍ମ ତେଭ୍ଯୋ- ଽପ୍ଯନାମଯଂ ପରିପୃଚ୍ଛେର୍ଜଘନ୍ଯମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧ ଏବଂ ବେହେରା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ହାତରେ କାମ କରି ଜୀବିକା ଚଳାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଅ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖୀ ଓ ଅବହେଳିତ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପଚାରିବାକୁ ଭୁଲିବା ନାହିଁ।
ମା ଭୈଷ୍ଟ ଦୁଃଖେନ କୁଜୀଵିତେନ ନୂନଂ କୃତଂ ପରଲୋକେଷୁ ପାପମ୍। ନିଗୃହ୍ଯ ଶତ୍ରୂନ୍ସୁହୃଦୋଽନୁଗୃହ୍ଯ ଵାସୋଭିରନ୍ନେନ ଚ ଵୋ ଭରିଷ୍ଯେ
ଦୁଃଖ କିମ୍ବା କଷ୍ଟରେ ଭୟ ପାଅନି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କିଛି ପାପ କରାଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦମନ କରିବି, ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖେଇବି, ଏବଂ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ପୋଷାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇଦେବି।
ତ୍ଵଯୋଚ୍ଯମାନାଂ ଶ୍ରୃଣୁଯୁକ୍ତଥା କୁରୁ
ମୁଁ ଯେପରି ଭାବେ କହିଛି, ସେପରି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିବା ଏବଂ ତାହାଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିବା।
ସନ୍ତ୍ଯେଵ ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ କୃତାନି ଭାଵୀନ୍ଯଥୋ ନୋ ବତ ଵର୍ତଯନ୍ତି । ତାନ୍ପଶ୍ଯାମି ଯୁକ୍ତରୂପାଂସ୍ତଥୈଵ ତାମେଵ ସିଦ୍ଧିଂ ଶ୍ରାଵଯେଥା ନୃପଂ ତମ୍
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଛି, ତାହାର ଫଳ ଆସିବାକୁ ବାକି ରହିଛି, ଏବଂ ଏହିବେଳେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି। ଏହି ସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ଖବର ଦେଅ।
ଯେ ଚାନାଥା ଦୁର୍ବଲାଃ ସର୍ଵକାଲ- ମାତ୍ମନ୍ଯେଵ ପ୍ରଯତନ୍ତେଽଥ ମୂଢାଃ। ତାଂଶ୍ଚାପି ତ୍ଵଂ କୃପଣାନ୍ସର୍ଵଥୈଵ ହ୍ଯସ୍ମଦ୍ଵାକ୍ଯାତ୍କୁଶଲଂ ତାତ ପୃଚ୍ଛେଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଜନ୍ତୁ, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ନିଜ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଅବୁଝ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର କଥାଅନୁଯାୟୀ ତୁମେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପଚାରିବ।
ଯେ ଚାପ୍ଯନ୍ଯେ ସଂଶ୍ରିତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା- ନ୍ନାନାଦିଗ୍ଭ୍ଯୋଽଭ୍ଯାଗତାଃ ସୂତପୁତ୍ର । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂଶ୍ଚୈଵାର୍ହତଶ୍ଚାପି ସର୍ଵା- ନ୍ସଂପୃଚ୍ଛେଥାଃ କୁଶଲଂ ଚାଵ୍ଯଯଂ ଚ
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନଙ୍କ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ନାନା ଦିଗରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଅବିଚଳ ସୁସ୍ଥତା ପଚାରିବ।
ଏଵଂ ସର୍ଵାନାଗତାଭ୍ଯାଗତାଂଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞୋ ଦୂତାନ୍ସର୍ଵଦିଗ୍ଭ୍ଯୋଭ୍ଯୁପେତାନ୍ । ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵାନ୍କୁଶଲଂ ତାଂଶ୍ଚ ସୂତ ପଶ୍ଚାଦହଂ କୁଶଲୀ ତେଷୁ ଵାଚ୍ଯଃ
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଆସିଥିବା ଓ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପଚାରି, ପରେ ହେ ସୂତ, ତୁମେ କହିବା ଯେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁସ୍ଥ ଅଛି।
ନ ହୀଦୃଶାଃ ସନ୍ତ୍ଯପରେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯେ ଯୋଧକା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଲବ୍ଧାଃ। ଧର୍ମସ୍ତୁ ନିତ୍ଯୋ ମମ ଧର୍ମ ଏଵ ମହାବଲଃ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣାଯ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅ ଯେଉଁଯୋଦ୍ଧାମାନେକୁ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯୋଦ୍ଧା ପୃଥିବୀରେ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଧର୍ମ ସଦା ଅବିଚଳ ଅଟୁଟ ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଇଦଂ ପୁନର୍ଵଚନଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସୁଯୋଧନଂ ସଞ୍ଜଯ ଶ୍ରାଵଯେଥାଃ । ଯସ୍ତେ ଶରୀରେ ହୃଦଯଂ ଦୁନୋତି କାମଃ କୁରୂନସପତ୍ନୋଽନୁଶିଷ୍ଯାମ୍
ଏହି କଥା ତୁମେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯାଇ କହିବା: ତୁମ ହୃଦୟକୁ ଯେଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା ଦୁଃଖ ଦେଉଛି, ଯେଉଁ କୁରୁମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ସେ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେବି।
ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଯୁକ୍ତିରେତସ୍ଯ କାଚି- ନ୍ନୈଵଂ ଵିଧାସ୍ଯାମି ଯଥା ପ୍ରିଯଂ ତେ। ଦଦସ୍ଵ ଵା ଶକ୍ରପୁରୀଂ ମମୈଵ ଯୁଧ୍ଵସ୍ଵ ଵା ଭାରତମୁଖ୍ଯଵୀର
ଏଥିରେ କୌଣସି ଠିକ୍ ଉପାୟ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିବି ନାହିଁ। ଚାହେଁଲେ ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ଦେଇଦିଅ, କିମ୍ବା ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଅ।
ଉତ ସନ୍ତମସନ୍ତଂ ଵା ବାଲଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ସଞ୍ଜଯ। ଉତାବଲଂ ବଲୀଯାଂସଂ ଧାତା ପ୍ରକୁରୁତେ ଵଶେ
ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ, ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖନ୍ତି।
ଉତ ବାଲାଯ ପାଣ୍ଡିତ୍ଯଂ ପଣ୍ଡିତାଯୋତ ବାଲତାମ୍। ଦଦାତି ସର୍ଵମୀଶାନଃ ପୁରସ୍ତାଚ୍ଛୁକ୍ରମୁଚ୍ଚରନ୍
ସେ ଶିଶୁକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀକୁ ଶିଶୁସ୍ୱଭାବ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସମସ୍ତ କିଛି ଈଶ୍ୱର ଦେଇଥାନ୍ତି, ଆରମ୍ଭରେ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି।
ବଲଂ ଜିଜ୍ଞାସମାନସ୍ଯ ଆଚକ୍ଷୀଥା ଯଥାତଥମ୍। ଅଥ ମନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଯିତ୍ଵା ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ହୃଷ୍ଟଵତ୍
ଯଦି ତୁମେ କାହାର ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ସେଥିରେ ଯଥାଯଥ୍ୟ ଭାବେ କହିବା; ପରେ ଉପଦେଶ ହେବା ପରେ, ଯଥାଯଥ୍ୟ ଭାବେ ଆନନ୍ଦରେ କାମ କରିବ।
ଗାଵଲ୍ଗଣେ କୁରୂନ୍ଗତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାବଲମ୍ । ଅଭିଵାଦ୍ଯୋପସଂଗୃହ୍ଯ ତତଃ ପୃଚ୍ଛେରନାମଯମ୍
ହେ ଗାବଲ୍ଗଣ, କୁରୁବଂଶର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପଚାର।
ବ୍ରୂଯାଶ୍ଚୈନଂ ତ୍ଵମାସୀନଂ କୁରୁଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍ । ତଵୈଵ ରାଜନ୍ଵୀର୍ଯେଣ ସୁଖଂ ଜୀଵନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କହିବା, ଯେଉଁଖଣ୍ଡ ସେ କୁରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଅସିନ୍ନ, 'ହେ ରାଜା, ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସୁଖରେ ଜୀବନ୍ତି'।
ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ବାଲାସ୍ତେ ପ୍ରାପ୍ତା ରାଜ୍ଯମରିନ୍ଦମ। ରାଜ୍ଯେ ତାନ୍ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵାଽଗ୍ରେ ନୋପେକ୍ଷସ୍ଵ ଵିନଶ୍ଯତଃ
ତୁମର କୃପାରେ ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ। ସେମାନେକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ନାହିଁ, ଯେଉଁଖଣ୍ଡ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି।
ସର୍ଵମପ୍ଯେତଦେକସ୍ଯ ନାଲଂ ସଞ୍ଜଯ କସ୍ଯଚିତ୍ । ତାତ ସଂହତ୍ଯ ଜୀଵାମୋ ଦ୍ଵିଷତାଂ ମା ଵଶଂ ଗମଃ
ଏସବୁ କିଛି ଏକା ଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, କାହା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ପୁତ୍ର, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରୁହିବା, ଶତ୍ରୁମାନେର ଅଧୀନରେ ଯିବା ନୁହେଁ।
ତଥା ଭୀଷ୍ମଂ ଶାନ୍ତନଵଂ ଭାରତାନାଂ ପିତାମହମ୍। ଶିରସାଽଭିଵଦେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ମମ ନାମ ପ୍ରକୀର୍ତଯନ୍
ଏହିପରି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଭାରତବଂଶର ପିତାମହଙ୍କୁ ମୋର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କରିବ।
ଅଭିଵାଦ୍ଯ ଚ ଵକ୍ତଵ୍ଯସ୍ତତୋଽସ୍ମାକଂ ପିତାମହଃ । ଭଵତା ଶନ୍ତନୋର୍ଵଂଶୋ ନିମଗ୍ନଃ ପୁନରୁଦ୍ଧୃତଃ
ପ୍ରଣାମ କରି, ଆମ ପିତାମହଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିବାକୁ ଚାହିଁବା— 'ଆପଣ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶକୁ, ଯାହା ଅବନତ ହୋଇଥିଲା, ପୁନିଥରେ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି।'
ସ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ତଥା ତାତ ସ୍ଵମତେନ ପିତାମହ । ଯଥା ଜୀଵନ୍ତି ତେ ପୌତ୍ରାଃ ପ୍ରୀତିମନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ତେଣୁ, ପିତାମହ, ଆପଣ ନିଜ ମନରେ ଯାହା ଭଲ ଭାବନ୍ତି, ତାହା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆପଣଙ୍କ ପଉତାମାନେ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ମିଳନରେ ରହିପାରିବେ।
ତଥୈଵ ଵିଦୁରଂ ବ୍ରୂଯାଃ କୁରୂଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଧାରିଣମ୍। ଅଯୁଦ୍ଧଂ ସୌମ୍ଯ ଭାଷସ୍ଵ ହିତକାମୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ
ଏହିପରି ଭାବେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିବା— 'ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କଥା ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।'
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ବ୍ରୂଯା ରାଜପୁତ୍ରମମର୍ଷଣମ୍। ମଧ୍ଯେ କୁରୂଣାମାସୀନମନୁନୀଯ ପୁନଃ ପୁନଃ
ତାପରେ, ଅପମାନ ସହିପାରିନଥିବା ରାଜପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ପୁନିପୁନି ମନା କରିବା।
ଅପାପାଂ ଯଦୁପୈକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ କୃଷ୍ଣାମେତାଂ ସଭାଗତାମ୍ । ତଦ୍ଦୁଃଖମତିତିକ୍ଷାମ ମା ଵଧୀଷ୍ମ କୁରୂନିତି
‘ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଆପଣ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ; ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଆମେ ସହିବା, କୁରୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।’
ଏଵଂ ପୂର୍ଵାପରାନ୍କ୍ଲେଶାନତିତିକ୍ଷନ୍ତ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ବଲୀଯାଂସୋଽପି ସନ୍ତୋ ଯତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କୁରଵୋ ଵିଦୁଃ
ଏଭଳି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ସହିଛନ୍ତି; ଏହି କଥା କୁରୁମାନେ ସବୁଠି ଜାଣନ୍ତି।
ଯନ୍ନଃ ପ୍ରଵ୍ରାଜଯେଃ ସୌମ୍ଯ ଅଜିନୈଃ ପ୍ରତିଵାସିତାନ୍। ତଦ୍ଦୁଃଖମତିତିକ୍ଷାମ ମା ଵଧୀଷଯ କୁରୂନିତି
‘ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧାଇ ଆମକୁ ଅତିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଆମେ ସହିଛୁ; ଦୟାକରି କୁରୁମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।’
ଯତ୍କୁନ୍ତୀଂ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଂ କେଶେଷ୍ଵଧର୍ଷଯତ୍। ଦୁଃଶାସନସ୍ତେଽନୁମତେ ତଚ୍ଚାସ୍ମାଭିରୁପେକ୍ଷିତମ୍
‘କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ଦୁଃଶାସନ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ କେଶ ଧରି ଟାଣିଥିଲେ; ଏହି ଅପମାନକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଅବହେଳା କରିଛୁ।’
ଅଥୋଚିତଂ ସ୍ଵକଂ ଭାଗଂ ଲଭେମହି ପରନ୍ତପ। ନିଵର୍ତଯ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ବୁଦ୍ଧିଂ ଗୃଦ୍ଧାଂ ନରର୍ଷଭ
‘ଏବେ ଆମେ ଆମର ଉଚିତ ଅଂଶ ପାଉ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଲୋଭକୁ ରୋକନ୍ତୁ, ମହାବୀର।’
ଶାନ୍ତିରେଵଂ ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ପ୍ରୀତିଶ୍ଚୈଵ ପରସ୍ପରମ୍ । ରାଜ୍ଯୈକଦେଶମପି ନଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଶମମିଚ୍ଛତାମ୍
‘ଏଭଳି କଲେ, ରାଜା, ଶାନ୍ତି ଓ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ ରହିବ; ଆମେ ଯେଉଁଠି ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦିଅ, ଆମେ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଛୁ।’