ପରାଜିତାନ୍ପାଣ୍ଡଵେଯାଂସ୍ତୁ ଵାଚୋ ରୌଦ୍ରା ରୂକ୍ଷା ଭାଷତେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ । ଗଦାହସ୍ତୋ ଭୀମସେନୋଽପ୍ରମତ୍ତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସ୍ମାରଯିତା ହି କାଲେ
ଯଦି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରାଜିତ ହେବେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କଠୋର ଓ କ୍ରୁର କଥା କହିବ; କିନ୍ତୁ ଗଦାଧାରୀ ଭୀମ ଏବଂ ଅଚଳ ମନେ, ସମୟ ଆସିଲେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦିଆ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମନେ ପକାଇଦେବେ।
ସୁଯୋଧନୋ ମନ୍ଯୁମଯୋ ମହାଦ୍ରୁମଃ ସ୍କନ୍ଧଃ କର୍ଣଃ ଶକୁନିସ୍ତସ୍ଯ ଶାଖାଃ । ଦୁଃଶାସନଃ ପୁଷ୍କଫଲେ ସମୃଦ୍ଧେ ମୂଲଂ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽମନୀଷୀ
ସୁଯୋଧନ ରୋଷରେ ଗଢ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଗଛ; କର୍ଣ୍ଣ ତାହାର ତଣ୍ଡ, ଶକୁନି ତାହାର ଶାଖା; ଦୁଃଶାସନ ତାହାର ଫଳ ଓ ପ୍ରଚୁର ଫଳ, ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଅବିବେକୀ ମୂଳ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଧର୍ମମଯୋ ମହାଦ୍ରୁମଃ ସ୍କନ୍ଧୋଽର୍ଜୁନୋ ଭୀମସେନୋଽସ୍ଯ ଶାଖାଃ । ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ପୁଷ୍ପଫଲେ ସମୃଦ୍ଧେ ମୂଲଂ ତ୍ଵହଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମରେ ଗଢ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଗଛ; ଅର୍ଜୁନ ତାହାର ତଣ୍ଡ, ଭୀମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ତାହାର ଶାଖା; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାହାର ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳ; ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଗଛର ମୂଳ।
ଵନଂ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସପୁତ୍ରଃ ସିଂହା ଵନେ ସଞ୍ଜଯ ପାଣ୍ଡଵେଯାଃ। ସିଂହାଭିଗୁପ୍ତଂ ନ ଵନଂ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ ସିଂହୋ ନ ନଶ୍ଯେତ ଵନାଭିଗୁପ୍ତଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଜଙ୍ଗଲ; ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲର ସିଂହ। ସିଂହ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସିଂହ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ନିର୍ଵନୋ ଵଧ୍ଯତେ ସିଂହୋ ନିଃସିଂହଂ ଵଧ୍ଯତେ ଵନମ୍। ତସ୍ମାତ୍ସିଂହୋ ଵନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଵନଂ ସିଂହଂ ଚ ପାଲଯେତ୍
ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସିଂହ ମରିଯାଏ, ସିଂହ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ତେଣୁ, ସିଂହ ଜଙ୍ଗଲକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ସିଂହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵନଂ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ଵନେ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ମା ଵନଂ ଛିନ୍ଧି ସଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରା ନେଶୁର୍ଵନଂ ଵିନା
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ହେଉଛନ୍ତି ଜଙ୍ଗଲ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲର ବାଘ। ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ବାଘମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ନଷ୍ଟ କରନିଅ, କାରଣ ବାଘମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବେନାହିଁ।
ନିର୍ଵନୋ ଵଧ୍ଯତେ ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ନିର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଛିଦ୍ଯତେ ଵନମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଵନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଵଯଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଚ ପାଲଯେତ୍
ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ବାଘ ମରିଯାଏ, ବାଘ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଜଙ୍ଗଲ କାଟିଯାଏ; ତେଣୁ, ବାଘ ଜଙ୍ଗଲକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଆମେ ବାଘକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଲତାଧର୍ମା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ସାଲାଃ ସଞ୍ଜଯ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ନ ଲତା ଵର୍ଧତେ ଜାତୁ ମହାଦ୍ରୁମମନାଶ୍ରିତା
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଲତା ପରି, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସଞ୍ଜୟ, ବଡ଼ ଗଛ ପରି। ଲତା କେବେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଗଛକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିନଥିଲେ ବଢ଼ିପାରେନାହିଁ।
ସ୍ଥିତାଃ ଶୁଶ୍ରୂଷିତୁଂ ପାର୍ଥାଃ ସ୍ଥିତା ଯୋଦ୍ଧୁମରିନ୍ଦମାଃ। ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ତତ୍କରୋତୁ ନରାଧିପଃ
ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ସେହି କଥା କରନ୍ତୁ।
ସ୍ଥିତାଃ ଶମେ ମହାତ୍ମାନଃ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ଯୋଧାଃ ସମର୍ଥାସ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଵନ୍ନାଚକ୍ଷୀଥା ଯଥାତଥମ୍
ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଏହି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସେନା ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ଏହି କଥା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଅନ୍ୟଠାରେ କହିବାକୁ ଭୁଲିନାହ।
ଆମନ୍ତ୍ରଯେ ତ୍ଵାଂ ନରଦେଵଦେଵ ଗଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ପାଣ୍ଡଵ ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ। କଚ୍ଚିନ୍ନ ଵାଚା ଵୃଜିନଂ ହି କିଂଚି- ଦୁଚ୍ଚାରିତଂ ମେ ମନସୋଽଭିଷଙ୍ଗାତ୍
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ ଦେଉଛି; ମୁଁ ଚାଲିଯାଉଛି, ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୋ ମନର ଅସ୍ଥିରତାରେ କିଛି ଅନୁଚିତ କିମ୍ବା ଅପରାଧ କଥା କହିଯାଇଛି କି ନାହିଁ, ଆଶା କରେ।
ଜନାର୍ଦନଂ ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚ ମାଦ୍ରୀସୁତୌ ସାତ୍ଯକିଂ ଚେକିତାନମ୍ । ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଗଚ୍ଛାମି ଶିଵଂ ସୁଖଂ ଵଃ ସୌମ୍ଯେନ ମାଂ ପଶ୍ଯତ ଚକ୍ଷୁଷା ନୃପାଃ
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଉଛି; ମୁଁ ଚାଲିଯାଉଛି, ତୁମମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ଓ ସୁଖରେ ରୁହ; ହେ ରାଜାମାନେ, ମୋତେ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ।
ଅନୁଜ୍ଞାତଃ ସଞ୍ଜଯ ସ୍ଵସ୍ତି ଗଚ୍ଛ ନ ନଃ ସ୍ମରସ୍ଯପ୍ରିଯଂ ଜାତୁ ଵିଦ୍ଵନ୍। ଵିଦ୍ମଶ୍ଚ ତ୍ଵାଂ ତେ ଚ ଵଯଂ ଚ ସର୍ଵେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାନଂ ମଧ୍ଯଗତଂ ସଭାସ୍ଥମ୍
ସଞ୍ଜୟ, ତୁମକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଲା—ଶାନ୍ତିରେ ଯାଅ। ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିନାହଁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଜାଣୁଛୁ, ତୁମେ ଆମକୁ ଜାଣୁଛ, ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ, ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଓ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକ।
ଆପ୍ତୋ ଦୂତଃ ସଞ୍ଜଯ ସୁପ୍ରିଯୋଽସି କଲ୍ଯାଣଵାକ୍ ଶୀଲଵାଂସ୍ତୃପ୍ତିମାଂଶ୍ଚ। ନ ମୁହ୍ଯେସ୍ତ୍ଵଂ ସଞ୍ଜଯ ଜାତୁ ମତ୍ଯା ନ ଚ କ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯେରୁଚ୍ଯମାନୋଽପି ତତ୍ତ୍ଵମ୍
ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ଆମର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଦୂତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ଶୁଭ କଥା କହୁଥିବା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନାହଁ, ଏବଂ ତୁମ କଥା ବିପରୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନାହଁ।
ନ ମର୍ମଗାଂ ଜାତୁ ଵକ୍ତାଽସି ରୂକ୍ଷାଂ ନୋପଶ୍ରୁତିଂ କଟୁକାଂ ନୋତି ଶୁଷ୍କାମ୍। ଧର୍ମାରାମାମର୍ଥଵତୀମହିଂସ୍ରା- ମେତାଂ ଵାଚଂ ତଵ ଜାନୀମ ସୂତ
ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଚୋଟ ଦେଇଥିବା କଠୋର କଥା କହୁନାହଁ, କେବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କଢ଼ା କିମ୍ବା ଶୁଷ୍କ କଥା କହୁନାହଁ। ତୁମର କଥା ଧର୍ମମୟ, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କାହାରି ଅପକାର କରୁନାହିଁ—ଏହି କଥା ଆମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁ।
ତ୍ଵମେଵ ନଃ ପ୍ରିଯତମୋଽସି ଦୂତ ଇହାଗଚ୍ଛେଦ୍ଵିଦୁରୋ ଵା ଦ୍ଵିତୀଯଃ। ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଦୃଷ୍ଟୋଽସି ପୁରାତନସ୍ତ୍ଵଂ ଧନଞ୍ଜଯସ୍ଯାତ୍ମସମଃ ସଖାଽସି
ତୁମେ ଆମ ପାଖରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଦୂତ; ତୁମେ ନ ଆସିଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ବିଦୁର ଆସନ୍ତୁ। ତୁମେ ପୁରୁଣା ଚିନା, ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଯାଉଛ; ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ହେଉଛ।
ଇତୋ ଗତ୍ଵା ସଞ୍ଜଯ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ଉପାତିଷ୍ଠେଥା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଯେ ତଦର୍ହାଃ। ଵିଶୁଦ୍ଧଵୀର୍ଯାଶ୍ଚରଣୋପପନ୍ନାଃ କୁଲେ ଜାତାଃ ସର୍ଵଧର୍ମାପପନ୍ନାଃ
ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ, ସଞ୍ଜୟ, ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବୁ। ଯେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯିନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭିକ୍ଷଵଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନୋ ଯେ ଚ ନିତ୍ଯା ଵନେଷୁ । ଅଭିଵାଦ୍ଯ ତାନ୍ମଦ୍ଵଚନେନ ଵୃଦ୍ଧାଂ- ସ୍ତଥୈଵ ତାନ୍କୁଶଲଂ ତାତ ପୃଚ୍ଛେଃ
ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ଭିକ୍ଷା ମାଗନ୍ତି, ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ମୋ ନାମରେ ବନ୍ଦନା କରିବୁ, ଏବଂ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ।
ପୁରୋହିତଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜ୍ଞ- ସ୍ତଥାଚାର୍ଯାନୃତ୍ଵିଜୋ ଯେ ଚ ତସ୍ଯ। ତାଂଶ୍ଚୈଵତ୍ଵଂ ସହିତାନ୍ଵୈ ଯଥାଵତ୍ ସଙ୍ଗଚ୍ଛେଥାଃ କୁଶଲେନୈଵ ସୂତ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ, ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଏକାଠି ଦେଖିବୁ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ବନ୍ଦନା କରିବୁ, ହେ ସୂତ।
ଅଶ୍ରୋତ୍ରିଯା ଯେ ଚ ଵସନ୍ତି ଵୃଦ୍ଧା ମନସ୍ଵିନଃ ଶୀଲବଲୋପପନ୍ନାଃ । ଆଶଂସନ୍ତୋଽସ୍ମାକମନୁସ୍ମରନ୍ତୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଧର୍ମମାତ୍ରାଂ ଚରନ୍ତଃ
ଯେଉଁ ବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି, ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭଲ ଚିନ୍ତା ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଶକ୍ତି ଥିବା, ଆମ ପ୍ରତି ଆଶା ଓ ସ୍ମୃତି ରଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯେତେପରି ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି—
ତେଷାଂ ସର୍ଵଷାଂ କୁଶଲଂ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛେଃ
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଖବର ନେବୁ।
ଆଚାର୍ଯ ଇଷ୍ଟୋ ନଯଗୋ ଵିଧେଯୋ ଵେଦାନଭୀପ୍ସନ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚଚାର। ଯୋଽସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁଷ୍ପାତ୍ପୁନରେଵ ଚକ୍ରେ ଦ୍ରୋଣଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଽଭିଵାଦ୍ଯସ୍ତ୍ଵଯାସୌ
ଯିଏ ଆଦରିତ ଶିକ୍ଷକ, ନେତୃତ୍ୱ ଦେବାରେ ଦକ୍ଷ, ନୀତିରେ ଅଟୁଟ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ଚାରିପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୁନି ଦକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ—ସେ ଦୟାଳୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବୁ।
ଅଧୀତଵିଦ୍ଯଶ୍ଚରଣୋପପନ୍ନୋ ଯୋଽସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁଷ୍ପାତ୍ପୁନରେଵ ଚକ୍ରେ। ଗନ୍ଧର୍ଵପୁତ୍ରପ୍ରତିମଂ ତରସ୍ଵିନଂ ତମଶ୍ଵତ୍ଥାମାନଂ କୁଶଲଂ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛେଃ
ଯିଏ ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଚାରିପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୁନି ଦକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବପୁତ୍ର ସମାନ ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା—ସେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ।
ଶାରଦ୍ଵତସ୍ଯାଵସଥଂ ସ୍ମ ଗତ୍ଵା ମହାରଥସ୍ଯାତ୍ମଵିଦାଂ ଵରସ୍ଯ। ତ୍ଵଂ ମାମଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ପରିକୀର୍ତଯନ୍ଵୈ କୃପସ୍ଯ ପାଦୌ ସଞ୍ଜଯ ପାଣିନା ସ୍ପୃଶେଃ
ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ମହାରଥୀ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ମୋ ନାମ ବାରମ୍ବାର ଉଲ୍ଲେଖ କରି, କୃପାଙ୍କ ପାଦ ସଞ୍ଜୟ, ହାତ ଦେଇ ଛୁଇଁବୁ।
ଯସ୍ମିନ୍ଶୌର୍ଯମାନୃଶଂସ୍ଯଂ ତପଶ୍ଚ ପ୍ରଜ୍ଞା ଶୀଲଂ ଶ୍ରୁତରୂପେ ଧୃତିଶ୍ଚ। ପାଦୌ ଗୃହୀତ୍ଵା କୁରୁସତ୍ତମସ୍ଯ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ମାଂ ତତ୍ର ନିଵେଦଯେଥାଃ
ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୌର୍ଯ୍ୟ, ଦୟା, ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ଆଚରଣ, ଶ୍ରୁତି ଓ ଧୃତି ପ୍ରକାଶିତ—କୁରୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ସେଠାରେ ମୋ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇବୁ।
ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁର୍ଯଃ ପ୍ରଣେତା କୁରୂଣାଂ ବହୁଶ୍ରୁତୋ ଵୃଦ୍ଧସେଵୀ ମନୀଷୀ। ତସ୍ମୈ ରାଜ୍ଞେ ସ୍ଥଵିରାଯାଭିଵାଦ୍ଯ ଆଚକ୍ଷୀଥାଃ ସଞ୍ଜଯ ମାମରୋଗମ୍
ଯିଏ ଜ୍ଞାନକୁ ଚକ୍ଷୁର ଭଳି ଦେଖନ୍ତି, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନେତା, ବହୁଜ୍ଞାନୀ, ବୟସ୍କଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ଚିନ୍ତାଶୀଳ—ସେ ବୃଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ସୁସ୍ଥ ଅଛି ବୋଲି କହିଦେବୁ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ମନ୍ଦୋ ମୂର୍ଖଃ ଶଠଃ ସଞ୍ଜଯ ପାପଶୀଲଃ। ଯସ୍ଯାପଵାଦଃ ପୃଥିଵୀଂ ଯାତି ସର୍ଵାଂ ସୁଯୋଧନଂ କୁଶଲଂ ତାତ ପୃଚ୍ଛେଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ପୁଅ, ମନ୍ଦ, ମୂର୍ଖ, ଚତୁର, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଖରାପ ନାମ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସାରିତ—ସୁଯୋଧନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ, ପ୍ରିୟ।
ଭ୍ରାତା କନୀଯାନପି ତସ୍ଯ ମନ୍ଦ- ସ୍ତଥାଶୀଲଃ ସଞ୍ଜଯ ସୋପି ଶଶ୍ଵତ୍। ମହେଷ୍ଵାସଃ ଶୂରତମଃ କୁରୂଣାଂ ଦୁଃଶାସନଃ କୁଶଲଂ ତାତ ଵାଚ୍ଯଃ
ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ସେମିତି ମନ୍ଦ ଓ ଏକେ ଚରିତ୍ର, ସଦା ଏଭଳି, ମହାଧନୁର୍ଧରୀ, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ସାହସୀ—ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବୁ, ପ୍ରିୟ।
ଯସ୍ଯ କାମୋ ଵର୍ତତେ ନିତ୍ଯମେଵ ନାନ୍ଯଃ ଶମାଦ୍ଭାରତାନାମିତି ସ୍ମ। ସ ବାହ୍ଲିକାନାମୃଷଭୋ ମନୀଷୀ ପୁନର୍ଯଥା ମାଽଭିଵଦେତ୍ପ୍ରସନ୍ନଃ
ଯାହାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସଦା ବଳବତୀ, ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଶାନ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି—ସେ ବାହ୍ଲିକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନେତା, ଜ୍ଞାନୀ; ସେ ଯେପରି ଖୁସି ହେବେ, ସେପରି ବନ୍ଦନା କରିବୁ।
ଭୂରିଶ୍ରଵାସ୍ତାତ ନିପାତଯୋଧୀ ମହେଷ୍ଵାସୋ ରଥିନାମୁତ୍ତମୋଽଗ୍ର୍ଯଃ । ଗତ୍ଵା ସ୍ମ ତଂ ମଦ୍ଵଚନେନ ବ୍ରୂଯାଃ ଶଲ୍ଯଂ ତଥା ମଦ୍ଵଚନାତ୍ପ୍ରତୀତଃ
ଭୂରିଶ୍ରବା, ପ୍ରିୟ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋଦ୍ଧା, ମହାଧନୁର୍ଧରୀ, ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ସେଠାକୁ ଯାଇ, ମୋ କଥା କହିଦେବୁ; ଏଭଳି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋ ନାମରେ ବନ୍ଦନା କରିବୁ।